Parafia powstała w 1226 r. z inicjatywy biskupa krakowskiego. W tym samym czasie sprowadził on do Sandomierza dominikanów, kształtując dwa ważne ośrodki życia religijnego: klasztor oraz parafię na wzgórzu świętopawelskim – przypomina proboszcz, ks. Krzysztof Rusiecki. – Wspólnota została przeniesiona z Kościoła św. Jakuba. Pierwsza świątynia była drewniana, a dawny Sandomierz rzemieślniczy skupiał się właśnie wokół Kościołów św. Pawła i św. Jakuba.

Do parafii należało wówczas jedenaście wiosek. Taki stan utrzymywał się aż do reorganizacji w latach 80. XX wieku. Dziś jest to już wspólnota typowo miejska, ale jej korzenie sięgają czasów, gdy religia, handel i rzemiosło splatały się w jedno.

Ślady dawnych wieków

Osiem stuleci to czas pełen dramatów i odrodzeń. Jednym z przełomów był XV wiek. Po pożarze w latach 1426-34 wzniesiono murowany kościół, który stał się sercem parafii. W 1660 r. świątynię rozbudowano, a na początku XVIII wieku powstała kaplica św. Barbary. Sprowadzenie jej relikwii w 1719 r. rozwinęło silny kult. – Święta była tu czczona nie tylko jako patronka górników, ale też żeglarzy i ludzi związanych z handlem wiślanym. Sandomierz był wówczas ważnym ośrodkiem gospodarczym, a Wisłą spławiano zboże aż do Gdańska – mówi ks. Rusiecki.

Zachowane wyposażenie świątyni do dziś świadczy o dawnej zamożności miasta. W archiwach można znaleźć zapiski, że był to jeden z najlepiej wyposażonych kościołów w Polsce. Ołtarze, obrazy i detale architektoniczne są niemymi świadkami czasów, gdy Sandomierz należał do ważnych punktów na handlowej mapie Rzeczypospolitej.

Współczesne duszpasterstwo

Współczesność przynosi inne wyzwania. Parafia ma dziś charakter miejski, a duszpasterstwo, choć oparte na tradycyjnych formach, musi odpowiadać na zmieniającą się religijność. – Ma ono przede wszystkim tradycyjny charakter. Działają Koła Żywego Różańca, Rycerze Kolumba, Legion Maryi, wspólnoty modlitewne i ministranci. Życie religijne koncentruje się wokół niedzielnej Eucharystii i nabożeństw – wylicza proboszcz. – Wyzwaniem jest dziś mniejsza liczba dzieci i młodzieży oraz zmieniający się model religijności.

Rok jubileuszu

Obchody 800-lecia rozpoczęły się 25 stycznia, w uroczystość Nawrócenia św. Pawła, i potrwają do 25 stycznia 2027 r. W programie znalazły się wydarzenia duchowe i historyczne m.in. spotkania środowisk rzemieślniczych, bo Kościół św. Pawła jest diecezjalnym kościołem rzemiosła, sympozjum historyczne poświęcone dziejom parafii i jej duszpasterzom, a także wydarzenia związane z peregrynacją obrazu Jezusa Miłosiernego. W parafii znajdują się również relikwie św. Jana Pawła II oraz bł. Jerzego Popiełuszki. One także staną się ważnym elementem jubileuszowego programu.

Wspólna historia

Osiem wieków parafii to zarazem osiem wieków obecności dominikanów w Sandomierzu. Ich dzieje naznaczone są męczeństwem, ale i nieustanną posługą. Jubileusz ma więc wymiar podwójny, parafialny i zakonny. Jubileusz 800-lecia to nie tylko powrót do przeszłości. To także pytanie o przyszłość o to, jak kolejne pokolenia będą budować wspólnotę w miejscu, gdzie przed wiekami zaczynał się Sandomierz.