Reklama

Tajemniczy dzwon z Wietrzna dzwoni w Równem

Niedziela przemyska 6/2005

Przy znanym szlaku węgierskim, za rogowską górą Klarowiec, parę kilometrów przed Duklą, rozciągają się naprzeciwko siebie dwie górzyste wioski; po prawej stronie Wietrzno, po lewej Równe. Od zarania dzieli ich płynąca graniczną doliną rzeka Jasiołka, łączy zaś wielowiekowa wspólna historia, eksploatowane jeszcze dzisiaj złoża ropy naftowej, a także owiany legendą dzwon kościelny.
Równe, jako osada, zostało założone na prawie niemieckim, w oparciu o dyplom króla Kazimierza Wielkiego z 1352 r. Dokument ten, wydany w Sanoku, pozwalał mieszczaninowi sanockiemu Dytmarowi założyć nową osadę. Pierwotnie należała ona do dóbr królewskich, od 1384 r. przeszła na uposażenie biskupów przemyskich. Równe, położone przy szlakach handlowych, miało dobre warunki do rozwoju gospodarczego, ale też zawsze narażone było na niszczycielskie działania wojenne. Dodatni wpływ na materialne warunki życia mieszkańców Równego miało tu ponadwiekowe kopalnictwo ropy naftowej. Pierwszy kościół drewniany wybudowano w 1406 r. pod wezwaniem św. Mikołaja. Po pięciu wiekach funkcjonowania (w XVII w. było to miejsce obronne), ta szacowna świątynia w 1902 r. została rozebrana. Trzy lata później zbudowano i poświęcono w Równem nowy, murowany kościół neogotycki poświęcony św. Mikołajowi. Na okazałej wieży tej świątyni znajduje się dzwon „Jakub” podobno z 1514 r. Byłby to jeden z najstarszych dzwonów w naszej archidiecezji, o 6 lat wyprzedzałby wawelskiego Zygmunta, o 115 lat - słynne krośnieńskie dzwony z potężnym „Urbanem”. „Jakub”, według miejscowej tradycji, przeniesiony został do Równego z terenu historycznego Grodziska, którego resztki znajdują się w obrębie sąsiedniego Wietrzna. Pochodzenie tego tajemniczego dzwonu oraz okoliczności, które zadecydowały, że znalazł się w Równem, owiane są legendą.
Wydaje się, że wyrasta ona z zamierzchłych czasów sąsiadujących ze sobą miejscowości. W treści bardzo ogólnej znajdujemy ją w Opisie powiatu krośnieńskiego ks. W. Sarny z 1898 r.: „W obrębie miejscowości (Wietrzna - przyp. a.) wznosi się pagórek, zwany Grodzisko... Na miejscu, gdzie obecnie wznosi się ten pagórek, miało być miasto, które się miało zapaść. Razu jednego pasła się tam trzoda nierogacizny i ta wyryła z ziemi dzwon. Zbiegli się ludzie i postanowili przewieźć go do kościoła w Bóbrce. W tym celu podjechali wozem zaprzęgniętym w cztery konie. Jednakże konie nie zdołały w żaden sposób ruszyć z miejsca. Wtedy postanowiono odwieźć dzwon do Wietrzna i w tym celu przyprzęgnięto jeszcze parę wołów. Ale i teraz wszelkie usiłowania ruszenia z miejsca były nadaremne. Wreszcie postanowiono odwieźć go do kościoła w Równem i wtedy jedna para koni zdołała ten dzwon odwieźć na miejsce, gdzie obecnie pozostaje. Mówią o nim, że w jego głosie słychać te słowa: «Tyryły - tyryły - świnie mię wyryły»”. Na tle tej legendy rodzi się pytanie, czym to Wietrzno było, skoro na jego obrzeżach nawet dzwony się w ziemi znajdowały!
Otóż Wietrzno to bardzo stara miejscowość, której historia sięga odległych dziejów Podkarpacia. Na terenie wsi archeolodzy znajdowali przedmioty z epoki neolitu (6000-4000 lat temu), z epoki brązu i żelaza (3300-2400 lat temu), z okresu śladów rzymskich (2000-1600 lat temu). Między X-XII w. istniał tu wczesnośredniowieczny gród obronny o charakterze miejskim. Wietrzno jako wieś istniało w XIII w. Pierwszy o nim zapis pochodzi z 1277 r. Było wtedy własnością zakonników cystersów z Koprzywnicy i odznaczało się gospodarską zamożnością. Podobnie jak sąsiednie Równe narażone było jednak na zniszczenia wojenne i przygraniczne najazdy. Parafię przed 1378 r. erygowali biskupi krakowscy. Do 1805 r. Wietrzno należało najpierw do diecezji krakowskiej, później do tarnowskiej, tracąc status samodzielnej parafii (należało jako filia do Bóbrki). Po zmianie granic, św. bp J. S. Pelczar w 1905 r. erygował w Wietrznie na nowo parafię w granicach diecezji przemyskiej.
Pod koniec XIX w. na terenie Wietrzna zostały odkryte złoża ropy naftowej. Powstały kopalnie, które pracują do dzisiaj. Zmieniło się życie miejscowej ludności. Przez pewien czas istniała tu kopalniana szkoła wiertnicza. Wielu miejscowych wiertaczy wyjeżdżało do pracy za granicę.
Z Wietrzna pochodził, wywodzący się z ubogiej szlachty, Kazimierz Chłędowski (1843-1920), pisarz, historyk i publicysta. Autor powieści historycznych i pamiętników. Minister Galicji w rządzie austriackim.
Obecny kościół parafialny, drewniany, w stylu karpackiego baroku, został wybudowany w miejsce pierwotnego - o którym wspomina Jan Długosz - w 1752 r. pw. św. Michała Archanioła. W XX w. został on przebudowany i gruntownie odremontowany. W głównym ołtarzu tej świątyni umieszczony jest gotycki obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem, zwanej nie tylko przez miejscowych parafian - Królową Aniołów z Wietrzna. Długoletni proboszcz Wietrzna i kustosz tego malutkiego sanktuarium maryjnego, ks. Józef Fejdasz zadbał o renowację świątyni, w tym i niezwykłego obrazu Matki Bożej, a także zebrał materiał odnośnie jego bogatej historii. Wynika z niego, że obraz Królowej Aniołów pochodzi z XV w. Mimo kilku przemalowań jest dziełem o wysokiej wartości artystycznej, należy do tzw. obrazów uchodzących, przybył do Wietrzna ze Słowacji (Koszyce, Bardejów, Liwocza?). Przed I wojną światową na odpusty do Wietrzna przychodziły liczne pielgrzymki, także ze Słowacji. Po odnowieniu obrazu w 1980 r., wspomniany Ksiądz Proboszcz ożywiał kult maryjny przez doroczny odpust ku czci Matki Bożej Anielskiej w pierwszą niedzielę sierpnia i przez środową nowennę nieustającą. Miejscowi parafianie oraz pielgrzymi są świadomi wypraszanych tutaj łask, a nawet cudów. Warto także zauważyć, że małe Wietrzno jest u nas prekursorem używania fal radiowych w duszpasterstwie. Kiedy innym ośrodkom jeszcze o tym się „nie śniło”, proboszcz ks. Józef, wykorzystując możliwości krótkofalówek, umieszczał w domach chorych i starszych parafian odpowiednie aparaty, by mogły odbierać transmitowane z kościoła parafialnego Msze św. oraz inne nabożeństwa.
Wracając do owianego legendą „Jakuba”, który dzisiaj dzwoni w Równem, należałoby jeszcze parę słów dodać o miejscu jego wyrycia. Znajduje się ono na północ od obecnej wioski, na zalesionym wzniesieniu i jest pozostałością po średniowiecznym grodzie obronnym, funkcjonującym na przestrzeni X-XII w. Naukowcy twierdzą, że gród ten zwany Wietrznowem jest najlepiej zachowanym grodziskiem w południowo-wschodniej Polsce.
Legenda ma swoją wymowę, ale na tle historii i położenia Wietrzna oraz całej okolicy można do niej dodać przypuszczenie, iż miejscowa, a nawet okoliczna ludność, zagrożona poważnym niebezpieczeństwem, mogła ukrywać swoje cenne rzeczy na pobliskim Grodzisku. Tajemnicą pozostanie legendarny szczegół; dlaczego ten dzwon „chciał” tylko do Równego? Może on jednak stamtąd pochodził? Trudno dociec. Dzisiaj ważne jest to, że swoim dźwiękiem wiąże niebo nad Równem i Wietrznem, chwaląc Najwyższego Pana i Matkę Najświętszą.

Ocena: +1 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Sprawa Profesor Ewy Budzyńskiej nie dotyczy studentów, to spór o wolność akademicką

2020-05-30 12:02

[ TEMATY ]

wolność

Ordo Iuris

prof. Ewa Budzyńska

źródło: https://ordoiuris.pl/

Prokuratura i Policja w Katowicach prowadzą dochodzenie w sprawie nieprawidłowości postępowania dyscyplinarnego wszczętego przeciwko prof. Ewie Budzyńskiej. Wszczęte z urzędu przez organy ścigania postępowanie nie jest wymierzone przeciwko studentom, a jego celem jest ustalenie czy nie doszło do popełnienia przestępstwa z art. 235 kodeksu karnego, czyli „tworzenia fałszywych dowodów lub innych podstępnych zabiegów powodujących prowadzenie przeciwko określonej osobie ściganie o przewinienie dyscyplinarne”. Prawnicy Ordo Iuris informowali wcześniej o ujawnionych w toku postępowania dyscyplinarnego rażących nieprawidłowościach w działaniach Rzecznika Dyscyplinarnego Uniwersytetu Śląskiego, w tym o udostępnianiu świadkom protokołów zeznań innego przesłuchiwanego.

Prawnicy Ordo Iuris reprezentują prof. Ewę Budzyńską, jako osobę pokrzywdzoną zarówno w prowadzonym przeciwko niej postępowaniu dyscyplinarnym, jak i w toku czynności policyjnych, jako osobę pokrzywdzoną przestępstwem z art. 235 kodeksu karnego. Udział prawników pani profesor w przesłuchaniach świadków wynika wprost z przepisów kodeksu postępowania karnego i jest standardowym działaniem profesjonalnych pełnomocników. Zaniechanie udziału w tych czynnościach byłoby nie tylko naruszeniem zasad starannej reprezentacji pokrzywdzonej wykładowczyni, ale także stanowiłoby wykroczenie przeciwko zasadom etyki adwokackiej.

„Toczące się postępowanie ma na celu ustalenie, czy do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego wobec Pani Profesor nie doszło na skutek tworzenia fałszywych dowodów lub innych podstępnych zabiegów, między innymi po stronie Rzecznika Dyscyplinarnego Uniwersytetu Śląskiego. Postępowanie w najmniejszym stopniu nie zagraża studentom” – podkreśla mec. Magdalena Majkowska z Ordo Iuris.

Wedle oceny przedstawionej przez Instytut Ordo Iuris, postępowanie dyscyplinarne toczące się wobec prof. Ewy Budzyńskiej na Uniwersytecie Śląskim zagraża konstytucyjnej zasadzie wolności akademickiej. Prof. Ewa Budzyńska prowadziła zajęcia pt. „Międzypokoleniowe więzi w rodzinach światowych”. Celem wykładów było zapoznanie studentów z rodziną jako elementem struktury społecznej oraz przedstawienie, jakie formy przyjmowała ona na przestrzeni dziejów w zależności od kształtującej ją kultury lub religii. Uczestnicy zajęć poznawali odmienności kulturowe rodzin wyznawców chrześcijaństwa, islamu, judaizmu czy hinduizmu. Po zajęciach dotyczących rodziny w świetle nauki chrześcijańskiej, grupa studentów złożyła do władz uczelni skargę na prof. Ewę Budzyńską. Zarzucali jej rzekome narzucanie słuchaczom „ideologii anti-choice, poglądów homofobicznych, antysemityzmu, dyskryminacji wyznaniowej, informacji niezgodnych ze współczesną wiedzą naukową oraz promowanie poglądów radykalno-katolickich".

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Rzecznik Dyscyplinarny za niezasadny uznał zarzut antysemityzmu, a także odrzucił zarzut przekazywania podczas wykładu „informacji niezgodnych z aktualnym stanem wiedzy”. Pomimo tego, zażądał od Komisji Dyscyplinarnej Nauczycieli Akademickich Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach ukarania prof. Ewy Budzyńskiej dyscyplinarną naganą. W geście protestu, wobec całkowitego braku wsparcia ze strony władz uczelni, pani profesor po latach działalności zawodowej zrezygnowała z pracy akademickiej.

W toku postępowania wyjaśniającego przed skierowaniem wniosku o ukaranie Rzecznik Dyscyplinarny Uniwersytetu Śląskiego prof. Wojciech Popiołek dopuścił się szeregu rażących uchybień proceduralnych
.

Dochodziło do udostępniania protokołu zeznań poprzedniego świadka kolejnemu świadkowi w toku przesłuchania, by następnie ze zbieżnych zeznań świadków, wyprowadzić wniosek o ich prawdziwości. Przekroczono też 6-miesięczny termin, w ciągu którego Rzecznik Dyscyplinarny powinien zakończyć postępowanie. Pomimo takiej zwłoki postępowanie dowodowe było bardzo ograniczone. W toku postępowania wyjaśniającego nie doszło do formalnego przedstawienia przez Rzecznika zarzutów prof. Ewie Budzyńskiej, nie zostało też precyzyjnie sformułowane przewinienie dyscyplinarne - szczególnie wobec uznania za bezzasadny zarzutu nienaukowości wykładu.

Sprawa prof. Ewy Budzyńskiej wywołała ogólnopolską debatę na temat akademickiej cenzury wykładowców opowiadających się po stronie naturalnego ładu społecznego i takich wartości jak ochrona życia przed narodzeniem, konstytucyjna tożsamość małżeństwa jako związku kobiety i mężczyzny, ochrona praw rodziców do wychowania ich dzieci czy wolność słowa i wolność prowadzenia badań oraz publikowania ich wyników.

W związku ze sprawą prof. Ewy Budzyńskiej, Instytut Ordo Iuris opublikował projekt ustawy o ochronie wolności akademickiej. Niedługo potem podobne rozwiązania zaprezentowało Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

W raporcie opublikowanym przez Instytut Ordo Iuris przedstawiono ponad dwadzieścia rażących przykładów cenzury akademickiej wymierzonej w przedstawicieli świata nauki na przestrzeni ostatnich lat. Wśród przykładów podano odwołanie konferencji „Wyzwania i zagrożenia bioetyczne XXI wieku” na UMK w Toruniu, odwołanie konferencji „Prawa poczętego pacjenta: aspekty medyczne oraz prawne” na Warszawskim Uniwersytecie Medycznym, odwołanie przez Uniwersytet Warszawski spotkań z mec. Rebeccą Kiessling, która na temat ochrony życia dyskutowała ze studentami na najważniejszych uczelniach USA. Innymi przykładami było odwołanie po interwencji lewicowych dziennikarzy zatrudnienia na Warszawskim Uniwersytecie Medycznym dr. Tomasza Terlikowskiego czy postępowania dyscyplinarne wobec prof. Aleksandra Nalaskowskiego i prof. Jacka Bartyzela.

„Wszystkie te ataki na wolność akademicką łączy brak proporcjonalnej surowości wobec przedstawicieli radykalnej lewicy, wystarczy przypomnieć udostępnianie sal akademickich na przygotowania do czarnych protestów czy odmowę wstępną prowadzenia postępowania dyscyplinarnego przeciwko prof. Kochanowskiemu, który publicznie i skrajnie niecenzuralnie nazwał młodego chłopca pokojowo protestującego przeciwko paradzie równości” – przypomina mec. dr Bartosz Lewandowski, Dyrektor Centrum Interwencji Procesowej Ordo Iuris.

Wyrazem ogromnego wsparcia społecznego jest choćby podpisanie petycji w obronie wykładowcy przez ponad 38 000 osób. Związek Zawodowy „Solidarność” Uniwersytetu Śląskiego wystosował do władz uczelni pismo w obronie pani Profesor. List w obronie prof. Ewy Budzyńskiej sformułowali również członkowie Rady Naukowej Instytutu Ordo Iuris.

„Treści wykładów nie mogą być wyłącznie dostosowane do przekonań słuchaczy. Wszelkie podejmowane ostatnio działania, które de facto mają na celu doprowadzenie do zaniechania wyjaśnienia wszystkich wątpliwości pojawiających się w niniejszym postępowaniu, stanowią wyraz bezprawnej cenzury konstytucyjnie gwarantowanej wolności akademickiej z oczywistą szkodą dla kształtowania umiejętności krytycznego myślenia” – komentowała jeszcze w styczniu sprawę mec. Magdalena Majkowska.

Pierwsze czynności Komisji Dyscyplinarnej nie doprowadziły do oczekiwanego umorzenia postępowania lub szybkiego uniewinnienia Pani Profesor. Przebieg posiedzenia spotkał się z krytyką prawników Ordo Iuris.

„Sprawa prof. Ewy Budzyńskiej nie jest konfliktem między grupą studentów a wykładowcą i prawnikami z Instytutu Ordo Iuris. Istotą sprawy jest spór o wolność akademicką i prawo do prowadzenia badań i wygłaszania uzasadnionych poglądów naukowych w środowisku akademickim. W istocie to spór pomiędzy prof. Ewą Budzyńską a Uniwersytetem Śląskim w Katowicach, na którym doszło do rażącego naruszenia konstytucyjnej zasady wolności akademickiej, kluczowej dla realizacji głównego celu uniwersytetu, jakim jest ochrona wolności prowadzenia badań naukowych i poszukiwanie prawdy. Studentom to postępowanie niczym nie grozi, a ich emocje związane z czynnościami Policji wykorzystywane są cynicznie dla ponownego uderzenia w Panią Profesor i przysłonięcia istoty tej sprawy” – komentuje mec. Jerzy Kwaśniewski, Prezes Ordo Iuris.

CZYTAJ DALEJ

Pierwszy raz uczestniczę w tak wysokim jubileuszu

2020-05-31 00:00

[ TEMATY ]

Wałbrzych

ks. Józef Lisiak

Ks. Grzegorz Umiński

Pamiątkowe zdjęcie wyjątkowym jubilatem

Wyjątkowy jubileusz 75-lecia przyjęcia święceń kapłańskich obchodził 27 maja, ks. Józef Lisiak SAC, który na co dzień mieszka w pallotyńskiej wspólnocie w Wałbrzychu w par. Św. Franciszka z Asyżu.

- Jak żyję, pierwszy raz uczestniczę w tak wysokim jubileuszu – mówił bp Ignacy Dec, biskup senior diecezji świdnickiej, który przewodniczył uroczystej Eucharystii.

Okolicznościową homilię wygłosił przełożony prowincjalny Prowincji Zwiastowania Pańskiego Stowarzyszenia Apostolstwa Katolickiego ks. Zdzisław Szmeichel SAC, przypominając przebieg posługi kapłańskiej ks. Lisiaka. Dostojny jubilat formację do kapłaństwa rozpoczął od pallotyńskiego nowicjatu w roku 1939r., który został przerwany czasowo przez wybuch II Wojny Światowej. Ks. Józef pierwszą profesję przyjął 15 sierpnia 1942 roku w Wadowicach. Wcześniej uczył się w Ołtarzewie pod Warszawą, a następnie studiował filozofię i teologię w Kalwarii Zebrzydowskiej. Po przyjęciu święceń prezbiteratu 27 maja 1945 roku posługiwał w Gliwicach, Gdańsku i Chełmnie. W latach 1950-1954 studiował na Uniwersytecie Warszawskim teologię biblijną. Następnie był wykładowcą i rektorem Wyższego Seminarium Duchownego Księży Pallotynów w Ołtarzewie. W latach 1991-1993 pracował na Białorusi, a od 1993 roku przebywa w wałbrzyskiej wspólnocie św. Franciszka.

Zarówno prowincjał jak i proboszcz parafii ks. Piotr Kopera, a także grupy parafialne i stowarzyszenie „Ludzi Jana Pawła II” złożyli jubilatowi podziękowania i życzenia. Odczytano też okolicznościowe listy powinszowań od abp. Tadeusza Wojdy, bp. Adama Galbasa SAC i bp. Marka Mendyka.

W słowie końcowym ks. Józef Lisiak, który w tym roku świętował 14 lutego 102 lata, podkreślił, że jest wielkim czcicielem MB Fatimskiej i dziękując kapłanom i wiernym za modlitwę, zauważył, że nazwisko bp. Deca jest jakby skrótem od łacińskich słów „Deus Est Caritas” czyli Bóg jest miłością.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

Wspierają nas

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję