Reklama

Muzeum Lubelskie na Zamku

Wystawy IPN

Oprac. Wiktoria Skórska
Edycja lubelska 8/2005

Od 20 stycznia w Muzeum Lubelskim na Zamku prezentowane są wystawy: „Z największą brutalnością... Zbrodnie Wehrmachtu w Polsce, wrzesień - październik 1939 r.”, przygotowana przez Biuro Edukacji Publicznej IPN i Niemiecki Instytut Historyczny, która po raz pierwszy została zaprezentowana 1 września 2004 r. na Zamku Królewskim w Warszawie, oraz wystawa „Z archiwum IPN...”, autorstwa pracowników IPN Lublin, od lutego 2004 r. pokazywana w kilku miejscowościach Lubelszczyzny.

„Z największą brutalnością...”

Strona tytułowa niemieckiej gazety „Extra-BZ” z informacją o wprowadzeniu obowiązku powszechnej służby wojskowej w III Rzeszy, mapa rozbioru Polski z odręcznymi podpisami Stalina i Hitlera, fragment książeczki żołdu niemieckiego żołnierza z 10 przykazaniami prowadzenia wojny z fotografią właściciela, wskazówki dotyczące zachowania żołnierzy na okupowanych terytoriach, zdjęcia lotników studiujących mapy przed atakiem, fotografie jeńców oczekujących na przesłuchanie, zastrzelonych na ulicach Częstochowy, nalotu niemieckiego samolotu na kolumnę uciekinierów, obcinania brody Żydowi czy dokumentacje z bombardowania dróg - to niewielka część wystawy, ukazującej zbrodnie armii niemieckiej, popełnione na ziemiach polskich w okresie od 1 września do 25 października 1939 r. Prezentowana w Lublinie ekspozycja, mająca na celu także uzupełnienie wystaw hamburskiego Instytutu Badań Społecznych „Wojna na wyniszczenie. Zbrodnie Wehrmachtu 1941-1944”, wywołała szeroką dyskusję na temat roli Wehrmachtu w II wojnie światowej, a wiele środowisk w Niemczech uznało ekspozycję za szarganie świętości i zamach na dobre imię niemieckiego żołnierza. Podjęte rozmowy wykazały jednoznacznie, że w niemieckiej pamięci historycznej dominuje stereotyp, według którego zbrodnie popełniali członkowie SS i funkcjonariusze formacji policyjnych, zaś żołnierze frontowi walczyli z szacunkiem dla przeciwnika, przestrzegając prawa wojennego. Podważając ów stereotyp, hamburskie wystawy przyczyniły się do utrwalenia innego fałszywego mitu, jakoby działania Wehrmachtu nabrały zbrodniczego charakteru dopiero od czerwca 1941 r. po ataku na Związek Sowiecki.
Tymczasem armia niemiecka od pierwszego dnia wojny prowadziła działania z pogardą dla międzynarodowych konwencji, a żołnierze dopuszczali się przestępstw na jeńcach wojennych i ludności cywilnej. Na wystawie pokazano przykłady zbrodni popełnione przez żołnierzy niemieckich w czasie funkcjonowania tzw. administracji wojskowej, kiedy Wehrmacht sprawował władzę zwierzchnią nad okupowanymi terenami i ponosił pełną odpowiedzialność prawną za działania wszystkich formacji i instytucji III Rzeszy na zajętym przez Niemców terytorium II Rzeczypospolitej. Ekspozycję podzielono na kilka bloków tematycznych, w których zaprezentowano niemieckie przygotowania do wojny, omówiono ich aspekt militarny, ideowy i polityczny, ukazano postępy niemieckiej i sowieckiej machiny wojennej we wrześniu 1939 r. Ponadto przedstawiono udokumentowane przykłady aktów zbrodni dokonanych podczas bombardowań lotniczych oraz na osobach internowanych, obrońcach cywilnych i zakładnikach, pokazano przejawy antysemityzmu i przestępstwa na jeńcach wojennych. W podsumowaniu znalazło się miejsce na ukazanie postaw Niemców wobec zbrodni.
Autorzy wystawy: scenariusz - Jochen Böhler, dr Paweł Kosiński, dr Piotr Łysakowski; współpraca - Anna Piekarska, Agnieszka Rudzińska, dr Rafał Wnuk; konsultacja naukowa - prof. dr hab. Czesław Madajczyk, dr hab. Paweł Machcewicz, prof. dr hab. Klaus Ziemer; koncepcja plastyczna - Krzysztof Burnatowicz; wykonanie - Agencja DUX.

„Z archiwum IPN…”

Zamiarem autorów wystawy było pokazanie fotografii i dokumentów ilustrujących nie tylko ważne wydarzenia z historii Polski z lat 1939-89, ale także zwykłe epizody, gdyż część prezentowanych materiałów stanowią „ciekawostki” archiwalne. Należą do nich m.in. fotografie żołnierzy węgierskich stacjonujących w Chełmie wiosną 1944 r., list żołnierza NSZ, przebywającego w Kanadzie, przysłany w 1952 r. do PUBP w Kraśniku, materiały „szpiegowskie” z lat 1948-56, zdjęcia operacyjne SB z lat 1966, 1968 i 1980. Celem wystawy jest pokazanie - na przykładzie Lubelszczyzny - charakteru zasobu archiwalnego pozostawionego przez byłe służby specjalne Polski Ludowej oraz instytucje państwowe ściśle z nimi współpracujące w latach 1944-89. Dostępne od niedawna Lubelskie Archiwum IPN, wymagające jeszcze gruntownych badań naukowych, stanowi niewątpliwie ogromną kopalnię wiedzy.
Autorzy wystawy: scenariusz - Agnieszka Jaczyńska, Mariusz Zajączkowski; koncepcja plastyczna - Magdalena Śladecka; skład i łamanie - Grzegorz Zychowicz, Andrzej Kidaj; wykonanie - Info Studio Lublin.

Reklama

Wystawę „Z największą brutalnością...” można oglądać do 28 lutego br. w godzinach otwarcia Muzeum (środa - sobota w godz. 9.00-16.00, niedziela 9.00-17.00). Wystawa „Z archiwum IPN…” jest prezentowana do 13 marca br.(od poniedziałku do soboty w godz. 9.00-16.00 i w niedzielę w godz. 9.00-17.00). Cena biletów: normalny - 6,50 zł, ulgowy - 4,50 zł. Szczegółowe informacje można uzyskać pod numerem telefonu: (081) 532-50-01 do 03.

Kiedy obowiązuje post?

Ks. Ryszard Kamiński
Edycja płocka 9/2003

Bożena Sztajner

Moi rodzice opowiadali mi, że kiedyś w okresie Wielkiego Postu wypalano nawet garnki, żeby nie została w nich ani odrobina tłuszczu. Dziś praktyka postu w Kościele jakby złagodniała. Przykazanie kościelne mówi o czasach pokuty, ale pozostaje problem, jak rozumieć te "czasy pokuty". Czy 19 marca, w czasie Wielkiego Postu, można zawrzeć sakrament małżeństwa z weselem? Czy w piątek można iść na dyskotekę? Czy w Adwencie można się bawić? Czy post nadal obowiązuje w Kościele?

Czwarte przykazanie kościelne, które dotyczy tych spraw, brzmi: "Zachowywać nakazane posty i wstrzemięźliwość od pokarmów mięsnych, a w okresach pokuty powstrzymywać się od udziału w zabawach". Wydaje się, że najważniejszym wyrażeniem w tak sformułowanym przykazaniu jest słowo "pokuta". Katechizm Kościoła Katolickiego precyzuje, że chodzi tutaj o pokutę wewnętrzną, która polega na nawróceniu serca, przemianie postaw, radykalnej zmianie całego życia na lepsze. To jest podstawowa, prawdziwa wartość pokuty, jej sedno. Takiej pokuty oczekuje od chrześcijanina Pan Bóg i Kościół. Chrześcijanie są zobowiązani do jej praktykowania cały czas. Ponieważ jednak różnie z tym bywa w ciągu kolejnych dni i miesięcy, Kościół ustanowił dni i okresy pokuty, gdy koniecznie należy praktykować czyny pokutne, które wspomagają nawrócenie serca.
Jakie są te czyny pokutne? Wykładnia do omawianego przykazania podana przez Sekretarza Generalnego Episkopatu Polski wylicza: "modlitwa, uczynki pobożności i miłości, umartwienie przez wierniejsze pełnienie obowiązków, wstrzemięźliwość od pokarmów mięsnych i post". Czas zaś pokuty, określony przez czwarte przykazanie, to poszczególne piątki całego roku i Wielki Post. We wszystkie piątki całego roku oraz w Środę Popielcową i Wigilię Bożego Narodzenia (o ile nie przypada wtedy IV niedziela Adwentu), obowiązuje chrześcijanina powstrzymanie się od spożywania pokarmów mięsnych, gdy ukończył on 14 rok życia. Zaleca się jednak, aby także młodsze osoby wprowadzać do tej praktyki, nie czekając aż osiągną one 14 lat. Warto jeszcze dodać, że według Konstytucji Apostolskiej Paenitemini zakaz spożywania pokarmów mięsnych nie oznacza zakazu spożywania nabiału i jaj oraz przyprawiania potraw tłuszczami zwierzęcymi.
Prymas Polski (to także ważne) udzielił dyspensy od obowiązku powstrzymania się od potraw mięsnych w piątki wszystkim, którzy stołują się w zakładach zbiorowego żywienia, gdzie nie są przestrzegane przepisy postne, a także takim osobom, które nie mają możności wyboru potraw, a muszą spożywać to, co jest dostępne do spożycia. Dyspensa ta nie dotyczy jednak Wielkiego Piątku, Środy Popielcowej i Wigilii Bożego Narodzenia. Zatem w te trzy dni obowiązuje w każdych okolicznościach powstrzymanie się od spożywania potraw przyrządzonych z mięsa.
Po wyjaśnieniu wymagań IV przykazania kościelnego w odniesieniu do wstrzemięźliwości od pokarmów mięsnych, zwróćmy uwagę na "nakazane posty" w tym przykazaniu. Post może być jakościowy i ilościowy. Ten pierwszy dotyczy niespożywania określonych pokarmów, np. mięsa. Ilościowy zaś polega, według wyżej wspomnianej Konstytucji Apostolskiej, na spożyciu jednego posiłku dziennie do syta i dopuszcza możliwość przyjęcia "trochę pokarmu rano i wieczorem". Taki post obowiązuje wszystkich wiernych między 18 a 60 rokiem życia w Środę Popielcową i w Wielki Piątek. Należy tutaj powtórzyć wcześniej napisane słowa, że ci, którzy nie mają 18 lat, właściwie od dzieciństwa powinni być wychowywani do spełniania tej praktyki. Błędem byłoby stawianie tego wymagania dopiero od wieku pełnoletności. Racje wydają się oczywiste i nie ma potrzeby ich przywoływania w tym miejscu.
Gdy chrześcijanin podlega uzasadnionej niemożności zachowania wstrzemięźliwości w piątek, powinien podjąć inne formy pokuty (niektóre z nich zostały przytoczone wcześniej). Natomiast post ilościowy i jakościowy w dwa dni w roku: Wielki Piątek i Środę Popielcową, powinien być koniecznie zachowywany. Winien rozumieć to każdy chrześcijanin, nawet ten, który słabo praktykuje wiarę. Dyspensa Księdza Prymasa, o której wspomniałem wcześniej, nie dotyczy zachowania postu w te dwa dni roku. Ci zaś, którzy z niej korzystają, powinni pomodlić się w intencji Ojca Świętego, złożyć ofiarę do skarbonki z napisem "jałmużna postna", lub częściej spełniać uczynki miłosierdzia.
Jeszcze kilka słów o zabawach. Powstrzymywanie się od udziału w nich obowiązuje we wszystkie piątki roku i przez cały Wielki Post, łącznie z dniem św. Józefa (19 marca) - jeśli wtedy trwa jeszcze Wielki Post. Adwent nie został zaliczony do czasów pokuty, dobrze jednak byłoby w tym czasie powstrzymać się od udziału w zabawach, zachowując starą i dobrą polską tradycję - Adwent trwa bardzo krótko, a karnawał jest tak blisko. W Adwencie zaś - co staje się coraz powszechniejszą praktyką - jest wiele spotkań opłatkowych, które mają inny charakter. Warto je upowszechniać i pozostawać w radosnym, pełnym nadziei oczekiwaniu na przyjście Zbawiciela w tajemnicy Bożego Narodzenia.

Od marca 2014 r. obowiązuje nowa wersja IV przykazania kościelnego

Przeczytaj także: Nowa wersja IV przykazania kościelnego - powstrzymanie się od zabaw tylko w Wielkim Poście
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Kard. Dziwisz odprawi Mszę św. na Wawelu w dniu swoich 80. urodzin

2019-04-26 15:25

Biuro Prasowe Archidiecezji Krakowskiej / Kraków (KAI)

Już w najbliższą sobotę, 27 kwietnia 2019 r. w katedrze na Wawelu kard. Stanisław Dziwisz odprawi uroczystą Mszę św. w dniu swoich 80. urodzin. Eucharystia rozpocznie się o godz. 7:00.

Flickr.com
Kaplica Wazów na Wawelu

Wszyscy zaproszeni są do udziału we wspólnej modlitwie.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem