Reklama

Kościół

Rocznik Papieski 2020: ponad 1,3 mld katolików, więcej biskupów, mniej księży i osób konsekrowanych

Na koniec 2018 roku na świecie żyło 1329 mln katolików ochrzczonych, w Kościele było 5377 biskupów (łącznie z kardynałami i arcybiskupami), prawie 44 tys. diakonów stałych, niespełna 51 tys. braci zakonnych i ok. 642 tys. zakonnic. Te i wiele danych przynoszą dwa najnowsze opracowania Centralnego Urzędu Statystycznego Kościoła: Annuario Pontificio (Rocznik Papieski) 2020 i Annuarium Statisticum Ecclesiae (Rocznik Statystyczny Kościoła) 2018.

2020-03-25 17:45

[ TEMATY ]

Kościół

statystyki

Grażyna Kołek

Pierwszy rocznik, ukazujący się co roku, z niewielkimi przerwami, od połowy XIX wieku, zawiera liczby, ale też nazwy kościelnych jednostek administracyjnych, imiona nazwiska i krótkie dane biograficzne o ich rządcach, o kierownikach i pracownikach urzędów Kurii Rzymskiej, wykazy i obsady nuncjatur apostolskich oraz podobne informacje o korpusie dyplomatycznym, akredytowanym przy Stolicy Apostolskiej, dane o męskich i żeńskich zakonach i zgromadzeniach zakonnych i szereg innych wiadomości. W sumie jest to podstawowe i bardzo wszechstronne źródło wiedzy o Kościele katolickim.

Rocznik Statystyczny jest publikacją, ukazującą się okresowo, zwykle co 3 lata, i dostarcza materiały wyłącznie liczbowe (a więc bez nazwisk i adresów), dotyczące wszystkich wymiarów życia kościelnego, a więc diecezji, liczby chrztów, małżeństw i pogrzebów oraz szereg innych danych z podziałem na państwa i kontynenty.

Z bogactwa informacji zawartych w obu tych wydawnictwach, wyłania się całościowy obraz Kościoła w określonych ramach czasowych.

Reklama

Tak więc w latach 2013-18 (taki przedział czasowy obejmuje najnowsze Annuarium Statisticum Ecclesiae [ASE]) liczba katolików na świecie wzrosła z 1 miliarda 254 milionów do 1 miliarda 329 milionów, czyli o 75 mln osób. Oznacza to, że na koniec 2018 stanowili oni prawie 18 proc. ogółu mieszkańców naszej planety. Najwyższy odsetek katolików w stosunku do miejscowej ludności występował w tym czasie w Ameryce Północnej i Południowej (całościowo) – 63,7 proc., podczas gdy w Europie było to 39,7, w Oceanii (z Australią) – 26,3, w Afryce – 19,4 i w Azji – 3,3 proc.

Na tym ostatnim kontynencie powoli i nieznacznie zwiększa się z każdym rokiem liczba katolików: w 2013 był to wzrost o 10,9 proc. a w 5 lat później o 11,1 proc., ale ogólny przyrost liczby ludności w tej części świata był w tym okresie znacznie większy i szybszy – w 2018 wyniósł on prawie 60 proc. W krajach afrykańskich i w Oceanii wzrost liczby katolików był mniej więcej taki sam jak ogółu miejscowych mieszkańców.

W okresie 2013-18 liczba biskupów wzrosła z 5173 do 5377, a więc o ponad 3,9 proc, przy czym najwyższe wskaźniki odnotowały tu Kościoły lokalne w Oceanii – o 4,6 proc. oraz w Ameryce i Azji – po 4,5, następnie w Europie – o 4,1, podczas gdy w Afryce wzrost wyniósł jedynie 1,4 proc.

Reklama

Z danych ACE wynika, że w omawianym pięcioleciu nastąpił ogólnie spadek liczby księży diecezjalnych i zakonnych o 0,3 proc., przy czym o ile w pierwszych dwóch latach (2013-14) wystąpił wzrost ogólnej liczby o 1,4 tys., to w drugim trzyleciu był już spadek. W Afryce i Azji tradycyjnie już mieliśmy do czynienia ze wzrostem liczby kapłanów: odpowiednio o 14,3 i 11 proc., podczas gdy w Ameryce występowała tendencja stabilizacyjna, a w Europie i Oceanii zaznaczył się spadek o odpowiednio 7 i niespełna 1 proc. liczby księży.

Nadal utrzymywała się w tym okresie przewaga naszego kontynentu, gdy chodzi o bezwzględną ilość duchownych – posługiwało tu 41,3 proc. ogółu światowego duchowieństwa, podczas gdy w Ameryce wskaźnik ten wyniósł 40 proc. Na dalszych miejscach były Azja, Afryka i Oceania.

Tym elementem życia kościelnego, który od wielu lat wykazuje stały wzrost, jest posługa diakonów stałych: w 2013 było ich 43195, a w 5 lat później – już 47504, a więc o prawie 10 proc. więcej.

Ciągle natomiast spada, i to bardzo wyraźnie, liczba braci i sióstr zakonnych. Tych pierwszych było w 2018 o prawie 8 proc. mniej niż 5 lat wcześniej – odpowiednie niespełna 51 tys. wobec ponad 55 tys. w 2013. Tylko w Afryce i Azji odnotowano w tym czasie dość wyraźny wzrost ich liczby: o 6,8 i 3,6 proc.

W 2018 w Kościele powszechnym posługiwało niespełna 642 tys. zakonnic, podczas gdy 5 lat wcześniej było ich jeszcze prawie 694 tys. Największe spadki wystąpiły w Europie – o 15 proc., w Oceanii – o 14,8 i w Ameryce – o 12 proc. Zwiększenie ich liczby, które jednak nie było w stanie wyrównać ogólnego ubytku, odnotowały Afryka – o 9 i Azja – o 2,6 proc. Na tych dwóch kontynentach żyje obecnie 39 proc. ogółu sióstr (w 2013 – 34,6 proc.), podczas gdy w Europie i Ameryce odsetek ten zmalał z 64,3 do 59,9 proc.

I wreszcie liczba seminarzystów wyższych wykazuje również tendencję spadkową, choć nie tak dużą jak w przypadku osób konsekrowanych. W 2013 do kapłaństwa przygotowywało się na świecie 118251 kandydatów, a w 5 lat później – 115800, a więc o 2 proc. mniej. Tu także największy przyrost liczby kleryków wystąpił w Afryce – o 15,6 proc., podczas gdy Europa odnotowała dokładnie taki sam procentowy spadek a Ameryka – o 9,4 proc.

Ocena: +1 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Warszawa: prezentacja Rocznika Statystycznego Kościoła w Polsce za rok 2018

[ TEMATY ]

podsumowanie

statystyki

KEP

Andrzej Tarwid

Prezentacja Rocznika Statystycznego Kościoła katolickiego w Polsce „Annuarium Statisticum Ecclesia in Polonia AD 2020” miała miejsce dziś w Sekretariacie KEP. W spotkaniu udział wziął sekretarz generalny KEP bp Artur Miziński, dyrektor ISKK ks. dr Wojciech Sadłoń i ks. prof. Grzegorz Sokołowski z Obserwatorium Społecznego we Wrocławiu.

Rocznik Statystyczny opracowany w 2019 roku zaprezentował dyrektor ISKK ks. dr Wojciech Sadłoń SAC. Podkreślił, że opublikowane badania dotyczą głównie 2018 roku, a większość danych pochodzi z poszczególnych parafii, część została przekazana przez diecezje, dodatkowo zaprezentowano również dane dotyczące zgromadzeń męskich i żeńskich a także po raz pierwszy włączono do rocznika dane pochodzące z Komisji Wychowania Katolickiego, dotyczące lekcji religii.

Wskaźnik dominicantes (uczestniczących w coniedzielnej Mszy św.) w 2018 r. wyniósł średnio 38,2%, zaś communicantes (przystępujących do Komunii Świętej) - 17,3%. Dane te wskazują, że obydwa współczynniki są niemal identyczne z danymi za rok 2017: odpowiednio było to wtedy 38,3% dominicantes i 17% communicantes. Najwyższy poziom wskaźnika dominicantes odnotowano tradycyjnie w diecezji tarnowskiej (71,3%), rzeszowskiej (64,3%) oraz przemyskiej (60,4%), a najniższy w szczecińsko-kamieńskiej (24,2%), łódzkiej (24,5%) i koszalińsko-kołobrzeskiej (25%). Ks. Sadłoń wskazał, że liczba dominicantes spada od roku śmierci Jana Pawła II (2005).

Wskaźnik participantes – katolików angażujących się w życie parafii (poprzez przynależność do wspólnot i organizacji) - wynosi 8,1 % i różni się w poszczególnych regionach kraju.

- w Polsce mamy ponad 25 tys. księży diecezjalnych oraz ok. 9 tys. zakonnych, z czego w parafialne duszpasterstwo zaangażowanych jest ponad 20 tys., księży. Najwięcej księży przynależy do archidiecezji krakowskiej i katowickiej. Najmniejsza jest drohiczyńska i ordynariat – mówił.

Zaprezentowano również statystyki dotyczące powołań i ich zmieniającej się dynamiki na tle danych demograficznych. „W latach 80 widzimy, że trendy się rozchodziły – wzrastała ilość powołań, a demografia spadała, potem aż do współczesnych czasów te trendy się pokrywają, chociaż spadek powołań jest głębszy i nie można go w pełni wytłumaczyć spadkiem demograficznym” – mówił ks. Sadłoń. "W archidiecezji warszawskiej na 100 księży przypada aktualnie 15 alumnów, podobne wygląda sytuacja w archidiecezji wrocławskiej. Mamy tu bardzo duże zróżnicowanie” - dodał. Są diecezje, gdzie na 100 księży zaangażowanych duszpastersko przypada tylko 4 alumnów.

W Polsce jest obecnie 17,6 tys. sióstr zakonnych mieszkających w ponad 2100 domach, zaprezentowano również funkcje, jakie pełnią zakonnice. W zgromadzeniach męskich jest natomiast 11 tys. osób, z czego zdecydowana większość – ponad 9 tys. - to kapłani. Za granicą przebywa 27% zakonników z polskich prowincji.

Spadła o 2% liczba chrztów udzielonych w 2018 względem 2017 roku. Liczba urodzeń i chrztów pokrywa się. Do I Komunii św. przystąpiło ponad 400 tys. osób. Sakrament bierzmowania w obrządku łacińskim przyjęło niespełna 300 tys. osób, o 3,5% więcej niż w roku 2017. Sakrament małżeństwa został udzielony 133 tys. parom.

Ks. Sadłoń wskazał, że analizując liczbę rozwodów czy zawieranych małżeństw należy uwzględniać dane demograficzne.

W 2018 r. działało blisko 2,9 tys. katolickich poradni rodzinnych różnego typu oraz 28 domów samotnej matki, 10 katolickich ośrodków adopcyjno-opiekuńczych, 25 telefonów zaufania. Najwięcej poradni rodzinnych działa w diecezji katowickiej, radomskiej oraz koszalińsko-kołobrzeskiej.

W tym roku po raz pierwszy zaprezentowano dane dotyczące nieruchomych zabytków na terenach parafii. Jest to ponad 34 tys. obiektów, z czego blisko połowa została wpisana do rejestru zabytków. Najwięcej zabytków sakralnych jest na Śląsku.

Ks. prof. Grzegorz Sokołowski z Obserwatorium Społecznego we Wrocławiu, komentując dane dominicantes i communicantes stwierdził, że wyższe wskaźniki są na terenach należących do granic Polski przed II wojną światową a znacznie niższe na ziemiach "poniemieckich", zachodnich i północnych.

Omawiając liczbę powołań zwrócił uwagę na to, że księża urodzeni w czasie wyżu demograficznego z lat 50. XX wieku będą niedługo odchodzić na emeryturę. „Są diecezje, gdzie na 100 księży pracujących w duszpasterstwie jest tylko 4 alumnów w seminariach. Można spodziewać się, że w najbliższych latach w niektórych diecezjach zabraknie księży, którzy będą zaangażowani duszpastersko. W związku z tym może dochodzić do łączenia parafii. W sposób naturalny w szerszym zakresie trzeba będzie zaangażować osoby świeckie do wykonywania pewnych posług w parafii, np. organizowania nabożeństw, udzielania Komunii świętej” – mówił ks. Sokołowski.

Wskazał, że zgodnie z nauczaniem soboru watykańskiego II należy dostosowywać duszpasterstwo do współczesnej kultury. „Są rzeczy niezmienne w Kościele, jak doktryna, ale są też zmienne, takie jak metody duszpasterskie” – wskazał, przywołując świadectwa młodzieży zgromadzonej na Taize we Wrocławiu.

Bp Artur Miziński, sekretarz generalny KEP, podziękował Instytutowi Statystyki Kościoła Katolickiego w Polsce (ISKK) za przeprowadzane od 1972 roku badania, wspominając twórcę Instytutu, ks. Witolda Zdaniewicza.

CZYTAJ DALEJ

Bóg przemawia do mnie w ciszy - rozmowa z reżyserem filmu "Usłyszeć Boga" [premiera 07.04 w TVP2]

2020-04-06 08:52

[ TEMATY ]

O. Pio

spowiedź

Medjugorie

Archiwum Jacka Tarasiuka.

Z Jackiem Tarasiukiem, reżyserem i producentem filmowym o Medjugorje, św. o. Pio i tym, jak Bóg może działać przez Facebooka rozmawia Łukasz Krzysztofka

Łukasz Krzysztofka: Już we wtorek w TVP2 premiera Twojego najnowszego filmu pt. „Usłyszeć Boga”, który opowiada o niezwykłej mocy sakramentu spowiedzi. Skąd pomysł na film?

Jacek Tarasiuk: W 2018 r. wybrałem się z rodziną do San Giovanni Rotondo. Gdy stanąłem przed konfesjonałem o. Pio poczułem, że zrobię ten film. Po prostu wiedziałem. To był także czas, kiedy modliłem się o kierownika duchowego. I nagle dowiedziałem się, że kiedy będę przed grobem o. Pio, mogę go poprosić o to, żeby nim został. Poprosiłem.

Więc to św. o. Pio Cię zainspirował?

Tak, wiedziałem, że on "duchowo" będzie grał główną rolę w tym filmie.

Jak wyglądały przygotowania?

Trwały pół roku. Na początku, mając cały czas przed oczami konfesjonał o. Pio, w którym działy się niesamowite cuda myślałem o filmie, o wartości spowiedzi świętej. Dzisiaj wielu ludzi pomija ten sakrament. Co chwilę słyszę: jeśli Bóg jest, to On mnie przecież kocha i nie dopuści do mojej zguby... A przecież to my często sami skazujemy się na zgubę. On cały czas na nas czeka, tak jak ojciec czekał na syna marnotrawnego. Pozwolił mu iść przez życie swoją drogą, ale czekał na jego powrót. Wiem, że Bóg nas bardzo kocha. Pozwala na wiele rzeczy - dobrych i złych, jakie czynimy na świecie - bo dał nam nieograniczoną wolność, ale nadal jeszcze cierpliwie czeka...

Czyli na początku była wizja….

Tak – od tego się zaczęło. Właściwie poprzez o. Pio powierzyłem prace nad całym filmem Duchowi Świętemu. Niejeden z branży, słysząc to, oburzyłby się, że niby co - nie miałem planu? A ja zwyczajnie – po prostu zacząłem słuchać.

Czego doświadczyłeś, pracując nad filmem?

Dawno temu pewien mądry kapłan powiedział mi, że są trzy rodzaje myśli: nasze, te „z góry" i te fałszywe, zdradzieckie, których powinniśmy się wystrzegać. One pochodzą od złego ducha. Na każdym etapie naszego życia, by nie dopuszczać do swego umysłu ostatniego rodzaju myśli, należy pamiętać o sakramentach: spowiedzi świętej i Eucharystii. Ważne jest, by uczyć się rozpoznawać rodzaje myśli, które w sobie mamy. Dalszy etap to kontrola tych myśli. To jest trochę tak, jak na przejściu granicznym, chroniącym kraj przed zarazą. Pewnych myśli się nie dopuszcza. Dalej, gdy wołasz do Niego - w sercu zaczynasz słyszeć. Ja cały czas pytałem i czekałem na odpowiedź. Co mam robić? Kto ma wystąpić w filmie? Gdzie mam pojechać? Odpowiedzi zawsze przychodziły. Jestem przekonany, że od Ducha Świętego.

W filmie zobaczymy m.in. klasztor kapucynów w małopolskim Tenczynie, sanktuarium w Medjugorje i miejsce szczególnie związane ze św. o. Pio – San Giovanni Rotondo. Przypadkowe zestawienie?

Ja nie wybrałem o. Pio, to on wybrał mnie. W końcu to mój kierownik duchowy. Trudno sobie to wyobrazić, ale tak jest. O. Pio wybrał Tenczyn, dokładnie wskazał kapucyna, który ma wystąpić w tym filmie - o . Romana Ruska. Przyznam, że są nawet podobni do siebie. O. Pio wybrał też siostrę Bartłomieję. Pomimo moich wątpliwości, czy wątki poruszane przez bohaterów będą się dobrze uzupełniały, o. Pio wskazał mi właśnie ją.

W jaki sposób?

Gdy kontaktowałem się z s. Bartłomieją przez Facebooka, zobaczyłem na jej profilu zdjęcie o. Pio, wstawione niecałą godzinę wcześniej. To była godzina mojej niewiary, mojego zastanawiania się. Zatem kiedy o niej pomyślałem, ona jakimś dziwnym trafem wstawiała właśnie zdjęcie o. Pio. Takich widzialnych wskazówek dostałem wiele.

A dlaczego Medjugorie?

To kolejna zagadka dla mnie. Zastanawiałem się, czemu mam tam jechać. Wiedziałem, że powinienem, ale nie wiedziałem, co mam w tamtym miejscu nagrać. Bóg miał swój scenariusz. Po kilku miesiącach pracy nad nakręconym materiałem okazało się, że On zaplanował z tego dwa filmy. Prace nad drugim właśnie zamykam. Niebawem będziemy go mogli zobaczyć także na antenie TVP. Film "Grzech", bo o nim mowa, doskonale uzupełnia ten pierwszy film "Usłyszeć Boga".

W jaki sposób człowiek może usłyszeć w sobie to, co mówi do niego Bóg?

W filmie siostra Bartłomieja mówi: "Każdy z nas ma w swoim sercu miejsce, w którym mieszka Bóg". Pytanie: co ty z tym zrobisz – pokochasz Go, czy zaczniesz z Nim walczyć? Możesz próbować Go zagłuszyć. Albo pokładać w Nim nadzieję. Wtedy On wypróbuje twoją miłość. Masz wiele możliwości. Ale pamiętaj - jesteś jego najukochańszym dzieckiem i cokolwiek by ci świat nie mówił, On mieszka w twoim sercu. A gdy Go wyprosisz... zatrzymaj się i zadaj sobie pytanie: kim jesteś. On ci zada to samo pytanie przed twoją śmiercią.

Wielu powie, że w dzisiejszym świecie trudno usłyszeć Boga.

Myślę, że do niedawna było to wręcz niemożliwe. By usłyszeć Boga, musimy wyjść na pustynię. Kiedyś miałem możliwość przebywać na pustyni Wadi Rum w Jordanii, miejscu, które jest uznane za jedno z najcichszych miejsc na świecie. Cisza rzeczywiście przenikała cały umysł i ciało. Po jakimś czasie człowiek czuł się nieswojo.

Żyjemy w czasach, gdzie smakowanie prawdziwej ciszy graniczy z cudem…

To prawda. Gdy tylko zatrzymamy się, świat zewnętrzny natychmiast się o nas upomina. Radio w samochodzie, tłumy na ulicach, telewizor w domu, internet w komórce. A gdzie w tym wszystkim jest miejsce na rozmowę z Bogiem? Ale tak było do niedawna. Teraz przez pandemię świat nagle się zatrzymał i wszyscy doświadczamy tej ciszy. Co z nią zrobimy? Jak ją wykorzystamy? To od nas zależy, czy usłyszymy w niej Boga.

Premiera filmu dokumentalny „Usłyszeć Boga” we wtorek 7.04.2020 r. w TVP2 o godz. 22:55.

Prezentujemy zwiastun filmu:

CZYTAJ DALEJ

Świadectwa członków DDL o Wielkim Poście w czasie pandemii

Członkowie Diecezjalnej Diakonii Liturgicznej dzielą się swoimi świadectwami nt. Wielkiego Postu w czasie pandemii koronawirusa.

Świadectwa można przeczytać na stronie https://bit.ly/2USNp5A

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

Wspierają nas

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję