„Chrześcijańska wspólnota to wspólnota w Jezusie Chrystusie i przez Jezusa Chrystusa. Nie może to być nic innego. Jest to prawdą dla wszystkich rodzajów wspólnot, które grupują pewną liczbę wiernych - od takiej, która powstaje na podstawie jednego zwykłego spotkania, do takiej, która rodzi się z jedności trwającej wiele długich dni. Jeśli możemy być braćmi, to tylko przez Jezusa i w Jezusie Chrystusie”. Pogląd ten wyraził Dietrich Bonhoeffer w książce pt. Wspólne życie. Książka powstała na naszym szczecińskim gruncie, będąc owocem przemyśleń podczas jego pobytu w dzielnicy Zdroje w latach 1935-37.
Ta prawda leży u podstaw wspólnot istniejących na naszym terenie. Czy można uzyskać ich całościowy obraz? Ostatnio odbyła się promocja książki pt. Postawy społeczno-religijne mieszkańców archidiecezji szczecińsko-kamieńskiej, której ukazanie się już sygnalizowaliśmy naszym Czytelnikom. Jest to praca zbiorowa, przygotowana na podstawie badań socjologicznych przez Ośrodek Sondaży Społecznych, placówkę Instytutu Kościoła Katolickiego SAC w Warszawie. Archidiecezja szczecińsko-kamieńska jest w Polsce jedenastą diecezją, w której przeprowadzono takie badania. Na naszym terenie nie było dotychczas tego rodzaju badań. W rozdziale, zatytułowanym Wiara a postawy społeczne, ks. prof. dr hab. Witold Zdaniewicz SAC analizuje życie wspólnotowe respondentów. Nas interesują uwzględnione tam dwa następujące wskaźniki: przynależność do wspólnot i stowarzyszeń religijnych oraz osobno przynależność do Akcji Katolickiej.
Kościół pokłada dużą nadzieję w odnowieniu życia religijnego przez uczestnictwo wiernych w różnych wspólnotach (stowarzyszeniach religijnych). Jednak biorąc pod uwagę ogólną liczbę katolików w Polsce i porównując ją z liczbą przynależnych do wspólnot, autorzy formułują wniosek, że nie jest to mocna strona polskiej religijności. Ta prawidłowość występuje także w naszej archidiecezji. Respondenci, którzy nie należą do żadnej wspólnoty religijnej, stanowią 92,3% badanych. Tylko 7,0% przynależy do jakiejś wspólnoty. Wśród nich 2,5% przynależy w sposób aktywny, a 4,5% respondentów deklaruje tylko przynależność bierną.
W przeprowadzonych badaniach, w ramach próby badawczej, respondenci deklarowali przynależność do różnych wspólnot (stowarzyszeń religijnych): kółek różańcowych, Odnowy w Duchu Świętym, Caritasu, neokatechumenatu, Liturgicznej Służby Ołtarza, Straży Serca Jezusowego, Stowarzyszenia „Rodzina Kolpinga”, Szkoły modlitwy - ćwiczeń ignacjańskich, Rodziny Radia Maryja, Ruchu Światło-Życie. Trzeba jednak zaznaczyć, że autorzy badań zwracają uwagę na liczbę przeprowadzonych wywiadów. Ze względu na szczupłość środków finansowych było ich tylko 600 - „to najmniejsza próba spośród wszystkich realizowanych przez OSS badań diecezjalnych. Z tego powodu uzyskane wyniki mogą być (przy niektórych szczegółowych przekrojach) obciążone znacznym błędem wnioskowania”.
Wydaje się, że powyższe stwierdzenie jest prawdziwe w stosunku do wspólnot. Uzyskane przez poszczególne wspólnoty wyniki procentowe nie odzwierciedlają faktycznej różnicy liczebnej miedzy nimi. Szkoda, że próba badawcza nie była bardziej reprezentatywna. Do kwestii wspólnot trzeba będzie w przyszłych badaniach powrócić, aby być może poświęcić im badania szczegółowe.
W sposób niekwestionowany z podsumowania badań wynika, że mimo ogólnie prospołecznych postaw tylko niewielka część wiernych archidiecezji szczecińsko-kamieńskiej (2,5%) to aktywni członkowie wspólnot religijnych.