Reklama

„Z biczem nie mamy nic wspólnego”

Niedziela bielsko-żywiecka 6/2005

Z Andrzejem Sikorą, dyrektorem Śląskiego Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej, rozmawia Mariusz Rzymek

Mariusz Rzymek: - Po co istnieje Instytut Pamięci Narodowej?

Andrzej Sikora: - Instytut Pamięci Narodowej (IPN) można traktować jako etap rozliczenia się Polaków z okresem postkomunistycznym i totalitarnym. W ramach IPN-u działa Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, której celem jest ściganie zbrodni nazistowskich, komunistycznych i zbrodni przeciwko ludzkości. Oprócz pionu śledczego w IPN działa pion archiwalny i edukacyjny, w ramach którego prowadzone są badania naukowe oraz organizowane wystawy. Na naszym koncie jest szereg wystaw przybliżających społeczeństwu rzeczywistość tamtych lat, m.in. podziemie zbrojne na Podbeskidziu, represje wobec księży w latach 1939-56, deportację Górnoślązaków do ZSRR, stan wojenny i tragedię kopalni „Wujek”. W tym roku katowicki oddział IPN zamierza m.in. w ramach działalności edukacyjnej zorganizować wystawę pod roboczym tytułem Ucieczki z PRL, jak też konferencję poświęconą 25-leciu powstania NSZZ „Solidarność”.

- Czy IPN ma wpływ na decyzję o cofnięciu lub przyznaniu uprawnień kombatanckich?

- IPN może jedynie wydać decyzję pomocną dla kierownictwa Urzędu ds. Kombatantów, czy okres pozbawienia wolności osoby ubiegającej się o uprawnienia kombatanckie, co do którego nie ma decyzji o aresztowaniu lub skazaniu, może być traktowany jako represja polityczna (np. zatrzymanie bez procesu chłopów, którzy nie oddali obowiązkowych dostaw).

- To są drobne przypadki, a co zrobić z ludźmi typu sędziny Wolińskiej i komendanta Morela, którzy oskarżeni o zbrodnie wobec narodu polskiego dalej korzystają z uprawnień kombatanckich?

- Salomon Morel był pracownikiem służby więziennej. W 1945 r. był komendantem obozu w Zgodzie (aktualnie dzielnica Świętochłowic). Wsławił się wyjątkowym okrucieństwem w traktowaniu więźniów, wielu z nich pobił, a przede wszystkim na skutek zbrodniczych zaniedbań w dziedzinie higieny doprowadził do wybuchu epidemii tyfusu w obozie. Prokurator zakwalifikował czyny Morela jako zbrodnię komunistyczną, będącą zarazem zbrodnią przeciwko ludzkości. Niestety, Izrael pierwszy wniosek o ekstradycję odrzucił z uwagi na przedawnienie, a drugi, który niedawno wysłaliśmy, wciąż rozpatruje. Wydaje się jednak mało prawdopodobne, by Izrael zdecydował się wydać swojego obywatela. Co do Heleny Wolińskiej, jest ona odpowiedzialna za śmierć gen. Fieldorfa-Nila, którego skazała na śmierć. Zrobiła to z pełną premedytacją, mając świadomość, iż zasądza Generała na podstawie sfabrykowanych materiałów. Takie postępowanie określamy mianem przestępstwa sądowego. Wolińska, podobnie jak Morel, także przebywa za granicą, chodzi tu o Wielką Brytanię, i ze zrozumiałych względów nie kwapi się, by przyjechać do Polski. Na dodatek wniosek o jej ekstradycję został przez Brytyjczyków odrzucony.

- Wiele środowisk o lewicowych przekonaniach postuluje, by tak skrupulatnie nie rozdrapywać powojennej historii Polski, by odciąć się od niej, „grubą kreską”?

- Nie tak dawno udzielałem wywiadu lewicowemu tygodnikowi Spojrzenia, ukazującemu się na terenie Śląska i Zagłębia. Redaktor tygodnika postawił w pytaniu taką tezę, iż IPN powstał po to, by znaleźć bicz na wrogów politycznych prawicy. Polemizowałem z tą kwestią posługując się rozmaitymi przykładami pokazującymi, iż nasza działalność nie ogranicza się do ścigania zbrodni komunistycznych. Chodzi tu o śledztwa IPN-u w sprawach dotyczących egzekucji furmanów białoruskich, dokonanych przez żołnierzy podziemia niepodległościowego, czy losu Żydów z Jedwabnego. Niekiedy historia jaką odkrywamy nie zawsze jest dla nas Polaków łatwa do zaakceptowania, niemniej, jeżeli chcemy żyć w prawdzie, musimy także i z nią się pogodzić.

- Komu IPN wydaje do wglądu materiały z teczek sporządzonych przez funkcjonariuszy organów bezpieczeństwa?

- Wgląd do nich mają osoby, które były przez SB czy UB represjonowane. Dla większości dzisiejszych osiemdziesięciolatków to zresztą ostatnia szansa na zdobycie informacji o ludziach, których donosy przyczyniły się do ich osobistej tragedii. Z kolei dla IPN-u każdorazowe zgłoszenie wniosku o udostępnienie dokumentów, to szansa na zdobycie dodatkowych materiałów historycznych. W 2001 r. otrzymaliśmy z Niemiec unikalne zdjęcia dokumentujące tragedię kopalni „Wujek” (16.12.1981). Co interesujące, autor tych fotografii przez szereg lat starał się komuś je przekazać, nikt jednak nie był nimi zainteresowany. Jedyną instytucją, która wzięła od niego te zdjęcia był IPN. Takie rzeczy utwierdzają nas w przekonaniu, że nasza praca jeszcze długo będzie miała rację bytu.

- Wiele osób stara się polemizować z faktami, które IPN upublicznia?

- Dzieje się tak dlatego, gdyż dla wielu osób są one powodem do wstydu. Nie jest łatwo powiedzieć publicznie: „przepraszam, byłem współpracownikiem”. Takie wyznanie jest na ogół wymuszone działaniem IPN-u. Tak było w przypadku Henryka Karkoszy i zobaczymy czy tak będzie w przypadku Małgorzaty Niezabitowskiej. Z drugiej strony, ludzie karmieni przez lata propagandą komunistyczną nie chcą pogodzić się z faktami, które dopiero teraz ujrzały światło dzienne. I tak, dla pewnej grupy osób, żołnierze „Bartka”, którym w Ciśćcu na Żywiecczyźnie postawiono pomnik, to zwykli bandyci, podobnie zresztą jak sprawcy śmierci milicjantów na Błatniej (917 m n.p.m.), szczycie górującym nad Brenną w Beskidzie Śląskim. Postument sławiący „utrwalaczy” władzy ludowej z wierzchołka łatwo dało się usunąć, trudniej to zrobić z ugruntowaną przez lata opinią.

- W dużej mierze dokumenty bezpieki zostały zniszczone przez samych funkcjonariuszy. Czy na podstawie tak zdziesiątkowanych materiałów źródłowych można racjonalnie odtwarzać historię?

- Stopień zniszczenia materiałów operacyjnych jest bardzo różny, od mocno przetrzebionych po niemal kompletne. Szereg środowisk opozycyjnych starało się udaremnić w 1989 i 1990 r. akcję niszczenia archiwów przez ówczesne organy bezpieczeństwa. Dla wielu osób większym problemem niż niekompletność tych dokumentów jest kwestia ich autentyczności. Według nas materiały MSW nie były fałszowane, gdyż nikt z funkcjonariuszy organów bezpieczeństwa nie przewidywał, że ustrój upadnie, a tym samym będą do nich miały wgląd osoby z zewnątrz.

- Czy nie sądzi Pan, że osoby z byłej nomenklatury są w przedziwny sposób chronione przez wymiar sprawiedliwości?

- W odróżnieniu od Rumunii, gdzie do despotów się strzelało, w Polsce wybraliśmy drogę prawa. Dlatego też najpierw przed sądem trzeba komuś udowodnić winę, by później móc pociągnąć go do odpowiedzialności. Oczywiście są w Polsce takie sprawy, które chluby wymiarowi sprawiedliwości nie przynoszą. Z drugiej jednak strony mało jest jeszcze osób, które chcą swoje krzywdy rozwiązywać na drodze prawnej. Dla przykładu: z terenu Bielska-Białej do Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu trafił zaledwie jeden wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie pobicia członka NSZZ „Solidarność”. Postępowanie zakończyło się umorzeniem sprawy. Można w tym miejscu postawić pytanie: czy rzeczywiście w stolicy Podbeskidzia było tak idealnie? Sądzę, że nie. Ludzie nie chcą składać wniosków o ściganie swoich oprawców. Być może dlatego, że mają dość wracania do chwil, które najchętniej wymazaliby z pamięci. Po prostu nie chcą rozdrapywać ran, które już się zabliźniły. I też trzeba to zrozumieć i uszanować.

- Dziękuję za rozmowę.

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Grota z Lourdes – miejsce modlitwy w Ogrodach Watykańskich

2020-05-29 20:38

[ TEMATY ]

Watykan

papież Franciszek

Grota z Lourdes

źródło: vaticannews.va

Grota z Lourdes w Ogrodach Watykańskich

Franciszek postanowił zakończyć maryjny miesiąc maj modlitwą różańcową w Ogrodach Watykańskiech, w Grocie z Lourdes - będzie ona transmitowana na cały świat począwszy od godz. 17.30. Modlitwie towarzyszy hasło zaczerpnięte z Dziejów Apostolskich:„Gorliwi i jednomyślni na modlitwie, razem z Maryją” (Dz 1, 14).

W sercu Ogrodów Watykańskich znajduje się replika Groty Massabielle, miejsca, w którym Matka Boża ukazała się św. Bernadetcie Soubirus w 1858 r.

Historia tego miejsca związana jest z papieżem Leonem XIII, który bardzo lubił Ogrody Watykańskie i spędzał w nich wiele czasu. Kazał nawet urządzić sobie apartament na szczycie Wzgórza Watykańskiego, w starej wieży obronnej, która dziś nosi jego imię. Bp Schoepfer, biskup diecezji Tarbes, do której należała miejscowość Lourdes, postanowił podarować papieżowi replikę Groty – Leon XIII pobłogosławił reprodukcję na początku prac, 1 czerwca 1902 r. Grotę wzniesiono opartą o średniowieczny mur obronny z czasów Leona IV (IX w.). 28 marca 1905 r. watykańska Grota Masabielle została uroczyście zainaugurowana przez następnego papieża, Piusa X (papież ten kazał zmienić nazwę diecezji Tarbes na Tarbes-Lourdes).

W następnych latach na Grocie wzniesiono kopię bazyliki a po jej bokach półkoliste schody prowadzące z tarasu na plac przed Grotą. Neogotycka wieża nie pasowała do barokowego otoczenia i kontrastowała z kopułą Michała Anioła, dlatego w 1933 r., gdy wieża zaczęła pękać, Pius XI kazał ją rozebrać.

Dziś zachowała się najważniejsza część monumentalnego komplesu, czyli Grota objawiewień z figurą Madonny.

Wnętrze Groty i sąsiadujący z nią mur pokrywa dywan zielonego bluszczu, a nad nią znajdują się dwa mozaikowe medaliony przedstawiające Leona XIII i biskupa Schoepfera. Gdy w setna rocznicę objawień (1958 r.), sankturarium w Lourdes zostało przebudowane, ówczesny biskup, Théas, postanowił podarować papieżowi stary ołtarz – został on umieszczony w centrum Groty w 1960 r.

Wszyscy papieże modlili się i odprawiali ceremonie religijne w Grocie z Lourdes. Szczególnie lubił to miejsce Jan Paweł II, który zaczął tu odprawiać nabożeństwa majowe oraz Msze św. dla pielgrzymów z Polski, którzy w ten sposób mieli również okazję zwiedzać Ogrody Watykańskie.

CZYTAJ DALEJ

Bp Andrzej Siemieniewski: Duch Święty wypełnia naczynia serc

2020-05-31 23:46

Agnieszka Bugała

W przeżywaniu wielkiej uroczystości Zesłania Ducha Świętego słuchamy hymnu św. Efrema, śpiewamy średniowieczny hymn Przybądź, Duchu Święty. To wszystko pomaga nam włączyć się w doświadczenie wiary, doświadczanie Ducha Świętego Kościoła wszystkich wieków i wszystkich miejsc. To dobrze, bo pomoc będzie nam potrzebna, stajemy bowiem przed pewnym problemem.

Niedziela Zesłania Ducha Świętego to oczywiście wspomnienie tej pierwszej niedzieli - Pięćdziesiątnicy. W liturgii mówimy, że dzień Pański to „ten dzień, w którym Jezus zesłał na apostołów Ducha Świętego”. Jest więc jakaś pierwsza w historii Kościoła niedziela - dzień Pański, w którym uczniowie otrzymali Ducha. Ale kandydatki do tytułu pierwszej Niedzieli Zesłania Ducha Świętego są dwie! Jest przecież dzień, w którym „wieczorem, w dniu zmartwychwstania, tam, gdzie przebywali uczniowie, przyszedł Jezus i tchnął na nich Ducha Świętego”. Tchnął, a więc zesłał.

I jest wielki i chwalebny dzień Pięćdziesiątnicy, w którym „dał się słyszeć szum z nieba”, dały się widzieć języki jakby z ognia, zstąpił Duch i napełnił zgromadzonych na modlitwie. Czyli są aż dwie niedziele - kandydatki do tytułu pierwszej niedzieli, kiedy to Jezus zesłał obiecany dar na swoich uczniów. Dlaczego aż dwa zesłania Ducha Świętego?

Pierwsze to zesłanie, w którym Jezus tchnął na uczniów i powiedział: „Weźmijcie Ducha Świętego! Komu odpuścicie grzechy, są im odpuszczone, a którym zatrzymacie, są im zatrzymane” (J 20,22-23). Dlaczego najpierw wydarzyło się to zesłanie, a potem było wiele tygodni przerwy i wiele tygodni modlitwy, i dopiero nastąpiło tamto, gdy „Dał się słyszeć szum i dały się widzieć języki jakby z ognia”?

W odpowiedzi na to pytanie pomogą nam Ojcowie Kościoła i pierwsi chrześcijanie. Pomoże nam to, w jaki sposób pierwotny Kościół rozumiał te dwa zesłania Ducha Świętego. Otóż pierwsze zesłanie Ducha Świętego jest zesłaniem „na odpuszczenie grzechów”, czyli na uczynienie nowego człowieka, na stworzenie nowego serca, aby powstało czyste i nowe naczynie. Drugie zesłanie Ducha Świętego jest po to, aby już przygotowane, czyste naczynie nowego serca, nowego stworzenia, napełnić Duchem Świętym.

Co bowiem by się stało, gdyby dar Ducha Świętego z mocą, z charyzmatami wlał się w serca niedojrzałe, grzeszne, nieukształtowane? Co by się stało, gdyby wlał się w naczynia nieodnowione? Dobrze wiemy, co by się stało: „Nie wlewa się młodego wina do starych bukłaków” (Mt 9,17). A mamy do czynienia z młodym winem! „Upili się młodym winem - mówili niektórzy” (Dz 2,13). „Nie wlewa się młodego wina do starych bukłaków”. Dlaczego? Bo „bukłaki pękają, wino wycieka, a bukłaki się psują”. „Młode wino wlewa się do nowych bukłaków, a tak i jedno i drugie się zachowuje”.

Najpierw musi być nowy bukłak, nowe naczynie, musi być stworzone nowe, odnowione serce, a potem można wlewać tam dar - moc działania Ducha Świętego. Tylko w ten sposób bukłaki się nie rozerwą.

Dlatego Ojcowie Kościoła i pierwsi chrześcijanie mówili o dwóch wylaniach Ducha Świętego. Pierwszym jest to, które wspomina Ewangelia Janowa: ustanawia nowego człowieka i nową wspólnotę, a odpuszczenie grzechów jest niczym innym, jak stworzeniem nowego serca, nowego człowieka, przygotowaniem czystego naczynia. W ten sposób Pan Bóg przygotowuje sobie stosowne miejsce do drugiego wylania Ducha Świętego, ono dopiero wyposaża w moc do życia z wiary. To może być moc ewangelizacyjna na zewnątrz, kiedy trzeba głosić słowo, zwiastować Dobrą Nowinę innym. To może być też moc do życia wewnątrz, w trudnych warunkach rodzinnych, w ciężkich przeciwnościach, kiedy wszystko się sprzysięgło przeciw mojej wierze. Czy na zewnątrz, czy też wewnątrz - drugie zesłanie daje moc charyzmatów do posługiwania i do działania.

Oprac. Agnieszka Bugała

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

Wspierają nas

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję