Reklama

Wiadomości

Czego nauczyła nas sprawa Vincenta Lamberta?

Dramat Vincenta Lamberta, który niedawno umarł w wyniku zaprzestania podawania mu wody i pokarmu przez sondę, poruszył opinię publiczną nie tylko we Francji, gdzie się to działo, ale w niemal całym świecie

Niedziela Ogólnopolska 29/2019, str. 6-7

[ TEMATY ]

eutanazja

Francois Nascimbeni/EastNews*

Matka Vincenta Lamberta walczyła o syna do końca

Każdy mógł obserwować długą batalię, którą rodzice mężczyzny toczyli w sądach krajowych i ponadnarodowych, w tym na forum ONZ, aby temu zapobiec. Szczególnie poruszające było to, że byli w tej walce osamotnieni: ich woli pozostawienia Vincenta przy życiu nie podzielali ani jego żona, ani jego rodzeństwo. Przeciwko sobie rodzice mieli również opinię lekarzy w szpitalu, w którym ich syn się znajdował. W wyniku decyzji Sądu Kasacyjnego, który przychylił się do stanowiska lekarzy w Szpitalu Uniwersyteckim w Reims, 3 lipca br. Vincent Lambert przestał otrzymywać wodę i pokarm. Zmarł 11 lipca o godz. 8.24.

Eutanazja we Francji?

Wszystko to działo się we Francji, gdzie podobnie jak w Polsce eutanazja jest nielegalna. Tymczasem działanie lekarzy, w przypadku Vincenta Lamberta trudno jest zakwalifikować inaczej. To było celowe działanie podjęte po to, aby spowodować śmierć pacjenta, i to, jak uzasadniano, „dla jego dobra”. Takie postępowanie wyczerpuje definicję eutanazji. Czy więc Sąd Kasacyjny, który zgodził się na zaprzestanie pojenia i karmienia mężczyzny, nie złamał prawa obowiązującego we Francji? A jeśli tak, to jak to było możliwe? Sądy mają być przecież stróżami praworządności, a nie stać ponad nią.

Prokurator Matthieu Bourrette, dowiedziawszy się o śmierci Vincenta Lamberta, zdecydował wprawdzie o wszczęciu śledztwa, aby wyjaśnić jej przyczyny, ale zastanawiające jest, że dochodzenie to ma na celu jedynie dać odpowiedź, czy wstrzymanie czynności podtrzymujących życie pacjenta było przeprowadzone zgodnie z przewidzianym przez prawo protokołem. Czy może jednak istnieć „przewidziany przez prawo protokół”, który ewidentnie łamie to prawo?

Reklama

Śpiączka i rokowania

Trzeba tu zauważyć, że przypadek Vincenta Lamberta nie jest odosobniony. Można wręcz powiedzieć, że to jedna z typowych historii wielu tysięcy pacjentów na całym świecie, którzy w wyniku wypadku komunikacyjnego doznają ciężkiego urazu mózgu, zapadają w śpiączkę, a potem, jeśli przeżyją, z reguły przechodzą w inny stan ograniczonej świadomości, który sprawia wrażenie, iż chory jest zupełnie bez kontaktu. Jeśli stan taki trwa krótko i chory odzyskuje kontakt z otoczeniem po kilku dniach lub tygodniach, sprawa kończy się dla niego szczęśliwie i wraca on do aktywnego życia. Jeśli jednak śpiączka trwa dłużej, a może trwać miesiące i lata, sprawa wygląda znacznie poważniej. Dlaczego tak się dzieje?

Odpowiedzi na to pytanie mogą być bardzo różne. Jedna z typowych jest taka, jakiej w końcu udzielili lekarze z oddziału paliatywnego szpitala w Reims w sprawie ich pacjenta Vincenta Lamberta. Orzekli oni, że pacjent ten nie odzyska przytomności, a więc można zakończyć jego życie. Argument ten może się wydawać racjonalny i zgodzili się z nim zarówno żona mężczyzny, jak i jego rodzeństwo, a w końcu również Sąd Kasacyjny; to on zadecydował o wszczęciu postępowania, które spowodowało śmierć Vincenta Lamberta.

„Nieużyteczny”

Dlaczego jednak argument taki wcale nie musi, a nawet zgodnie z nauczaniem Kościoła katolickiego – nie powinien przemawiać za takim rozwiązaniem sprawy? Otóż dlatego, że nauczanie to nie opiera się na zasadach utylitarnych, lecz na zasadach personalizmu chrześcijańskiego. Między tymi dwoma systemami etycznymi istnieją głębokie różnice. Utylitaryzm mierzy dobro jakiegokolwiek działania przez jego globalne skutki, a nie przez pryzmat dobra poszczególnego człowieka, dlatego zgodnie z założeniami tego systemu dobro pojedynczej osoby ludzkiej może być poświęcone na rzecz dobra szerszej grupy, jeśli sumaryczna wartość dobra dla tej grupy dzięki temu wzrośnie. W przypadku chorych z zaburzeniami świadomości, z którymi utrudniony jest kontakt, takie właśnie rozumowanie często bywa stosowane. W Ameryce było wiele spraw sądowych, które poruszyły opinię publiczną, a jedną z ostatnich była znana również w Europie sprawa Terri Schiavo, która została sądownie skazana na śmierć z pragnienia i głodu, pomimo licznych protestów poszczególnych osób i organizacji. W jej sprawie, podobnie jak w przypadku Vincenta Lamberta i wielu innych chorych, zwyciężył rachunek strat i korzyści, który wypadł dla nich negatywnie. Zdecydowano, że nie ma potrzeby podtrzymywania ich życia, ponieważ jest to zbyt duży ciężar dla ich rodzin i całego społeczeństwa.

Reklama

Argument ten, jakkolwiek w rzeczywistości decydujący w moralnej ocenie skazywania na śmierć pacjentów z obniżonym stanem świadomości, nie jest na ogół nadmiernie eksponowany w mediach. W społeczeństwach głęboko ukształtowanych przez chrześcijaństwo, mimo istnienia w nich również sprzecznych z Ewangelią prądów myślowych, w tym utylitaryzmu właśnie, nie jest łatwo o propagowanie takiego utylitarnego rozumowania „w czystym składniku”. Niemniej jednak wystarczy zasłonić je dodatkowymi argumentami, aby przestawało ono budzić radykalny sprzeciw u wielu ludzi. Wystarczy dodać, że przecież zakończenie egzystencji chorego, którego jakość życia jest niska, leży w jego najlepiej pojętym interesie oraz że jego śmierć będzie spowodowana w taki sposób, iż nie będzie on cierpiał. Tak uzasadniali swoją akceptację żona Vincenta Lamberta oraz jego rodzeństwo. Tymczasem sprawa nie jest wcale taka jednoznaczna, i to na wielu poziomach.

Właściwa diagnoza

Na poziomie samej medycyny można powiedzieć, że przecież obowiązkiem lekarza jest zawsze dbanie o dobro chorego i troska o jego dobrostan, nawet jeśli nie można go wyleczyć. Ponadto sama diagnoza stanu chorego powinna być rzetelna i nienaginana w celu spełnienia wyżej wymienionych utylitarnych założeń. W przypadku Vincenta Lamberta widzieliśmy bardzo dużą różnicę co do oceny stanu chorego między lekarzami i sędziami a jego rodzicami, którzy podkreślali, że ich syn żyje i aby żyć dalej, nie potrzebuje żadnej aparatury, za wyjątkiem sondy pokarmowej. Matka chorego cały czas do niego mówiła, karmiła go łyżeczką i pokazywała mu różne przedmioty oraz obrazy na ekranie komputera, w który chory się wpatrywał. Matkę wspomagał w tym jej małżonek, a zarazem ojciec chorego. Mimo to lekarze twierdzili, że jest on niewidomy i taki pozostanie.

A przecież powinni oni wiedzieć, że wielu chorych, zdiagnozowanych jako będący w stanie wegetatywnym, przy czym diagnoza ta sugerowała całkowitą i nieodwracalną utratę świadomości, tę świadomość jednak po jakimś czasie odzyskało. Lekarze powinni też wiedzieć, że sama definicja stanu wegetatywnego, tak rozumianego, nie wytrzymuje naukowej krytyki, opartej na danych wynikających z obserwacji tych chorych. Ich poziom świadomości jest z reguły wyższy, niż wynikałoby to z ich zachowania. Po prostu często nie potrafią oni wyrazić tego, że wiedzą, kim są, że rozpoznają swoich bliskich i że słyszą to, o czym mówi ich otoczenie. Obecnie mamy coraz więcej sposobów określania rzeczywistego stanu świadomości u tych chorych. Wszystko wskazuje na to, że Vincent Lambert był jednym z nich.

Właściwa diagnoza jest jednak możliwa wtedy, gdy chorzy ci naprawdę są badani i leczeni w ośrodkach, które się w tym specjalizują, które dysponują odpowiednio przygotowaną kadrą i aparaturą. Vincent Lambert nie miał takiego szczęścia. Od dłuższego czasu przebywał na oddziale paliatywnym, gdzie takiej opieki się nie udziela. W związku z tym jego stan się nie poprawiał tak, jak by to było możliwe, gdyby zastosowano wobec niego polimodalną stymulację w ramach nowoczesnej rehabilitacji.

Takich ośrodków jest jednak za mało i nie mogą one przyjąć wszystkich chorych z zaburzeniami świadomości. Wszyscy musimy postawić sobie pytanie: Czy chorzy ci naprawdę nie zasługują na lepsze traktowanie? Czy nie stać nas na zorganizowanie dla nich adekwatnej pomocy, dzięki której wielu z nich powróciłoby do aktywnego, a nawet produktywnego życia? Profesor Jan Talar w swoich książkach opisuje naprawdę liczne takie przypadki, w tym również te, w których chorzy, niemający rzekomo szans na przeżycie, powrócili potem na uniwersytety i założyli rodziny.

Głos Papieża

Aby oddać rację tej stronie dyskutantów, trzeba jednak czegoś więcej niż arbitralnych decyzji sądów, które kierują się w istocie niechrześcijańską motywacją utylitarną.

Odnośnie do sprawy Vincenta Lamberta papież Franciszek powiedział: „Nie budujmy cywilizacji, w której eliminowane są osoby, których życie nie wydaje się nam dość godne, by dalej mogły żyć” oraz „Każde życie ma wartość, zawsze”.

Etyka chrześcijańska jest definiowana przez odpowiedź na skierowane do Jezusa pytanie o to, kto jest naszym bliźnim. Jezus sam udzielił nam odpowiedzi przez okazywaną przez siebie troskę o duszę i ciało każdego człowieka, którego spotykał na swojej drodze, oraz przez pouczenia, które nam zostawił. On pokazał nam, że każdemu człowiekowi należna jest nasza miłość. Odkrycie tej prawdy i zastosowanie jej w praktyce jest punktem wyjścia do zrozumienia personalizmu, który umożliwia budowanie cywilizacji miłości, a nie cywilizacji skonfliktowanych egoizmów. Wybór należy do każdego z nas.

* * *

O. dr Jacek Maria Norkowski OP
Lekarz i zakonnik. Studia medyczne ukończył na obecnym Uniwersytecie Medycznym w Poznaniu. Zaraz potem wstąpił do Dominikanów.
Jest autorem szeregu publikacji dotyczących medycyny oraz jej styku z filozofią i teologią. Wygłasza też wykłady na temat neurologicznych kryteriów śmierci człowieka. Nie wykonuje zawodu lekarza, jest kapłanem i byłym wykładowcą teologii moralnej (w tym bioetyki) na Papieskim Uniwersytecie „Angelicum” w Rzymie.

2019-07-16 11:47

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

"Dagens Nyheter": w domach opieki aktywna eutanazja zamiast leczenia Covid-19

2020-05-20 16:27

[ TEMATY ]

eutanazja

Szwecja

koronawirus

COVID‑19

Vatican News

Wielu seniorom w domach opieki zamiast leczenia Covid-19 podawana jest morfina, która hamuje oddychanie - pisze w środę dziennik "Dagens Nyheter". "To aktywna eutanazja" - wskazuje prof. geriatrii Yngve Gustafson.

Według eksperta podstawowe leczenie w przypadku Covid-19 powinno polegać na stosowaniu kroplówek z substancjami odżywczymi, podawaniu leków przeciwzakrzepowych, tlenu oraz antybiotyków w celu eliminacji wtórnego bakteryjnego zapalenia płuc. "Zamiast tego wielu osobom starszym z zapaleniem płuc rutynowo podaje się morfinę oraz midazolam, które hamują oddychanie. To jest aktywna eutanazja, jeśli nie coś gorszego" - twierdzi Yngve Gustafson.

Jak dodaje naukowiec, odsetek seniorów, którzy leczeni są na oddziałach intesywnej terapii przy pomocy respiratorów jest niższy, choć osoby w podeszłym wieku są najbardziej dotknięte koronawirusem. Ponadto grupa ta jest nadreprezentowana w statystykach dotyczących zgonów. "To pokazuje, że zdecydowaliśmy się zrezygnować ze starszych osób, które miałyby szansę na przeżycie" - podkreśla Gustafson.

Opinię eksperta ds. geriatrii potwierdza "Dagens Nyheter" pragnący zachować anonimowość lekarz i naukowiec ze Szpitala Uniwersyteckiego Karolinska w Sztokholmie. Opisuje on, że "paliatywny koktajl" ze środkiem uspokajającym i przeciwbólowym jest stosowany w większej skali u pacjentów z Covid-19 w szpitalach oraz domach opieki.

"To jest delikatny temat, nie rozmawiamy o tym z kolegami. Teraz widzę, że coraz częściej stosuje się eutanazję pod pozorem opieki paliatywnej " - twierdzi rozmówca gazety.

Według lekarza "paliatywny koktajl" standardowo składa się z morfiny, haldolu, midazolamu. Podawanie tych środków uwzględnione jest w zaleceniach Zarządu ds. Opieki Zdrowotnej i Pomocy Społecznej dotyczących postępowania z pacjentem u schyłku życia.

"Wielu pacjentów z Covid-19 jest leczonych w sposób, jak w przypadku ludzi z nieuleczalnym rakiem, którym pozostało niewiele życia. Gdy jest stosowany u pacjentów z niedoborem tlenu, zdecydowanie przyspiesza ich śmierć. Krewni często nic o tym nie wiedzą, gdyż obowiązuje zakaz odwiedzin. Aspekty etyczne nie są podnoszone, ale uważam, że jest to nielegalne i że niektórzy z tych pacjentów mogliby przeżyć, gdyby zastosowano u nich tlenoterapię" - podkreśla źródło.

"Dagens Nyheter" podaje przykład m.in. 81-letniego Jana Anderssona, który został zakażony koronawirusem w domu opieki w Maersta pod Sztokholmem pod koniec marca. Jak relacjonuje jego syn Thomas Andersson bez zgody pacjenta oraz bez poinformowania rodziny lekarz przez telefon zlecił pielęgniarce zastosować opiekę paliatywną z morfiną. Gdy na początku kwietnia dowiedział się o tym Thomas Andersson, podjął interwencję i zażądał, aby podano ojcu kroplówkę oraz leki zamiast morfiny. Jan Andersson szybko wyzdrowiał i wraz z synem zapozował do zdjęcia, które opublikowała gazeta.

Według statystyk w Szwecji połowa wszystkich zmarłych w związku z koronawirusem mających więcej niż 70 lat, mieszkała w domach opieki dla osób starszych.

CZYTAJ DALEJ

USA: szczepionka na koronawirusa ma być dobrowolna

2020-05-20 08:33

[ TEMATY ]

szczepionka

koronawirus

Prezydent USA Donald Trump zapowiedział, że przyszła szczepionka przeciwko Covid-19 będzie dobrowolna. Przedstawiając szczegóły operacji „Warp Speed”, mającej na celu wyprodukowanie i dystrybucję ponad 500 milionów ampułko-strzykawek do stycznia 2021 r., przy wykorzystaniu zasobów naukowych, medycznych, wojskowych i wsparciu sektora prywatnego, prezydent zapewnił, że nowa szczepionka będzie dla tych, „którzy chcą ją dostać”. Dodał, że „nie każdy będzie chciał ją dostać”.

Obawy o możliwe ograniczenie podstawowych wolności wzbudziły wcześniejsze informacje, o tym, że nową szczepionkę wdrażać ma amerykańska armia, co miało sugerować, że lek będzie podawany przymusowo. Opinia publiczna w USA nie kryła zaniepokojenia w tej sprawie.

W ciągu zaledwie jednego tygodnia prawie 440 000 osób podpisało petycję portalu obrońców życia LifeSiteNews skierowaną do światowych przywódców sprzeciwiających się obowiązkowemu szczepieniu na koronawirusa.

CZYTAJ DALEJ

Małgorzata Manowska - I prezes Sądu Najwyższego (sylwetka)

Prezydent zdecydował o powołaniu Małgorzaty Manowskiej na I prezesa Sądu Najwyższego. Sądem tym pokieruje sędzia z 25-letnim stażem, była wiceminister sprawiedliwości, dotychczasowa dyrektor krajowej szkoły sędziów. Jest drugą kobietą na tym urzędzie w historii SN, po swojej poprzedniczce Małgorzacie Gersdorf.

Jeszcze w sobotę Manowska zapewniała podczas Zgromadzenia Ogólnego Sędziów SN, że sędziowie nie muszą obawiać się z jej strony jakiejkolwiek zemsty i odwetu.

"Chciałabym normalnie pracować, chciałabym zasypać ten dół między nami, a przynajmniej doprowadzić do wzajemnej tolerancji i poprawnej współpracy, dlatego że SN i ludzie na to zasługują" - mówiła wtedy sędzia. Wskazywała, że trzeba dążyć do zapewnienia harmonijnego funkcjonowania SN.

Jak sama siebie określiła jest człowiekiem, "który łączy ludzi w działaniu, a nie dzieli". "Nie jesteśmy żadną nadzwyczajną kastą. Powinniśmy ludziom służyć, a nie być ponad nimi" - mówiła ponadto podczas zgromadzenia SN.

Manowska została wybrana przez prezydenta na sześcioletnią kadencję spośród pięciorga kandydatów wyłonionych w głosowaniu przez Zgromadzenie Ogólne Sędziów SN. Na Manowską głosowało 25 sędziów. Był to drugi wynik; największym poparciem zgromadzenia SN cieszył się Włodzimierz Wróbel, na którego głos oddało 50 z 95 sędziów biorących udział w głosowaniu.

Nowa I prezes SN posiada ponad 25-letnie doświadczenie sędziowskie zdobyte w sądach wszystkich szczebli. Po zdobyciu uprawnień sędziowskich orzekała w Sądzie Rejonowym dla Warszawy Pragi. Karierę orzeczniczą kontynuowała następnie w warszawskim sądzie okręgowym. Przez niemal 14 lat orzekała także w Sądzie Apelacyjnym w Warszawie.

Do Izby Cywilnej Sądu Najwyższego trafiła w październiku 2018 r. Prezydent Andrzej Duda powołał Manowską na sędziego SN po rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa. Z uwagi na - podnoszone przez część środowiska sędziowskiego i polityków - wątpliwości dotyczące prawidłowości powołania sędziowskich członków KRS przez Sejm, skuteczność nominacji Manowskiej do Sądu Najwyższego była kwestionowana.

Podczas sobotnich obrad zgromadzenia SN Manowska była również pytana, czy uważa się za sędziego SN. "Nie, nie uważam się. Ja jestem sędzią SN. Złożyłam ślubowanie przed prezydentem, objęłam obowiązki służbowe" - podkreśliła w odpowiedzi.

Jednocześnie mówiła, że nie podobał się jej "kształt poprzedniej KRS i nie podoba się kształt obecnej". "Moim zdaniem KRS powinna być wybierana w wyborach powszechnych sędziowskich, po to żeby nie było z jednej strony zarzutów, że jest zależna od władzy ustawodawczej, ale z drugiej strony, by nie było zarzutów działania tzw. spółdzielni, a to była powszechna opinia wśród sędziów, że grupy się wybierają" - zaznaczała podczas zgromadzenia SN.

Manowska przez ponad cztery lata - od stycznia 2016 r. - kierowała Krajową Szkołą Sądownictwa i Prokuratury w Krakowie. Jak zapewniła podczas zgromadzenia SN, doświadczenie z zarzadzania tą instytucją zamierza przenieść do Sądu Najwyższego. Podkreśliła przy tym, że umiejętności zarządcze są jej atutem.

Jak mówiła, kiedy rozpoczęła zarządzanie tą szkołą, zderzyła się z mobbingiem. "Ja ten mobbing zlikwidowałam. Dla każdego człowieka, który chciał pracować znalazłam właściwe miejsce w krajowej szkole. Nie ma tu ludzi niepotrzebnych i wykluczonych" - wskazywała. Zwróciła też uwagę, że w czasie, gdy była dyrektorem krakowskiej szkoły, absolwenci tej placówki "wreszcie idą do służby po egzaminie sędziowskim". Do swoich sukcesów zarządczych zaliczyła także pozyskanie na rzecz szkoły dwóch nieruchomości.

W kwietniu, na niespełna miesiąc przed rozpoczęciem procedury wyboru kandydatów na I prezesa SN, media podały, że do internetu wyciekły dane tysięcy sędziów i prokuratorów, które miała w swoich zasobach krakowska szkoła. W sieci pojawiły się prywatne adresy mailowe, adresy zamieszkania, numery telefonów, a także hasła logowania.

Śledztwo w tej sprawie wszczęła lubelska prokuratura regionalna. W konsekwencji śledczy zatrzymali i postawili zarzuty pracownikowi spółki zewnętrznej zarządzającej serwerami szkoły. Manowska komentując tę sprawę mówiła, że prawdopodobne jest, że do wycieku danych osobowych doszło na skutek zaniedbania jednej z firm zarządzających danymi. W sobotę przed zgromadzeniem SN powiedziała, że "nie takim gigantom się to zdarzało". "Czy to był przypadek, to wykaże postępowanie" - dodała.

Manowska ma za sobą także okres pracy w Ministerstwie Sprawiedliwości. W 2007 r. przez kilka miesięcy pełniła funkcję wiceministra w resorcie sprawiedliwości kierowanym wówczas przez Zbigniewa Ziobrę. Manowska zajmowała się wówczas w ministerstwie sądownictwem powszechnym. Odeszła z resortu po objęciu władzy przez PO-PSL.

Przez uczestników zgromadzenia sędziów wyłaniającego kandydatury na I prezesa SN była pytana - podobnie jak inni kandydaci - o związki z politykami i ich stosunek do polityki. "Miałam takie związki i nie jest to tajemnicą. W 2007 r. przez siedem miesięcy byłam podsekretarzem stanu w MS, ministrem był wtedy Zbigniew Ziobro, a podsekretarzem stanu obecny prezydent Andrzej Duda. (...) Ja się nie zapieram i nie wypieram tych znajomości" - mówiła sędzia Manowska.

Wskazywała jednocześnie, że "przez kilkanaście lat późniejszego orzekania nie wypowiadała się na temat polityki" i nigdy ani jej, ani żadnemu z jej orzeczeń nie został postawiony zarzut upolitycznienia. "Obiecuję, że będę strażnikiem niezawisłości. (...) Nigdy żaden polityk na mnie nie wywierał wpływu w sferze orzecznictwa, nawet nie próbował" - podkreślała.

Nowa I prezes SN jest warszawianką. W stolicy ukończyła też studia na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego. Na tej samej uczelni obroniła doktorat, a następnie uzyskała habilitację. Jest profesorem nadzwyczajnym Uczelni Łazarskiego, na której wykłada od 2013 r. Specjalizuje się w cywilnym prawie procesowym.(PAP)

autor: Mateusz Mikowski, Marcin Jabłoński

mm/ mja/ aj/

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

Wspierają nas

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję