Reklama

Obrzędy pogrzebowe w czasach Jezusa

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Kto nam odsunie kamień od wejścia do grobu?” (Mk 16, 3). Aby lepiej zrozumieć ewangeliczne relacje o złożeniu ciała Jezusa do grobu i wydarzeniach poranka zmartwychwstania, przyjrzyjmy się najpierw niektórym faktom dotyczącym chowania zmarłych w czasach biblijnych, zwłaszcza w czasach Pana Jezusa.

Miejsca pochówku

Starożytni Hebrajczycy wybierali różne miejsca. W niektórych przypadkach miejscem pochówku był dół lub rów wykopany w ziemi, które czasami oznaczano drzewem (Rdz 35, 8), natomiast w przypadku osób o złej sławie - stosem kamieni (Joz 7, 26), (2 Sm 18, 17). Jaskinie w wapiennych wzgórzach stanowiły naturalne grobowce (Rdz 25, 9; 49, 31; 50, 13). Groby wykute w skale są najbardziej znanymi miejscami pochówku. W I wieku przed Chrystusem czołowe rody z Jerozolimy wykuwały monumentalne grobowce w dolinie Cedronu. Pan Jezus mówi o „grobach pobielanych” (Mt 23, 27), co oznacza, że były budowlami. Groby wykute w skale często znajdowały się w ogrodach (2 Krl 21, 18.26; Mt 27, 57; J 19, 41- 42).
W czasach Pana Jezusa wykuwano w Jerozolimie w wapiennych skałach zarówno proste groby, jak też mające bogatą dekorację i rzeźbione wejścia.
Pierwsze miały niewielki otwór wysoki na ok. 1 m, który zamykano prostokątnymi płytami lub też okrągłym, płaskim kamieniem (Mt 27, 60), który umieszczano w wyżłobieniu. Głaz należało przetoczyć w jedną lub drugą stronę, by zamknąć lub otworzyć grobowiec. Miał on chronić grób przed zwierzętami krążącymi wokół miast. Po wciśnięciu się do środka, należało zejść stopień czy dwa w dół i wówczas można było się wyprostować. Wzdłuż trzech ścian komory znajdowały się skalne ławy. W ścianach za ławami wykuwano nisze o wymiarach około 2 m dł. x 0, 5 m szer. x 1 m wys., gdzie można było złożyć ciało zmarłego. Takie rodzaje grobów były powszechne w Jerozolimie w I wieku.
Wielkie rodziny często posiadały grobowce, które były zespołem podziemnych połączonych ze sobą komór grobowych z niszami w ścianach. W jednym z grobowców znaleziono aż osiemdziesiąt nisz. Czasami były to grobowce z dziedzińcem przed wejściem z kwiatami i krzewami ozdobnymi. Same wejścia były starannie wyciosane w skale, by przypominały portale eleganckich domostw, czasami ozdabiano je płaskorzeźbami liści i kwiatów. Zamykano je drewnianymi lub kamiennymi drzwiami normalnych rozmiarów.
W większości grobowców kości nie leżały długo w niszach. Po okresie około roku, kiedy ciało uległo rozpadowi składano je do tzw. ossuariów (z łac. os lub ossum - kość). Były to skrzynki, zwykle z wapienia, służące do przechowywania ludzkich kości po rozkładzie zwłok. Średnie ich wymiary wynosiły 50-75 x 30-50 x 24-40 cm. Zasadniczo były przeznaczone na kości jednej osoby, czasem składano kości kilku osób. Ossuaria stały się popularne w Palestynie w I wieku przed Chrystusem i były używane do IV wieku po Chrystusie. Wiele grobowców wyposażono w małe nisze (hebr. Kôchim), w których umieszczano ossuaria, albo też ustawiano je na ławach lub na ziemi, a wolne miejsce ponownie wykorzystywano. Praktyka ta umożliwiała rodzinie korzystanie z tego samego grobowca przez wiele pokoleń.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Reklama

Przygotowania do pogrzebu

Większość elementów rytuału pogrzebowego Hebrajczyków została opisana w różnych miejscach w Biblii. Kiedy tylko dana osoba zmarła, najstarszy syn lub najbliższy z obecnych krewnych zamykał jej oczy (Rdz 46, 4), co tłumaczy podobieństwo śmierci do snu. Następnie podwiązywano podbródek, żeby usta były zamknięte (J 11, 44), myto ciało (Dz 9, 37) i namaszczano wonnościami (J 12, 7; 19, 39; Mk 16, 1; Łk 24, 1), potem ciało owijano najczęściej w lnianą tkaninę (Mt 27, 59), a na twarz kładziono chustę (J 20, 7). Dostojników nieraz chowano we wspaniałych szatach. Dane archeologiczne i biblijne wskazują, że ludzi zamożnych i ważne osobistości życia politycznego chowano wraz z bogatym wyposażeniem, takim jak: szaty, biżuteria, meble, broń, ceramika. Ciało nieśli do grobu na drewnianych noszach zwykle przyjaciele, słudzy i krewni (2 Sm 3, 31). Na początku konduktu pogrzebowego szły wynajęte, zawodowe płaczki, za nimi członkowie rodziny, głośno wyrażając swój ból (por. 2 Sm 3, 31.32; Hi 21, 33, Am 5, 16). W konduktach szli również fleciści (Mt 9, 23). Z powodu ciepłego klimatu w Palestynie pogrzeb odbywał się zwykle tego samego dnia. U Żydów pochówek był normalną praktyką, pozostawienie ciała, by się rozłożyło niepochowane było hańbą (1 Krl 14, 1-14). Każdy, kto znalazł zwłoki na skraju drogi miał obowiązek je pochować (2 Sm 21, 10-14).

Grób Jezusa

Józef z Arymatei był zamożnym człowiekiem i miał nowy grób w ogrodzie. „On to udał się do Piłata i poprosił o ciało Jezusa. Zdjął je z krzyża, owinął w płótno i złożył w grobie, wykutym w skale, w którym nikt jeszcze nie był pochowany” (Łk 23, 52-53), „przed wejściem do grobu zatoczył duży kamień i odszedł” (Mt, 27, 60). Zbliżający się szabat ponaglał do ukończenia obrzędów pogrzebowych przed zachodem słońca. Po upływie szabatu kilka niewiast poszło do grobu, żeby namaścić ciało wonnościami. „Mówiły między sobą: «Kto nam odsunie kamień od wejścia do grobu?»” (Mk 16, 3). Zauważyły, że jest odsunięty i zajrzały do środka. Nie znalazły ciała Pana Jezusa. Potem do grobu udali się uczniowie. Piotr wszedł do środka i zauważył płótna, w które było owinięte ciało oraz chustę, następnie Maria Magdalena, która wewnątrz zobaczyła „dwóch aniołów w bieli, siedzących tam, gdzie leżało ciało Jezusa - jednego w miejscu głowy, drugiego w miejscu nóg” (J 20, 12).
Ewangeliści najwyraźniej opisują niewielki grób z niskim wejściem (1a) zataczane kamieniem, za którym znajdowała się pierwsza komora (2), i wykutych po bokach ławach (2a), następnie druga komora (3) z jedną lub kilkoma niszami. Ciało nie zostało umieszczone w niszy (3a), jak moglibyśmy się tego spodziewać, ze względu na pośpiech. Po zmartwychwstaniu Pana Jezusa płótna pozostały, a ława była dogodnym miejscem dla aniołów.
Ciało Pana Jezusa zostało złożone w grobowcu, który nie był przygotowany dla Niego. Poza tym, grobowiec ten należący do rodziny Józefa z Arymatei był nowy i zapewne nie posiadał żadnych oznaczeń, jakie miały starożytne grobowce, w których złożono wielu członków rodziny.

2007-12-31 00:00

Ocena: +5 -1

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Gaza: zwierzchnicy Kościołów Ziemi Świętej reagują na czwartkową masakrę

2024-03-02 16:57

[ TEMATY ]

Gaza

PAP/EPA/IGOR TKACHENKO

„Według zeznań naocznych świadków, we wczesnych godzinach porannych w czwartek 29 lutego siły izraelskie w południowo-zachodniej Gazie otworzyły ogień do tłumów cywilów, którzy chcieli otrzymać worki mąki, aby nakarmić swoje głodujące rodziny” - piszą Patriarchowie oraz Zwierzchnicy Kościołów w Jerozolimie w specjalnym oświadczeniu. Tekst zaznacza, iż w efekcie tych działań zginęło ponad 100 osób z lokalnych mieszkańców, a wiele więcej zostało rannych. Sygnatariusze potępiają takie wydarzenia.

„Wzywamy walczące strony do natychmiastowego i długotrwałego zawieszenia broni, które pozwoli na szybkie dostarczenie pomocy humanitarnej do Strefy Gazy oraz na wynegocjowanie uwolnienia osób przetrzymywanych jako jeńcy i więźniowie” - piszą w wydanym wczoraj orędziu zwierzchnicy różnych Kościołów Ziemi Świętej. Podkreślają przy tym tragiczną sytuację, w jakiej znajduje się ludność na terenie ogarniętym działaniami wojennymi. Do prawie 0,5 mln cywilów nie dociera już prawie żadna pomoc, „z powodu surowych ograniczeń wjazdu i braku eskorty dla konwojów dostawczych”. Jak przypomina tekst orędzia, przedstawiciele organizacji udzielających wsparcia potrzebującym „tak często ostrzegali przed głodem spowodowanym oblężeniem na północy Strefy Gazy, że zagraniczne rządy dobrej woli były zmuszone w ostateczności do przeprowadzania zrzutów humanitarnych”. Jednak takie działania stanowiły zaledwie kroplę w morzu potrzeb.

CZYTAJ DALEJ

Bóg udziela człowiekowi wskazań, bo chce uczynić go wolnym

2024-03-01 09:56

[ TEMATY ]

rozważania

O. prof. Zdzisław Kijas

Adobe Stock

Bóg nie jest wszechmocnym, który narzuca człowiekowi swoje prawa, taktując go jak niewolnika, który słuchać musi praw swojego pana. Nic podobnego! Bóg udziela człowiekowi wskazań, bo chce uczynić go wolnym. Jest Nauczycielem, który uczy człowieka reguł pięknego i szczęśliwego życia. Jest Ojcem, który pokazuje swoim dzieciom drogi, które prowadzą do dobrej przyszłości, do domu, który daje poczucie bezpieczeństwa i schronienia.

Ewangelia (J 2, 13-25)

CZYTAJ DALEJ

Lubelscy terytorialsi uczcili „Żołnierzy Wyklętych”

2024-03-02 15:32

2LBOT

Dla żołnierzy 2 Lubelskiej Brygady Obrony Terytorialnej, która nosi imię majora Hieronima Dekutowskiego ps. „Zapora” – oficera AK i niezłomnego bohatera walk o niepodległą Ojczyznę, Narodowy Dzień Pamięci „Żołnierzy Wyklętych", to szczególnie ważna data.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję