Reklama

Trzy tytuły kościoła parafialnego Trójcy Przenajświętszej w Krośnie

Niedziela przemyska 45/2005

Czternastowieczna świątynia krośnieńska, której patronuje Trójca Święta, została wzniesiona z fundacji króla Kazimierza Wielkiego. Do niedawna był to jedyny kościół parafialny dla całego miasta i trzech przyległych wiosek. Przez kolejne wieki dotykały go różne przypadki losowe, ale wciąż odradzał się, dzięki życzliwości i ofiarności miejscowego ludu. Historycy sztuki twierdzą, że dzisiaj jest to prawdziwe muzeum kościelne. Muzeum wprawdzie kojarzy się z pewną formą stagnacji, ale to określenie nie dotyczy kościoła Trójcy Przenajświętszej. Jest on bowiem świątynia dla jednej z większych krośnieńskich wspólnot parafialnych.
Wśród kilku tytułów historyczno-kościelnych, odnoszących się do wspominanej świątyni, najstarszy i używany do dzisiaj - to krośnieńska fara, nieco późniejszy - kościół prepozyturalnego i współczesne tytuły: bazylika mniejsza oraz kolegiata.
Fara (niemieckie pfarre) - jest to przyjęte drogą zwyczaju, określenie głównego kościoła parafialnego. W stolicy biskupiej był to drugi kościół po katedrze. Kościoły farne wznoszono w miastach w pobliżu rynku, jako ośrodki życia religijnego (opieka religijna nad bractwami, cechami). W dużych terytorialnie parafiach podlegały mu kościoły filialne, pomocnicze i kaplice. Znaczniejsze fary łączono z tzw. kapitułami, podnosząc je do godności kolegiat.
Od 1598 r. krośnieńska fara zyskała tytuł kościoła prepozyturalnego. W tym bowiem czasie miejscowy duszpasterz zyskał tytuł prepozyta (z języka łacińskiego prepositus wywodzi się termin proboszcz - w odróżnieniu wtedy od zwykłych rządców parafii, nazywanych plebanami). Tytuł prepozyt przysługiwał zwierzchnikowi tzw. mansjonarzy. Mansjonarie (mansio - mieszkanie, dom), to kolegia kapłanów tzw. nieusuwalnych z prepozytem na czele, zobowiązanych do wspólnego życia i mieszkania przy danej świątyni, a także do wypełniania określonych obowiązków liturgicznych. Jeśli przy danej świątyni nie występowali wikariusze właściwi, mansjonarze podejmowali też obowiązki duszpasterskie. Krosno było trzecią prepozyturą w diecezji przemyskiej, po Dynowie i Przemyślu.
Od 1998 r., fara krośnieńska otrzymała szacowny tytuł bazyliki mniejszej, jako szósta świątynia archidiecezji przemyskiej. W ten sposób Kościół powszechny docenił wartość zabytkową, użyteczność liturgiczną i duszpasterską kościoła krośnieńskiego. Tytuł bazyliki mniejszej nawiązuje do najbardziej czcigodnych (tzw. patriarchalnych - bazylik większych) świątyń, które podlegają bezpośrednio papieżowi, a wyróżniają się tronem i ołtarzem papieskim. Jedną z nich jest bazylika św. Piotra w Rzymie.
Autor artykułu Wielkanocne wspomnienia, zamieszczonego w Niedzieli z 10 kwietnia 2005 r. podaje do wiadomości, że przy bazylice farnej w Krośnie została ustanowiona nowa kapituła, której celem będzie przybliżanie wiernym katolickiej nauki społecznej. - Tym samym bazylika farna w Krośnie zyskała dodatkowy tytuł - kolegiaty (od kolegium - grupa osób, tu - duchownych - kapituła).
Kolegiata to świątynia znacznego ośrodka kościelnego w danej diecezji, z większą liczbą pracujących tam kapłanów. Kolegium kapłanów przy kolegiacie tworzy tzw. kapitułę kolegiacką (prałaci i kanonicy), której celem jest sprawowanie bardziej uroczystych czynności liturgicznych w kościele kolegiackim, względnie duszpasterskich, podejmowanych na jego duchowym obszarze. Przykładem tego jest dawna działalność kapituł kolegiackich w Jarosławiu i Brzozowie, które poprzez bogate duszpasterstwo, kierowanie bractwami kościelnymi, przez nadzór nad szkolnictwem i dziełami miłosierdzia chrześcijańskiego, owocnie oddziaływały wychowawczo, sięgając głęboko w życie rodzinne i społeczne wiernych. Dlatego wspomniane miasta, ze swoimi kolegiatami i kapitułami, były ośrodkami postępu religijnego, moralnego, społecznego i kulturalnego nie tylko dla swoich wiernych w mieście, ale też dla całej okolicy. Kapituły dawały też biskupom możliwości wyróżniania duchowieństwa, po linii swoistego awansu - dawniej też materialnego, dzisiaj już tylko honorowego.
Warto zauważyć, że fara krośnieńska już dawno spełniała odpowiednie warunki, by otrzymać tytuł kolegiaty i swoją kapitułę. Były to czasy biskupa przemyskiego Wacława Hieronima Sierakowskiego, który kościół krośnieński uważał w diecezji za drugi w swej godności po katedrze przemyskiej i planował utworzyć tam kolegiatę i kapitułę. Prepozytem krośnieńskim był wtedy sufragan przemyski, bp Andrzej Pruski. Wyróżnieniu Krosna, przeszkodziła jednak w 1750 r. nominacja bp. Sierakowskiego na stolicę arcybiskupią we Lwowie.
Dopiero po 255 latach, to co było zapowiadane, stało się rzeczywistością. Po Jarosławiu, Brzozowie i Przeworsku, Krosno ma swoją kolegiatę, a wkrótce i pełną kapitułę.

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Akt oskarżenia za znieważenie wizerunku Matki Boskiej

2021-09-22 15:06

[ TEMATY ]

Matka Boża

profanacja

Uczestnik demonstracji publicznie znieważył przedmiot czci religijnej poprzez przedstawienie go w sposób posiadający wyraźne konotacje seksualne. Mężczyzna miał na sobie koszulkę z obustronnym nadrukiem przedstawiającym obraz Matki Boskiej Częstochowskiej z bananem umieszczonym w ustach. Dodatkowo, wizerunek zestawiony był z logotypem ruchu LGBT.

Prawnicy Ordo Iuris reprezentują w tym postępowaniu oskarżycieli posiłkowych – byłą radną Annę Kołakowską oraz pedagoga i muzyka dr. Andrzeja Kołakowskiego. Zdaniem Instytutu, ocena wspomnianych czynów jest jednoznaczna - podlegają one odpowiedzialności karnej. W świetle orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, wolność słowa wiąże się z odpowiedzialnością, także z poszanowaniem wolności wyznania. Z uwagi na pojawiających się naśladowców, kolejne akty profanacji czy inne przejawy dyskryminacji oraz szydzenia z katolików, podjęcie adekwatnej reakcji karnej jest niezbędne.

CZYTAJ DALEJ

Francuska batalia przeciwko transpłciowej indoktrynacji dzieci

2021-09-23 16:58

[ TEMATY ]

dzieci

protest

Francja

transpłciowa indoktrynacjia

Vatican News

Francuscy lekarze, sędziowie, adwokaci, intelektualiści, nauczyciele i rodzice wystosowali apel zdecydowanie sprzeciwiający się transpłciowej indoktrynacji dzieci. Piszą w nim o „kradzieży dzieciństwa” i „robieniu towaru z ciała” nieletnich coraz częściej indoktrynowanych do zmiany płci. Mediom zarzucają, że świadomie promują ideologię gender, mimo iż znane są jej zgubne skutki.

„Nie możemy dłużej milczeć, wobec tego, co uważamy za poważne wypaczenie w imię emancypacji «dziecka transpłciowego» (które twierdzi, że nie urodziło się we «właściwym ciele»). Radykalne dyskursy legitymizują żądania zmiany płci na podstawie zwykłej percepcji, przedstawianej jako prawda. Ale dzieje się to za cenę dożywotniego leczenia, a nawet zabiegów chirurgicznych (usunięcie piersi lub jąder) na ciałach dzieci i młodzieży” – piszą sygnatariusze apelu. Wskazują, że ideologiczna indoktrynacja, której współwinne są też media, przyczynia się do gwałtownego wzrostu liczby dzieci i nastolatków pragnących zmienić płeć. Jako przykład podają region Ile-de-France, gdzie dekadę temu takich próśb było dziesięć rocznie, a obecnie jest dziesięć miesięcznie. Wskazują, że takie dzieci stają się ofiarami na całe życie: stają się dożywotnimi niewolnikami środków hormonalnych sprzedawanych przez firmy farmaceutyczne oraz kolejnych operacji w pogoni za chimerycznym marzeniem o wymarzonym ciele.

CZYTAJ DALEJ

Radomsko dziękuje za beatyfikację

W najbliższą niedzielę 26 września o godz. 18 w kościele św. Lamberta w Radomsku abp Wacław Depo będzie przewodniczył uroczystej Mszy św. dziękczynnej za dar beatyfikacji kard. Stefana Wyszyńskiego.

Po Eucharystii odbędzie się koncert w wykonaniu Chóru Towarzystwa Śpiewaczego im. Stanisława Moniuszki w Radomsku, Zespołu Kameralnego Filharmonii Częstochowskiej oraz solistów Teatru Wielkiego w Łodzi.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję