Reklama

Niedziela Kielecka

Michniów. Ku pamięci, ku przestrodze

Czy oryginalny pomnik, nasycony symboliką i rozwiązaniami technologicznymi, w połączeniu z ofertą edukacyjną, stanie się lekcją historii i przestrogą? Że nigdy więcej wojen! Że nigdy więcej palenia ludzi żywcem!

Unikatowe w skali kraju Mauzoleum Martyrologii Wsi Polskich w Michniowie zostało uroczyście otwarte 12 lipca, z udziałem wielu osobistości, począwszy od prezydenta RP Andrzeja Dudy, polityków różnych opcji, projektanta – Mirosława Nizio, po świadków tragedii pacyfikacji wsi i dzisiejszych jej mieszkańców.

Podczas otwarcia padło wiele deklaracji, ale to czas pokaże, na ile oferta muzeum stanie się kondensacją pokojowej ideologii, ponad podziałami.

Otwarciu Mauzoleum towarzyszyły obchody Dnia Walki i Męczeństwa Wsi Polskiej oraz 78. rocznicy pacyfikacji wsi Michniów.

Za ofiary, za przyszłość bez wojen

Koncelebrowanej Mszy św. na terenie Mauzoleum przewodniczył bp Marian Florczyk. – Niech łuny ze spalonych wsi wznoszą się nad ziemią jako świadectwo i przestroga dla naszych czasów – mówił w homilii, nawiązując do tragedii spalonych przez Niemców ponad 200 mieszkańców świętokrzyskiej wioski, prosząc, aby dobry Bóg „ogarnął ofiary swym światłem i blaskiem”.

Przypomniał zarazem dramat Michniowa i jego związek z datą otwarcia Mauzoleum. 204. mieszkańców 12 i 13 lipca 1943 r. zostało żywcem spalonych przez Niemców, a wieś niemal zrównana z ziemią. Bp Florczyk pytał retorycznie o człowieczeństwo i serce niemieckich oprawców, patrzących obojętnie na zwęglone zwłoki oraz nawiązał do symbolicznej wymowy Michniowa – do „kilkuset spalonych polskich wiosek i ich mieszkańców”.

– Chce się wołać: nigdy więcej takich okrucieństw – mówił. – Nienawiść ciągle jest i jest w nas. Zaczyna się niepozornie i przeistacza się w niszczycielską siłę (…). Współczesna skala nienawiści jest niebezpieczna – przestrzegał biskup, mówiąc o jej usprawiedliwianiu przez polityków, sądy, opinię publiczną, która „narasta i może przerodzić się w tragedię, jaka tu była”, która nie pozostaje bez wpływu na dzieci i młodzież. Receptą, zdaniem księdza biskupa, jest sięganie do nauki Jezusa i przykazania miłości Boga i bliźniego oraz budowanie chrześcijańskiej cywilizacji miłości.

Reklama

Chwała bohaterom

O powinnościach państwa wobec obywateli wsi, o obowiązku pamięci i etosie żołnierzy rekrutowanych z chłopskiego stanu mówił w swym przemówieniu prezydent RP Andrzej Duda. – Nie byłoby wielkiej historii polskiego bohaterstwa w czasie II wojny światowej, gdyby nie polska chłopska chata, z której szli żołnierze do polskiego wojska, z której chłopcy szli do oddziałów partyzanckich. To właśnie jest wymowa tego pomnika, to jest właśnie wymowa tego mauzoleum i to jest właśnie wymowa Michniowa, jako symbolu polskości – podkreślał.

Nawiązał m.in. do ustanowienia dnia walki i męczeństwa, przez polski parlament, obchodzonego 12 lipca, w rocznice pacyfikacji Michniowa. Podziękował za pamięć wszystkim obecnym. Budowę mauzoleum nazwał „świadectwem milczącego długu jaki Rzeczpospolita Polska, ta dzisiejsza wolna i suwerenna, ma wobec polskiej wsi, wobec tych którzy na niej mieszkają, wobec wszystkich tych, którzy ją tworzą dzisiaj i na następne pokolenia”.

– Cześć i chwała bohaterom, wieczna pamięć pomordowanym mieszkańcom Michniowa i wszystkich polskich wsi. Wieczna pamięć poległym żołnierzom Armii Krajowej, żołnierzom Batalionów Chłopskich i wszystkich innych formacji, które walczyły o wolną, suwerenną i niepodległą Polskę – mówił Prezydent Polski.

Wraz z bp. M. Florczykiem i towarzyszącymi im osobistościami Andrzej Duda zwiedził muzeum i rozmawiał z mieszkańcami, szczególnie honorując Mariannę Wikło, świadka pamięci, byłą dyrektorkę szkoły, wychowującą kolejne pokolenia w kulcie trwania pamięci o Michniowie. – 12 i 13 lipca to dla mieszkańców był dzień zagłady, smutku i refleksji. Tu skupiły się wszelkie objawy niemieckiego okrucieństwa, a Michniów przestał istnieć – mówiła M. Wikło, witając prezydenta. – Michniów nigdy nie przestał istnieć, a najlepszym tego dowodem jest pani, pani Marianno, pani obecność wśród nas, pani służba jako dyrektora szkoły – odpowiedział prezydent Duda. Na konieczność edukacji, promowania rzetelnej wiedzy historycznej, która jest przeciwwagą dla utrwalania fałszywych kodów pamięci, tak ważnej dla polskiej racji stanu – zwrócił uwagę minister Jarosław Sellin.

Reklama

Zostały odczytane m.in. listy od premiera Mateusza Morawieckiego i marszałek Sejmu Elżbiety Witek.

Architektura w służbie pamięci

Uczestnicy otwarcia Mauzoleum mieli okazję – jako pierwsi – zwiedzić wystawę Architektura Pamięci. Formy architektoniczno-pomnikowe upamiętniające ofiary represji na wsi polskiej w czasie II wojny światowej.

Mauzoleum jest obecnie jedynym muzeum historycznym w Polsce, które upamiętnia tragiczne losy mieszkańców wsi polskich w czasie II wojny światowej, a także jest oceniane jako największe historyczne muzeum narracyjne w województwie świętokrzyskim. Bilans budowy to ponad 40 mln zł i kilkanaście lat.

Gmach Mauzoleum Martyrologii wykonany został w kształcie „chaty” według projektu Mirosława Nizio. To długi, liczący 146 m budynek, w którym mieści się ekspozycja główna. Każdy element architektoniczny zastosowany w Mauzoleum, zarówno w skali makro jak i w poszczególnych najdrobniejszych rozwiązaniach projektowych – ma oddziaływać na emocje. Każde z pomieszczeń zostało poświęcone innej tematyce oscylującej wokół martyrologii polskich wsi w czasie II wojny światowej.

Pierwszy segment budynku stanowi bryłę jednolitą, pozbawioną okien. Symbolizuje on wieś polską u progu II wojny światowej – stabilną, znajdującą się w fazie rozwoju. Proces niszczenia ilustrują kolejne segmenty wewnątrz Mauzoleum, które odnoszą się do poszczególnych form represji stosowanych przez okupantów: niemieckiego i sowieckiego oraz nacjonalistów ukraińskich. W miarę oddalania się od pierwszej najbardziej jednolitej części budynku następuje etapowa deformacja bryły aż do jego całkowitej degradacji w końcowej części obiektu w strefach zewnętrznych.

Reklama

Materiałami, które dominują we wnętrzu i stają się nośnikiem treści są: beton, drewno oraz czarna stal walcowana na gorąco. Część wewnętrznych betonowych ścian służy m.in. do wyświetlania projekcji multimedialnych. Ciekawym elementem wystawy są wielkoformatowe rzeźbiarskie obiekty o nieregularnych kształtach, do których wykończenia wykorzystano odzyskowe drewno ze starych chat i stodół.

Wokół budynku rozmieszczone zostały duże modrzewiowe Krzyże Pamięci oraz krzyże z tablicami ustawiane od lat w Michniowie. Wszystkie upamiętniają cierpienie i ofiarę społeczności wiejskich w latach 1939-45. Dopełnieniem całości architektury pamięci w Mauzoleum w Michniowie jest mur, na którym umieszczono tabliczki z nazwami wsi i niewielkich miejscowości represjonowanych podczas minionej wojny.

Zapach spalonego drewna, depresyjne kolory, groza fotografii, dokumentów – robią wrażenie.

2021-08-03 11:47

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

O pamięci i symbolach Michniowa

Niedziela kielecka 31/2021, str. I

[ TEMATY ]

Michniów

Mauzoleum Martyrologii Wsi Polskich

T.D.

Prezydent Andrzej Duda, otwarcie Mauzoleum w Michniowie

Prezydent Andrzej Duda, otwarcie Mauzoleum w Michniowie

Głównym gościem otwarcia unikatowego Mauzoleum Martyrologii Wsi Polskich w Michniowie był prezydent RP Andrzej Duda.

W ustanowionym przez parlament RP Dniu Walki i Męczeństwa Wsi Polskiej, 12 lipca, prezydent dokonał oficjalnego otwarcia mauzoleum, wygłosił przemówienie, zwiedził wystawę stałą w towarzystwie świadka spalenia wsi przez Niemców 78 lat temu – Marianny Wikło oraz bp. Mariana Florczyka, a także rozmawiał z mieszkańcami.

CZYTAJ DALEJ

Bp Przybylski na Jasnej Górze: twórzmy kulturę rozumienia życia konsekrowanego

2023-01-29 14:29

[ TEMATY ]

Jasna Góra

bp Andrzej Przybylski

Jasna Góra/Facebook

- Twórzmy kulturę rozumienia życia konsekrowanego, bo każdy z nas może kiedyś w niebie zobaczy, że uratowały mu szczęście i zbawienie - służba i modlitwa niejednej siostry - powiedział na Jasnej Górze bp Andrzej Przybylski. Delegat Komisji Episkopatu Polski ds. powołań celebrował Mszę św. w ramach dorocznego spotkania sióstr odpowiedzialnych w zgromadzeniach za powołania.

30. sesja formacyjna dla sióstr odpowiedzialnych w zgromadzeniach za powołania odbywała się pod hasłem „Jak rozmawiać o Kościele z młodymi ludźmi”. W trzydniowym spotkaniu udział wzięło prawie 80 referentek.

CZYTAJ DALEJ

Bp Przybylski na Jasnej Górze: twórzmy kulturę rozumienia życia konsekrowanego

2023-01-29 14:29

[ TEMATY ]

Jasna Góra

bp Andrzej Przybylski

Jasna Góra/Facebook

- Twórzmy kulturę rozumienia życia konsekrowanego, bo każdy z nas może kiedyś w niebie zobaczy, że uratowały mu szczęście i zbawienie - służba i modlitwa niejednej siostry - powiedział na Jasnej Górze bp Andrzej Przybylski. Delegat Komisji Episkopatu Polski ds. powołań celebrował Mszę św. w ramach dorocznego spotkania sióstr odpowiedzialnych w zgromadzeniach za powołania.

30. sesja formacyjna dla sióstr odpowiedzialnych w zgromadzeniach za powołania odbywała się pod hasłem „Jak rozmawiać o Kościele z młodymi ludźmi”. W trzydniowym spotkaniu udział wzięło prawie 80 referentek.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję