Reklama

Przewodnik biograficzny po cmentarzu na Rakowie

Sławomir Błaut
Edycja częstochowska 44/2010

W związku z 100. rocznicą powstania cmentarza na Rakowie ukazała się książka „Cmentarz Rakowski 1910-2010. Przewodnik biograficzny”. Redaktorami tej pracy zbiorowej są Roman Sitkowski i dr Juliusz Sętowski

Cmentarz Rakowski 1910-2010. Przewodnik biograficzny” to kontynuacja wydawnictw o cmentarzach w naszym mieście - „Cmentarz Kule w Częstochowie. Przewodnik biograficzny” (2005 r.) i „Cmentarz ewangelicko-augsburski w Częstochowie. Przewodnik biograficzny (2007 r.)” - obie autorstwa dr. Juliusza Sętowskiego, kierownika Ośrodka Dokumentacji Dziejów Częstochowy Muzeum Częstochowskiego. W książce o cmentarzu rakowskim znajdziemy 268 życiorysów osób, które zostały tam pochowane w okresie od 1910 r. po czasy nam współczesne. Około 200 biogramów jest wzbogaconych o fotografie, podobnie jak w książce o cmentarzu ewangelicko-augsburskim Juliusza Sętowskiego. Zgromadzenie aż tak wielu zdjęć redaktorzy przewodnika uznali za duży sukces. A jest to zasługa Romana Sitkowskiego. On właśnie przez kilkadziesiąt lat kompletował materiały, m.in. zdjęcia i relacje wielu osób tyczące historii dzielnicy Raków, w tym cmentarza rakowskiego. Sitkowski jest inicjatorem i pomysłodawcą wydania książki o częstochowskim cmentarzu na Rakowie, a w niedługim czasie ma ukazać się na rynku wydawniczym napisana przez niego obszerna monografia dzielnicy Raków.
Odrębne poszukiwania materiałów do przewodnika po cmentarzu na Rakowie prowadził Ośrodek Dokumentacji Dziejów Częstochowy Muzeum Częstochowskiego pod kierunkiem dr. Sętowskiego. Ośrodek kilkakrotnie dawał ogłoszenia w „Głosie Hutnika” i w prasie lokalnej, iż poszukuje informacji na temat osób pochowanych na Rakowie; rozwieszano na cmentarzu afisze obwieszczające, że Ośrodek kompletuje materiały do powstającego przewodnika, również umieszczano takie ogłoszenia w bibliotece na Rakowie przy al. Pokoju. Akcja ta przyniosła spodziewany efekt. Najobfitsze źródło informacji znaleziono jednak w osobach związanych od pokoleń z Rakowem, a znanych już wcześniej historykom z Ośrodka, np. Marii Michniewskiej, Alicji Pabiasz, Marii Strojnej. Zaoferowały one współpracę, polegającą na wskazywaniu konkretnych grobów i docieraniu do ludzi, którzy opowiadali o swoich bliskich tam pochowanych. Bardzo skuteczną w pozyskiwaniu materiałów do książki okazała się też metoda polegająca na naklejaniu na grobowcach (tych, które interesowały autorów po odczytaniu inskrypcji nagrobnych) specjalnie przygotowanych karteczek z informacjami o powstającym wydawnictwie i bezpośrednią prośbą do rodzin osób tam pochowanych o kontakt telefoniczny, mailowy bądź osobisty w siedzibie Ośrodka w Pałacu Ślubów. Te kartki docierały do różnych miejsc. Redaktorzy tomu otrzymywali telefony z Łodzi, Warszawy i innych miast w Polsce, niektóre osoby przychodziły do Ośrodka z gotowymi już biogramami i fotografiami bliskich pochowanych na Rakowie. Przy okazji tych kontaktów otwarły się szuflady z ciekawymi, nieraz bardzo cennymi materiałami o Częstochowie, np. Jerzy Sikora udostępnił swoje rodzinne znakomite zbiory dotyczące życia kulturalnego na Rakowie w okresie międzywojennym 1918-39. Jego ojciec i dziadek byli aktywnymi działaczami częstochowskich stowarzyszeń, m.in. Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”, Sodalicji Mariańskiej, współorganizatorami rozmaitych przedstawień dla mieszkańców Rakowa. Znaczną pomoc w zbieraniu materiałów do książki udzieliło Ośrodkowi także Towarzystwo Genealogiczne w Częstochowie.
Historyk dr Juliusz Sętowski stwierdza, że nie spodziewał się, iż na cmentarzu na Rakowie jest pochowanych aż tyle wspaniałych osób, których życiorysy świadczą o gorącym patriotyzmie, oddaniu w służbie Ojczyźnie. Wymienia m.in. dowódcę okręgu częstochowskiego Narodowych Sił Zbrojnych ppłk. Bolesława Karczewskiego - znakomitą postać, także Stanisława Żaka - szefa wywiadu NSZ okręgu częstochowskiego. Prócz tego pochowane są na Rakowie osoby z wielu organizacji niepodległościowych - chyba wszystkich, jakie działały na terenie naszego miasta. Odrębny „rozdział” pochowanych na rakowskim cmentarzu to kresowiacy, którzy po wojnie trafili do Częstochowy, głównie na al. Pokoju. Ich tragiczne losy - zsyłki rodzin, wędrówki do Polski różnymi drogami (m.in. z armią Andersa) - odnajdziemy w życiorysach zamieszczonych w książce o rakowskim cmentarzu. Jak podkreśla dr Sętowski, szczęśliwie udało się ocalić od zapomnienia postacie znakomitych dyrektorów huty i fabryk z Rakowa z dawnych lat, a także inżynierów, majstrów. Uchwycone zostały życiorysy nie tylko ludzi z elit, którzy tworzyli kulturę Rakowa na przestrzeni ostatnich stu lat, lecz także tzw. zwykłych częstochowian, np. właścicieli sklepów i domów na Rakowie, którzy przyczynili się do rozwoju tej dzielnicy, czy też rzemieślników, a nawet robotników, którzy np. działali na polu niepodległościowym.
Rozmach i skuteczność poszukiwań podejmowanych przez Ośrodek Dokumentacji Dziejów Częstochowy stwarza możliwość opracowywania i przedstawiania w wydawnictwach historii niewielkich społeczności - niekoniecznie związanych z jakąś konkretną instytucją czy też ideologią - ale działających zgodnie z ideą obywatelskości. Wydawnictwa takie wzbogacają naszą wiedzę o losach częstochowian i historii Częstochowy.
Jak wspomniałem na wstępie, książka „Cmentarz Rakowski 1910-2010. Przewodnik biograficzny” to praca zbiorowa. Autorów poszczególnych biogramów jest 28. Prócz wymienionych - Romana Sitkowskiego i dr. Juliusza Sętowskiego - odnotuję jeszcze jednego z autorów - redakcyjnego kolegę z „Niedzieli”, ks. Mariusza Frukacza.
Książkę będzie można zakupić w promocyjnej cenie 1 listopada na cmentarzu na Rakowie. Tam m.in. Juliusz Sętowski będzie prowadził od godz. 9 kwestę na odnowienie zabytkowych grobów na cmentarzu.

Modlitwa ekspiacyjna na Jasnej Górze na Dzień Matki

2019-05-25 10:07

BPJG

Na Jasnej Górze, w przededniu Dnia Matki, odprawiona zostanie Msza św. ekspiacyjna za zniewagi Chrystusa i Maryi w znaku jasnogórskiej Ikony. Będzie to kolejne przebłaganie za akty profanacji wobec Eucharystii w kościołach i Matki Bożej w Jej wizerunkach. Modlitwie na jasnogórskim Szczycie w sobotę, 25 maja towarzyszyć będą słowa: „Mój Kościół, moja Matka”.

Ks. Daniel Marcinkiewicz

- Chcemy wypraszać potrzebną odwagę i świadectwo wiary, aby bronić duchowej tożsamości narodu przez przyczynę naszej Matki i Królowej – podkreśla, zapraszając na spotkanie, abp Wacław Depo, przewodniczący Komisji Maryjnej Episkopatu Polski.

Metropolita częstochowski zauważa, że „w czasie, który obfituje w nasilające się ataki na wspólnotę wiary Kościoła, znaki sakramentalne i symbole, na więź z żywymi osobami-naszego Pana i Zbawiciela i Jego Matkę” trzeba nam mobilizacji i świadectwa.

Zachęca, aby w przeddzień Dnia Matki poprzez udział w Eucharystii na Szczycie jasnogórskim o godz. 13.00, przepraszać Boga za ostatnie profanacje i prowokacje wobec Wizerunku Matki Bożej Jasnogórskiej.

Abp Depo przypomina, że wobec nasilających się aktów profanacji, także Jezusa Eucharystycznego w naszych kościołach, ludzie wierzący nie powinni milczeć. - Nie czekajmy na rozwiązania prawne, bo przepisy są dziś interpretowane bardzo różnie i są szeroko otwarte na, jak słyszymy, wolność artystyczną albo wolność słowa, lub jakąś wolność demokratyczną. To są rzeczy, które pokazują, że właściwie dzisiaj bożek jest w wolności, a wartości tradycyjne, wpisane w kulturę naszego narodu, naszą tożsamość, są po prostu na marginesie, i na to nie możemy wyrażać zgody - podkreśla metropolita częstochowski. Dodaje, że „podjęte inicjatywy np. nowennowe przepraszania Boga, uświadamiają nam, że mamy odpowiedzialność w sumieniu”. - One muszą ciągle uwrażliwiać i wychowywać, bo inaczej staniemy się tylko społecznością, która stoi naprzeciwko siebie, wzajemnie się oskarża i zwalcza nawzajem – zauważa abp Depo.

Jego zdaniem nie może być mowy o „wolności bez granic”. - Myśmy się już dziś przyzwyczaili do tego, że gdzieś ludzie giną za wiarę, że są męczennicy np. w Iranie, czy gdziekolwiek indziej. Ludzie, którzy rządzą w globalnej skali mało to widzą i nie reagują, a to jest poszerzanie zła. Mamy do czynienia nie z zarazą, ale ze swoistym tsunami ateizmu, laicyzacji i na te właśnie zachowania nie może być naszej zgody - wyjaśnia abp Depo.

Abp Depo podkreśla, że dziś trzeba zachowania przez wierzących nie tylko prawdziwej pobożności, ale i odwagi wiary. Do takiego aktu metropolita częstochowski zalicza np. składanie zawiadomień o możliwości popełnienia przestępstwa obrazy uczuć religijnych.

- Nie bójmy się takiej postawy deklarowania wprost podpisem i nawet numerami naszych dokumentów tożsamości. To jest świadectwo odwagi wiary. Myśmy za mało zestroili prawdziwą pobożność, choć jest to wielka cnota, z odwagą wiary. Prawdziwa więź religijna to nie tylko tradycja, przyzwyczajenie, ów święty nawyk, który każe nam chociażby przychodzić na Jasną Górę. Ale jest to ciągłe potwierdzanie, że wiara to jest coś wolnego, wolny wybór mojej więzi i mojego przywiązania, przynależności do Chrystusa i Jego Matki – podkreśla abp Depo.

Metropolita częstochowski podziękował wszystkim za podpisanie zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa i zachęcił, „żeby takich świadectw wiary było jak najwięcej”. - Jest to nie tylko dla nas, ale i dla tych, którzy dzisiaj wzrastają w naszych środowiskach, dla naszych dzieci, dla przyszłych pokoleń – zauważa abp Wacław Depo.

W arch. częstochowskiej od niedzieli trwa nowenna przebłagalna za profanację Maryi w znaku jasnogórskiej Ikony. W każdej parafii zanoszony jest akt wynagradzający Niepokalanemu Sercu Maryi.

Msza św. odprawiona zostanie na jasnogórskim Szczycie w najbliższą sobotę, 25 maja o godz. 13.00.

W zorganizowanej grupie swój udział zapowiedzieli członkowie Katolickiego Stowarzyszenia „Civitas Christiana”, którzy przybędą na ogólnopolską pielgrzymkę.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Dzień Dziecka z Kanonikami

2019-05-26 16:53

Marian Florek/Niedziela

W dniu 26 maja br. w w parafii pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Mstowie odbył się 6. Dzień Dziecka z Kanonikami.

Marian Florek
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem