Reklama

Dzień Unii Lubelskiej

2017-06-29 10:49

Urszula Buglewicz

„Dzień Unii Lubelskiej” to druga edycja rocznicowej imprezy poświęconej najważniejszemu wydarzeniu w dziejach miasta Lublina, wspólnemu polsko-litewskiemu sejmowi, zwołanemu na 1568 rok i odbytemu w 1569 roku.

1 lipca przypada 448. rocznica porozumienia pomiędzy stanami Korony Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego, zawartego na sejmie walnym w Lublinie. Historycy jednoznacznie określają Unię Lubelską jednym z najważniejszych wydarzeń w historii Polski i Europy. 22 października 2015 r. Rada Miasta Lublin podjęła uchwałę w sprawie ustanowienia dnia 1 lipca „Dniem Unii Lubelskiej”. Wydarzenie celebrujące rocznicę podpisania porozumienia zawartego na sejmie walnym w Lublinie w 1569 r. wpisuje się w harmonogram świętowania Wielkiego Jubileuszu 700-lecia Miasta Lublin. W ramach oficjalnych miejskich obchodów, w dniach 1-3 lipca odbędą się wykłady tematyczne, koncerty, spacery po Lublinie z przewodnikami.

Główne obchody Dnia Unii Lubelskiej rozpoczną się w sobotę, 1 lipca, otwarciem interaktywnej ekspozycji muzealnej „Sejmograf 1569+”, poświęconej tajemnicom wspólnego polsko-litewskiego sejmu, którego zwieńczeniem było utworzenie Rzeczpospolitej Obojga Narodów. Uczestnicy w około 45 minut przeniosą się w czasy króla Zygmunta Augusta, aby odbyć podróż do przeszłości śladami wydarzeń sejmowych z lat 1568-1569. Celem poszczególnych „reprezentantów państw unijnych” i „poselstw cudzoziemskich” jest dotarcie do Lublina, odczytanie dat i miejsc wydarzeń, które rozegrały się na zamku oraz w lokacyjnym mieście, a także powrót do miejsc startowych.

Wykład „Twórcy Unii Lubelskiej i ich dzieło” Marcina Gapskiego pozwoli zrozumieć znaczenie największego wydarzenia historycznego, jakie miało miejsce w Lublinie, przez pryzmat jej twórców. Unia powstała dzięki ich mądrości i doświadczeniu. Pragnęli zapewnić pomyślny rozwój Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego. Nie ustrzegli się błędów, jednak postanowienia Unii Lubelskiej przetrwały aż do ostatecznego upadku Rzeczpospolitej Obojga Narodów.

Reklama

Noc Unii Lubelskiej to rocznicowe zwiedzanie miasta z przewodnikiem, adresowane przede wszystkim do osób dorosłych, umożliwiające odkrywanie śladów wspólnego sejmu polsko-litewskiego z 1569 roku. Sejm, na którym zawarto Unię Lubelską, to jedno z najważniejszych wydarzeń w 700-letniej historii miasta. Specyfiką tegorocznych obchodów będą rekonstrukcje wydarzeń sejmowych oraz projekty interaktywne związane z międzynarodowym tzw. rozproszonym Muzeum Sejmu Unii Lubelskiej „Sejmograf 1569”. Tegoroczny projekt stanowi kolejny element przygotowania do 450-lecia Unii Lubelskiej, które przypadnie w 2019 r.

Dodatkowo dzięki wsparciu Urzędu Miasta Lublin i z nagrodami ufundowanymi przez Kasę Unii Lubelskiej został przygotowany konkurs, stanowiący atrakcyjny sprawdzian wiedzy zdobytej na temat Unii Lubelskiej. Kolejną propozycją jest „klimatyczne” zwiedzanie w ciszy, w którym głos będą miały jedynie zabytki związane z sejmem Unii. Całkowitą niespodzianką będzie natomiast ostatnia część programu pt. „Zamek Królewski w Lublinie - reaktywacja?!”.

W niedzielę 2 lipca odbędzie się spacer, podczas którego uczestnicy powrócą do miejsc związanych z sejmem lubelskim, w nieco innej konwencji. Oprócz wątków królewskich pojawią się również miejsca i informacje związane z wielkim handlem, którego świadkiem byli również uczestnicy Sejmu 1568-1569. Odbywał się on między innymi na „Szlaku Jagiellońskim” Kraków – Lublin – Wilno, jak również „Szlaku Kupieckim” Wrocław – Lublin – Lwów. Wydarzenie zakończy się w poniedziałek w Trybunale Koronnym Konferencją „Święto dwóch Unii” z udziałem przedstawicieli miejsc uhonorowanych Znakiem Dziedzictwa Europejskiego. Obchodom rocznicy Unii Lubelskiej towarzyszą koncerty zespołu „Grodzieńskie Słowiki” oraz Reprezentacyjnego Zespołu Pieśni i Tańca „Wileńszczyzna”. Na wszystkie wydarzenia wstęp jest wolny.

Program obchodów Dnia Unii Lubelskiej i wydarzeń towarzyszących:

1 lipca 2017 (sobota)

godz. 10:00 / otwarcie interaktywnej ekspozycji Muzeum Sejmu Unii Lubelskiej „Sejmograf 1569+” ul. Skłodowskiej 3/15 (Lubelski Dom Technika „NOT” - I piętro)

godz. 12:00 / „Twórcy Unii Lubelskiej i ich dzieło” - wykład dr. Marcina Gapskiego, Muzeum Lubelskie, Galeria Malarstwa Polskiego, ul. Zamkowa 9

godz. 18:00 / Msza św. W 448. rocznicę Unii Lubelskiej, Bazylika oo. Dominikanów, ul. Złota 9

godz. 19:00 / koncert zespołu „Grodzieńskie Słowiki”, Bazylika oo. Dominikanów, ul. Złota 9

godz. 20:00 / „Noc Unii Lubelskiej”, rozpoczęcie w Bazylice oo. Dominikanów

- Odkrywanie „Tajemnic Sejmu Unii Lubelskiej 1569” z przewodnikiem

- Konkurs z nagrodami „Sejm Unii Lubelskiej 1569”

- Zwiedzanie „Miasto Unii po cichu”

- Niespodzianka: „Zamek Królewski w Lublinie - reaktywacja?!”

2 lipca 2017 (niedziela)

godz. 15:00 / „Spacer z klimatem – gdzie nas nogi zaprowadzą ...”, rozpoczęcie przy Bramie Krakowskiej

godz. 17:00 / koncert Reprezentacyjnego Zespołu Pieśni i Tańca „Wileńszczyzna” – Centrum Kongresowe Uniwersytetu Przyrodniczego, ul. Akademicka 15

3 lipca 2017 (poniedziałek)

godz. 9:30 / Konferencja „Święto dwóch Unii” z udziałem przedstawicieli miejsc uhonorowanych Znakiem Dziedzictwa Europejskiego, Trybunał Koronny

Wykłady wprowadzające:

• „Unia z 1569 r. i jej znaczenie dziejowe” - prof. dr. Hab. Ryszard Szczygieł (UMCS, Lublin)

• „Unia Lubelska w historycznej i kulturalnej pamięci Litwinów”- prof. Jūratė Kiaupienė (Litewski Instytut Historii, Wilno)

Organizator: Miasto Lublin

Współorganizatorzy: Fundacja „Via Jagiellonica”, Klasztor oo. Dominikanów w Lublinie, Muzeum Lubelskie w Lublinie, Oddział Miejski PTTk im. A. Janowskiego w Lublinie, Organizacja Turystyczna „Szlak Jagielloński”, Organizacja Turystyczna „Szlak kupiecki”, Towarzystwo Przyjaciół Grodna i Wilna Oddział w Lublinie, Unia Szlaków Zachód-Wschód.

Tagi:
Unia Lubelska

Reklama

450-rocznica Unii Lubelskiej z 1569 r.

2019-06-30 12:24

Marcin Przeciszewski / Warszawa (KAI)

1 lipca przypada 450-rocznica Unii Lubelskiej, jednego z najważniejszych aktów politycznych w historii Europy. Unia tworzyła Rzeczpospolitą Obojga Narodów, składającą się z Polski i Wielkiego Księstwa Litewskiego. Była wzorcem państwa federacyjnego ze wspólnym Sejmem i Senatem, ale pełną autonomią władz wykonawczych autonomicznych państw z odrębnym wojskiem, skarbem oraz systemami prawnymi. Przez ponad 200 lat Rzeczpospolita była najbardziej demokratycznym państwem Europy, opartym na wieloetnicznym narodzie obywatelskim, formowanym przez szlachtę.

wikipedia
Unia Lubelska (obraz Jana Matejki)

Punktem wyjścia do późniejszej Unii Lubelskiej 1569 r. była unia w Krewie z 1385 r., określająca konsekwencje wynikające dla Polski i Litwy z małżeństwa wielkiego księcia litewskiego Jagiełły i króla Polski Jadwigi, w postaci włączenia Litwy do Polski, czego warunkiem był chrzest Litwy. Nie było wówczas mowy o unii dwóch równorzędnych państw. Jagiełło wraz z członkami swego rodu uważał państwo litewskie za swą rodzinną własność, i stąd inkorporacja Litwy do Polski – w zamian za tytuł królewski – wydawała mu się czymś naturalnym.

W rzeczywistości program ten nigdy nie został zrealizowany, a samodzielne państwo litewskie nie przestało istnieć. Już w 1392 r. w myśl ugody Jagiełły z jego stryjecznym bratem, Witoldem, ten ostatni objął władzę nad Litwą oraz księstwami ruskimi wchodzącymi w skład Wielkiego Księstwa. Ostatecznie zrealizowany został model unii dynastycznej. Jagiellonowie obierani byli na królów Polski, zatrzymując jednocześnie urząd wielkiego księcia Litwy. A paradoksalnie silna i dziedziczna władza Jagiellonów w Wielkim Księstwie Litewskim dawała im także silniejszą pozycję w Polsce, gdzie król liczyć się musiał z rosnącymi prawami szlacheckiego społeczeństwa obywatelskiego.

Na przełomie XV i XVI wieku kształtuje się polski parlament. Izba poselska składa się z przedstawicieli sejmików ziemskich, senat natomiast – z najwyższych dostojników mianowanych przez króla, wojewodów, kasztelanów i biskupów rzymskokatolickich. Król musiał się liczyć z kontrolującym go parlamentem. Jednym z wielkich sukcesów polskiego ruchu szlacheckiego było zapewnienie równych praw wszystkim członkom tego stanu.

Tak silna pozycja szlachty w Polsce była czymś bardzo atrakcyjnym dla bojarstwa litewskiego i ruskiego, dlatego właśnie to środowisko parło ku coraz silniejszym związkom z Polską, wbrew miejscowej magnaterii. Sytuacja na Litwie była taka, że tamtejsi możni zdecydowanie odrzucali możliwość inkorporacji i obawiali się bliższych związków z Polską, a kształtująca się tam szlachta popierała tę ideę.

Kolejnym elementem wzmacniającym dążenia do integracji obu państw było zagrożenie zewnętrzne. Od końca XV wieku silnym zagrożeniem dla Wielkiego Księstwa była Rosja. Drugim zagrożeniem były wojny o Inflanty, o które rywalizowały obok Rosji, Dania i Szwecja. Zatem dla Litwy współdziałanie wojskowe z Polską stało się w XVI stuleciu koniecznością. Podobne koncepcje wysuwał król Zygmunt August, zdecydowany na doprowadzenie do trwałej unii polsko-litewskiej, zdolnej przetrzymać nawet wygaśnięcie jagiellońskiej dynastii.

Za panowania Zygmunta Augusta rosło znaczenia młodej jeszcze szlachty litewskiej. Utworzono sejmiki powiatowe we wszystkich województwach Wielkiego Księstwa oraz zreformowano sądownictwo na korzyść szlachty. W ramy prawne ujął to Drugi Statut Litewski z 1566 r. Potwierdził je Zygmunt August w dokumencie z 1568 roku, a więc dosłownie w przeddzień sejmu zjednoczeniowego w Lublinie.

Sejm Lubelski

Na 23 grudnia 1568 r. Zygmunt August zwołał do Lublina oba sejmy: koronny (polski) oraz litewski, aby ostatecznie rozstrzygnąć sprawę. Obradowały one w zasadzie osobno, zbierały się na wspólnych posiedzeniach tylko dla spraw najważniejszych.

W polskiej izbie przeważała opinia potrzeby włączenia Litwy do Polski, a z kolei ze strony litewskiej większość magnatów, mająca wciąż silne wpływy, była temu przeciwna. Koniecznością stało się szukanie kompromisu. Spierano się m. in. o to, czy obok wspólnego sejmu polsko-litewskiego pozostać miały sejmy osobne – litewski i polski. Strona litewska żądała, by wybór władcy odbywał się na granicy przy odrębnym obwoływaniu osoby króla i wielkiego księcia.

1 marca Litwini opuścili Lublin, zdawało się, że idea unii została pogrzebana. W odpowiedzi na to stany polskie podjęły decyzję włączenia do Królestwa Polskiego Podlasia i Wołynia, obszarów długotrwałego sporu między obu stronami, a w początkach czerwca na wniosek posłów wołyńskich przyłączono do Królestwa Kijowszczyznę i wschodnie Podole (województwo bracławskie). W odpowiedzi na to magnaci litewscy rozważali wręcz wypowiedzenie wojny, natomiast inkorporacje tych województw do polski poparła tamtejsza szlachta. A to dlatego, że otrzymywała natychmiast wszystkie przywileje szlachty polskiej, zachowując oficjalny język ruski i prawo sądowe – czyli Statut Litewski. Szlachta litewsko-ruska parła też zdecydowania ku silniejszej niż dotąd unii międzypaństwowej. W początkach czerwca Litwini wrócili więc do Lublina i szybko doprowadzono do kompromisu. Ostatecznie sejmy: litewski i koronny 1 lipca przyjęły uroczyście akta Unii, a Zygmunt August uczynił to 4 lipca.

Najważniejszą decyzją było powołanie wspólnej Rzeczypospolitej Obojga Narodów. „Królestwo Polskie, Wielkie Księstwo Litewskie jest jedno nieróżne i nierozdzielne ciało, a także nieróżna, ale jedna jest wspólna Rzeczpospolita, która się z dwóch państw i narodów w jeden lud i państwo zniosła i spoiła” – czytamy w preambule unijnego aktu. Jednak szczegółowe postanowienia prowadziły nie tyle do stworzenia jednego państwa, ale do federacji Korony i Wielkiego Księstwa. Były to odrębne i równoprawne państwa, ale ściśle z sobą związane.

Fundament Rzeczpospolitej stanowić miał wspólny władca - król Polski i wielki książę Litwy w jednej osobie - wraz z sejmem. Odrzucono ideę odrębnych sejmów koronnych i litewskich, miał to być odtąd senat i sejm Rzeczypospolitej. Jednocześnie Korona i Wielkie Księstwo zachowywały odrębne urzędy centralne: kanclerza, hetmana, wojsko oraz skarb. Tak więc przy jednej władzy ustawodawczej – sejmie – działały dwie odrębne władze wykonawcze: koronna i litewska.

Siłą Unii – jak podkreśla Jerzy Kłoczowski – „było jej oparcie na szlacheckim społeczeństwie obywatelskim obu narodów politycznych: polskiego i litewskiego, które po prostu utożsamiały się z coraz głębiej z Rzeczpospolitą jako ich własnym państwem”.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Polska pod Krzyżem – najważniejsze informacje organizacyjne

2019-09-13 10:57

Informacja prasowa

Już w najbliższą sobotę 14 września odbędzie się wydarzenie „Polska pod Krzyżem”. Podczas spotkania modlitewnego uczestniczyć będziemy w Drodze Krzyżowej, Eucharystii i Adoracji Jezusa w Najświętszym Sakramencie. – To wydarzenie wymaga przygotowania, jak żadne inne wcześniej – zaznacza Maciej Bodasiński, organizator. – Chodzi nie tylko o zabranie odpowiednich ubrań, ale też o przygotowanie duchowe i uzbrojenie się w moc modlitwy – dodaje Bodasiński.

Informacja prasowa

„Polska pod Krzyżem” to wydarzenie całodzienne, zaczyna się o godzinie 11:00. Główna część modlitewna potrwa od godziny 20.00 do około 22:00. Druga część spotkania to czuwanie nocne, aż do godziny 3.00 w nocy, skończy się ono Mszą Świętą niedzielną. Ze względu na późną porę i już jesienną aurę organizatorzy proszą o zaopatrzenie się w odpowiednio ciepłe i wygodne ubrania. Na nocne czuwanie może przydać się nawet czapka i rękawiczki, bo wymagać ono będzie dłuższego trwania w jednym miejscu.



Wydarzenie Polska pod Krzyżem będzie transmitowane w CAŁOŚCI, od godziny 11:00 do godziny 22:15.

Transmisja online będzie na stronach: Zobacz www.tvp.info, Zobacz www.vod.tvp.pl oraz Zobacz www.polskapodkrzyzem.pl.

DROGA KRZYŻOWA będzie transmitowana od godziny 20:15 na antenie TVP1 oraz na falach radiowej Jedynki.

Przez cały dzień towarzyszy nam ekipa Telewizyjnej Agencji Informacyjnej.
Prosimy Was o modlitwę za wszystkich ludzi mediów pracujących przy Polsce pod Krzyżem.

Warto też przywieźć ze sobą coś do siedzenia (składane, turystyczne krzesełka, karimaty, koce, itp.). Dla pielgrzymów przygotowane będą płatne, prywatne parkingi przed płytą lotniska, na których będzie można zostawić na cały dzień samochody i autokary.

Na miejscu dostępne będą ciepłe napoje oraz posiłki (w cenie 10 PLN). – Posiłki ciepłe będą też wydawane w trakcie nocnego czuwania, tak, aby uczestnicy modlitwy mogli wzmocnić się przed drogą powrotną do domu – podkreśla Maciej Bodasiński.

Na lotnisku w Kruszynie pod Włocławkiem będą też sprzedawane małe krzyże, pasyjki. Zostaną poświęcone podczas wydarzenia i będzie można zabrać je na pamiątkę tego dnia. Organizatorzy zachęcają też do wzięcia ze sobą domowych, małych krzyży, które towarzyszą nam w codziennym życiu.

Nie zapominajmy też o duchowym przygotowaniu do wyjątkowych obchodów tegorocznego Święta Podwyższenia Krzyża – mówi Maciej Bodasiński. – Warto zadbać o stan łaski uświęcającej i uzbroić się w moc płynącą z różańca. Od 10 września trwa nieustanna modlitwa różańcowa, tzw. Jerycho. To niezmiernie ważne przygotowanie duchowe, byśmy byli gotowi na przyjęcie woli Bożej. Cały czas można do niego dołączać przez stronę PolskaPodKrzyzem.pl – podkreśla organizator.

Wejściówki nie są potrzebne, by stanąć pod Krzyżem. Dla każdego znajdzie się miejsce, nawet w sobotę rano można podjąć decyzję o przyjeździe. Potrzebna jest modlitwa każdego z nas, by nastąpiło w Polsce „duchowe przełamanie”. Musimy błagać Boga o interwencję, by na nowo zstąpił Duch Święty i odnowił oblicze tej ziemi. Mija równo 40 lat od pamiętnej i „rewolucyjnej” pielgrzymki papieża Jana Pawła II i dokładnie tak samo, jak wtedy potrzebujemy pomocy Stwórcy.

Przybywajcie wszyscy utrudzeni i umęczeni, przybywajcie z nadzieją na Zbawienie, przybywajmy wszyscy, by tego dnia przejść przez wąską bramę, jaką jest Krzyż naszego Pana Jezusa Chrystusa.

Hasło, zapraszające na spotkanie „Polska pod Krzyżem”, brzmi „Zostaw wszystko i dołącz do wielkiej modlitwy….”. Dla jednych „zostawić wszystko”, to wyjechać mimo, że pranie nie dokończone, garaż nieposprzątany, koszule niewyprasowane, firanki niewyprane, zakupy niezrobione... Dla innych „zostawić wszystko”, to opuścić swoje oczekiwania, porażki, smutki, to odejść od wymagań względem siebie i innych, oddalić się od swoich racji i egzekwowania poleceń. „Zostawić wszystko” to też bez pośpiechu, bez przymusu, bez makijażu stanąć twarzą w twarz... z Miłością. Takim, jakim jestem stanąć przed Bogiem, który dał się przygwoździć do Krzyża i na nim umarł za mój grzech.

Wydarzenie Polska pod Krzyżem można śledzić dzięki transmisji live na stronie www.tvp.info oraz na vod.tvp.pl, a także od godz. 20:15 do 22:15 w programie TVP1.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Zaatakowano księdza z Najświętszym Sakramentem!

2019-09-15 20:34

Red.

Ksiądz idący do chorego w pierwszy piątek września został zelżony i uderzony – wynika ze słów metropolity częstochowskiego księdza arcybiskupa Wacława Depo. Hierarcha opowiedział o tym fatalnym wydarzeniu w rozmowie z „Niedziela TV”.

Bożena Sztajner/Niedziela

W wywiadzie metropolita częstochowski opisał wydarzenie, do jakiego doszło w pierwszy piątek września. Wtedy też siedzący na ławce pijany mężczyzna zaatakował księdza idącego do chorego z Ciałem Pańskim. Atak najpierw miał wymiar słowny, a następnie fizyczny (uderzenie w twarz). Pierwszy z ciosów napastnika dotarł do duchowego, zaś przed drugim ksiądz zdołał się zasłonić. Następnie na pomoc kapłanowi przyszli przechodnie. W trakcie interwencji policji ksiądz zdecydował, że nie wniesie oskarżenia.

Jednak zdaniem arcybiskupa Wacława Depo zapisanie nazwiska sprawcy byłoby zasadne, gdyż jest on mieszkańcem konkretnej parafii i powinny zostać wobec niego wyciągnięte społeczne konsekwencje. Hierarcha przywołał tutaj przykład papieża Jana Pawła II, który miłosiernie przebaczył Mehmetowi Ali Ağcy, jednak wymiar sprawiedliwości podejmował działania, a terrorysta znalazł się w więzieniu.

„Takie sytuacje kiedyś się nie zdarzały, a teraz w #Częstochowa kapłan idący z Komunią Świętą do chorego został pobity” – napisał na Twitterze dziennikarz tygodnika „Niedziela” Artur Stelmasiak, który opublikował także fragment rozmowy z arcybiskupem Depo.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem