Reklama

Średniowiecze połączy się ze współczesnością

2019-08-06 09:22

Rozmawia Maria Fortuna-Sudor
Edycja małopolska 32/2019, str. 7

Archiwum bazyliki Mariackiej
Dzwony są wezwaniem do wzniesienia serca ku górze – mówi ks. inf. Dariusz Raś

– Aż się prosiło, aby Panna Maryja otrzymała dzwon św. Józefa – mówi „Niedzieli” ks. infułat dr Dariusz Raś, archiprezbiter bazyliki Mariackiej

MARIA FORTUNA-SUDOR: – Księże Infułacie, jaką rolę przez wieki pełniły w parafii dzwony?

KS. DARIUSZ RAŚ: – Dzwony mariackie od wieków związane są nie tylko z życiem społecznym krakowian, ale również, a może przede wszystkim, z wiarą naszych parafian. Głoszą chwałę Boga i wzywają na modlitwę, np. na Anioł Pański. Wskazują najważniejsze święta kalendarza liturgicznego, powiadamiają o śmierci. Dzwony są i były głosem wspólnoty wierzących i stanowią świadectwo jej żywotności.

– A jaką rolę pełnią dzisiaj?

– Dokładnie taką samą. Mimo że ludzie stracili jakby wrażliwość na ich dźwięk, to one nadal do nas wołają o wiarę. Ciągle je słyszymy. Dzwony są wezwaniem do wzniesienia serca ku górze, są głosem chrześcijan zamieszkujących to miasto, skierowanym również do gości z dalekich nawet krajów.

– W odpust, 15 sierpnia w bazylice Mariackiej zostanie poświęcony dzwon „Święty Józef z Nazaretu”. Z jakiej okazji ten prezent?

– Kilka lat temu okazało się, że w niższej wieży kościoła Mariackiego, czyli dzwonnicy, jest pozostawione, przez fundatorów gotyckich dzwonów, wolne miejsce. Patrząc na nie, pomyślałem, aby powstał jeszcze jeden dzwon. W rodzeniu się pomysłu miał udział dzwonnik krakowski Andrzej Bochniak. Jednak powstawanie dzwonu to długotrwały proces. Postanowiliśmy, że Święty Józef będzie prezentem na 700-lecie konsekracji obecnego gotyckiego kościoła, pochodzącego z 1320 r.

– Gdzie powstawał dzwon?

– Został zaprojektowany i odlany w pracowni ludwisarskiej Jana Felczyńskiego w Przemyślu. Szatę graficzną przygotował artysta plastyk Ryszard Paprocki, a szczegółów doglądał wspomniany już dzwonnik Andrzej Bochniak. Oczywiście, wszystko było konsultowane z naszą parafią. Wygląd dzwonu zawiera tradycyjne herby: Krakowa, arcybiskupa metropolity Marka Jędraszewskiego i historycznego fundatora parafii z ok. 1222 roku biskupa Iwo Odrowąża. Są również inne elementy wystroju, jako że wszystko nawiązuje do gotyckiego porządku fundatorskiego.

– Dlaczego „Święty Józef z Nazaretu”?

– Aż się prosiło, aby Panna Maryja otrzymała dzwon św. Józefa. Ale są i inne powody; św. Józef jest patronem Krakowa od ponad 300 lat, a bazylika Mariacka jest niejako sercem tego miasta. Ponadto św. Józef to opiekun Pana Jezusa i oblubieniec Maryi, której ta świątynia jest poświęcona. W naszym kościele znajduje się ołtarz św. Józefa z jego wizerunkiem. Do tego obrazu nawiązuje także ornamentyka dzwonu.

– Dzwon dołączy do gotyckich braci. Jak się odnajdzie w tym towarzystwie?

– W bazylice Mariackiej mamy unikalny na skalę światową zespół średniowiecznych dzwonów, które są ciągle używane. Tenebrat wzywa na uroczystą sumę w niedzielę i święta. Półzygmunt dzwoni codziennie o 21.05 i w piątki o 15.04, natomiast Misjonał i najstarszy mieszczański można usłyszeć o 12.04 na Anioł Pański. Właśnie do tych dwóch ostatnich dołączy św. Józef z Nazaretu. To trio będzie dzwonić w jednej tonacji. Nowy dzwon zostanie zawieszony na VIII kondygnacji wieży. Najmłodszy, 700-kilogramowy brat wydatnie wspomoże dźwiękiem, a może i czasami wyręczy starszych braci. Tak więc średniowiecze połączy się ze współczesnością. Dodam jeszcze, że od ubiegłego roku można w niektóre dni z bliska zobaczyć nasze dzwony. Ktoś żartobliwie nazwał to ofertą „dla koneserów muzyki i dzwonników”. Zapraszamy!

– Po raz pierwszy Święty Józef zadzwoni 1 stycznia 2020 roku…

– W 1320 r. został konsekrowany kościół Mariacki w jego obecnej, gotyckiej formie. Wydaje się, że wzniesiono go na fundamentach wcześniejszego, parafialnego kościoła romańskiego. Z początkiem roku zaczniemy więc obchodzić w sposób symboliczny wielki jubileusz 700-lecia powstania naszej krakowskiej fary, natomiast w następnych latach dzwon będzie wieścił 800-lecie parafii Mariackiej, która powstała równocześnie ze sprowadzeniem do Krakowa oo. Dominikanów.

– Czy są już znane plany świętowania tego jubileuszu?

– Przygotowania do jubileuszu mają charakter duchowy, tworzymy specjalne kazania, programujemy rekolekcje, liturgie, modlimy się wraz ze wspólnotami mariackimi w intencji miasta i Ojczyzny. Mamy również nadzieję na nowe wydawnictwa. Oprócz tego, w ramach jubileuszu, parafia sprawi sobie dwa prezenty. Będziemy mogli zobaczyć efekty naszych prac konserwatorskich, które zakończymy w latach 2020-21. Na 800-lecie parafii przygotowujemy całkowicie odnowione organy główne z ich zabytkowymi głosami. Będziemy też, mam nadzieję, podziwiać wkrótce w całej okazałości wspaniały Ołtarz Wita Stwosza po 8-letnim procesie konserwacji i badań. Właśnie prace przy scenie głównej, opowiadającej historię zaśnięcia i wniebowzięcia Matki Zbawiciela, wchodzą w decydującą fazę.

Tagi:
wywiad

Reklama

Zadbajmy o swoją płodność

2019-11-26 12:50

Rozmawia Magdalena Wojtak
Edycja warszawska 48/2019, str. 6

Z Anną Koźlik, nauczycielką Instytutu Naturalnego Planowania Rodziny oraz założycielką strony www.plodna.pl, rozmawia Magdalena Wojtak

Archiwum prywatne
Anna Koźlik

MAGDALENA WOJTAK: – Dlaczego ważna jest wiedza na temat płodności?

ANNA KOŹLIK: – Tak jak staramy się zdobywać wiedzę na temat tego, jaki wpływ na nasze zdrowie ma odżywianie i aktywność fizyczna, podobnie każde małżeństwo czy narzeczeni przygotowujący się do tego sakramentu prędzej czy później muszą zmierzyć się z zagadnieniami dotyczącymi swojej płodności dla ich prawdziwego szczęścia. Ważne jest, aby zdobywana wiedza była przekazywana w sposób profesjonalny, rzetelny i motywujący. Metody rozpoznawania płodności pełnią ważną rolę w profilaktyce zdrowia kobiety.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Symbole i zwyczaje Adwentu

Małgorzata Zalewska
Edycja podlaska 49/2002

Bóg w swojej wielkiej miłości do człowieka dał swego Jednorodzonego Syna, który przyszedł na świat by dokonać dzieła odkupienia ludzi. Jednak tę łaskę każdy z nas musi osobiście przyjąć. Zadaniem Kościoła jest przygotowanie ludzi na godne przyjęcie Chrystusa. Kościół czyni to, między innymi, poprzez ustanowienie roku liturgicznego. Adwent rozpoczyna nowy rok kościelny. Jest on pełnym tęsknoty oczekiwaniem na Boże Narodzenie, na przyjście Chrystusa. Adwent to okres oczyszczenia naszych serc i pogłębienia miłości i wdzięczności względem Pana Boga i Matki Najświętszej.

Bożena Sztajner

Wieniec adwentowy

W niektórych regionach naszego kraju przyjął się zwyczaj święcenia wieńca adwentowego. Wykonywany on jest z gałązek iglastych, ze świerku lub sosny. Następnie umieszczone są w nim cztery świece, które przypominają cztery niedziele adwentowe. Świece zapalane są podczas wspólnej modlitwy, Adwentowych spotkań lub posiłków. W pierwszym tygodniu adwentu zapala się jedną świecę, w drugim dwie, w trzecim trzy, a w czwartym wszystkie cztery. Wieniec wyobraża jedność rodziny, która duchowo przygotowuje się na przeżycie świąt Bożego Narodzenia.

Świeca roratnia

Świeca jest symbolem chrześcijanina. Wosk wyobraża ciało, knot - duszę, a płomień - światło Ducha Świętego płonące w duszy człowieka.
Świeca roratnia jest dodatkową świecą, którą zapalamy podczas Rorat. Jest ona symbolem Najświętszej Maryi Panny, która niesie ludziom Chrystusa - Światłość prawdziwą. W kościołach umieszcza się ją na prezbiterium obok ołtarza lub przy ołtarzu Matki Bożej. Biała lub niebieska kokarda, którą jest przepasana roratka mówi o niepokalanym poczęciu Najświętszej Maryi Panny. Zielona gałązka przypomina proroctwo: "Wyrośnie różdżka z pnia Jessego, wypuści się odrośl z jego korzeni. I spocznie na niej Duch Pański..." (Iz 11, 1-2). Ta starotestamentalna przepowiednia mówi o Maryi, na którą zstąpił Duch Święty i ukształtował w Niej ciało Jezusa Chrystusa. Jesse był ojcem Dawida, a z tego rodu pochodziła Matka Boża.

Roraty

W Adwencie Kościół czci Maryję poprzez Mszę św. zwaną Roratami. Nazwa ta pochodzi od pierwszych słów pieśni na wejście: Rorate coeli, desuper... (Niebiosa spuśćcie rosę...). Rosa z nieba wyobraża łaskę, którą przyniósł Zbawiciel. Jak niemożliwe jest życie na ziemi bez wody, tak niemożliwe jest życie i rozwój duchowy bez łaski. Msza św. roratnia odprawiana jest przed świtem jako znak, że na świecie panowały ciemności grzechu, zanim przyszedł Chrystus - Światłość prawdziwa. Na Roraty niektórzy przychodzą ze świecami, dzieci robią specjalne lampiony, by zaświecić je podczas Mszy św. i wędrować z tym światłem do domów.
Według podania zwyczaj odprawiania Rorat wprowadziła św. Kinga, żona Bolesława Wstydliwego. Stały się one jednym z bardziej ulubionych nabożeństw Polaków. Stare kroniki mówią, że w Katedrze na Wawelu, a później w Warszawie przed rozpoczęciem Mszy św. do ołtarza podchodził król. Niósł on pięknie ozdobioną świecę i umieszczał ją na lichtarzu, który stał pośrodku ołtarza Matki Bożej. Po nim przynosili świece przedstawiciele wszystkich stanów i zapalając je mówili: "Gotów jestem na sąd Boży". W ten sposób wyrażali oni swoją gotowość i oczekiwanie na przyjście Pana.

Adwentowe zwyczaje

Z czasem Adwentu wiąże się szereg zwyczajów. W lubelskiem, na Mazowszu i Podlasiu praktykuje się po wsiach grę na ligawkach smętnych melodii przed wschodem słońca. Ten zwyczaj gry na ligawkach związany jest z Roratami. Gra przypomina ludziom koniec świata, obwieszcza rychłe przyjście Syna Bożego i głos trąby św. Michała na Sąd Pański. Zwyczaj gry na ligawkach jest dość rozpowszechniony na terenach nadbużańskim. W niektórych regionach grano na tym instrumencie przez cały Adwent, co też niektórzy nazywali "otrembywaniem Adwentu". Gdy instrument ten stawiano nad rzeką, stawem, lub przy studni, wówczas była najlepsza słyszalność.
Ponad dwudziestoletnią tradycję mają Konkursy Gry na Instrumentach Pasterskich (w tym także na ligawkach) organizowane w pierwszą niedzielę Adwentu w Muzeum Rolnictwa im. ks. Krzysztofa Kluka w Ciechanowcu. W tym roku miała miejsce już XXII edycja tego konkursu.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Biblijna litania do Najświętszego Imienia Miriam

2019-12-08 23:38

Agnieszka Bugała

Wrocławski biblista ks. Mariusz Rosik napisał książkę o Maryi, pierwszej charyzmatyczce. Już wkrótce będzie można przeczytać całość, ale nam udało się dotrzeć do jej wyjątkowego fragmentu – modlitwy, autorstwa księdza profesora, proponowanej do prywatnego odmawiania. Ks. Rosik wyjawia, że w trakcie pracy nad książką o Matce Jezusa skupił się przede wszystkim na Piśmie Świętym i z niego czerpał po to, aby pokazać, że wszystko to, w co wierzą katolicy odnośnie Maryi ma mocne podstawy biblijne.

pixabay

- Można zapytać: czy Biblia mówi o niepokalanym poczęciu? Owszem, daje solidne przesłanki dla tej prawdy wiary. Tak solidne, że odrzucenie jej wydaje się mniej rozumne i mniej logiczne niż jej przyjęcie – mówi w zapowiedzi.

Biblijna Litania do Najświętszego Imienia Miriam to 33 wezwania – obrazy z niezwykłego życiorysu Maryi – każde z wezwań modlitwy odnajdzie potwierdzenie i rozwinięcie w kolejnych rozdziałach książki. Czy liczba 33 była zamierzoną przez autora? Nie wiemy, ale bez wątpienia oddaje ona prawdziwą pełnię ducha Maryi- życie dla Chrystusa i w Chrystusie, z pełnym zaangażowaniem w każdy rok Jego życia na ziemi.

- Modlitwa zanoszona przez ręce Maryi, zwłaszcza w czasie Adwentu, ma dodatkowy wymiar – Maryja czekała na Jezusa najpiękniej – podkreśla ks. Rosik

Zamieszczamy litanię do prywatnego odmawiania:

Litania do Najświętszego Imienia Miriam

Kyrie, elejson! Chryste elejson, Kyrie elejson!

Chryste, usłysz nas! Chryste, wysłuchaj nas!

Ojcze z nieba, Boże, zmiłuj się nad nami.

Synu, Odkupicielu świata, Boże, zmiłuj się nad nami.

Duchu Święty, Boże, zmiłuj się nad nami.

Miriam, Dziewczyno z Nazaretu, módl się za nami,

Miriam, Oblubienico Józefa cieśli, módl się za nami,

Miriam z rodowodu Zbawiciela, módl się za nami,

Miriam, łaską wypełniona, módl się za nami,

Miriam, przez łaskę odnaleziona, módl się za nami,

Miriam, roztropnie Boga pytająca, módl się za nami,

Miriam, Pani pięknej radości, módl się za nami,

Miriam, Matko oczekująca, módl się za nami,

Miriam, Syna Bożego rodząca, módl się za nami,

Miriam, Dziewico na zawsze, módl się za nami,

Miriam, w dziewictwie mocą Najwyższego osłonięta, módl się za nami,

Miriam, z Bogiem w modlitwie złączona, módl się za nami,

Miriam, w Betlejem Jezusa rodząca, módl się za nami,

Miriam, sprawy Boże sercem medytująca, módl się za nami,

Miriam, z duszą mieczem przeszytą, módl się za nami,

Miriam, wędrowców ze Wschodu przyjmująca, módl się za nami,

Miriam, do Egiptu wędrująca, módl się za nami,

Miriam, Niewiasto z Kany Galilejskiej, módl się za nami,

Miriam, Ewo Nowego Przymierza, módl się za nami,

Miriam, szabat świętująca, módl się za nami,

Miriam, Jezusa poszukująca, módl się za nami,

Miriam, słowa Bożego słuchająca, módl się za nami,

Miriam, pod krzyżem Jezusa bolejąca, módl się za nami,

Miriam, Kościół Chrystusowy rodząca, módl się za nami,

Miriam, piękna Pani z wieczernika, módl się za nami,

Miriam, w niebie królująca, módl się za nami,

Miriam, w słońce obleczona, módl się za nami,

Miriam, Matko Mistycznego Chrystusa, módl się za nami,

Miriam, świątynio Boga, módl się za nami,

Miriam, wierna ikono Kościoła, módl się za nami,

Miriam, Niepokalanie Poczęta, módl się za nami,

Miriam, Arko Nowego Przymierza, módl się za nami,

Miriam, bezinteresownie pomoc niosąca, módl się za nami,

Miriam, światłem tajemnic Chrystusa jaśniejąca, módl się za nami.

Módlmy się:

Miriam, w chwili zwiastowania mocą Ducha Świętego osłonięta, uproś nam łaskę wrażliwości na Jego natchnienia, abyśmy za Twoim przykładem przyjęli do serca Jezusa, Twojego Syna i za Twoim wstawiennictwem kroczyli bezpiecznie drogami Tego, który żyje i króluje na wieki wieków. Amen.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem