Reklama

Niedziela Małopolska

Pradawny zwyczaj znowu ożyje

„Za chwilę z wnętrza świątyni wyjdzie procesja, pomiędzy ludźmi zjawi się drewniany Chrystus siedzący na osiołku. (…) Polskie palmy pochylają się, tworzą jakiś ruchomy barwny korowód, który ma swój własny rytm i swój osobliwy sens. Jaka szkoda, że procesji tej nie widział Stanisław Wyspiański...” – napisał prof. Wiktor Zin we wspomnieniach „Kościółek w Tokarni”

Niedziela małopolska 14/2019, str. VI

[ TEMATY ]

zwyczaje

Niedziela Palmowa

Zdzisław Słonina

Tradycyjna tokarska procesja z palmami i Panem Jezusem na osiołku – pozwala przenieść się w czasie, mówią uczestnicy

Tradycyjna tokarska procesja z palmami i Panem Jezusem na osiołku – pozwala przenieść się w czasie, mówią uczestnicy

Być może i Stanisław Wyspiański pragnąłby przeżyć Niedzielę Palmową w parafii pw. Matki Bożej Śnieżnej w Tokarni. Niestety, za jego czasów zwyczaj toczenia drewnianej figury Chrystusa na osiołku wokół kościoła nie był praktykowany, choć obrzęd ten, zwany Jezuskiem Lipowym, Dębowym lub Palmowym, znany był w Polsce już w XV wieku. Po dwustu latach przerwy, w 1968 roku, w Tokarni wznowił go proboszcz ks. prał. Jan Mach.

Wehikuł czasu

Do Tokarni, położonej wśród malowniczych beskidzkich gór, w Niedzielę Palmową przyjeżdżają pielgrzymi z Polski i z zagranicy. Niektórzy nie wyobrażają sobie obchodzić tego święta gdzie indziej.

Reklama

– Co przyciąga tutaj tych ludzi? Szczerze powiedziawszy, nie mam pojęcia – przyznaje z uśmiechem obecny proboszcz, ks. Robert Pietrzyk. Dodaje: – Prawdą jest, że zainteresowanie naszą procesją z drewnianym Panem Jezusem na osiołku nie słabnie i przyjeżdża mnóstwo pielgrzymów i turystów, którzy chcą zobaczyć ten lokalny, kolorowy folklor. Jest radośnie, głośno, jest wspólna modlitwa i są śpiewy, które składają się na niepowtarzalną atmosferę; zapewne podobnie było w Jerozolimie, gdy witano Pana Jezusa. Parafianie dopowiadają: – Tak, u nas można przenieść się w czasie!

Pan Jezus, Apostołowie i osiołek

Współczesną figurkę Pana Jezusa, na podstawie rzeźby z XV w. znajdującej w się w Muzeum Szołayskich w Krakowie, wykonał ludowy artysta i emerytowany kościelny tokarskiej parafii, Józef Wrona, który w ciągu 51 latach atywności twórczej stworzył ponad 500 prac, w większości poświęconych postaciom Chrystusa, Matki Bożej i świętych. Pan Józef wykonał także figurki dwunastu Apostołów niesionych w procesji oraz Kalwarię Tokarską, znajdującą się na Urbaniej Górze. Jest to zbiór ponad 20 stacji Drogi Krzyżowej oraz kapliczek będących dziełem życia Józefa Wrony. Co roku Kalwarię nawiedza mnóstwo pielgrzymów i turystów, szczególnie w okresie Wielkiego Postu.

Konkurs palm

W tradycji Kościoła palma symbolizuje zarówno męczeństwo jak i triumf, a zatem Mękę i chwalebne Zmartwychwstanie Jezusa oraz nieśmiertelność duszy ludzkiej. W Tokarni, w procesji z Panem Jezusem wierni niosą palmy – piękne, wysokie, nieraz nawet na kilkanaście metrów. Przystrajają je misternie bibułowymi kwiatami, różnobarwnymi wstążkami i zielonymi gałązkami bukszpanu. Od dwóch lat (dzięki pomocy Gminnego Ośrodka Kultury i Sportu w Tokarni) w parafii wznowiono konkurs palm – oczywiście tylko tych własnoręcznie wykonanych. To łączy pokolenia – mówią tokarzanie. Całe rodziny poświęcają wiele dni na staranne przygotowywanie, ozdabianie palmy. – Warunek jest taki, że z palmą trzeba obejść w procesji wokół kościoła – zaznacza ks. Robert Pietrzyk. Największą do tej pory palmę wykonali państwo Lenartkowie – ich dzieło miało 22,5 m wysokości.

Modlitwa i folklor

Reklama

W br. zgłoszenia do konkursu palm potrwają do 10 kwietnia. Rozstrzygnięcie odbędzie się w Niedzielę Palmową pół godziny przed Mszą św. o godz. 11. Głównym uroczystościom 14 kwietnia przewodniczyć będzie kard. Stanisław Dziwisz. Procesja z Panem Jezusem na osiołku przejdzie tradycyjnie przed Mszą świętą.

Ponadto, od 6 kwietnia do 3 czerwca w Galerii „Dworek” w Tokarni (niedaleko kościoła parafialnego) będzie można oglądać wystawę „Malarstwo na szkle, rzeźba”, autorstwa Zdzisława Słoniny twórcy ludowego, pochodzącego z niedalekiej Bogdanówki (gm. Tokarnia), a mieszkającego obecnie w Świątnikach Górnych. Na wystawie zostaną zaprezentowane m.in. obrazy przedstawiające tokarskie obrzędy Niedzieli Palmowej. – Do Tokarni przyciągnęła mnie słynna rzeźba Pana Jezusa na osiołku – przyznaje artysta. – Interesowała mnie widowiskowość i kolorystyka procesji, ponieważ zajmuję się również fotografią – mówi pan Zdzisław i dodaje: – Od strony duchowej Niedzielę Palmową w Tokarni przeżywa się inaczej. Idąc w rozmodlonej procesji mamy wrażenie, jakbyśmy uczestniczyli dokładnie w tym, co miało miejsce parę tysięcy lat temu – podsumowuje artysta.

2019-04-03 10:09

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Tradycja ludowa pasją „Dąbrowian”

Niedziela częstochowska 8/2015, str. 6

[ TEMATY ]

zwyczaje

tradycja

Archiwum GOK w Dąbrowie Zielonej

"Dąbrowianie" podczas spektaklu "Zimą w chałupie"

Czy warto podtrzymywać ginące zwyczaje ludowe? Czy pasują one do nowoczesnego życia? Członkowie amatorskiego Zespołu Teatralnego „Dąbrowianie” uważają: „Kiedy narody tracą pamięć, tracą życie”. To motto przewodzi zespołowi z Dąbrowy Zielonej, który 31 stycznia br. świętował jubileusz 20 lat działalności

Zespół ten powstał w 1994 r. przy Gminnym Ośrodku Kultury z inicjatywy miejscowego lekarza weterynarii Tadeusza Hałaczkiewicza i dyrektorki GOK Lilli Deska. Pomysł trafił na podatny grunt, zgłosili się chętni i już we wrześniu na dożynkach zespół zaprezentował swój pierwszy program. Mimo wielu trudności grupa pasjonatów doskonaliła się, poszerzała swój repertuar, co zaowocowało tym, że prezentowali się na różnych imprezach i konkursach. Dla aktorów wielką radością i wynagrodzeniem było to, że ludziom podobały się ich występy. Zespół ma w swoim dorobku 13 spektakli widowiskowych, których treścią są dawne zwyczaje, tradycje i obrzędy ludowe. To właśnie ten zespół przyczynia się do kultywowania tego, co staje się przez ludzi zapomniane, a młodemu pokoleniu już całkiem nieznane.

CZYTAJ DALEJ

Nowenna do Matki Bożej rozwiązującej węzły!

[ TEMATY ]

modlitwa

nowenna

Wiesław Podgórski

Obraz Matki Bożej Rozwiązującej Węzły

Obraz Matki Bożej Rozwiązującej Węzły

Zachęcamy do odmawiania Nowenny do Matki Bożej rozwiązującej węzły. Już od dziś poświęć kilka minut w Twoim życiu i zwróć swą twarz ku Tej, która zdeptała głowę szatanowi.

1. Znak krzyża

CZYTAJ DALEJ

Dać się porwać! Pielgrzymi z Bochni na przystanku w Bieżanowie

2021-08-05 17:25

[ TEMATY ]

Tarnów

Norbert Polak

Pątnicy dołączą do krakowskiej pielgrzymki

Pątnicy dołączą do krakowskiej pielgrzymki

Pielgrzymi z Bochni pod przewodnictwem ks. Pawła Skraby przybyli do parafii Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Krakowie-Bieżanowie, by posilić się i pomaszerować dalej do Jasnogórskiej Pani.

Czekaliśmy z proboszczem i ministrantem na przybycie gości, którzy mieli się wyłonić z zakrętu. Deszcz, ostatnie przygotowania i refleksje ks. Bogdana Markiewicza na temat sensu pielgrzymowania. - Od wieków mówi się, że pielgrzymka to rekolekcje w drodze. Szczególnie teraz, w okresie pandemii, gdy jest związana z trudnościami, obostrzeniami, taka pielgrzymka ma szczególne znaczenie - podkreślił i dodał: - Cieszę się, że już od kilkunastu lat pielgrzymka z Bochni zatrzymuje się u nas, gdzie pątnicy odpoczywają, wyruszają, a kolejnego dnia dołączają do pielgrzymki krakowskiej na Jasną Górę. Zazwyczaj jest to grupa 70-80 osób, w większości ludzie młodzi. Jako wspólnota parafialna cieszymy się również dlatego, że pielgrzymom powierzamy wszystkie nasze intencje, trudności.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję