Reklama

Abp Głódź: ustanowienie Biskupstwa Polowego znakiem zmartwychwstającej Rzeczypospolitej

2019-02-09 19:00

mip (KAI) / Warszawa

BP KEP

Abp Sławoj Leszek Głódź, metropolita gdański przewodniczył w katedrze polowej WP Mszy św. w intencji kapelanów oraz pracowników Ordynariatu Polowego. Abp Głódź był pierwszym biskupem polowym po przywróceniu Ordynariatu Polowego w 1991 r. Jak podkreślał w homilii „dzieje Biskupstwa Polowego i Ordynariatu splotły się nierozerwalnie z dziejami narodu i Ojczyzny”.

Publikujemy homilię arcybiskupa metropolity gdańskiego Sławoja Leszka Głódzia wygłoszoną podczas Mszy św. z okazji 100. rocznicy utworzenia Ordynariatu Polowego, 9 lutego 2019 roku w Katedrze Polowej w Warszawie.

Ekscelencjo, Księże Biskupie Generale! Księża Kapelani służby czynnej wszystkich stopni i godności! Księża Kapelani w stanie spoczynku, wielu z was to świadkowie pierwszych lat drogi odnowionego Ordynariatu Polowego! Kapłani Goście! Siostry zakonne! Cywilni pracownicy w służbie Ordynariatu Polowego! Drodzy Braci i Siostry radujący się jubileuszem stulecia Biskupstwa Polowego w Polsce!

Dziś Chrystus zachęca nas, abyśmy wzorem apostołów, zafundowali sobie czas wytchnienia, odpoczynku. Po to, aby zebrać myśli, spojrzeć na bieg własnych spraw, tych, co minęły, i tych, które mają nadejść. Biskup Józef zaproponował nam taki czas wytchnienia. Określił jego temat. Wskazał także na historyczną okoliczność przemawiającą za potrzebą naszego spotkania. Zamiast miejsca osobnego, pustynnego, miejscem spotkania uczynił tę szacowną katedrę Biskupów Polowych, która swym wezwaniem głosi cześć i chwałę Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski. Przyszliśmy na jego zaproszenie i pasterskie wezwanie. I jak przystało na uczniów Jezusa czas tego spotkania wypełnimy po części Eucharystią.

Reklama

Ofiarę dziękczynienia składaną Bogu Ojcu przez Chrystusa i z Chrystusem za wszystkie Jego dobrodziejstwa. Dziś z tego plonu dobra, mającego swe źródło w Bogu, wydobywamy szczególnie nam bliski i ważny motyw. Ustanowienie przed stu laty Biskupstwa Polowego w Polsce i jego drogę. Splotła się nierozerwalnie z drogą Narodu, z dziejami Ojczyzny. Wpisana w misję Kościoła, który pokoleniom ofiaruje zbawienie dokonane przez Jezusa Chrystusa i dary chrześcijańskiego odkupienia.

I. Wiara święta umacnia naród

Jesteście, drodzy kapelani, przybyli na dzisiejsze jubileuszowe spotkanie, żywymi kamieniami tworzącymi cząstkę Kościoła powszechnego. „Bożą budowlę” (1 Kor 3, 9), którą Chrystus złączył ze sobą nierozerwalnym węzłem i nieustannie ją „żywi i pielęgnuje” (Ef 5, 29). Zwie się ta cząstka Ordynariatem Polowym, a u swego początku Biskupstwem Polowym. Z woli Ojca Świętego Benedykta XV została powołana 5 lutego 1919 roku do ewangelizacyjnej i uświęcającej posługi wobec tych, którzy służą w wojsku. Stanowi wymowny znak zmartwychwstającej do życia w wolności Rzeczypospolitej.

Na czele Biskupstwa Polowego w Polsce Ojciec Święty postawił biskupa Stanisława Galla. Młodego pasterskim stażem, ledwie kilkutygodniowym, ale przecież dojrzałego kapłańskim doświadczeniem.

Stanął przed wielkim wyzwaniem. Zbudowaniem podstaw organizacyjnych i pastoralnych Biskupstwa Polowego. Pierwszego w dziejach Polski. Wykonał je sprawnie. A czynił to w okresie niezwykłym. Rzeczpospolita zrywała pęta niewoli. Społeczne, prawne, strukturalne, także mentalne. Wstawała do życia w wolności. Wspierana entuzjazmem i pospólnym wysiłkiem swych obywateli. Niespełna tydzień przed ustanowieniem Biskupstwa Polowego Sejm Ustawodawczy, jeden z najważniejszych filarów odzyskanej wolności, zainaugurował swoją służbę narodowi i państwu.

Pod pieczę pastorału biskupa Galla garneli się księża kapelani. Towarzysze polskich żołnierskich dróg ku Niepodległej w latach Wielkiej Wojny. Z brygad legionowych. Korpusów Polskich w Rosji. Dywizji syberyjskich. Błękitnej Armii gen. Hallera. Wielkopolskiego powstania. Z reduty Orląt Lwowskich. W polskich formacjach podejmowali kapelańską służbę motywowani imperatywem miłości ojczyzny. Prawdę wiary o zmartwychwstaniu Pańskim z płaszczyzny teologicznej przenosili w wymiar narodowej nadziei – zmartwychwstanie Ojczyzny. Wielu z nich otwierało swe serca na słowa charyzmatycznego wskrzesiciela narodowego ducha, biskupa Władysława Bandurskiego, sufragana lwowskiego. Tego Pasterza, który „sycił patriotyzm wiarą, a wiarę zespolił z największym patriotyzmem”.

Przypomnę, że Katedra Polowa w 1996 roku stała się przystanią pamięci i chwały tego Hetmana Żołnierskich Serc. Spoczęła w niej jego trumna. Wydobyliśmy ją z krypt Archikatedry wileńskiej, niedostępną od powojennych czasów, zapomnianą. Spoczęła w nowej krypcie biskupów polowych – dziele waszego Pasterza, Księdza biskupa Józefa.

Kapłani pierwszego zaciągu Biskupstwa Polowego. Weterani Wielkiej Wojny lat 1914–1918. I kapelani ochotnicy. Jednym z ich był ks. Władysław Miegoń, kapelan Marynarki Wojennej II RP, ofiara misterium iniquitatis, dziś wyniesiony do chwały błogosławionych. Wielu ma trwałe miejsce w panteonie pamięci Kościoła, Wojska Polskiego, w niepodległościowej tradycji. Czas nie pozwala na ich wymienienie.

Stella Maris – Gwiazda Morza. Takie zawołanie obrał biskup Gall. Latem 1920 roku z wielu polskich serc, ku Niej Matce Chrystusowej – Gwieździe Morza – Królowej Korony Polskiej płynęła błagalna modlitwa: Pod Twoja obronę uciekamy się święta Boża Rodzicielko.

U wrót Warszawy rozpoczął się bój o polskie być, albo nie być. Naprzeciw najezdniczej, pogańskiej Armii Czerwonej stanęła zjednoczona „armia narodowego zbawienia”. Armia zwycięska. W tej świątyni bp Gall żegnał na drogę wieczności ks. Ignacego Skorupkę, kapelana Legii Akademickiej Kapłana, który stał się symbolem Bitwy Warszawskiej. „Za wpojoną miłość ojczyzny, płacę miłością serca”. Taki zostawił testament.

Za dar kapłaństwa, za posłanie na posługę duszpasterską do Wojska Polskiego odrodzonej Ojczyzny odpłacali się miłością serca księża kapelani. W garnizonach, w koszarach, na poligonach. W codzienności i w świątecznych dniach. W służbie Bogu i Rzeczypospolitej. Bo przecież wiara święta umacnia naród. Wtedy i dziś. Doskonali życie wspólnotowe. Tworzy jego duchowy fundament. Wiara święta i wsiewany w żołnierskie serca patriotyzm. Doskonalony, pogłębiany. Także przez posługę księży kapelanów.

Był tego świadom biskup Józef Gall - organizator struktur Biskupstwa Polowego. Niezłomny strażnik zasad życia chrześcijańskiego w szeregach Wojska Polskiego.

II. Był wszędzie tam, gdzie żołnierze

Także jego następca, Józef Gawlina „z Łaski Bożej i Zmiłowania Stolicy Apostolskiej Biskup tytularny Mariammeński i Biskup Polowy Wojsk Polskich”. Syn ziemi śląskiej, proboszcz robotników w Królewskiej Hucie, dzisiejszym Chorzowie, powołany w 1933 roku do biskupiej posługi Wojsku Polskiemu.

Znał realia wojskowej służby. Podczas Wielkiej Wojny, wtedy student teologii we Wrocławiu, dwukrotnie był wcielany do armii pruskiej. Polak z krwi i kości. Pasterz w najtrudniejszych dla Polski latach. Wielka postać wyrastająca ponad poziom swoich współczesnych. Od lat jestem zafascynowany jego życiem, posługą, przenikliwym oglądem współczesnych mu spraw i ludzi, ujętym po mistrzowsku na kartach jego Wspomnień. Jego oddaniem sprawie Bożej i sprawie polskiej.

Rozwijał i umacniał duszpasterstwo wojskowe w okresie politycznych napięć, nadciągającego nieuchronnie widma wojny. Porywający kaznodzieja. Pasterz wedle Serca Jezusowego i wedle serca Ojczyzny. „Ręce nasze są czyste. Nie z naszej winy wybuchła wojna […] Wojna nasza to wojna święta. Otwórzcie więc serca i uświęcajcie dusze wasze. Bądźcie godnymi bojownikami Boga i Polski – pisał 1 września 1939 roku w liście pasterskim.

Żołnierze września 39 okazali się nimi. Stawili czoła agresji dwóch bezbożnych systemów: niemieckiego narodowego socjalizmu i sowieckiego komunizmu, które sprzysięgły się na zgubę Polski. Bronili nie tylko polskiej Niepodległości. Także – pierwsi – fundamentalnych, chrześcijańskich wartości, stanowiących kościec Europy.

Byli z nimi wasi poprzednicy. Kapelani Wojska Polskiego. Umacniali ducha walczących, błogosławili, opatrywali, grzebali. Na mogiłach polowych cmentarzy stawiali krzyże. Znaki największej miłości Boga do człowieka. Drogowskazy ku zmartwychwstaniu.

Ileż lat upłynęło, kiedy Chrystusowe krzyże stanęły na miejscach kaźni: w Katyniu, Miednoje, Charkowie, Bykowni. Kaźni wielu obrońców Ojczyzny we wrześniu 39 roku, także kapelanów Wojska Polskiego. Pamiętaliśmy o nich. W 2002 roku poświeciłem w tej świątyni Kaplicę Pamięci. Wzniesioną w hołdzie: Vinctis, non victis – Zwyciężonym, ale niepokonanym. W jej centrum relikwia katyńska. Wizerunek Bożej Miłosierdzia wytrzebiony w obozie w Kozielsku.

Umiłowani! Wracam do „męża sprawiedliwego” – Józefa Gawliny. Biskup i mąż stanu. W latach wojny na służbie odradzającego się Wojska Polskiego i Rządu Rzeczypospolitej na uchodźstwie. Był wszędzie tam, gdzie polscy żołnierze. Na Środkowym Wschodzie, w Związku Sowieckim, w kampanii włoskiej. Pod Monte Cassino w fartuchu sanitariusza. Niekwestionowany autorytet dla tych, który podjęli walkę o Niepodległą. Przyswoili sobie Chrystusowe słowa: „Nigdy nie byliśmy poddani w niczyją niewole (J 8, 33).

Znał dobrze smak goryczy i zawodu. Bolesny finał sprawy polskiej u schyłku wojny. Słowami nabrzmiałymi bolesnym patosem pisał o tym w liście pasterskim po upadku Powstania Warszawskiego: „A może już pomieszany jest język nasz? Może już nie mamy wszyscy tego samego na myśli, gdy mówimy „wolność i niepodległość”. Pytał targany niepokojem: „Byłoby sprawiedliwością mimo poświęcenia się Warszawy i w zamian za to, żeśmy pierwsi stanęli w obronie sprawiedliwości oddać w niewolę połowę Ojczyzny naszej”.

Kiedy okazało się, że to prawda, nie zaprzestał głosić swego przesłania nadziei: „W Imię Boże walczymy, W Imię Boże zwyciężymy. Będzie Polska w Imię Pana”. Powtarzał te słowa polskim żołnierzy, których okrutnie zdradził świat. Zatrzymał ich w drodze ku ojczyźnie - ojcowiźnie, którą odrąbano od pnia Rzeczypospolitej. Zamiast radości zwycięstwa ofiarował gorzki emigracyjny chleb.

Posługę Biskupa Polowego pełnił do 1947 r. Z woli Ojca świętego Piusa XII, już jako arcybiskup, został Protektorem Emigracji Polskiej „bezdomnym Pasterzem najrozleglejszej diecezji na świecie – bo rozciągała się wszędzie tam, gdzie tylko nieszczęście Ojczyzny wygnało Polaków poza kraj”. Przez długie lata rozlegał się jego stanowczy głos przypominający o niezbywalnym prawie Polski do utraconej Niepodległości. „Wątpię – pisał śp. Kardynał Józefa Glemp – czy ktoś potrafi wskazać drugiego biskupa katolickiego, który w takim wymiarze zakosztowałby życia żołnierskiego, przemierzył tyle krajów, który – jako duszpasterz wojskowy—[...] rozmawiał z tyloma władcami, dowódcami, dyplomatami z całego świata, co arcybiskup Gawlina”. Do końca swoich dni głosił to zwięzłe, niczym żołnierska komenda, przesłanie nadziei: „Będzie Polska w Imię Pana”.

III. Wracała normalność

Umiłowani! W naszych czasach spełniło się przesłanie nadziei biskupa Gawliny. Przyszła Polska w Imię Pana! Wolna i Niepodległa. Wielki dar Bożej Opatrzności. Oczekiwany przez lata, wymodlony, zdobywany, wycierpiany, wywalczony. Dar dla Kościoła, który wierny swemu posłannictwo „nigdy nie opuścił Narodu, nigdy Polski nie opuścił (kardynał Stefan Wyszyński). Także dla Wojska Polskiego. Także dla duszpasterstwa wojskowego.

21 stycznia 1991 roku św. Jan Paweł II odnowił Ordynariat Polowy w Polsce. Ustanowił mnie, dawnego żołnierza kleryckiej jednostki, trzecim Biskupem Polowym Wojska Polskiego.

Powracają wspomnienia. Przylot z Rzymu, gdzie pracowałem 10 lat w służbie Stolicy Apostolskiej. Sakra na Jasnej Górze. Ingres do Katedry polowej, wtedy uporczywie nazywanej kościołem garnizonowym. Bo przecież, „był taki czas, że i same te mury zwątpiły, aby kiedykolwiek miał w nie wstąpić prawowity biskup Polowy Wojska Polskiego” – mówiłem w ingresowym kazaniu.

Wiedziałem, że w imię laickiej armii starano się wyrugować Chrystusa z Wojska Polskiego. Że był czas łamania sumień zawodowych wojskowych i ich rodzin. Że kadra wojskowa była angażowana w polityczne akcje wymierzone przeciw Kościołowi. Choćby podczas obchodów millenijnych.

W mej pamięci tkwiła bolesna zadra z czasów służby w kleryckiej kompanii. Powoływano nas z seminariów do wojska nie po to, aby wyszkolić na sprawnych żołnierzy, ale stłumić nasze powołanie. Trzeba było czasu, abym zrozumiał – tak jak pewnie wielu z was, dawnych żołnierzy – że naszą klerycką służbę winniśmy traktować jako błogosławioną winę. Dzięki niej poznaliśmy wojsko od podszewki.

Trzeba też było czasu, abym się dowiedział, że w tamtym trudnym okresie wielu ludzi wojska nie odstąpiło od swej przyjaźni z Chrystusem, uczestnictwa w życiu sakramentalnym. Choć musiało to czynić niczym ewangeliczny Nikodem w innej parafii, miejscowości.

Gdym rozpoczynał swą biskupią posługę już od półtora roku, trwał proces przekształcania PRL-u w demokratyczne państwo. Kruszyły się skamieliny dawnego systemu. Wracała – wydawało się na dobre – dawno zaniechana normalność. Także do wojska. Na żołnierskich przysięgach poczęli pojawiać się kapelani Generalnego Dziekanatu Wojska Polskiego. Struktury ustanowionej po wojnie bez zgody władz kościelnych. Traktowanej propagandowo jako wyraz wolności religijnej. W rzeczywistości używanej do realizowania ideologicznych zadań. Kardynał Józef Glemp, Prymas Polski, był pierwszym hierarchą, który począł odwiedzać instytucje wojskowe. Na Wybrzeżu czynił to ks. Henryk Jankowski, kapelan Solidarności. W Warszawie biskup Zbigniew Kraszewski, duszpasterz kombatantów. To on 9 września 1990 roku przewodniczył pierwszej po wojnie pielgrzymce kombatantów Armii Krajowej i żołnierzy Wojska Polskiego na Jasną Górę.

Bramy koszar i instytucji wojskowych uchylały się z wolna przed Chrystusem. W pierwszym posłaniu do Wojska Polskiego, apelowałem, aby otworzyły się szeroko. Bo Chrystus chce towarzyszyć żołnierskim trudom. Pragnie wejść do żołnierskich serc.

IV. Mój czas w ordynariacie polowym

Umiłowani! Są wśród nas kapelani pierwszej godziny. Ci, którzy o poranku weszli do winnicy Kościoła wojskowego. Pamiętacie pewnie wyraziście tamten czas. Do jednostek, do garnizonów nieśliście dar Niebios – Ciało Chrystusa. I Słowo, które pochodzi z ust Boga.

Rozpoczynał się pamiętny czas sprzężenia Kościoła z Wojskiem Polskim i Wojska Polskiego z Kościołem. Wiele przybrał form. Uzewnętrzniał się w różnych sytuacjach. Kościół uczył się Wojska i Wojsko uczyło się Kościoła. Już nie zdarzało się, jak to bywało na starcie, że tytułowano mnie: Wasza Ewidencja.

Ileż było tych spotkań. Przyjaznych rąk, gestów, rozmów. Powrotów do Kościoła. Do życia sakramentalnego. W katedrze polowej zawsze było zielono od mundurów. Zawiązywały się przyjaźnie. Jedność żołnierskich i kapłańskich serc.

Wspominam ze wzruszeniem mój czas w Ordynariacie polowym. Was, drodzy Kapelani, którzyście tworzyli jego fundament. Przychodziliście z rożnych diecezji i wspólnot zakonnych. Dziękowałem biskupom i władzom zakonnym, że was posyłali do duszpasterstwa wojskowego. Rozsyłałem was po terytorium Rzeczpospolitej. Mieliście pełne ręce roboty. Trwały budowy i przebudowy świetlic, stołówek, magazyny przeobrażały się w kaplice. Przyjeżdżałem, święciłem, błogosławiłem.

Poznawałem coraz to nowych ludzi wojska. Przyszły nowe zdania. Misje pokojowe i stabilizacyjne. Wyjazdy kapelanów do różnych krajów Europy i świata. Swoista duszpasterska przygoda. Ale przecież niekiedy naznaczona dramatem żołnierskiej śmierci. Ruszyły sierpniowe pielgrzymki na Janą Górę. Peregrynacje. Nawiedzenia.

Kolejny motyw. Warto go wydobyć. Odbudowa tradycji Wojska Polskiego. Tej niepodległościowej. Związanej z dziedzictwem II Rzeczypospolitej. W latach komunizmu zatraconej, fałszowanej, rugowanej. Wspartej o ten wątek tradycji Oręża Polskiego, co u Chrystusa stawał na ordynansach. Zespalający sprawy polskie ze sprawami Bożymi.

Pod niebo wolnej Ojczyzny z tułaczego emigracyjnego szlaku poczęły wracać doczesne szczątki najdzielniejszych z dzielnych: wodzów, generałów, mężów stanu. Aby w ojczyźnie swej oczekiwać chwały zmartwychwstania. Powtórne pożegnania w Katerze Polowej, m.in. Prezydenta Mościckiego, generałów Hallera, Bora- Komorowskiego, biskupa Bandurskiego. Liturgią żałobną. Celebrą biskupią. Z asystą wojskową. Udziałem przedstawicieli najwyższych instytucji życia narodu. W splendorze chwały i sławy.

Przychodzili do Katedry Polowej, matki świątyń wojskowej diecezji, kombatanci dróg ku Niepodległej. Niektórzy, po latach, gdy już skończył się czas żelaznej kurtyny. Bywało, że niejeden z nich przed alabastrową figurą Maryi Hetmanki Żołnierza Polskiego, przybieraną w hetmański płaszcz, składał jako wotum swe żołnierskie odznaczenia. Przychodzili kombatanci Powstania Warszawskiego w wigilię pamiętnego zrywu na doroczna celebrę na placu Krasińskich. Także, aby odprowadzać swych towarzyszy broni na wieczną wartę. W Wielki Czwartek umywałem nogi sędziwym kombatantom. Kiedyś do roli „Apostołów” zasiedli dawni więźniowie z wyrokami śmiercią. Z uroczystości na uroczystość przed prezbiterium na warcie pamięci stawał wyprężony jak struna śp. Romuald Bardzyński, z proporcem „Krysiaków”, oddziału z Ziemi Nowogródzkiej.

A jakże nie przywołać dnia 8 czerwca 1991 roku! Niespodziewane, niezaplanowane odwiedziny katedry przez św. Jana Pawła II. Zostawił słowa błogosławieństwa dla tych, którzy z duszpasterstwem polowym będą związani jako duszpasterze i jako świeccy. To błogosławieństwo Świętego Papieża jest wciąż aktualne. Skierowane także do was, Bracia i Siostry.

Trzeba przypomnieć o słynnych słowach św. Jan Pawła II o rezurekcyjnym odkryciu, jakiego doświadczył o poranku 2 czerwca 1991 roku w Zegrzu Pomorskim patrząc na tysięczne szeregi Wojska Polskiego, śpiewającego „Bogurodzicę” i „Błękitne rozwińmy sztandary”. Znaku „nowego początku”. Zmartwychwstania naszej Ojczyzny do życia w wolności. Związało się z Ojcem Świętym najmocniejszymi węzłami serca i miłości Wojsko Polskie i duszpasterstwo wojskowe. Było dumne, że jest synem polskiego oficera. Obecne na stacjach Jego pielgrzymek do Ojczyzny. W watykańskiej auli w Roku świętym 2000. Reprezentacyjny Zespół Artystyczny Wojska Polskiego przybył przed Klinikę Gemeli, w czasie rekonwalescencji Ojca Świętego i przywiózł polskie pieśni oraz żołnierskie melodie.

Okryło się żałobą, kiedy Papież odszedł do Domu Ojca. Cieszyło się radością Jego kanonizacji. A czy jest jeszcze wojsko w Zambrowie, pytał mnie święty Papież w czasie mej ostatniej u Niego wizyty.

V. Mroczna plama pleśni

Był wielkim promotorem polskiej wolności. I uważnym obserwatorem jak ta wolność jest utrwalana. Wtedy, podczas wiosny duszpasterstwa polowego wzywał do „strząśnięcia pleśni zwątpienia”, do tego „by ducha nie gasić”, by wielkich dzieł Bożych nie zapominać. Przestrzegał „nie dajcie się zwodzić złym duchom, które duchowi Ewangelii są przeciwne”.

Przyszedł taki czas, połowa lat 90., kiedy ta pleśń zwątpienia, zgorszenia, grzechu, także amnezji historycznej poczęła dawać o sobie znać w naszej Ojczyźnie. Spór o kształt nowej konstytucji niezbędnej w wolnej Polsce, o obecność Invocatio Dei w jej preambule. Długotrwały proces ratyfikacji konkordatu. Promocja ateistycznych form kultury. Poniżanie godności ludzi wiary. Trzeba było o tym głośno mówić. Nazywać po imieniu zło, które poczynało zamącać kształt życia publicznego. Podważało niewzruszone zasady moralne. Krzywdziło dobro wspólne. Uderzało w Prawdę objawiona przez Boga... Trzeba było przywoływać Pawłową przestrogę: „Nie poddawajcie się na nowo w jarzmo niewoli” (Ga 5,1). Czynił to Episkopat, czynił to Biskup polowy. Pamiętam, jak rzuciło się na mnie stado wilków, nie tylko tych medialnych, z żądaniem dymisji, kiedy w kazaniu w dniu Święta Niepodległości w 1996 roku, powiedziałem, że uchwalona wtedy ustawa liberalizująca możliwość przerywania ciąży „jest agresją na Polską niepodległość. Stawia pod znakiem zapytania sens żołnierskiej służby która ma chronić i osłaniać polskie życie – także o najmłodsze”.

I przez taki przechodziliśmy czas z duszpasterstwem wojskowym. Przypominam o tym dziś. Nie bez przyczyny. Mroczna plama pleśni – negacji dla negacji, kontestacji dla kontestacji, podważania wartości, dzięki którym Polska trwa, wciąż daje o sobie znać. Trzeba i dziś przypominać przestrogę św. Pawła Apostoła: „Nie poddawajcie się na nowo w jarzmo niewoli” (Ga 5,1).

VI. Dziękuję za wspólną drogę

Umiłowani! W 2004 roku zakończyło się włodarstwo moje w Ordynariacie polowym. Objąłem diecezję warszawsko-praską. Mego następcę, biskupa Tadeusza Płoskiego, podczas jego konsekracji zachęcałem, aby swą młodą dłonią trzymał mocno biskupi pastorał. Szedł z nim z odwagą drogami Ordynariatu polowego. Zostawiał mocny ślad swej dynamicznej biskupiej posługi.

Kolega i przyjaciel wielu z was. Potem wasz duchowy Ojciec. Wiemy co się stało 10 kwietnia 2010 roku na lotnisku pod Smoleńskiem. Tragiczna śmierć 96 braci i sióstr, delegatów Ojczyzny na czele z Panem Prezydentem Lechem Kaczyńskim w drodze do Katynia. Mieli tam złożyć wieniec narodowej pamięci. Wielka rana narodu. Jeszcze nie zakrzepła, choć już niebawem 9 lat minie. Zginął Biskup Tadeusz. Zginął ks. Jan Osiński, jego, a wcześniej mój, sekretarz.

Dziękowałem ci, Drogi biskupie Tadeuszu, podczas pogrzebu, za to między innymi, że „podejmowałeś klarownym kompetentnym słowem, walkę o polską pamięć, o sprawiedliwość i uznanie dla zepchniętych na margines bohaterów, że przypominałeś, że trzeba stawiać tamy temu, co wartości polskie rozmywa, deprecjonuje, często obraża. Dziękowałem za wspólne lata w biskupim domu, za Twoją obecność w moim życiu – ważną i potrzebną. Dziękuję i Tobie, księże Janie, za twoją kapłańską młodość ofiarowaną duszpasterstwu wojskowemu.

Pamiętam o kapelanach, pracownikach Ordynariatu, którzy przeszli już na drugą stronę życia. Należycie do wspólnoty, pamięci, i modlitwy prezbiterium ordynariatu polowego. Dołączmy do nich modlitwę w intencji Pana premiera Jana Olszewskiego. Wczoraj w śmierci Bóg powołał go do siebie. Prawy Polak. Wierny ideałom niepodległościowym, od harcerskiej służby w Szarych Szeregach w Powstaniu Warszawskim. Obrońca w procesach politycznych w latach PRL-u. Pamiętny premier rządu Rzeczypospolitej. Kawaler Orła Białego. Prawy, szlachetny Polak. Każdy, kto go znał lub śledził bieg jego życia powie o nim z czystym sercem, że dobrze zasłużył się ojczyźnie, jej niepodległości i wolności.

Umiłowani! Patrzę na wasze twarze. Tyle znajomych, bliskich, pamiętanych. Dziękuję Wam za wspólną drogę. Kapłanom, siostrom zakonnym, pracownikom ordynariatu, ludziom wojska i służb mundurowych. Posługa biskupa polowego. Jakże ważny czas mego życia. Powracają często obrazy z tamtej przeszłości, mocne, wyraźne. Przepojone sentymentem, powiewem tęsknoty za tym co minęło, bezpowrotnie, ale trwa w pamięci, w sercu. Pamiętajcie o mnie w waszej modlitwie. Drogi Biskupie Józefie! Przewodniku na drogach ku zbawieniu ludzi wojska i służb mundurowych powierzonych Twojej pasterskiej pieczy. Dziękuję za zaproszenie. Dziękuję za zorganizowanie tego jubileuszu. Za czas modlitwy i refleksji nad drogą stulecia kapelańskiej posługi. Jesteś już piątym Pasterzem, który tej wspólnocie przewodzi.

Prowadź ją dalej ręką pewną i miłującym pasterskim sercem drogami Chrystusa i Jego Matki – ku zbawieniu! Pogłębiaj i umacniaj swoją pasterską posługą wieź ludzi w mundurach z Chrystusem, Kościołem, także z Ojczyzną, która jest wielkim darem Boga. Bądź stróżem wartości Bożych i ojczystych, z których wyrasta piękno i sens żołnierskiej służby! Twej pasterskiej drodze niech błogosławi Hetmanka Żołnierza Polskiego – Matka Naszego Pana! Niech ją wspomagają z wyżyn nieba błogosławieni kapelani Wojska Polskiego.

A wam Bracia i Siostry, na ten czas refleksji nad drogą stulecia dedykuję fragment z dzisiejszego pierwszego czytania: „Bóg zaś pokoju, który na mocy krwi przymierza wiecznego wywiódł spomiędzy zmarłych Wielkiego Pasterza owiec, Pana naszego Jezusa, niech was uzdolni do wszelkiego dobra, byście czynili Jego wolę, sprawując w was, co miłe jest w oczach Jego, przez Jezusa Chrystusa, któremu chwała na wieki wieków!”

Amen.

Tagi:
abp Głódź

Reklama

List metropolity gdańskiego do prezydent Gdańska ws. Marszu Równości

2019-05-30 13:36

diecezja.gda.pl, BP KEP, maj / Gdańsk (KAI)

- Z satysfakcją przyjąłem oświadczenie Pani Prezydent w związku z V Trójmiejskim Marszem Równości, aczkolwiek nie wyczerpuje ono w pełni zaistniałych zdarzeń – pisze abp Sławoj Leszek Głódź w liście do Prezydent Gdańska Aleksandry Dulkiewicz. Metropolita gdański zwraca uwagę, że po tragicznych styczniowych wydarzeniach w Gdańsku, zarówno miasto, jak i cała Ojczyzna, potrzebują spokoju, refleksji i odpowiedzialnych decyzji.

Bożena Sztajner

Publikujemy treść listu:

Gdańsk-Oliwa, 29 maja 2019 r.

Szanowna Pani Prezydent,

Z satysfakcją przyjąłem oświadczenie Pani Prezydent w związku z V Trójmiejskim Marszem Równości, aczkolwiek nie wyczerpuje ono w pełni zaistniałych zdarzeń. Naruszona została harmonia życia społecznego i rażąco pogwałcono prawa i godność ludzi wierzących. Tymczasem, naszą wspólną troską winno być budowanie społeczeństwa opartego na wzajemnym szacunku. Po zaistniałych styczniowych tragicznych wydarzeniach, Gdańsk i jego mieszkańcy, a także cała nasza Ojczyzna potrzebują spokoju, refleksji i odpowiedzialnych decyzji służących dobru naszego miasta.

+ Sławoj Leszek Głódź Arcybiskup Metropolita Gdański

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najlepszy rząd w historii III RP

2019-10-15 12:55

Artur Stelmasiak

Polacy podsumowali czteroletnią pracę polityków. Ich zdaniem rząd Prawa i Sprawiedliwości jest najlepszy w historii III RP, bo nikt wcześniej nie miał takiego poparcia. Zwycięstwo PiS w wyborach parlamentarnych nikogo nie dziwi. Pytanie było raczej o to, jak duża będzie przewaga partii rządzącej nad konkurencją polityczną i czy będą mogli samodzielnie rządzić?

Facebook/pis

Okazuje się, że PiS nie tylko będzie samodzielnie rządzić, ale poprawiło swój wynik wyborczy z 2015 roku o ok. 6 punktów procentowych. - Żadna partia nigdy nie miała tak wysokiego wyniku wyborczego. Te miliony Polaków którzy nam zaufali, to wielkie zobowiązanie do spełnienia ich nadziei, by kolejne cztery lata były kluczowym etapem dla Polski jako państwa dobrobytu dla wszystkich - powiedział premier Mateusz Morawiecki.

O wiele bardziej stonowaną radość z historycznego zwycięstwa pokazał prezes PiS. - Przed nami kolejne 4 lata rządzenia, ale najpierw czeka nas refleksja nad tym co się nie udało, że wielu ludzi nas nie popiera, mimo oczywistych naszych osiągnięć - podkreślił Jarosław Kaczyński. Jego słowa jak zwykle były kierowane do Polaków, ale także do członków partii, by nie ulegali triumfalizmowi. - To co było naszą główną siłą, czyli wiarygodność, musi dalej trwać - mówił do członków PiS.

Jednostronna kampania

Kampania wyborcza, która wyniosła Prawo i Sprawiedliwość do kolejnego sukcesu była spokojna i merytoryczna. Koalicja Obywatelska zachowywała się tak, jakby już po wiosennych wyborach do europarlamentu wiedziała, że nie ma szans. Nie było więc prezentacji programu, a w kampanii co chwila zmieniano zdanie np. w sprawie programu 500plus. Walka polityczna ograniczyła się do przepychanek wewnątrzpartyjnych. - Zaletą tej kampanii wyborczej jest fakt, że pojawiła się dyskusja na temat opieki zdrowotnej, czy walki ze smogiem. Liczę na to, że teraz skończą się emocje i polaryzacja, a zacznie się minimum współpracy - mówi prof. Norbert Maliszewski, politolog z UKSW.

Niektórzy twierdzą nawet, że kampania była nudna w porównaniu do tej wiosennej, gdy emocje były rozpalone przez ataki środowisk LGBT na Kościół i wartości chrześcijańskie. Tym razem mieliśmy do czynienia jedynie z programową ofensywą PiS, który merytorycznie podkreślał swoje osiągnięcia, skutecznie ukrywał potknięcia i jednocześnie składał nowe obietnice. Skalę przewagi nad konkurencją najlepiej pokazały badania IBRiS, w którym prawie 60 proc. Polaków uznało, że najlepszą kampanię wyborczą miała partia rządząca. Na drugim miejscu była Koalicja Obywatelska tylko z 4,8 proc., a na Lewicę wskazało 3,5 proc. ankietowanych.

Kampanijnym ciosem dla Koalicji Obywatelskiej bez wątpienia były taśmy Sławomira Neumanna, w których dzień po dniu ujawniano kompromitujące kulisy partyjnej kuchni jednego z czołowych polityków Platformy Obywatelskiej. Rezygnacja z funkcji przewodniczącego klubu KO na niewiele się zdała, bo uznano ją za nic nie warty gest na końcu kadencji sejmu.

Wygrani przegrali

Natomiast w wyborach do Senatu większym sprytem wykazała się opozycja. W jednomandatowych okręgach wyborczych nie wystawiali konkurencyjnych dla siebie kandydatów. W ten sposób wszystkie partie opozycyjne były przeciwnikami PiS, który procentowo uzyskał do Senatu wyższy wynik niż do Sejmu, ale w gruncie rzeczy przegrał.

Efekt jest taki, że w 100 osobowym senacie PiS ma obecnie tylko 48 senatorów, a w poprzedniej kadencji było ich aż 61. Przyczyną tej porażki jest zmowa opozycji, ale także zlekceważenie przez partię rządzącą wyborów do wyższej izby parlamentu. - Było za małe wsparcie polityczne szczególnie w okręgach dla nas „trudnych” okręgach. Okazuje się wystarczyło zaniedbać dwa okręgi, które zdecydowały, kto ma większość w obecnym Senacie - mówi dla portalu Wpolityce senator Jan Maria Jackowski.

W kilku okręgach senackich zaszkodziły też wewnętrzne walki personalne w PiS. Albo struktury partyjne nie chciały pracować w kampanii senatora, albo dochodziło do "bratobójczych" walk, gdy byli senatorowie PiS zdecydowali o stracie z własnego komitetu. - Na przykład pan senator Bąkowski, startując ze swojego komitetu, wykluczony z Prawa i Sprawiedliwości, odebrał część elektoratu naszemu kandydatowi, panu wojewodzie Drelichowi, i to spowodowało, że skorzystał trzeci kandydat z Platformy Obywatelskiej - tłumaczy Jackowski.

Teraz trwają rozmowy i próby przeciągania pojedynczych senatorów na stronę PiS, bo gra toczy się o większość oraz kształt prezydium Senatu. Oczywiście utrata Senatu przez partię rządzącą nie jest katastrofą, ale może poważnie utrudnić legislację, a na pewno ją spowolni. Każdą ustawę Senat może blokować przez 30 dni, a przez ten czas dawać paliwo polityczne dla mediów i opozycji w Sejmie. - Ale Senat nie zatrzyma nas w realizacji naszego programu. Będzie zrealizowany w 100 procentach - zapewnia wicepremier Jacek Sasin.

Konkurencja po prawej stronie

Z dwucyfrowego wyniku wyborczego do Sejmu zadowolona jest lewica, Konfederacja z wejścia do Sejmu, a także o wiele lepszy niż sondażowy wynik ma PSL z Pawłem Kukizem na pokładzie. Sumując w miarę konserwatywne elektoraty PiS, PSL i Konfederacji okazuje się, że ok. 60 proc. Polaków ma tradycyjne preferencje wyborcze.

Polacy pokazali, że są konserwatystami, co zauważają także zagraniczne media. - Sukces PiS jest rezultatem bazowania na wartościach wyznawanych przez w przeważającej mierze konserwatywne społeczeństwo oraz na wyrównywaniu głębokich nierówności społecznych. PiS zapowiadał też obronę tradycyjnych wartości katolickich przed ofensywą zwolenników praw gejów i innych liberalnych haseł napływających z Zachodu - czytamy w komentarzach Amerykańskiej Agencji Associated Press.

W tej kadencji sejmu PiS będzie miał opozycję zarówno po lewej stronie sceny politycznej, jak i po prawej. Dobry wynik Konfederacji oznacza, że część konserwatywnych i młodych wyborców odchodzi od partii rządzącej, co może być efektem buntu, ale także zaniedbań ws. ochrony życia dzieci nienarodzonych i zbyt uległej postawy wobec agresji środowisk LGBT. - Zapewne politycy Konfederacji będą podnosić teraz temat amerykańskiej ustawy 447, czy postulat ochrony dzieci przed aborcją, a władze PiS będą musiały się do tego odnieść - mówił w studiu wyborczym red. Cezary Krysztopa z Tygodnika Solidarność.

Pierwszy raz od 2007 r. w Sejmie będzie formacja na prawo od PiS, a przecież sprawdzoną strategią Jarosława Kaczyńskiego była taktyka polityczna, by po prawej stronie od PiS nic znaczącego nie było. Jeśli politycy Konfederacji nie pokłócą się miedzy sobą i wygenerują spójny przekaz, to w kadencji 2019-2023 rządząca partia będzie musiała się z nimi liczyć, by nie stracić jeszcze większej liczby konserwatywnych wyborców.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Warszawa: premiera Muzeum Jana Pawła II i Prymasa Wyszyńskiego z udziałem Prezydenta RP

2019-10-16 17:08

tk, maj, mp / Warszawa (KAI)

Z udziałem prezydenta Andrzeja Dudy w warszawskim Wilanowie odbyła się premiera muzeum Muzeum Jana Pawła II i Prymasa Wyszyńskiego. „Jan Paweł II był największym Polakiem w naszych dziejach i postacią, która mocno odcisnęła się w historii świata” - powiedział podczas uroczystości prezydent Andrzej Duda. Podczas uroczystości zorganizowanej w dniu 41. rocznicy wyboru kard. Wojtyły na papieża zaprezentowano 9 głównych stref muzealnych, zlokalizowanych na wysokości 26 metrów - w pierścieniu kopuły Świątyni Opatrzności Bożej.

Magdalena Wojtak/Niedziela
Zobacz zdjęcia: Premiera Muzeum Jana Pawła II i Prymasa Wyszyńskiego

Prezydent stwierdził, że wkład kard. Wyszyńskiego, Jana Pawła II i ks. Jerzego Popiełuszki, którego 35. rocznica męczeńskiej śmierci przypada za kilka dni, pozwolił Polakom przetrwać najtrudniejsze chwile w historii, podnosić się i zwyciężać. „Jestem pewien, że pomoże to nam także przetrwać przyszłe kryzysy” – powiedział Andrzej Duda.

Prezydent wyznał, że pamięta jeszcze kard. Wyszyńskiego zaś wielokrotnie miał okazję obserwować i słuchać Jana Pawła II, także pod oknem na Franciszkańskiej. „Nie mam wątpliwości, że to był najważniejszy Polak w polskiej historii, który też mocno odcisnął się w historii świata” – mówił Andrzej Duda podkreślając też wkład polskiego papieża upadek komunizmu.

Prezydent nazwał Świątynię Opatrzności Bożej „jednym z najpiękniejszych symboli stolicy i wielkim symbolem tego, że Polska rośnie w siłę”.

O znaczeniu Kościoła w czasach PRL dla przetrwania polskiej tożsamości mówił wicepremier i minister kultury i dziedzictwa narodowego, prof. Piotr Gliński, który nazwał Jana Pawła II „dziedzicem kard. Wyszyńskiego”. Wicepremier wyraził wdzięczność wszystkim, którzy przyczynili się do zbudowania Muzeum i wyraził nadzieję, że będzie ono ważnym miejscem zwłaszcza dla polskiej młodzieży.

Prof. Gliński wyraził opinię, że gdy zabrakło Jana Pawła II, w polskim życiu politycznym rozpoczęło się piekło, w tym „przemysł pogardy” dodając, że gdy papież żył, to „nikt się na to nie odważył”. Zwracając się do młodzieży minister kultury powiedział: „Pamiętajmy o tym, że potrzebujemy siły wartości i najprostszej uczciwości w życiu publicznym. To miejsce będzie wam pokazywało jak można wybierać wartości i zachowywać je”.

Metropolita warszawski kard. Kazimierz Nycz wskazywał, że zarówno Karol Wojtyła jak i kard. Wyszyński wpłynęli na to, kim jesteśmy jako Kościół, naród, społeczeństwo. „To muzeum będzie się rozwijało a ufam, że za pół roku trzeba będzie dodać jeszcze jedną strefę: Beatyfikacja kard. Wyszyńskiego” – dodał.

Kard. Nycz wyraził wdzięczność dla rządu i ministerstwa za wsparcie Muzeum i utrzymywanie placówki wraz z archidiecezją warszawską. Życzył młodzieży, by potrafiła tu odczytywać symbolikę muzealnej ekspozycji. Dyrektor Muzeum, Marcin Adamczewski powiedział, że powstało ono głównie z myślą o młodym pokoleniu, o urodzonych po roku 2000, a więc tych, którzy nie zetknęli się z Janem Pawłem II ani kard. Wyszyńskim. Te postacie uformowały Polaków jako naród i wspólnotę - dodał.

Podczas uroczystości zaprezentowano 9 głównych stref muzealnych. Każda z nich - „Wspólnota”, „Dom”, „Kraków”, „Będziesz miłował”, „Mamo”, „Zło dobrem zwyciężaj”, „Pokój łez”, „Urbi et Orbi” oraz „Dekalog” - związana jest z kluczowymi momentami życia Patronów muzeum. Ekspozycja główna znajduje się na wysokości 26 metrów (ósmego piętra) i zajmuje około 2000 metrów kwadratowych powierzchni.

Przed premierą Mt, 5,14 Muzeum Jana Pawła II i kard. Stefana Wyszyńskiego odbył się performance znanego artysty, jednego z pierwszych performerów w Polsce, Jerzego Kaliny pt. "Strumień pamięci. Suplikacja". Zgodnie z zapowiedzią autora była to "akcja obrzędowa w obecności i ze współudziałem publiczności zgromadzonej przed frontonem Świątyni Opatrzności Bożej". Przed wejściem głównym do Świątyni, na długości 80 metrów rozłożone zostały dwie części flagi - biała i czerwona. Części te były zszywane nićmi w kolorze flagi papieskiej, co symbolizowało papieża - Polaka, który łączy.

Wraz z premierą Mt 5,14 - jak zapewnia Andrzej Arseniuk, rzecznik prasowy Muzeum - rozpoczną się testy techniczne ekspozycji głównej jej uzupełnianie oraz ostateczne odbiory techniczne. Potrwa to jeszcze pewien czas. Nie wyklucza to odwiedzin muzeum przez pierwszych gości, którymi będą zaproszone na lekcję muzealną grupy młodzieży szkolnej. W ten sposób ekspozycja główna muzeum jeszcze w tym roku zostanie udostępniona zwiedzającym.

Ekspozycję muzealną stanowi m.in.– wielkoformatowa projekcja filmowa pt. „Wspólnota”, prezentująca historyczną homilię wygłoszoną przez Jana Pawła II 2 czerwca 1979 r. na placu Zwycięstwa.

Część zatytułowana „Dom” składa się z trzech mniejszych stref. Strefa rosyjska wskazuje, że Stefan Wyszyński urodził się w zaborze rosyjskim, w mazowieckiej Zuzeli. Strefa polska prezentuje losy bohaterów muzeum w niepodległej Polsce: dzieciństwo i młodość Karola Wojtyły w Wadowicach oraz działalność duszpasterską, publicystyczną i społeczną młodego ks. Stefana Wyszyńskiego we Włocławku. Część niemiecka, dotycząca okupacji przedstawia działalność kapłańską ks. Wyszyńskiego w Kozłówce, Żułowie i Laskach, gdzie pełnił funkcję kapelana w Powstaniu Warszawskim oraz aktywność poetycką i teatralną Karola Wojtyły, jego pracę fizyczną w fabryce Solvay i wreszcie wstąpienie do tajnego seminarium duchownego. W strefie znajdują się eksponaty z lat dziecięcych Karola Wojtyły, w tym laska jego ojca.

Z kolei „Kraków” – to strefa zaaranżowana na przedwojenne atelier fotograficzne, służąca jako tło do pokazania aktywności studenckiej, aktorskiej i twórczej Karola Wojtyły. Atrakcją są autentyczne meble z zakładu fotograficznego Pawła Bielca, w którym wykonano słynny portret Wojtyły, tableau aktorskie oraz aparat fotograficzny, którym ten portret wykonano

Strefa zatytułowana „Będziesz miłował” przybliża stalinizm, okres największego prześladowania Kościoła. Apogeum tego prześladowania stanowi aresztowanie prymasa Stefana Wyszyńskiego. Wśród eksponatów znajduje się m.in. stuła prymasa, której używał podczas ostatniej Mszy św. przed aresztowaniem.

Dwie duże projekcje filmowe prezentujące konfrontację Stefana Wyszyńskiego i Władysława Gomułki można zobaczyć w strefie zatytułowanej „Dialog” a poświęconej okresowi po odzyskaniu wolności przez Stefana Wyszyńskiego.

„Forma Polonia” to ukazanie Jasnej Góry jako duchowej stolicy Polski, najważniejszego miejsce dla Stefana Wyszyńskiego i Karola Wojtyły. Przybliżone są tu doniosłe wydarzenia: Śluby Jasnogórskie, Wielka Nowenna i Milenium Chrztu Polski. W centrum znajduje się wierna kopia obrazu Czarnej Madonny. Z założenia jest to strefa przeznaczona na refleksję.

Część „Zło dobrem zwyciężaj” odnosi się do ponurej rzeczywistość PRL-u, z akcentem na polskie miesiące: czerwiec 1956, grudzień 1970, czerwiec 1976, sierpień 1980. W tej samej strefie nawiązuje się do Soboru Watykańskiego II jako przełomowego wydarzenia w życiu Kościoła, z uwzględnieniem roli prymasa Stefana Wyszyńskiego i arcybiskupa Karola Wojtyły.

Z kolei „Pokój łez” przybliża okoliczności wyboru Karola Wojtyły na papieża, reakcje świata (także komunistów), pierwsze gesty i słowa Jana Pawła II. Scenograficzną atrakcją jest tzw. pokój łez (garderoba w Kaplicy Sykstyńskiej, gdzie nowo wybrany papież przebiera się z szat kardynalskich w papieskie), w którym eksponowane są realistyczne obrazy Aldony Mickiewicz.

Strefa „Pontifex – Budowniczy Mostów” stara się przybliżyć ogrom tematów związanych z pontyfikatem i stanowi opowieść o polskich i zagranicznych pielgrzymkach, encyklikach i działalności papieża w Watykanie. Symbolicznym środkiem wyrazu jest łódź. Przełamanie łodzi podkreśla dramatyczne wydarzenia związane z 1981 r. – zamach na Jana Pawła II, śmierć prymasa Wyszyńskiego i wprowadzenie stanu wojennego. Kluczem do zrozumienia pontyfikatu są następujące wartości: Miłość, Odpowiedzialność, Odwaga, Pokój, Prawda, Przyjaźń, Wierność, Wolność, Pamięć, Piękno, Dobro i Pokora.

Strefa „Urbi et Orbi” (Miastu i światu) odnosi się do odchodzenia Jana Pawła II, jego ostatniego – niemego – błogosławieństwa i pogrzebu. W strefie eksponowana jest kopia kapy, w której Jan Paweł II otwierał Drzwi Święte w bazylice św. Piotra, inaugurując Wielki Jubileusz Roku 2000.

W „Dekalogu” autorzy ekspozycji przybliżają nauczanie i życie Stefana Wyszyńskiego i Karola Wojtyły, z cytatami, wyrażonymi w symbolice malarskiej przez Stefana Gierowskiego, wybitnego przedstawiciela polskiej awangardy.

Muzeum Mt 5,14 | Muzeum Jana Pawła II i Prymasa Wyszyńskiego mieści się na terenie Centrum Opatrzności Bożej, stanowiąc jego integralną część. Jest ono instytucją kultury współprowadzoną przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Archidiecezję Warszawską.

Dyrektorem Muzeum jest Marcin Adamczewski.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem