Reklama

Godność prymasa Polski – zarys historyczny i znaczenie

2017-04-17 09:59

bgk / Gniezno

Ks. Daniel Marcinkiewicz

W tym roku przypada kolejny ważny jubileusz – 600-lecie nadania arcybiskupom gnieźnieńskimgodności prymasa Polski. Główne uroczystości odbędą się w dniach 22-23 kwietnia, w czasiedorocznego odpustu ku czci św. Wojciecha – głównego patrona Polski. Z tej okazji publikujemymateriał przybliżający zarys historyczny i znaczenie godności prymasa Polski.

Kościół katolicki w Polsce został w pełni zorganizowany, gdy papież Sylwester II uwieńczył starania księcia Bolesława Chrobrego i powołał do życia w roku 999 samodzielną organizację kościelną, jaką była metropolia gnieźnieńska. Realizacja tej decyzji miała miejsce w roku następnym, gdy podczas Zjazdu Gnieźnieńskiego cesarz Otton III ogłosił powstanie, obejmującej tereny ówczesnej Polski, pierwszej metropolii, w skład której weszły: archidiecezja gnieźnieńska, diecezja kołobrzeska dla Pomorza, diecezja wrocławska dla Śląska i diecezja krakowska dla Małopolski (biskupstwo poznańskie podporządkowano metropolicie gnieźnieńskiemu po śmierci biskupa Ungera w 1012 r.). Powstające z czasem nowe diecezje polskie wchodziły w skład metropolii gnieźnieńskiej. Stolicą metropolii ustanowiono ówczesną stolicę Polski i miejsce grobu św. Wojciecha – Gniezno.

Arcybiskupi gnieźnieńscy jako metropolici od początku byli uważani za zwierzchników całego Kościoła w Polsce i najwyższych dostojników kościelnych. Nazywano ich niekiedy „arcybiskupami papieskimi”.

W roku 1367 powstała w granicach państwa polskiego druga metropolia ze stolicą w Haliczu (erekcja 1375), która w 1412 r. została przeniesiona do Lwowa. Zaistniała wtedy konieczność rozwiązania kwestii pierwszeństwa hierarchicznego w polskim Kościele. Prymasostwo rozwiązywało tę sprawę najlepiej. Prawdopodobnie na synodzie prowincjonalnym w Wieluniu w 1414 r. ustalono zasadę pierwszeństwa metropolity gnieźnieńskiego przed lwowskim ze względu na starszeństwo Gniezna.

Reklama

Właściwe ustanowienie godności prymasowskiej dla całego Kościoła polskiego nastąpiło przy poparciu króla Władysława Jagiełły podczas soboru w Konstancji (1414-1418). Tytuł ten otrzymał metropolita gnieźnieński Mikołaj Trąba. Taką informację przekazał nam ówczesny polski historyk Jan Długosz, gdyż dokument soborowy nie zachował się do naszych czasów.

Na mocy bulli Leona X Pro excellenti z roku 1515 prymas Jan Łaski otrzymał dla siebie i swoich następców przywileje legata urodzonego Stolicy Apostolskiej. Wspomniany dokument poddawał jurysdykcji prymasowskiej i legackiej metropolię lwowską. Dokument papieski nie precyzował dokładnie zakresu władzy prymasa. Określał ogólnikowo, że zakres uprawnień prymasów Polski jest taki, jaki posiadają inni legaci, a szczególnie prymas Anglii w Canterbury na mocy prawa, przywileju i zwyczaju.

Z racji wyjątkowej pozycji prymasa, w różnych czasach i z różnych racji, przysługiwały mu liczne prawa i przywileje. Prymas koronował króla i królową Polski, przewodniczył królewskim ślubom i pogrzebom, zwoływał synody prymacjalne, którym przewodniczył, stanowił najwyższy trybunał sądowy kościelny w Polsce, troszczył się o cały Kościół w Polsce i jego właściwą administrację, reprezentował Kościół polski na zewnątrz, miał przywilej noszenia szat purpurowych na wzór kardynałów Kościoła rzymskiego. Po śmierci ostatniego z Jagiellonów, króla Zygmunta Augusta, na sejmie w 1572 r. sejm i senat polski przyznały prymasom Polski urząd interrexa.

W oparciu o uprawnienia, prymas po śmierci króla przejmował najwyższą władzę w państwie. Wyznaczał miejsce i czas wyboru króla, załatwiał wszystkie sprawy bieżące państwa, przyjmował poselstwa zagraniczne, nominował nowo wybranego króla, odbierał od niego przysięgę i koronował go. Prymas był też pierwszym księciem w senacie (primus princeps), a od końca XVI w. należał do stałych członków rady królewskiej.

Konsekwencje rozbiorów uderzyć musiały także w urząd prymasa Polski. Po I rozbiorze król pruski Fryderyk Wilhelm, uznając tytuł prymasa Polski za symbol polskości, zakazał w 1795 r. używać go i przyznał w to miejsce tytuł książęcy. Po Kongresie Wiedeńskim rząd pruski dążył w czasie pertraktacji ze Stolicą Apostolską do całkowitego zniesienia prymasostwa wraz z archidiecezją gnieźnieńską. Nie powiodło się to dzięki zdecydowanemu sprzeciwowi Rzymu. W kompromisowym porozumieniu papież Pius VII (1821 r.) wyniósł Poznań do godności arcybiskupstwa i połączył go unią personalną z Gnieznem.

Gdy w 1918 r. państwo polskie odzyskało niepodległość, pojawiła się kwestia, komu przysługuje tytuł prymasa Polski. Do godności tej poczuwali się zarówno arcybiskup warszawski Aleksander Kakowski, który reaktywował tytuł Prymas Królestwa Polskiego (w nawiązaniu do bulli z 1818 r.), jak i metropolita gnieźnieński Edmund Dalbor. W tej sytuacji prymas Dalbor zwrócił się do papieża Piusa XI z prośbą o ostateczną decyzję w tej kwestii. Wówczas Kongregacja dla Nadzwyczajnych Spraw Kościoła dekretem z 5 lutego 1925 r. zatwierdziła arcybiskupowi Gniezna tytuł prymasa Polski, a kard. Kakowskiemu dożywotnio – prymasa Królestwa Polskiego oraz potwierdziła obu hierarchom prawo do noszenia szat purpurowych. Przy okazji jednak zniosła jurysdykcję prymasowską wobec innych polskich diecezji.

Wspomniane decyzje Stolicy Apostolskiej nie przekreśliły jednak tradycji prymasowskich związanych z Gnieznem, a następca kard. Dalbora, prymas August Hlond – dzięki wyjątkowym osobistym zdolnościom i talentom dyplomatycznym – pełnił rolę lidera w całym Kościele w Polsce.

Umocnieniu pozycji prymasa Polski sprzyjała sytuacja jaka nastąpiła bezpośrednio po II wojnie światowej. Powracający do znajdującego się w strefie wpływów radzieckich kraju kard. August Hlond uzyskał tymczasowo od Piusa XII nadzwyczajne uprawnienia w zakresie jurysdykcji. Powołując się na nie utworzył na ziemiach zachodnich i północnych pięć nowych administracji apostolskich. Kolejne rozwiązanie umacniające prerogatywy arcybiskupa gnieźnieńskiego nastąpiło 4 marca 1946 r., kiedy papież mianował go także arcybiskupem warszawskim, tworząc unię personalną Gniezna i Warszawy.

Po śmierci kard. Hlonda w 1948 r. papież mianował nowym prymasem Polski biskupa lubelskiego Stefana Wyszyńskiego, powierzając mu arcybiskupstwo gnieźnieńskie i warszawskie. Powszechnie znana i podkreślana jest jednocząca misja Prymasa Tysiąclecia. Posiadała ona wymiar wielokierunkowy. Najpierw widział prymasostwo jako zwornik Kościoła polskiego, zarówno w odniesieniu do ówczesnego episkopatu, jak i wspólnoty wierzących. Godność ta była także widocznym znakiem łączności katolickiej Polski ze Stolicą Apostolską. Osobisty autorytet, wzmocniony internowaniem, wyjątkowe cechy osobowości kard. Wyszyńskiego oraz szczególna sytuacja Kościoła za „żelazną kurtyną” pozwoliły mu stworzyć szczególny model posługi prymasowskiej. Konsekwentnie bronił praw człowieka i narodu, stwarzając – mimo prześladowań – przestrzeń wolności dla Kościoła, jaką nie cieszył się on w żadnym z krajów bloku sowieckiego.

Kardynała Wyszyńskiego określa się często mianem „Ojca narodu”, a wiązało się to z przysługującym mu tytułem prymasa Polski. Był on świadomy znaczenia prymasostwa dla polskiego Kościoła i narodu. Członków Rady Głównej episkopatu Polski na sześć dni przed swoją śmiercią prosił: Padam z całą pokorą Prymasa Polski do waszych biskupich stóp i je całuję… Pamiętajcie, tradycją polskości jest powiązanie prymatury z Gnieznem wbrew jakimkolwiek myślom i zamierzeniom.

Po śmierci kard. Wyszyńskiego arcybiskupem metropolitą gnieźnieńskim i warszawskim oraz prymasem Polski został mianowany abp Józef Glemp. Objął on również przewodnictwo Konferencji Episkopatu Polski. Przez pierwsze dziesięciolecie rządów, w latach 80., jego kompetencje jurysdykcyjne były analogiczne jak kard. Wyszyńskiego. Zapewniało mu to m.in. równie silną pozycję w negocjacjach z komunistyczną władzą, które na zasadzie wieloletniego dialogu doprowadziły do porozumienia w ramach tzw. okrągłego stołu. Dużym sukcesem było także przyjęcie jeszcze przez Sejm PRL-u ustawy o stosunkach państwo-Kościół z 17 maja 1989 r., która przyznawała Kościołowi pełną swobodę działania.

Sytuacja uległa zmianie wraz z normalizacją sytuacji w Polsce oraz przybyciem nuncjusza apostolskiego do Warszawy jesienią 1989 r. Nuncjusz abp Józef Kowalczyk w naturalny sposób przejął wszelkie obowiązki delegata papieskiego, związane także z prowadzeniem konsultacji związanej z mianowaniem nowych biskupów.

Inną ważną reformą, która została zrealizowana zgodnie z duchem przemian po Soborze Watykańskim II, było umocnienie kolegialności w ramach krajowych Konferencji Biskupich, co wyrażało się m.in. zasadą wybieralności przewodniczącego Konferencji. Na skutek reformy administracyjnej Kościoła w Polsce i bulli papieskiej „Totus Tuus Poloniae populus” z 25 marca 1992 r., kard. Glemp przestał pełnić funkcję arcybiskupa gnieźnieńskiego, co było związane z likwidacją unii personalnej Warszawy i Gniezna. Postanowiono wówczas, że kard. Józef Glemp ma prawo do zachowania tytułu Prymasa Polski jako kustosz relikwii św. Wojciecha czczonych w katedrze gnieźnieńskiej (pkt IV bulli). Natomiast nowy metropolita gnieźnieński w osobie abp. Henryka Muszyńskiego nie uzyskał wówczas tytułu prymasa.

W czasie swego pontyfikatu Jan Paweł II dawał częstokroć świadectwo głębokiego szacunku wobec najstarszej polskiej stolicy metropolitalnej i związanym z nią urzędem prymasowskim. Już w czasie pierwszej pielgrzymki do Polski, w Gnieźnie, papież przypominał: Znajdujemy się tutaj na głównym szlaku naszych duchowych dziejów. Jest to zarazem jeden z głównych szlaków duchowych całej słowiańszczyzny. Jeden z głównych szlaków duchowych Europy. W tej samej homilii następca św. Piotra określał Gniezno jako wieczernik naszego polskiego Millenium, gdzie przemawia do nas z jednaką zawsze mocą tajemnicza data tego początku, od której liczymy historię ojczyzny i Kościoła zarazem w dziejach ojczyzny. Historię Polski zawsze wiernej. W czasie pamiętnego pobytu w Gnieźnie w 1979 r., Ojciec Święty spotkał się z młodzieżą, której wyjaśniał, czym jest kultura polska osadzona na trwałe w realiach chrztu Polski i duchowego bogactwa związanego z Zjazdem Gnieźnieńskim w roku 1000.

Papież Polak doskonale rozumiał jaką rangę posiada w historii Kościoła, narodu i naszej ojczyzny, przynależna Gnieznu prymatura. Przemawiając do delegacji Uniwersytetu Stefana Kardynała Wyszyńskiego w Warszawie z okazji nadania mu doktoratu honoris causa tejże uczelni, powiedział m.in.: Jak stolica prymacjalna w Gnieźnie stoi na straży religijnej tradycji św. Wojciecha, tak niech wasz uniwersytet strzeże kulturowej spuścizny, która w tej tradycji ma swoje źródło. Nawet po zakończeniu unii personalnej pomiędzy Gnieznem i Warszawą w 1992 r. i zachowaniem tytułu prymasa Polski przez kard. Józefa Glempa, który stał się biskupem rezydencjalnym warszawskim, Jan Paweł II nieustannie uważał, że prymasostwo polskie w sposób niekwestionowany przynależy arcybiskupom gnieźnieńskim. Dał temu wyraz w roku 2004, kiedy do reprezentantów Inowrocławia przybyłych do Rzymu w związku z nadaniem Ojcu Świętemu tytułu honorowego obywatelstwa tegoż miasta, witał wśród nich arcybiskupa gnieźnieńskiego następującymi słowami: Szczególnie witam i pozdrawiam Arcybiskupa Stolicy Prymasowskiej w Gnieźnie.

Ojciec Święty Benedykt XVI, podtrzymując wielowiekową i nieprzerwaną tradycję, która łączy prymasostwo z Gnieznem jako kolebką naszego państwa, pierwszą metropolią Kościoła katolickiego w Polsce oraz miejscem przechowywania relikwii św. Wojciecha – pierwszego patrona naszej Ojczyzny, podjął decyzję, że tytuł prymasa Polski zostanie na stałe związany z urzędującym arcybiskupem gnieźnieńskim. W swoim liście z dnia 8.12.2009 r. wystosowanym do abp. Henryka Muszyńskiego, Benedykt XVI napisał m.in.: W dniu 1 listopada 2006 roku, w liście skierowanym do Kardynała Józefa Glempa, na zakończenie jego posługi Arcybiskupa Warszawy, postanowiłem, że gdy ukończy 80. rok życia, tytuł Prymasa Polski zostanie przywrócony Arcybiskupowi Gniezna, z motywów historycznych i prawnych, które dotyczą tej stolicy. Była ona pierwszą polską stolicą metropolitalną i tu czczone są relikwie św. Wojciecha, Biskupa i Męczennika, pierwszego Patrona Polski, które są jednym z największych skarbów Narodu polskiego, a których „kustoszem” tradycyjnie jest Arcybiskup Gnieźnieński. Dlatego 19 grudnia br. Wasza Ekscelencja obejmie tytuł Prymasa Polski, który od tej pory znów będzie związany z tytułem Arcybiskupa Gnieźnieńskiego „durante munere”.

Honorowy tytuł Prymasa Polski, z kompetencjami określonymi w Statutach Konferencji Episkopatu Polski, cieszy się wielkim szacunkiem i znaczeniem w polskim Narodzie i jest znakiem jedności polskich katolików.

Obecnie godność prymasa Polski jest godnością wyłącznie honorową, bez przysługującej jej w dawnych czasach jurysdykcji. Kompetencje prymasa określa nowy statut Konferencji Episkopatu Polski, który stanowi, że prymas Polski zachowuje honorowe pierwszeństwo wśród biskupów, jest członkiem Rady Stałej Episkopatu i obok kardynałów kierujących diecezjami, jest faktycznie jedynym niewybieralnym członkiem tejże Rady, co zapewnia jemu znamię jedności i ciągłości.

Tagi:
historia prymas Polski

Reklama

Kraków: o konfliktach dziejów wokół pieniądza, władzy i sławy

2019-05-21 13:23

Komitet organizacyjny Koła Naukowego Doktorantów Historii Onyks

W dniach 6–7 czerwca 2019 r. chcemy już po raz drugi zaprosić wszystkich sympatyków czasów dawnych i najnowszych na II ogólnopolską konferencją doktorancką organizowaną przez Koło Naukowe Doktorantów Historii „Onyks” działające na Wydziale Historii i Dziedzictwa Kulturowego Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie.

Pixabay.com

W zeszłym roku rozważaliśmy konflikty na tle reform, instytucji i obyczajów, zaś w tegorocznej edycji konferencji będziemy podejmować tematy związane z konfliktami na przestrzeni dziejów w zakresie władzy, pieniędzy i sławy. W ciągu dwóch dni usłyszymy trzydzieści jeden referatów, które wygłoszą prelegenci z Polski i z zagranicy. Wśród ośrodków naukowych, tegorocznej edycji konferencji, znalazły się następujące jednostki: Uniwersytet w Białymstoku, Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy, Narodowa Akademia Nauk Ukrainy w Kijowie, Politechnika Krakowska, Uniwersytet Jagielloński w Krakowie, Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, Lwowski Uniwersytet Narodowy im. Iwana Franki, Uniwersytet Łódzki, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie, Uniwersytet Opolski, Uniwersytet w Orleanie, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, Uniwersytet Warszawski. W naszych rozważaniach będziemy omawiać konflikty polityczne w starożytności, średniowieczu, okresie staropolskim oraz historii najnowszej, spory między władzą duchowną a świecką, gospodarcze i społeczne; historyczno-religijne, wojskowe o władzę, czy też konflikty o panowanie nad światem.

Zapraszamy więc jeszcze raz wszystkich zainteresowanych na obrady, które odbędą się w budynkach Muzeum Archidiecezjalnego Kardynała Karola Wojtyły w Krakowie, ul. Kanonicza 19 oraz na Uniwersytecie Papieskim Jana Pawła II w Krakowie, ul. Bernardyńska 3. Do zobaczenia w czerwcu!

Program

Czwartek 6 czerwca 2019 r.

(Muzeum Archidiecezjalne Kardynała Karola Wojtyły w Krakowie, ul. Kanonicza 19)

SESJA PORANNA

10:00 – 11:00 – otwarcie II doktoranckiej konferencji naukowej „Władza, pieniądze, sława – konflikty na przestrzeni dziejów”

10:00 – 10:30 – przywitanie Gości

10:30 - 11:00 – wykład inauguracyjny – dr Joanna Małocha (UPJPII) – „Konflikty, władza, pieniądze i sława na wybranych obrazach Mistrza polskiego malarstwa historycznego”

11:00 – 12:15 – Panel I: Konflikty polityczne w starożytności i wczesnym średniowieczu prowadzenie: mgr Paweł Magiera

11:00 – 11:20 – mgr Stanisław Chmielowski (UAM) – Babilońskie bunty przeciwko Kserksesowi i „koniec archiwów”

11:20 – 11:40 – mgr Mariusz Gwardecki (UMK) – Walka polityczna i zabieganie o uznanie wśród ludu w Republice Rzymskiej na przykładzie kariery braci Grakchów i Juliusza Cezara

11:40 – 12:00 – mgr Maciej Dawczyk (UŁ) – Longobardzki ród Gausów. Droga do władzy i strategie jej umacniania

12:00 – 12:15 – Dyskusja

12:15 – 12:30 – Przerwa kawowa

12:30 – 13:45 – Panel II: Konflikty polityczne w średniowieczu prowadzenie: mgr Dorota Żywczak

12:30 – 12:50 – mgr Dymitr Dymydjuk (Lwowski Uniwersytet Narodowy im. Iwana Franki) – Gagik Artsruni i wojna domowa w Armenii (początek X w.): Polityczna rywalizacja czy osobisty egoizm?

12:50 – 13:10 – mgr Marcin A. Klemenski (UJ) – O rzekomym konflikcie księżnej oławskiej Małgorzaty z synami Janem i Henrykiem X

13:10 – 13:30 – mgr Karol Skrzypczak (Université d’Orléans) – Od rywalizacji o kontrolę nad skarbcem do zabójstwa brata królewskiego. Konflikt Jana bez Trwogi i Ludwika orleańskiego w świetle korpusu tekstów Usprawiedliwienia księcia Burgundii (1408–1409)

13:30 – 13:45 – Dyskusja 13:45 – 15:00 – Panel III: Spory między władzą duchowną a świecką przez wieki prowadzenie: mgr Anna Makarczyk

13:45 – 14:05 – mgr Zbigniew Witczak (UO) – Spory na tle ekonomicznym pomiędzy klasztorem kanoników regularnych w Żaganiu a książętami, do początku XV w.

14:05 – 14:25 – mgr Daniel Marek (UPJPII) – „Chleb niezdrowy” – spór wokół hiberny między duchowieństwem a szlachtą w Rzeczpospolitej w 2. połowie XVII w. 14:25 – 14:45 – mgr Rafał Kowalski (UWM) – Konflikt prymasa Michała Radziejowskiego z królem Augustem II

14:45 – 15:00 – Dyskusja

(Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie, ul. Bernardyńska 3, aula)

SESJA POPOŁUDNIOWA

15:00 – 16:00 – Przerwa obiadowa

16:00 – 17:15 – Panel IV: Spory gospodarczo-społeczne przez wieki prowadzenie: mgr Daniel Marek

16:00 – 16:20 – mgr inż. arch. Mateusz Budziakowski (PK) – Spory o dominację gospodarczą i polityczną nad organizmem miejskim na przykładzie Lipnicy Murowanej przełomu średniowiecza i epoki nowożytnej

16:20 – 16:40 – mgr Monika Kozłowska (UwB) – Konflikty społeczne w osiemnastowiecznym Białymstoku

16:40 – 17:00 – mgr Konrad Banaś (UŁ) – Udział Polski w międzynarodowej rywalizacji o rynki arabskie 1918–1938

17:00 – 17:15 – Dyskusja

17:15 – 17:30 – Przerwa kawowa

17:30 – 18:45 – Panel V: Spory historyczno-religijne o władzę przez wieki prowadzenie: mgr Jan Bulak

17:30 – 17:50 – mgr Adrian Cieślik (UPJPII) – Konflikt o rację. „Panowanie” ks. Hilarego Kocańdy na probostwie w Dobrej w latach 1901–1938

17:50 – 18:10 – mgr Jakub Dobrzyński (UwB) – Konflikt czy próba współżycia? Szlachta a włościanie w XIX–wiecznej parafii Płonka Kościelna na Podlasiu

18:10 – 18:30 – mgr Andrzej Godek (UPJPII) – Spory majątkowe i obyczajowe pomiędzy organistami a duchowieństwem katolickim na terenie Galicji w 1 poł. XX w.

18:30 ¬– 18:45 - Dyskusja

18:45 – Spotkanie integracyjne


Piątek 7 czerwca 2019 r.

(Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie, ul. Bernardyńska 3, aula)

SESJA PORANNA

10:00 – 11:35 – Panel VI: Konflikty polityczne w polskiej historii najnowszej prowadzenie: mgr Anna Makarczyk

10:00 – 10:20 – mgr Ewa Bałuszyńska (UPJPII) – Paszkwil Hrabyka na Mikołajczyka, czyli o sporze Klaudiusza Hrabyka i Stanisława Mikołajczyka

10:20 – 10:40 – mgr Paweł Magiera (UPJPII) – Rywalizacja o wpływy polityczne między Polskim Stronnictwem Katolicko-Ludowym a Polskim Stronnictwem Ludowym „Piast” w świetle wspomnień ks. Jana Czuja

10:40 – 11:00 – mgr Grzegorz Mazur (UMCS) – Od działacza związkowego, poprzez wicemarszałka aż do wicepremiera – przebieg kariery Andrzeja Leppera na tle konfliktów politycznych 1991 – VIII.2007

11:00 – 11:20 – mgr Bartosz Różanek (UKW) – Grudzień 1981 r. w „Dziennikach politycznych” Mieczysława F. Rakowskiego

11:20 – 11:35 – Dyskusja

11:35 – 11:50 – Przerwa kawowa

11:50 – 13:05 – Panel VII: Konflikty wojskowe o władzę przez wieki prowadzenie: mgr Daniel Marek

11:50 – 12:10 – mgr Dawid Gralik (UAM) – Armia sięga po władzę. Rola wojska w życiu politycznym Francji w latach 1795–1804

12:10 – 12:30 ¬– mgr Oleksander Sukhomlyn (Narodowa Akademia Nauk Ukrainy) – Żołnierze rosyjscy na terenie Zaporoża XVIII w.: konflikty wokół nadużyć i władzy

12:30 – 12:50 ¬¬– mgr Wiktor Węglewicz (UJ) – Wykonywanie władzy nad jeńcami i internowanymi ukraińskimi z Galicji Wschodniej przez dowództwa oraz obsadę obozów jenieckich w Polsce (1918–1921)

12:50 – 13:05 – Dyskusja

13:05 – 14:20 – Panel VIII: Spór o panowanie nad światem przez wieki prowadzenie: mgr Paweł Magiera

13:05 – 13:25 – mgr Piotr Ewertowski (UAM) – Mechanizmy rozprzestrzeniania się konfliktu w okresie zmian dynastycznych w Chinach w XVII w. Przykład rodziny Zheng

13:25 – 13:45 ¬– mgr Patryk Masny (UJ) – Klucz do Sajgonu. Wojna o władzę nad Żelaznym Trójkątem i Ben Suc w czasie wojny wietnamskiej

13:45 – 14:05 ¬¬– mgr Sebastian Żbik (UW) – Oman, Zanzibar i Brytyjczycy. Konflikt o subsydium zanzibarskie w latach 1866–1875

14:05 – 14:20 – Dyskusja

14:30 – 16:00 – Przerwa obiadowa

(Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie, ul. Bernardyńska 3, lektorium)

SESJA POPOŁUDNIOWA

16:00 – 17:35 – Panel IX: Konflikty w okresie staropolskim prowadzenie: mgr Dorota Żywczak

16:00 – 16:20 – mgr Łukasz Baranowski (UwB) – Konflikty na linii dwór – poddani w Wielkim Księstwie Litewskim w XVIII w.

16:20 – 16:40 ¬– mgr Jakub Grodzki (UwB) – Działania Kościoła rzymsko-katolickiego przeciwko Jednocie Litewskiej w XVII w.

16:40 – 17:00 ¬¬– mgr Aleksander Popielarz (UW) – Od współpracy do konfliktu ‒ Krzysztof II Radziwiłł wobec planów Władysława IV wzmocnienia władzy królewskiej

17:00¬ – 17:20 – mgr Aleksander Rudziński (KUL) – Walka o władzę w Rzeczpospolitej po śmierci Stefana Batorego w świetle diariusza Stanisława Reszki

17:20 – 17:35 – Dyskusja

17:35 – 17:50 – Przerwa kawowa

17:50 – 18:45 – Panel X: Spory społeczne w XIX i XX w. prowadzenie: mgr Paweł Magiera

17:50 – 18:10 – mgr ¬Krzysztof Kofin (UPJPII) – Walka o kształt życia rodzinnego – na łamach tygodników ,,Wiadomości Literackie” i ,,Prosto z Mostu” w latach 30–tych XX w.

18:10 – 18:30 – mgr ¬Joanna Stożek (UJ) – Słowo a sława. (Auto)kreacja diarysty w Dzienniku Sprawy Bożej Seweryna Goszczyńskiego

18:30 ¬– 18:45 ¬– Dyskusja


CZYTAJ DALEJ

Reklama

Włoski stygmatyk Elia Cataldo odwiedzi Polskę

2019-05-23 07:45

Od 28 maja do 3 czerwca w kościołach w Warszawie, Gorzowie Wielkopolskim, Mierzynie, Dębnie i Jedlni k. Radomia oraz w diecezji łódzkiej w Łagiewnikach k. Łodzi i Justynowie odbędą się spotkania modlitewne z włoskim stygmatykiem Elią Cataldo. Spotkania rozpoczną się Mszą św. Do wspólnej modlitwy zaproszeni są wszyscy chętni.


BR. ELIA CATALDO

Elia Cataldo jest konsekrowaną osobą świecką. Od 1990 roku nosi widoczne stygmaty, a co piątek na jego rękach, nogach i boku otwierają się rany. W Wielkim Tygodniu, przeżywa mękę Chrystusa. W tym roku po raz pierwszy przeżywał ten czas publicznie, co znaczy, że osoby spoza wspólnoty mogły być obecne w jego pokoju w tym czasie.

Urodził się 20 lutego 1962 roku we Francavilla Fontana (Brindisi, Włochy). W 1985 roku wstąpił do zgromadzenia ojców kapucynów, gdzie został do jesieni 1994 roku. Po latach rozeznawania w 2001 r. rozpoczął misję ewangelizacyjną. Trzy lata później przeniósł się do Calvi w Umbrii, gdzie w dawnym klasztorze franciszkańskim mieszka z współbraćmi od Apostołów Bożych. Pozostaje pod zwierzchnictwem biskupa diecezji Terni, na którego ręce złożył prywatne śluby oraz pod duchową opieką księdza Marco Belladelli wyznaczonego do tej posługi przez biskupa diecezji Terni, bp Giuseppe Piemontese i Kongregację Nauki i Wiary, który towarzyszy mu zawsze w jego zagranicznych podróżach.

Będzie to piąta wizyta włoskiego stygmatyka w Polsce.

Zgodę na spotkania z bratem Elią wyrazili biskupi miejsca metropolita warszawski Kazimierz kard. Nycz, metropolita szczeciński abp Andrzej Dzięga, metropolita łódzki abp Grzegorz Ryś, biskup zielonogórsko-gorzowski Tadeusz Lityński, biskup włocławski Wiesław Mering, biskup radomski Henryk Tomasik.

Spotkania w Polsce odbędą się w następujących miejscach i terminach:

28 maja 2019 - DĘBNO
godz. 16.00
Parafia Matki Bożej Fatimskiej, ul. Pułaskiego 22, 74-400 Dębno

29 maja 2019 - GORZÓW WIELKOPOLSKI
godz. 10.00
Parafia św. Józefa, ul. Bracka 7, 66-400 Gorzów Wielkopolski

29 maja 2019 - MIERZYN
godz. 18.00
Parafia Matki Bożej Bolesnej, ul. Welecka 17, 72-006 Mierzyn

31 maja 2019 - ŁÓDŹ (Łagiewniki)
godz. 18.00
Parafia św. Antoniego Padewskiego, ul. Okólna 185, 91-520 Łagiewniki

01 czerwca 2019 - JUSTYNÓW
godz. 11.00
Parafia Miłosierdzia Bożego, ul. Łódzka 35, 95-200 Justynów

02 czerwca 2019 - WARSZAWA
godz. 15.00
Parafia Zesłania Ducha Świętego, ul. Broniewskiego 44, 01-770 Warszawa

03 czerwca 2019 JEDLNIA (Radom)
godz. 15.00
Parafia św. Mikołaja w Jedlni, Poświętne 21, 26-670 Pionki

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Prymas Polski: wszyscy musimy się troszczyć o bezpieczeństwo dzieci i mlodzieży

2019-05-26 15:47

bgk, mb / Gniezno (KAI)

„Trzeba dalej pracować, nie uciekać, nie wycofywać się (...). Wszyscy musimy się troszczyć o to, aby nasze wspólnoty były nadal miejscami otwartymi, bezpiecznymi i przyjaznymi dla dzieci i młodzieży” – powiedział abp Wojciech Polak w wywiadzie dla mediów archidiecezji gnieźnieńskiej.

Archidiecezja Gnieźnieńska

Publikujemy treść wywiadu:

Monika Białkowska: W filmie „Tylko nie mów nikomu” pojawia się wątek z naszej diecezji – ksiądz usunięty z kapłaństwa za pedofilię idzie w procesji fatimskiej w Mogilnie. Słyszymy komentarz: „nie mogli o tym nie wiedzieć”.

- Abp Wojciech Polak: Powiedzmy jasno: człowiek, który nie jest już księdzem, oszukał w Mogilnie i księży, i wiernych. Księża nie wiedzieli, że w sąsiedniej diecezji został usunięty z kapłaństwa, tym bardziej nie wiedzieli, za co. Wykazali się tu naiwnością, a może zbyt dużym zaufaniem, bo nie sprawdzili dokumentów, o oszustwie dowiedzieliśmy się z prasy. Po tym wydarzeniu przypomniałem, żeby bezwzględnie sprawdzać każdego obcego księdza, czy nie jest objęty karami kościelnymi i czy ma odpowiednie dokumenty. Tam, gdzie ów człowiek odprawiał Msze święte i spowiadał prosiłem proboszczów o wyjaśnienie sprawy wiernym z ambony. To, co mogliśmy zrobić, a nie zrobiliśmy, to zgłoszenie na policję – zgłoszenie oszustwa, a nie pedofilii, bo takich wiadomości na jego temat nie mieliśmy.

- MB: Czy rodzice wysyłający dzieci do kościoła mogą być o nie spokojni?
– Robimy wszystko, żeby tak było. Już na etapie przygotowania do kapłaństwa pojawiają się badania psychologiczne oraz formacja psychologiczna i psychoseksualna: jeśli mamy jakiekolwiek sygnały o niedojrzałości, kandydat nie jest dopuszczany do święceń. Wszyscy księża, katecheci i nauczyciele szkół katolickich przeszli szkolenia na temat prewencji i zasad postępowania wobec nieletnich.
Od 1 lipca obowiązywać będą wytyczne dotyczące ochrony dzieci i młodzieży przed wykorzystywaniem seksualnym, już teraz można się z nimi zapoznać na stronie internetowej archidiecezji. Wszyscy księża, ale również katecheci, nauczyciele naszych katolickich szkół, kościelni czy organiści, wszyscy, którzy w obrębie Kościoła mają kontakt z dziećmi, muszą się z nimi zapoznać i je przyjąć. Proszę również rodziców, żeby słuchali swoich dzieci, rozmawiali z nimi i reagowali na każdy niepokojący sygnał z ich strony.

- MB: Księża mówią, że nie warto ryzykować, że lepiej sobie odpuścić wakacyjne wyjazdy, niż narazić się na cień podejrzenia. Boją się, że Ksiądz Prymas staje przeciwko nim, nie broni ich przed stygmatyzacją.

- – Nie staję przeciwko księżom i nie mam powodu tak czynić. Raczej chciałbym, żebyśmy wprowadzane normy traktowali jako środki dla ochrony dzieci, a nie ochrony nas samych. Trzeba dalej pracować, nie uciekać, nie wycofywać się – ale zachowując standardy, zapewniające dzieciom bezpieczeństwo.
Zachęcam księży, żeby się nie lękali, żeby pracowali z młodzieżą, przecież po to jesteśmy posłani, żeby wraz z rodzicami, wychowawcami i szkołą towarzyszyć ich życiu. Działania które podejmujemy nie są piętnowaniem kogokolwiek. Wszyscy musimy się troszczyć o to, aby nasze wspólnoty były nadal miejscami otwartymi, bezpiecznymi i przyjaznymi dla dzieci i młodzieży.

- Wytyczne są jasne, każdy powinien się z nimi zapoznać. Co mają zrobić świeccy jeśli widzieć będą naruszenie wytycznych, na przykład nieprawidłowo zorganizowany wyjazd wakacyjny?

- – Jeśli rodzice mają takie obawy albo wiedzę, przede wszystkim należy to natychmiast zgłosić przełożonemu: proboszczowi lub dziekanowi. Nie chodzi też o to, żeby napełniać się lękiem i podejrzeniami. Chodzi o zachowanie roztropności w postępowaniu i przejrzystości, która ma zawsze chronić dzieci i młodzież.

- Pojawiło się w mediach wezwanie, żeby „zostawił Ksiądz Prymas zarządzanie diecezją współpracownikom, a zajął się na 100% problemem pedofilii”.

- – W archidiecezji gnieźnieńskiej postawił mnie pięć lat temu papież Franciszek i tylko on może podjąć decyzję o zmianie. Łączenie obowiązków jest trudne, ale chcę tu być obecny – Kościół gnieźnieński jest moją Oblubienicą, którą Pan Bóg mi powierzył.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem