To właśnie w okrytym złą sławą areszcie przy ul. Rakowieckiej zamordowano wielu członków podziemia niepodległościowego, m.in. Łukasza Cieplińskiego, Mieczysława Kawalca, Józefa Batorego, Adama Lazarowicza, Franciszka Błażeja, Karola Chmiela i Józefa Rzepkę członków IV Zrzeszenia WiN, których data śmierci (1 marca 1951), stoi u genezy obchodzonego dziś Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych. Uroczystości po raz pierwszy odbyły się na dziedzińcu aresztu - powstającego muzeum. Zebranych przywitał Zbigniew Ziobro, minister sprawiedliwości, w którego gestii znajduje się areszt.

W przemówieniu prezydent Andrzej Duda dziękował rodzinom Żołnierzy Niezłomnych za pamięć, którą nieśli w swoich sercach, przekazując kolejnym pokoleniom. - I to dzięki Wam, przede wszystkim dzięki Wam, mówimy o tym dzisiaj głośno w wolnej Polsce, która po latach odbudowuje swój potencjał i ‒ wierzę w to głęboko ‒ wraca na należne jej miejsce - powiedział.

Wspomniał prezydenta Lecha Kaczyńskiego i Janusza Kurtykę, dla których idea powstającego w tym miejscu muzeum była niezwykle ważna. - Obaj nieśli ten mit Żołnierzy Niezłomnych, bohaterów drugiej konspiracji, bohaterów podziemia niepodległościowego, mówiąc, że tym właśnie mitem musimy przełamać okowy komunizmu, którymi spowito nasze państwo i nasz naród przez lata sowieckiego zniewolenia - powiedział prezydent Duda.

Zdaniem prezydenta muzeum jest dla młodego pokolenia także świadectwem tego, co się dzieje, gdy Polska nie jest suwerenna i gdy nie jest wolna. - Wierzę w to głęboko, że to muzeum jest także ostatecznym wypaleniem piętna zdrady na komunistycznych oprawcach, tak aby ich nazwisk i imion nigdy już nikt nie wymieniał z szacunkiem - powiedział. Dodał, że muzeum będzie drugim, obok Muzeum Powstania Warszawskiego, "wielkim muzeum bohaterstwa Polaków w niezwykle trudnym, dramatycznym XX wieku, w którym nasz naród przeżył tyle tragedii". - Wierzę w to, że właśnie dzięki tym działaniom, które ich upamiętniają, które ich wynoszą na piedestał, do panteonu bohaterów, będziemy budowali silną ojczyznę, która po wsze czasy będzie już niepodległa, suwerenna, wolna. Dzięki właśnie wychowaniu kolejnych młodych pokoleń na tym micie, na jaki zasługują bohaterowie naszej ojczyzny – Żołnierze Niezłomni i ci, którzy ich wychowali - podkreślił.

Jan Józef Kasprzyk, p.o. Szefa Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych podkreślił, że Żołnierze Niezłomni pozostawili nam testament, który jesteśmy zobowiązani wypełnić. - Z ich mogił rozsianych po całej Polsce, z ich krwi wsiąkniętej w mury więzienia na Rakowieckiej płynie jedno wołanie i jeden okrzyk: Idźmy i czyńmy Rzeczpospolitą dumną i silną, tak jak życzyliby sobie oni. Chwała bohaterom - powiedział.

Modlitwę w intencji poległych i pomordowanych Żołnierzy Niezłomnych odmówił o. Dezyderiusz Pol, kapelan aresztu śledczego Warszawa- Służewiec. - Ofiara Jezusa Chrystusa dała nam ludziom wierzącym nadzieję życia wiecznego. Ofiara życia tych, których dziś polecamy Bożemu Miłosierdziu dawała wielu nadzieję na odrodzenie Ojczyzny i życie w wolnym państwie - powiedział. Zebrani odmówili modlitwę "Ojcze nasz". Kapłan zachęcił zebranych do odwiedzenia innych miejsc kaźni i grobów Żołnierzy Wyklętych.

Uroczystość zakończyła ceremonia złożenia kwiatów pod murem aresztu śledczego. Kwiaty i znicze złożyli m.in. prezydent Andrzej Duda, członkowie rodzin Żołnierzy Niezłomnych, m.in. Zofia Pilecka-Optułowicz, córka rtm. Witolda Pileckiego, ministrowie i szefowie urzędów centralnych, generałowie WP, biskup polowy Józef Guzdek, przedstawiciele służb mundurowych, władz samorządowych, środowiska akademickie, harcerze, grupy rekonstrukcyjne oraz kombatanci.

Mianem Żołnierzy Wyklętych i Żołnierzy Niezłomnych określani są członkowie podziemia niepodległościowego i antykomunistycznego, stawiający opór próbie sowietyzacji Polski i podporządkowania jej ZSRR w latach 1944-1963. Do podziemia antykomunistycznego przeszli głównie żołnierze AK oraz osoby, które nie chciały zgodzić na sowiecką dominację w kraju. W walkach zginęło ponad 8 i pół tysiąca żołnierzy podziemia, 5 tysięcy skazano na karę śmierci. Ponad 20 tysięcy poniosło śmierć w obozach i więzieniach. Według szacunków historyków walkę z komunistami mogło podjąć nawet 200 tysięcy osób.

Ostatni z Żołnierzy Niezłomnych - Józef Franczak ps. "Lalek" zginął w obławie w Majdanie Kozic Górnych pod Piaskami w woj. lubelskim, 21 października 1963 roku.

Inicjatywę ustawodawczą w zakresie uchwalenia święta upamiętniającego żołnierzy podziemia niepodległościowego podjął w 2010 roku prezydent Lech Kaczyński. Po jego śmierci prezydent Bronisław Komorowski podtrzymał projekt. Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych został ustanowiony świętem państwowym przez Sejm 3 lutego 2011 roku.