Reklama

Parafia Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny

Gołcza z Matką Bożą i... Wielkanocą

Agnieszka Dziarmaga
Edycja kielecka 22/2008

Sześć kościołów

Obecna parafialna świątynia pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny budowana w latach 1946-1952 jest szósta z kolei (budowniczym obecnego kościoła był ówczesny proboszcz ks. Józef Pluta). Pierwszy kościół w 1241 r. zniszczyli Tatarzy, drugi był wymieniony w źródłach w 1326, zaś w kolejnym, wzniesionym w 1585 r., znalazł pomieszczenie obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem - po dziś dzień najcenniejszy duchowo element kościoła w Gołczy. Z 1657 r. pochodził kolejny kościół; gdy znacznie podupadł, zastąpiono go nowym modrzewiowym w 1757 r. (niedawno przeniesionym do Przesławic). Tuż obok na sąsiednim wzgórzu wybudowano nowy kościół murowany, konsekrowany 29 maja 1983 r. przez bp. S. Szymeckiego, czyli dokładnie 25 lat temu. Z 1974 r. pochodzi wystrój wnętrza kościoła wykonany w większości przez krakowskich artystów, państwa Mitków.

Ciekawostki historyczne

„Szereg argumentów historycznych wskazuje, że parafia gołecka powstała już pod koniec XII wieku, chociaż jej utworzenie ówczesnych warunkach zajęło kilka lat” - pisze ks. Stanisław Dobrzanowski w monografii „Dzieje parafii Gołcza” (Wydawnictwo Naukowe PAT, Kraków 2007). Parafia w swej ciągłości była nieźle uposażona, a przez to stabilna. Stale także posiadała swego duszpasterza. Wpływy reformacji dotarły tu bardzo późno (w 1615 r. właściciel wsi Wielkanoc utworzył u siebie zbór, ale głównie dla ewangelików krakowskich).
Już w 1527 r. odnotowano funkcjonowanie szkoły w Gołczy, wiązanej z obecnością parafii (proboszcz czuwał nad nauczaniem i wynagrodzeniem nauczyciela). W 1651 r. był w Gołczy szpital dla 4 osób. Ufundował go St. Maciejowski, dziedzic Chobędzy i Kamienicy, zapisując 1700 zł na swych dobrach na jego uposażenie. Parafialne księgi są prowadzone niemal w sposób ciągły od 1684 r. (częściowo znajdują się one w archiwach krakowskich). Z Gołczy pochodził bp wileński Jan Nepomucen Kossakowski, ur. w 1755, kaznodzieja, patriota. W 1787 r. przez Gołczę przejeżdżał król St. August Poniatowski...
Historyczną miejscowością parafii jest Wielkanoc, wymieniana w aktach sądowych w Krakowie już w XIV wieku. Posiadał ją (XV w.) Jan Wielkanocki herbu Piakostki
W tejże Wielkanocy (która poza nazwą nie ma nic wspólnego ze świętem Wielkanocy, ale przez tę oryginalną nazwę bywa raz do roku przedmiotem zainteresowania różnych mediów) był wspomniany zbór ariański; do 1848 r. była tam grupa kalwinów, prawdopodobnie wypędzonych z Krakowa. Dzisiaj w Wielkanocy zwróci uwagę ładna, zadbana kapliczka, którą opiekuje się miejscowa parafianka.
Kościół posiada m.in. relikwie św. Floriana ofiarowane 6 kwietnia 1778 r. przez bp. Potkańskiego (relikwiarz jest zawsze wystawiany na uroczystości strażackie). W Kamienicy jest niewielka kapliczka św. Jana Chrzciciela z początku XX wieku, na cmentarzu wystawiono kaplicę w 1991 r. Z 1904 r. pochodzi figura Matki Bożej Niepokalanej, ufundowana w 50-lecie ogłoszenia dogmatu o Niepokalanym Poczęciu spr.
Najcenniejszym - duchowo i artystycznie - dobrem parafii pozostaje obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem Jezus, powstały w którymś z małopolskich warsztatów malarskich w XV-XVI wieku, a opisany już w 1663 r. przez bp. M. Oborskiego. Matka Boża z Gołczy pozostaje Przewodniczką prowadzącą parafian do swego Syna.

Reklama

20 lat razem

Proboszczem parafii jest od 20 lat ks. kan. Wiktor Zapart, rozmiłowany w historii parafii, dobrze znający jej potrzeby i wszystkich członków wspólnoty z osobna.
21 listopada ub. roku Gołczę nawiedziła kopia Ikony Jasnogórskiej. Na pamiątkę wydarzenia i dla wytrwania w duchowych postanowieniach w każdy 21 dzień miesiąca jest nabożeństwo do Matki Bożej Nieustającej Pomocy. Dobrą frekwencją cieszą się nabożeństwa majowe, różańcowe, fatimskie. Natomiast oryginalnym i bodaj nigdzie niespotykanym w diecezji nabożeństwem pozostaje całoroczna nowenna do Dzieciątka Jezus. 12 kolejnych stacji koncentruje się na 12 wydarzeniach z czasów dziecięcych i młodzieńczych Jezusa (jest to jakby I część różańca w 12. odsłonach). Duszpasterstwem dzieci i młodzieży zajmuje się przede wszystkim ks. Adam Dziadek (pisaliśmy na ten temat w poprzednim numerze „Niedzieli”), katechizuje Maria Cyganek. Jako katecheta do niedawna pracował Ksiądz Proboszcz, ale - jak mówi - zbliża się jubileusz 50 lat kapłaństwa (maj 2009), a „każdy etap życia człowieka - i kapłana - ma swoje prawa...”. Proboszcz podkreśla dobrą współpracę ze szkołami, co m.in. przekłada się na ciekawe duszpasterstwo, obejmujące także środowisko nauczycieli. W Gołczy jest szkoła podstawowa i gimnazjum. Patron Jan Paweł II - to zobowiązanie. Środowisko szkolne stara się wzorować na życiu Papieża poprzez specjalne Msze św., wieczornice, pielgrzymki.
W intencjach Kościoła i parafii modli się 8 kółek różańcowych, ok. 26. ministrantów służy przy ołtarzu. W każdej z 7 parafialnych wsi są jednostki straży pożarnej, które włączają się w organizację parafialnych uroczystości.

Parafia maleje

Obecnie w parafii mieszka 1947 osób. Przez 20 lat ubyło ponad 300 osób. Dawniej okolicę można było nazwać rolniczą, dzisiaj - jak mówi Ksiądz Proboszcz - 50 procent mieszkańców to renciści. W samej Gołczy rolników z prawdziwego zdarzenia jest zaledwie kilku. Ludność ubożeje, niemniej Ksiądz Proboszcz podkreśla ofiarność i troskę o parafialny kościół, co pozwoliło w minionych latach zrealizować niemałe inwestycje, m.in.: budowę plebanii, remont organistówki, wymianę dachu na kościele i sukcesywną dbałość o jego wnętrze, ogrodzenie cmentarza, instalację alarmu, nagłośnienia itd. Wszystko to zrobiono wspólnymi siłami, z odpowiedzialnością za parafialne dobro, zawierzając Matce Bożej z Gołczy.
Patrząc na dzieje parafii, dostrzega się w nich wiele elementów trwałości: stałość okręgu parafialnego i jego nieprzerwane istnienie, obecność proboszczów, stały rozwój kultu maryjnego.

Reklama

Św Teresa od Jezusa - twierdza wewnętrzna Kościoła

2019-10-15 13:12

DK/wikipedia.org

Święta Teresa z Ávili[a], właściwie Teresa Sánchez de Cepeda y Ahumada (ur. 28 marca 1515 w Gotarrendura (Ávila) w Hiszpanii, zm. 4 października 1582 w Alba de Tormes w Hiszpanii) – hiszpańska mistyczka, karmelitanka, pisarka kontrreformacji i teolog życia kontemplacyjnego. Była również reformatorką zakonu karmelitów i wraz ze świętym Janem od Krzyża jest uważana za założycielkę karmelitów bosych.

François Gérard, "Św. Teresa”
Św. Teresa Wielka z Ávila – piękna kobieta, „teolog życia kontemplacyjnego”

W roku 1622, 40 lat po śmierci, została kanonizowana przez papieża Grzegorza XV. 27 września 1970 roku papież Paweł VI ogłosił ją doktorem Kościoła nadając jej tytuł „doktora mistycznego”. Jej książki, w tym autobiografia, Księga Życia i jej przełomowe dzieło Twierdza wewnętrzna, są podstawową częścią literatury hiszpańskiego Renesansu, jak również mistycyzmu chrześcijańskiego i chrześcijańskiej medytacji, którą opisuje w swym ważnym dziele Droga Doskonałości. Wspomnienie liturgiczne św. Teresy obchodzone jest w dniu 15 października.

Widzenia

Około roku 1556, przyjaciele Teresy zasugerowali, że jej nowe przejścia są dziełem diabła, a nie pochodzące od Boga. Zaczęła więc stosować praktyki pokutnicze i umartwiać się. Jej spowiednik, jezuita święty Franciszek Borgiasz, jednakże zapewniał ją o boskim pochodzeniu jej doświadczeń. W 1559, w dzień świętego Piotra, Teresa doświadczyła wewnętrznego widzenia Jezusa Chrystusa, który w jej przekonaniu ukazał jej się w postaci cielesnej, choć dla oczu niewidzialny. Nie miała wątpliwości co do prawdziwości tej wizji. Takie widzenia Jezusa Chrystusa trwały w sposób nieprzerwany przez okres ponad dwóch lat. W innej wizji, Serafin wielokrotnie wbił w jej serce rozżarzony do czerwoności czubek złotej lancy, powodując niepojęty duchowo-fizyczny ból. Wizja ta jest zbieżna z wizją świętego Franciszka z Asyżu, opisaną w hymnie Walka miłości.

Teresa tak opisuje tę scenę:

„Zobaczyłam, w jego ręce długą złotą dzidę, zaś jej koniec pokryty żelazem rozżarzony był do czerwoności. Wydawało mi się, że wkuwał ją co pewien czas w moje serce i że przebijał moje wnętrzności. Gdy poruszał swą dzidą wydawało mi się, że porusza i moimi wnętrznościami. Pozostawił mnie całą płonąca wielką miłością do Boga. Ból był tak wielki, że aż zaczęłam jęczeć, a słodkość płynąca z jego nadmiaru była tak zaskakującą, że nie chciałam być go pozbawiona...”

Ta wizja była inspiracją dla jednego z najsławniejszych dzieł Berniniego, Ekstaza świętej Teresy znajdującego się w Kościele Matki Bożej Zwycięskiej w Rzymie.

Pamięć o tym wydarzeniu była dla Teresy inspiracją do końca jej życia i motywowała jej całożyciowe oddanie się naśladowaniu życia i cierpienia Jezusa Chrystusa, które streszczała w słowach: „Panie, pozwól mi cierpieć z Tobą albo umrzeć”.

Dzieła świętej Teresy z Ávili, tworzone dla celów dydaktycznych, są jednymi z najwybitniejszych w literaturze mistycznej Kościoła katolickiego. Jej proza jest naznaczona wpływem łaski, ozdobną schludnością i uroczą siłą wyrazu, Teresa jest w czołówce hiszpańskich prozaików. Jej poezja jest natomiast wyróżniana za czułość i poczucie rytmu myśli.

Twierdza wewnętrzna, napisana w roku 1577, w której porównuje rozwój duszy oddanej kontemplacji do zamku z siedmioma kolejnymi wewnętrznymi komnatami, analogicznie do siedmiu niebios, których przebycie prowadzi do zjednoczenia z Chrystusem. Książka uważana jest za duchowy testament św. Teresy i skarb mistyki katolickiej.

Jan Paweł II „W dniu 4 października roku 1582, który we wprowadzonym później Kalendarzu Gregoriańskim wypadł 15 października, w Alba, w granicach diecezji w Salamance, odeszła do Oblubieńca święta Teresa od Jezusa, osłabiona wiekiem i chorobą, lecz wciąż pełna żaru i płomiennej miłości do Boga i Kościoła. Przebyła długą drogę, opromienioną darem łaski prawdziwą „drogę doskonałości”, na której przez modlitwę otwarła się na służbę miłości przeniknęła w głąb „twierdzy duszy” i doświadczyła tej miłości, która im bardziej kogoś łączy z Bogiem, tym bardziej pobudza go do przejęcia się duchem Kościoła i do poświęcenia się Kościołowi”. Podczas podróży apostolskiej do Hiszpanii 1 listopada 1982 polski papież uczestniczył w Ávili w uroczystościach z okazji 400. rocznicy śmierci św. Teresy.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Na synodzie o kreatywnym duszpasterstwie i świadectwie po męczeństwo

2019-10-16 14:59

vaticannews / Watykan (KAI)

Amazonia nie potrzebuje duszpasterstwa zachowawczego, ale kreatywnego. Nie można kurczowo trzymać się przestarzałych metod, tylko z misyjną odwagą należy stawiać czoło nowym wyzwaniom. Mówiono o tym na 12. kongregacji Synodu Biskupów. Wskazano zarazem, że wychodząc od przesłania Ewangelii, Kościół musi zatroszczyć się o swe miłosierne i misyjne oblicze, będąc głosem wyzyskiwanych i prześladowanych ludów Amazonii, nawet za cenę męczeństwa.

Bożena Sztajner/Niedziela

W auli synodalnej przypomniano, że wspierając ludność tubylczą, należy prowadzić takie działania, które będą motywować ją do współodpowiedzialności za przyszłość Amazonii i wzmacniać przekonanie, iż tubylcy nie są jedynie ofiarami systemu, ale prawdziwymi protagonistami swej przyszłości. Wskazano zarazem, że zachowanie tego regionu przed zniszczeniem jest obowiązkiem całej ludzkości. Zaproponowano m.in. zacieśnienie współpracy między naukowcami z całego świata zajmującymi się ochroną stworzenia i skutkami zmian klimatycznych oraz włączenie do tych działań Papieskiej Akademii Nauk.

Poruszając na synodzie kwestie duszpasterskie, zauważono, że nie można pozostać obojętnym na głos wspólnot, które chronicznie pozbawione są kapłanów. Przypomniano, że ta rzeczywistość dotyczy 70 proc. Amazonii, a katolicy nie mogą korzystać z sakramentów nie tylko w niedziele, ale nawet na Boże Narodzenie czy Wielkanoc. Ojcowie synodalni zauważyli, że brak księży powoduje odchodzenie wiernych do sekt, w których pastorzy są bardziej bliscy i pozostają na miejscu. Odnotowano też znaczące osłabnięcie zapału misyjnego szczególnie w najbardziej oddalonych wspólnotach, w których panują trudne warunki życia.

„Amazonia potrzebuje misjonarzy, tylko im ludność tubylcza wciąż w pełni ufa” – mówiono na forum synodu. Kolejny raz pojawiała się propozycja tworzenia wędrownych grup misyjnych, co odzwierciedla styl życia i głoszenia Jezusa. W tym kontekście podkreślono, że bez zbędnej nostalgii trzeba zrezygnować z przestarzałych i niesprawdzających się już metod duszpasterskich, by z kreatywnością wypracować nowe, bardziej skuteczne na dzisiejsze czasy. Zwrócono tu uwagę na znaczenie ściślejszej współpracy ze świeckimi i docenienie ich zaangażowania.

Ojcowie synodalni przypomnieli zarazem, że wielkim wyzwaniem dla Kościoła w regionie Amazonii wciąż pozostaje duszpasterstwo w dużych metropoliach i dotarcie w nich m.in. do tubylców, którzy zostali wykorzenieni ze swej ziemi i zmuszeni do jej opuszczenia, co generuje nowe formy wykluczenia.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem