Reklama

Kawałek polski na niebie

2019-05-15 08:05


Niedziela Ogólnopolska 20/2019, str. 38-39

Archiwum Zespołu Akrobacyjnego „Orlik”
Każda chwila lotu jest ważna i nie można sobie pozwolić na najm niejszą dekoncentrację – mówi ppłk pil. Dariusz Stachurski

Ppłk pil. Dariusz Stachurski jest dowódcą Zespołu Akrobacyjnego „Orlik”, który od ponad 21 lat reprezentuje Polskę podczas prestiżowych pokazów lotniczych w różnych krajach świata. W wywiadzie dla „Niedzieli” ten jeden z najlepszych polskich pilotów opowiada o specyfice latania w zespole akrobacyjnym, a także o najwspanialszych i najtrudniejszych chwilach podczas lotów

KRZYSZTOF TADEJ: – Jeden z pilotów zespołu „Orlik” powiedział, że niewielki błąd podczas akrobacji może skończyć się tragicznie. Życie można stracić przez brak koncentracji lub chwilę zawahania. Warto ryzykować?

PPŁK PIL. DARIUSZ STACHURSKI: – Zawsze istnieje ryzyko. Minimalizujemy zagrożenia, dużo trenując i wielokrotnie powtarzając pokazywane na niebie figury. Naszym celem jest doprowadzenie każdego lotu do perfekcji. Tak, aby ucieszyć widzów i bezpiecznie wylądować.

– O życiu lub śmierci nieraz decydują sekundy.

– Nawet ułamki sekund. Piloci w formacji muszą mieć do siebie całkowite zaufanie. Nikt nie może się zawahać, zastanawiać czy zmieniać tor lotu. Gdyby tak się stało, mogłaby nastąpić katastrofa.

– Jakie trzeba mieć umiejętności, żeby zostać pilotem tej formacji?

– W Zespole Akrobacyjnym „Orlik” latają piloci z 42. Bazy Lotnictwa Szkolnego w Radomiu. Na co dzień szkolimy młodych pilotów naszej jednostki. I warto podkreślić, że to jest nasz główny, zasadniczy cel – wyszkolenie dla wojska, dla Polski najlepszych pilotów, którzy w razie zagrożenia będą bronili kraju i zapewnią bezpieczeństwo. Właśnie spośród tych instruktorów, którzy wiele godzin spędzili w powietrzu i znają swoje możliwości, wybieramy pilotów do zespołu „Orlik”. Ważne jest to, żeby wybrać osoby, które stworzą zgrany zespół, jedną drużynę. Podstawowe kryteria to znakomite wyszkolenie lotnicze, cechy osobowościowe i chęć latania.

– Chęć latania?

– Trening figur akrobacji zespołowej leży poza zakresem naszych codziennych obowiązków. Latanie w zespole akrobacyjnym nie wiąże się z dodatkowymi przywilejami, a niesie ze sobą szereg obowiązków. Chęć latania w zespole wynika z pasji i miłości do lotnictwa. Ale mamy satysfakcję, że reprezentujemy Polskę podczas pokazów, w których występują najlepsze formacje świata.

– I jesteście jednymi z najlepszych.

– Czasami słyszymy, że tak się nas ocenia. To miłe.

– Gdy ogląda się pokazy lotnicze, można odnieść wrażenie, że figury wykonywane w powietrzu są zaprogramowane przez system komputerowy – odległości między samolotami są minimalne, a zespół wykonuje je perfekcyjne.

– Tak to wygląda z ziemi, choć inaczej jest na górze. Kiedy ogląda się nagrania z kamer zainstalowanych w kabinach, widać, że samoloty nie lecą idealnie w jednej linii. Wszystko faluje. To wynika z ciągłego dążenia do utrzymania odpowiedniego położenia samolotu w formacji, z turbulencji i innych czynników. Wszystko to wymaga ogromnego wysiłku i koncentracji. Tym bardziej że odległości są rzeczywiście niewielkie, wynoszą np. jeden metr, a nieraz kilkadziesiąt centymetrów.

– Zdarzyły się kolizje?

– Raz, chyba w 1998 r. Wtedy doszło do niewielkiego zderzenia dwóch samolotów w powietrzu. Na szczęście tylko małe elementy odpadły od ich konstrukcji. Piloci bezpiecznie wylądowali. To zdarzenie jeszcze bardziej uświadomiło wszystkim, że każda chwila lotu jest ważna i nie można sobie pozwolić na najmniejszą dekoncentrację.

– A jakie są najwspanialsze chwile związane z lotami?

– Dla mnie to radość ludzi, którzy oglądają pokazy. Nieraz, tak jak np. na Air Show w Radomiu, przychodziło blisko 100 tys. osób. Po wylądowaniu widzieliśmy entuzjazm publiczności. Podobnie jest w innych krajach. Po lotach często podchodzą do nas Polacy, którzy tam mieszkają. Ze łzami w oczach mówią, że przyszli, żeby zobaczyć na niebie polską szachownicę, bo dla nich to kawałek Polski. Pamiętam też sytuację z Litwy. W czasie pokazów w Kownie poleciał z nami przedstawiciel dowództwa polskich Sił Powietrznych. Jak wylądowaliśmy, tłum ludzi bił brawo, panowała euforia. A on, kiedy wysiadał z kabiny, po prostu się rozpłakał. Powiedział, że 30 lat służy w lotnictwie, ale pierwszy raz brawami dziękowano za jego pracę.

– Latanie podczas pokazów wiąże się również z ogromnym wysiłkiem i np. przeciążeniami...

– To cena, którą się płaci również podczas codziennych lotów wojskowych. To prawda, że musimy wytrzymać duże i długotrwałe przeciążenia. Poza tym kabina nie jest hermetyzowana, więc zasób tlenu na wysokościach jest ograniczony. Do tego każdego pilota dopada różnego rodzaju zmęczenie, ból rąk, nóg i kręgosłupa. Normalnym zjawiskiem jest również zmęczenie psychiczne. Jako pilot prowadzący zespół czuję się odpowiedzialny za wszystko, co dzieje się w każdym momencie lotów. Formacja składa się z kilku samolotów, a wybór wariantu działania podejmuje zawsze prowadzący. On też musi rozwiązać problem, podejmując jak najlepszą decyzję.

– Pańska droga do bycia liderem zespołu akrobacyjnego nie była zbyt łatwa. Przygodę z lotnictwem rozpoczął Pan w Dęblinie.

– W rodzinie nie miałem tradycji lotniczych. Kiedy zdecydowałem się pójść do Liceum Lotniczego w Dęblinie, mama była zdziwiona. „Synu, ale ty jesteś chorowity. Miałeś nawet zapalenie płuc” – powiedziała. Jednak pozytywnie przeszedłem badania i rozpocząłem naukę. To długi proces, w trakcie którego wiele osób się zniechęca. Ja byłem jednak zdeterminowany.

– Na jakich latacie samolotach? Jakie osiągacie prędkości?

– To polskie szkolno-treningowe samoloty PZL-130 TC-II „Orlik”. Właśnie od nich pochodzi nazwa zespołu. Latamy z prędkościami do 530 km/h. W zespole mamy 9 takich samolotów. Obecnie trwa modernizacja orlików. Wymieniana jest awionika, czyli np. część wskaźników nawigacyjnych z wersji analogowej na cyfrową. Zwiększona została również prędkość samolotów.

– Gdzie będzie można zobaczyć pokazy zespołu w 2019 r.?

– Poza granicami kraju wystąpimy na pokazach w Słowenii, Finlandii, Austrii, Estonii, na Łotwie, we Francji, w Hiszpanii i Grecji. Czytelników „Niedzieli” i miłośników lotnictwa zapraszamy natomiast na pokazy w Polsce. Już 22 i 23 czerwca zaprezentujemy formację w Krakowie, podczas Małopolskiego Pikniku Lotniczego, w dniach 16-18 sierpnia wystąpimy podczas Gdynia Aerobaltic w Gdyni. Kolejne pokazy odbędą się w Mirosławcu (31 sierpnia), Lesznie i Sandomierzu (14 września).

Tagi:
lotnictwo

Reklama

Gra na niebie

2019-06-04 13:08

Z Sebastianem Kawą rozmawiał Krzysztof Tadej
Niedziela Ogólnopolska 23/2019, str. 20-22

Najbardziej utytułowany pilot szybowcowy w historii Polski, 15-krotny mistrz świata. W najważniejszych zawodach zdobył aż 30 medali. To Sebastian Kawa – lekarz ginekolog, pilot szybowcowy z Aeroklubu Bielsko-Bialskiego. Człowiek, który swoimi osiągnięciami zadziwia świat. Z Sebastianem Kawą rozmawia Krzysztof Tadej, dziennikarz TVP

Andrzej Pruszkowski
Sebastian Kawa. W tle – góra Annapurna

KRZYSZTOF TADEJ: – W jednym z wywiadów powiedział Pan: „Robię to, co kocham”. Co fascynującego jest w lataniu szybowcem?

SEBASTIAN KAWA: – Każdy lot jest inny, wyjątkowy, odkrywczy. Ciągle zmieniają się pogoda, siła wiatru, dlatego to, co się dzieje w powietrzu, jest niepowtarzalne. Pilot musi przewidywać i rozwiązywać zagadki. Latanie można porównać do pasjonującej gry.
Podczas lotu szybowcem można zobaczyć to, czego nie zobaczy się w inny sposób. Szybowiec nie hałasuje, nie zatruwa środowiska i dlatego możemy latać np. nad parkami narodowymi – tam, gdzie nie można polecieć śmigłowcem. Jeśli ktoś kocha góry, to w ciągu jednego dnia może podziwiać nie jeden szczyt czy zbocze, ale całe pasmo górskie.
Specyfika tego latania polega również na tym, że to przede wszystkim umiejętności pilota decydują o tym, jaki będzie lot i czy zakończy się sukcesem. W szybowcu nie ma silnika, paliwa, nie można dodać gazu, gdy spada prędkość. Sami musimy szukać prądów powietrza, żeby utrzymać wysokość.

– Modli się Pan przed lotem?

– Tak. Ale nie tylko przed lotem, również wtedy, gdy pojawią się trudne sytuacje w powietrzu.

– Jaka była najtrudniejsza sytuacja? Bał się Pan kiedyś?

– Nieraz czułem niepokój. Dzięki Bogu w trudnych chwilach jestem spokojny i z jeszcze większą precyzją niż zwykle kieruję szybowcem. Najtrudniejsza chwila? Zdarzenie sprzed trzech lat. W 2016 r. leciałem nad górami w 2-osobowym szybowcu. W pewnym momencie wlecieliśmy w chmury. Wcześniej na urządzeniu nawigacyjnym zaprogramowaliśmy odpowiednie punkty, żeby spokojnie „zejść” do lądowania. Było to bardzo ważne, bo przelatywaliśmy nad terenem, na którym nie da się wylądować.

– Kiedy pojawił się problem?

– Pilot w przedniej kabinie zauważył, że mamy słabe baterie, dlatego chciał przełączyć zasilanie, żeby korzystać z drugiego zestawu baterii. Zrobił to tak niefortunnie, że wyłączył całą nawigację.

– Nie było widać żadnych punktów orientacyjnych?

– Nic nie było widać. Byliśmy w chmurach. Całe szczęście – dość wysoko. Kiedy pilot ponownie włączył zasilanie, to stwierdził, że nawigacja nieprawidłowo działa, i znowu wszystko wyłączył!

– Niezwykła sytuacja.

– Do dzisiaj sam się dziwię, że zachowałem spokój. Ponowne włączenie trwało kilka minut, ale dla szybowca w takich warunkach to całe wieki. Na szczęście wszystko dobrze się skończyło.

– Znany jest Pan w świecie z wyjątkowych wyczynów, np. z przelotu szybowcem nad najwyższymi górami świata – Himalajami. Alpiniści podczas wspinaczki zmagają się z bardzo niskimi temperaturami, wiatrem i lawinami. A Pan? Jakie musiał Pan pokonać trudności?

– W szybowcu z niską temperaturą i brakiem tlenu można łatwo sobie poradzić. Najważniejszym czynnikiem jest wiatr. Dla himalaistów silny wiatr jest przeszkodą, a dla nas czymś zbawiennym, pozytywnym zjawiskiem. Mogliśmy się wznieść nad Himalaje, gdy wiało z prędkością 200 km/h. Nigdy wcześniej nie latałem przy tak silnym wietrze blisko skał. Kolejna trudność to, oczywiście, chmury, które kryją zbocza. Całe przedgórze Himalajów jest z reguły nimi przykryte. Wzniesienie się nad szczyty, a potem powrót na lotnisko to w tym rejonie naprawdę duże wyzwanie.

– Jak długo trwał Pański najdłuższy lot?

– 14,5 godziny. Niestety, z kolegą nie pobiliśmy wówczas rekordu świata. W innym locie pobiliśmy natomiast rekord odległości przelotu – ponad 2 tys. km. Lecieliśmy również ponad 14 godzin.

– To chyba ekstremalne doświadczenie. Przecież w trakcie lotu nie może Pan wyjść z szybowca, wyprostować się, przespać...

– Sen teoretycznie jest możliwy, gdy leci dwóch pilotów, ale w tym locie nie było to możliwe. Cały czas pracowaliśmy. Jeden z nas rozmawiał z kontrolerami ruchu lotniczego, ponieważ gdy lata się na dużych wysokościach, trzeba tak koordynować lot, żeby nie przeszkadzać samolotom pasażerskim. Druga osoba sterowała szybowcem i wybierała taką drogę, żeby nie tracić wysokości. Pod koniec czuliśmy ogromne zmęczenie i rzadko kto się odzywał.

– I wtedy pojawiły się kłopoty...

– Dwie godziny przed zachodem słońca byliśmy jeszcze jakieś 600 km od pierwszego miejsca, gdzie w ogóle mogliśmy wylądować. Lecieliśmy z prędkością 300 km/h, ale niestety, pogorszyła się pogoda. Gdy już zachodziło słońce, musieliśmy lądować na nieczynnym, zapomnianym lotnisku. Po dwóch dniach deszczu trzeba było wykarczować krzaki, żeby z niego wystartować i wrócić do bazy.

– W wielu prestiżowych zawodach wygrywał Pan wszystko, co było do wygrania. Co trzeba zrobić, żeby osiągać tak wspaniałe wyniki? Co chciałby Pan doradzić młodym ludziom, którzy zaczynają swoją przygodę z lotnictwem?

– Szybownictwo to trudny sport. Jeśli ktoś potraktuje go tylko jako odskocznię od codzienności i będzie latał po to, żeby od czasu do czasu pochwalić się zdjęciem na Facebooku, to niczego nie osiągnie. Jaka jest moja rada? Potraktować szybownictwo poważnie. Tak jak w innych dziedzinach życia – liczy się odpowiednia motywacja. Kto chce wygrywać, ten na pewno znajdzie sposób, żeby pokonać problemy.
Chciałbym zwrócić uwagę na to, o czym się niewiele mówi. Wywodzę się z okresu, kiedy szkolenie szybowcowe w aeroklubach było masowe. Tak działo się w latach 60., 70. i za moich czasów – na początku lat 80. ubiegłego wieku. Niemal każdy zainteresowany mógł się szkolić, nie ponosząc kosztów, choć wymagało się od kandydata idealnego zdrowia, by potem nadawał się do innego lotnictwa, do latania komunikacyjnego czy wojskowego. Szybownictwo było początkiem drogi, piramidy szkolenia i jednocześnie selekcją kandydatów na lotników. Pamiętam, jak w mistrzostwach Polski startowało ok. 50 pilotów, z których każdy z powodzeniem mógł walczyć na mistrzostwach świata. W tej chwili ta grupa bardzo się skurczyła. W Polsce mamy może 5 pilotów na najwyższym światowym poziomie. Jeśli chcemy odnosić znaczące sukcesy, które rozsławiają nasz kraj, to musimy wrócić do masowego szkolenia młodzieży. Szkolenie pilotów w klubie sportowym jest najtańsze, bo na obozach kandydaci sami pracują i muszą sobie to latanie zorganizować. Brak finansowania dla nastolatków, którzy przecież jeszcze w tym czasie nie zarabiają, a jednocześnie ogromne utrudnienia w przepisach, konieczność certyfikowania – mocno ograniczyły im możliwości.

– Ile czasu zajmuje nauka pilota szybowca, żeby osiągnął najwyższy poziom?

– Według mnie, ok. 10 lat, przy założeniu, że zainteresowana osoba będzie intensywnie latać, ok. 100 godzin rocznie. Ten okres można nieco skrócić, ponieważ pojawiły się znakomite wyczynowe 2-osobowe szybowce. Jeśli młody człowiek, który chłonie wiedzę, będzie się uczył z doświadczonym pilotem, to cykl szkolenia zamknie i odpowiedni poziom osiągnie nieco wcześniej.

– Jakie są Pańskie plany, marzenia?

– W tym roku chciałbym latać szybowcem ponad górami Tienszan w Kazachstanie i Kirgistanie. Rozmowy w tej sprawie są już zaawansowane. Innym marzeniem jest, oczywiście, przelot nad Antarktydą. Mam nadzieję, że stanie się tak w następnych latach.

– Pańskie dzieci również są zainteresowane szybownictwem?

– Mam dwie córki, Martę i Aleksandrę. Na razie nie są tym zainteresowane, ale są też zbyt młode, żeby rozpocząć latanie. Interesują się jazdą konną i to jest ich pasja. Mam nadzieję, że może kiedyś będą kontynuowały rodzinne tradycje. Nie myślę tylko o sobie, ale również o moim tacie. Był nie tylko lekarzem, ale również znakomitym, wybitnym pilotem szybowca. Wygrywał różne zawody, ale nie miał takich możliwości jak ja, bo żyliśmy za żelazną kurtyną. To był mój pierwszy i jedyny trener w szybownictwie. Dzięki niemu osiągnąłem i osiągam tak wiele.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

SONDAŻ. Polacy za jedno z największych zagrożeń dla Polski uważają ruchy LGBT

2019-09-18 09:50

wpolityce.pl

Według sondażu IPSOS dla OKO.press dot. największych zagrożeń dla Polski w XXI wieku - Polacy za największe zagrożenie uważają kryzys klimatyczny, a na drugim miejscu plasuje się zagrożenie ze strony ideologii gender i ruchów LGBT.

CarlosAlberto/fotolia.com

Zgodnie z sondażem, 38 proc. Polaków za największe zagrożenie dla Polski w XXI wieku uważa kryzys klimatyczny. Drugim najpoważniejszym zagrożeniem według Polaków jest ideologia gender i działalność ruchów LBGT. Na trzecim miejscu znalazły się ex aequo zagrożenia zatytułowane: „służba zdrowia”, „wyjście Polski z UE” oraz „nasilenie ruchów nacjonalistycznych” (po 19 proc.). Dalsze miejsca zajęły takie zagrożenia jak: kryzys demograficzny ( 17 proc.), zaostrzający się konflikt polityczny (16 proc.), zagrożenie ze strony Rosji (15 proc.) i kryzys ekonomiczny (14 proc.).

Co ciekawe, mężczyźni w wieku 18-39 lat za największe zagrożenie dla Polski uważają ideologię gender i ruchy LGBT (31 proc.). Natomiast dla kobiet w wieku 18-39 lat zagrożenie ze strony LGBT jest znacznie mniejsze niż to spowodowane kryzysem klimatycznym (18 proc. do 38 proc.).

CZYTAJ DALEJ

Reklama

,,Królowa Pokoju" w katedrze wrocławskiej

2019-09-19 17:16

Anna Majowicz

Katedra wrocławska została włączona w międzynarodową modlitwę o pokój. W Kaplicy Zmartwychwstania od jutra (20.09) trwać będzie adoracja Najświętszego Sakramentu w Monstrancji „Królowa Pokoju”, która pochodzi z Międzynarodowego Centrum Modlitwy o Pokój w Medjugorie.

medziugorje.blogspot.com

Monstrancja jest materialnym znakiem przynależności Sanktuarium w Medjugorie do "Dzieła 12 Gwiazd w Koronie Maryi Królowej Pokoju", realizowanego przez Stowarzyszenie "Communita Regina della Pace". Wykonana została w gdańskiej pracowni Mariusza Drapikowskiego. Jak czytamy na stronie stowarzyszenia do jej wykonania użytych zostało dwanaście meteorytów, których nieziemskie pochodzenie symbolizuje wieniec z „gwiazd dwunastu”. Monstrancja ma swym wyglądem i konstrukcją nawiązywać do nadprzyrodzonego wizerunku Maryi, która w swym sercu nosi Chrystusa, swojego syna. Swoją symbolikę mają również barwy kamieni, których użyto do powstania Monstrancji np.: kolor biały – określa czystość i wieczną chwałę, żółty – majestat i chwałę Boga, zielony – dziewictwo i nadzieję, błękit – wierność, nieskazitelność, bezpośrednie obcowanie z Bogiem.

- Serdecznie zapraszam już jutro na poranną Mszę św. o godz. 6.30, po której zaniesiemy do Kaplicy Zmartwychwstania Najświętszy Sakrament - zaprasza ks. Paweł Cembrowicz, proboszcz parafii katedralnej.

Adoracja Najświętszego Sakramentu w Monstrancji z Medjugorie potrwa do 26 września.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem