Reklama

Niedziela Częstochowska

Koncert papieski w Poczesnej

Muzyczna kontemplacja wielkiego pontyfikatu

W 40-lecie wyboru Karola Wojtyły na Stolicę Piotrową cała Polska rozbrzmiała licznymi koncertami. Muzyka dziękczynna, pochwalna, refleksyjna, modlitewna. Zawsze radosna, podniosła. Estradą dla jednego z takich koncertów stało się prezbiterium urokliwego, XVIII-wiecznego kościoła p.w. św. Jana Chrzciciela w Poczesnej. Ta podczęstochowska parafia, której gospodarzem jest ksiądz prałat Jarosław Sroka, ugościła artystów wybitnych, dając licznej publiczności możliwość uczestniczenia w unikalnym duchowym święcie.

[ TEMATY ]

koncert

Grzegorz Majka

Koncert z 16 października był wyjątkowy w trzech wymiarach. Pierwszym wymiarem owej wyjątkowości była osoba kompozytora całego programu, Juliusza Łuciuka, który koncertu w Poczesnej wysłuchał wraz z publicznością. Była to więc okazja do spotkania z kompozytorem, który oblicze polskiej muzyki powojennej kreował w jednym szeregu z innymi wielkimi awangardy: Henrykiem Mikołajem Góreckim, Bogusławem Schaefferem czy Krzysztofem Pendereckim. No właśnie… Recepcja twórczości Łuciuka ukształtowała się przez te długie lata jakoś wybiórczo. Dość dobrze znamy tego kompozytora jako mistrza religijnych form chóralnych czy rozbudowanej liryki wokalnej. Ale dorobek awangardowy, sonorystyczny czy na inne sposoby eksperymentalny wymaga już odkrywania na nowo. Odkrywania bez wątpienia fascynującego.

W Poczesnej zagościł więc Łuciuk nie jedynie jako twórca „papieski”, oddający hołd Janowi Pawłowi II w rocznicę jego pontyfikatu, ale także jeden z ostatnich, wciąż aktywnych współtwórców znanej w świecie tzw. Polskiej Szkoły Kompozytorskiej początków lat 60. XX w. W kontekście październikowego koncertu najważniejsze są jednak wszelkie związki tej twórczości z osobą Jana Pawła II. A były to związki wielowątkowe. Obaj znali się jeszcze z czasów biskupstwa Karola Wojtyły w Krakowie. Pierwsza papieska wizyta w ojczyźnie, w 1979 roku, została artystycznie upamiętniona przez Łuciuka pieśnią chóralną O ziemio polska, skomponowaną do słów wyjętych z przemówienia Jana Pawła II na Okęciu. To bodaj najbardziej żywotne z dzieł chóralnych Łuciuka. Później przyszedł spektakl Pokutnik z Osjaku z pełną fantazyjnego polotu muzyką Łuciuka, wystawiany gościnnie w Castel Gandolfo.

Wzajemne relacje obydwu opierały się na artystycznym zaufaniu. „Łuciukowi – tak” – to słowa Jana Pawła II, wypowiedziane w kontekście powierzenia do muzycznego opracowania młodzieńczych sonetów Wojtyły. Ich edytor, Stanisław Dziedzic, zapytał kiedyś papieża o to, czy zgodziłby się na przekazanie owej poezji krakowskiemu kompozytorowi jeszcze przed jej publikacją. Papieżowi osoba tegoż kompozytora nie była obojętna. Dopiero więc gdy upewnił się o kogo chodzi, udzielił odpowiedzi: „Łuciukowi – tak”. To zaufanie działało naturalnie w obie strony. Dla Łuciuka swego rodzaju twórczą konstytucją stał się list Jana Pawła II do artystów z 1999 roku. Jedna z jego nauk, o powołaniu artysty do służby bliźniemu poprzez tworzenie piękna, leży u podstaw filozofii Łuciuka ostatniego 20-lecia. By dopełnić wątek związków twórczości Juliusza Łuciuka z osobą Jana Pawła II warto odnotować, że w bardzo bogatym dorobku kompozytorskim w obszarze liryki wokalnej tym poetą, do którego twórczości sięgał Łuciuk najczęściej, jest zdecydowanie Karol Wojtyła.

Reklama

Estetyka i poetyka utworów to drugi z wymiarów wyjątkowości rocznicowego koncertu. W sztuce kompozytorskiej często bywa tak, że jej twórcy wraz z wiekiem w jakiś sposób radykalizują się. To kwestia krystalizacji ideałów, wyciągnięcia przed nawias tego, co w artystycznej wypowiedzi najistotniejsze. Doświadczenie, pogłębiane z każdym kolejnym dziełem, pozwala w końcu spoglądać na muzykę z lotu ptaka; w szerokim horyzoncie, z ożywczym dystansem. Takie były późne dzieła Johanna Sebastiana Bacha, z niezwykłą Die Kunst der Fuge na czele, pisaną jedynie „Bogu najlepszemu, najwyższemu”. Takie są najbardziej wartościowe utwory Bogusława Schaeffera, który pisał z przeznaczeniem dla jednego, wymagającego słuchacza w pierwszej kolejności – a więc dla siebie samego. Analogicznych wyżyn artystycznej filozofii sięgnął także i Juliusz Łuciuk, a każdy z utworów, wykonanych w Poczesnej, ową filozofię wyraża. A zabrzmiały: Oda Papieska do Ojca Świętego Jana Pawła II na bas solo i fortepian (2011) do słów Tadeusza Sypka, Prasakramant. Medytacja o Praźródle Miłości na głos i fortepian (2005) do fragmentów II części Tryptyku Rzymskiego Jana Pawła II, Trzy liryki na mezzosopran i fortepian (2016) do poezji Tadeusza Szymy oraz do słów tego samego poety Modlitwa do św. Jana Pawła II na mezzosopran, baryton i fortepian (2017). Wszystkie te utwory wywodzą się nie tylko z jednego pnia estetycznego, ale i ze wspólnej inspiracji, jaką jest osoba Jana Pawła II oraz cześć dla jego świętości. Wszystkie one wymagają także wspólnego rodzaju percepcji, opartej na przeżyciu kontemplacyjnym, modlitewnym, nie zaś analitycznym. Słuchacz nie musi być przygotowany ani znać się na muzyce. Musi natomiast pozwolić się tej muzyce poprowadzić; nie wyprzedzać jej myślą, napędzaną dotychczasowym doświadczeniem i wypływającymi zeń oczekiwaniami. Pozwolić muzyce swobodnie wnikać w świadomość – i to wszystko. To właśnie klucz do kontemplacyjnego przeżycia dzieła muzycznego.

Sprzyjało miejsce koncertu, świetny akustycznie kościół, dyskretnie doświetlony abstrakcyjnymi, ruchomymi kompozycjami barwnymi. Przede wszystkim jednak sprzyjali wykonawcy. To ich artystyczne kreacje złożyły się na trzecią płaszczyznę wyjątkowości koncertu. Zaśpiewała częstochowska mezzosopranistka Katarzyna Suska, partnerował jej baryton Dariusz Siedlik, wywodzący się również z Częstochowy a na co dzień występujący w norymberskim teatrze operowym, zaś przy fortepianie towarzyszył obojgu Maciej Zagórski. Taki dobór wykonawców był gwarancją artystycznej jakości. Ścisła współpraca Suskiej i Siedlika z Juliuszem Łuciukiem trwa już bez mała 20 lat. Oboje mają na koncie znaczące prawykonania kompozycji tegoż twórcy, z których najważniejsze są realizacje monumentalnej trylogii oratoryjnej, skomponowanej do słów Tryptyku rzymskiego Jana Pawła II. Są to wykonawcy przez Łuciuka niejako „namaszczeni”, dający każdorazowo interpretacje optymalmie odzwierciedlające intencje twórcy. Toteż publiczność miała okazję, aby usłyszeć duet wyjątkowy, od lat niemal organicznie zespolony z twórczością Juliusza Łuciuka.

Nim jeszcze zabrzmiały pierwsze dźwięki muzyki, swoje miejsce znalazła także skromna, acz uroczysta gala. Stanisław Gmitruk, przewodniczący sejmiku śląskiego, wręczył złote odznaki honorowe „Zasłużony dla Województwa Śląskiego”. Uhonorowani zostali: kompozytor Juliusz Łuciuk, poeta i dziennikarz Tadeusz Szyma, a także Tadeusz Dudek. Srebrną odznakę otrzymał Mirosław Musik.

Wydarzenie artystyczne w Poczesnej objął swoim patronatem wójt gminy Krzysztof Ujma. Także i on został wyróżniony statuetką oraz tytułem „Mecenasa Kultury”. Mecenat tak ukierunkowany, dający mieszkańcom możność poznawania i przeżywania najwartościowszych owoców polskiej myśli twórczej, należy odnotować z wysokim uznaniem.

2018-11-09 07:28

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Warszawa: 22 lutego festiwal Noc Chopina

2020-02-15 09:29

[ TEMATY ]

koncert

Chopin

Magdalena Pijewska

Festiwal poetycko-muzyczny Noc Chopina odbędzie się w Warszawie sobotnią noc 22 lutego. Muzyka polskiego kompozytora zabrzmi m.in. w dwóch kościołach na Krakowskim Przedmieściu, w tym bazylice św. Krzyża, w której spoczywa serce artysty. Wydarzenie organizuje Stowarzyszenie Smolna wraz z Instytutem Literatury i Wielkopolskim Centrum Chopinowskim „Antonin”.

Na pięciu scenach o tej samej porze zabrzmi łącznie dwadzieścia pięć recitali chopinowskich i koncertów kameralnych. Występom muzycznym towarzyszyć będą wiersze autorów wyróżnionych w ramach wszystkich dotychczasowych Ogólnopolskich Poetyckich Konkursów Chopinowskich.

Podczas imprezy poznamy także rozstrzygnięcie piątej edycji konkursu. Wszystkim tym utworom patronować będzie wiersz Norwida „Fortepian Szopena”, który na każdej interpretowany będzie przez Olgierda Łukaszewicza.

Słuchacze będą wędrować między pięcioma festiwalowymi lokalizacjami: Bazyliką Św. Krzyża, kościołem Wizytek, Pałacem Staszica, Nowym Światem Muzyki i Domem Towarowym Braci Jabłkowskich. Uczestnicy wydarzenia usłyszą tam recitale m.in. Karola Radziwonowicza, Petera Jablonskiego, Zbigniewa Raubo, Ewy Leszczyńskiej oraz młodych polskich i zagranicznych chopinistów.

Uroczyste rozpoczęcie Festiwalu będzie miało miejsce o godzinie 18:00. W Bazylice Św. Krzyża rozpocznie się wówczas Msza św. w intencji kompozytora.

Noc 22 lutego to nie tylko festiwal poetycko-muzyczny – zaznaczają organizatorzy. Koncerty odbędą się też w Salonie Chopina na Smolnej, gdzie będzie maraton spektaklu muzycznego “Chopin i Poświatowska” oraz w Piwnicy Artystycznej Kurylewiczów, Chopin Point i na Dworcu Centralnym. Dołączają kolejne miejsca.

Przez kolejne 8 dni dźwiękami rozbrzmiewać będzie Nowy Świat Muzyki. Wystąpią m.in. Lidia Grychtołówna, Marek Bracha, Karolina Nadolska, Włodek Pawlik, Haager-Kalmykov Duo, Maria Marquez Torres i Jarosław Boberek, Herman Pellbäck. Zaprezentują się także kandydaci do tegorocznego Konkursu Chopinowskiego: Adam Mikołaj Goździewski, Anna Hajduk-Rynkowicz, Toshiki Ishii i Dominik Stępiński.

Fryderyk Franciszek Chopin urodził się 22 lutego lub 1 marca 1810 r. w Żelazowej Woli. Był światowej sławy polskim kompozytorem i pianistą. W swojej twórczości czerpał m.in. z polskiej muzyki ludowej.

Pierwsze koncerty dawał w wieku 8 lat. 2 listopada 1830 r. po serii koncertów pożegnalnych opuścił Warszawę, udając się do Paryża, gdzie we wrześniu 1831 r. osiadł na stałe i zyskał niebawem europejski rozgłos.

Był związany ideowo i towarzysko z awangardą romantyzmu światowego, utrzymywał kontakty z emigracją polską, m.in. z Mickiewiczem i Norwidem.

Zmarł 17 października 1849 r. w Paryżu.

CZYTAJ DALEJ

Czy kobiety w ciąży muszą w Środę Popielcową i Wielki Piątek zachowywać post ścisły?

[ TEMATY ]

post

bp Adam Bałabuch

tasha/pixabay.com

Czy kobiety w ciąży muszą w Środę Popielcową i Wielki Piątek zachowywać post ścisły? Czy stan błogosławiony, w którym kobieta powinna szczególnie dbać o siebie i swoje dziecko, zwalnia ją z tego obowiązku? - Matka sama musi podjąć decyzję o przestrzeganiu postu ścisłego - tłumaczy KAI bp Adam Bałabuch, przewodniczący Komisji ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów KEP.

Zarówno Kodeks Prawa Kanonicznego jak i inne przepisy Episkopatu Polski nie wyjaśniają jednoznacznie kwestii dyspensy od postu ścisłego dla kobiet w ciąży i karmiących piersią. Zdania duchownych na ten temat bywają podzielone. Niektórzy tłumaczą, że "ciąża to nie choroba", tylko stan błogosławiony, dlatego należy pościć, chyba, że lekarz zaleci inaczej. Inni podkreślają, że z postu zwolnione są osoby poniżej 14 roku życia, a więc i nienarodzone dzieci, którym pożywienia dostarczają matki.

W rozmowie z KAI bp Adam Bałabuch, przewodniczący Komisji ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów zaznaczył, że wszelkie kościelne przepisy nie mają na celu tego by człowieka zniewolić, ale by mu służyć.

- Na zdrowy rozsądek matka musi sama podjąć decyzję o przestrzeganiu postu ścisłego - zaznaczył biskup, dodając, że można zrezygnować z postu ścisłego, ale zachować wstrzemięźliwość od pokarmów mięsnych lub wymyślić inną formę umartwienia.

Zdaniem biskupa najlepiej w tej sprawie poradzić się lekarza, ale jeśli mimo braku specjalnych zaleceń ginekologa, poszcząca kobieta po prostu źle się czuje, z czystym sumieniem może normalnie spożywać posiłki. - Każdy stan związany z życiem lub zdrowiem matki podlega innym przepisom. Kiedy post wpływa negatywnie na samopoczucie kobiety można z niego zrezygnować. Zdrowie matki i dziecka jest najważniejsze - zaznaczył przewodniczący Komisji ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów.

Zgodnie z rozporządzeniem Konferencji Episkopatu w Polsce wierni, którzy ukończyli 14. rok życia, są zobowiązani do zachowania w ciągu całego życia wstrzemięźliwości od pokarmów mięsnych we wszystkie piątki całego roku i w Środę Popielcową. Nakaz ten nie obowiązuje, jeżeli zgodnie z przepisami liturgicznymi w piątek przypada uroczystość. Natomiast wierni między 18. a 60. rokiem życia, oprócz wstrzemięźliwości od pokarmów mięsnych są zobowiązani do zachowania postu ścisłego w Środę Popielcową i Wielki Piątek. W Polsce post ścisły oznacza spożycie w ciągu dnia trzech posiłków w tym tylko jednego do syta.

Zasady postu w Polsce określa Kodeks prawa kanonicznego, jednak Konferencje Episkopatu Polski i ordynariusze mają prawo przez własne zarządzenia określać szczegóły zachowania postu.

CZYTAJ DALEJ

Abp Ryś: modlitwa i post to styl życia Jezusa

2020-02-25 17:17

[ TEMATY ]

Łódź

abp Grzegorz Ryś

Ks. Paweł Kłys

Modlitwa i post to stała postawa i styl życia Jezusa – powiedział abp Grzegorz Ryś. Metropolita łódzki przewodniczył Mszy św. w łódzkim Archidiecezjalnym Misyjnym Seminarium Redemptoris Mater, gdzie odbył się po raz pierwszy w tym seminarium obrzęd kandydatury do święceń diakonatu i prezbiteratu.

W liturgii uczestniczyli przełożeni i alumni trzech łódzkich seminariów diecezjalnych, rodzina i przyjaciele kandydata do święceń - alumna Hieronima Wróblewskiego oraz wspólnota Drogi Neokatechumenalnej, do której on należy.

W homilii abp Grzegorz Ryś zwrócił uwagę na to, że Jezus nie mówi o modlitwie i poście, jako doraźnej pomocy na dostrzegane zło. Wskazywał, że Jezus mówi o modlitwie i poście, które są jego postawą życiową.

„Jezus nie modli się, gdy widzi coś złego, ale Jezus jest człowiekiem modlitwy i jest człowiekiem postu. A ponieważ jest On kimś takim, to ta postawa, którą ma w sobie, przekłada się na konkretne momenty modlitwy i postu. To jest Jego stała postawa, stała dyspozycja, to jest Jego sposób życia, to jest Jego styl życia. On jest na modlitwie i On jest w poście” – podkreślił kaznodzieja.

Duchowny zauważył, że Jezus pokazuje skuteczny środek walki ze złem, którym jest post i modlitwa, nie zaś debatowanie o złu. Złu, tłumaczył duchowny, ludzie wierzący powinni przeciwstawić moc od Boga. „Jezus mówi, kto ma tę moc, a kto jej nie ma. Tę moc mają ci, którzy są ludźmi modlitwy, i którzy są ludźmi postu! Jak to nie jest nasz sposób życia, to jesteśmy mądrzy inaczej! To jesteśmy mądrzy, ale mądrością tego świata. Jezus mówi nie to, co mamy robić, ale kim mamy być, by On się nami posługiwał!” – podkreślił abp Ryś.

Po homilii kandydat do diakonatu poprzez swoje „chcę”, które było odpowiedzią na postawione przez arcybiskupa pytania, publicznie wyraził swoją gotowość do przyjęcia w przyszłości święceń diakonatu i prezbiteratu.

- Widzę wielkie miłosierdzie ze strony Kościoła, że dziś chce mnie włączyć do grona kandydatów do święceń, na co całkowicie nie zasłużyłem – powiedział KAI kandydat do święceń.

Międzynarodowe Archidiecezjalne Seminarium Misyjne Redemptoris Mater zostało powołane do istnienia dekretem arcybiskupa łódzkiego Grzegorza Rysia w święto św. Mateusza ewangelisty, 21 września 2019 r. Na urząd rektora tegoż seminarium powołany został ks. Michał Jaworski. Aktualnie w seminarium studiuje 6 alumnów – trzech Polaków, dwóch Włochów i jeden Hiszpan.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję