Reklama

50 lat kapłańskiego „Westerplatte”

Ks. Ireneusz Skubiś
Edycja częstochowska 26/2011

W grupie 20 księży wywodzących się z naszej dawnej diecezji częstochowskiej przeżywamy jubileusz 50-lecia naszego kapłaństwa, dziękując za dar żywej wiary i obfitości Jego łask i prosząc o błogosławieństwo na dalsze lata pracy i życia

Gdy patrzymy na swoje dość długie życie, uświadamiając sobie ten ogrom czasu, gdy widzimy, że po tamtej stronie mamy już więcej przyjaciół niż na tym świecie, rodzi się w nas obawa, czy aby wszystko wypełnialiśmy dobrze, tak jak być powinno i jak byśmy tego chcieli. To nasze zamyślenie jest może nieco inne niż człowieka świeckiego, który ocenia życie przez pewne fakty, mówi o etapach ważnych w jego życiorysie. Patrzenie na księdza jest bardziej filozoficzne, to spojrzenie na życie poprzez swoje powołanie, które jest zrośnięte z życiem społecznym i wspólnotowym, także w jakiejś mierze z życiem politycznym kraju, bo przecież w ciągu tych 50 lat nastąpiły w Polsce pod tym względem ogromne zmiany.

Trudna lata komunistyczne

W 1961 r., gdy byliśmy wyświęceni na księży, właściwie nie mieliśmy pojęcia o tym, w jakiej rzeczywistości żyjemy. Panował ustrój socjalistyczny, wiedzieliśmy, że są bardzo ważni ludzie, nazywani sekretarzami partii, że wszyscy bardzo boją się komitetów partyjnych, że wielu zapisywało się do partii, by mieć lepsze, dostatnie życie itp. Ale nie wiedzieliśmy o wielu szczegółach, nie zdawaliśmy sobie sprawy z tego, że istnieje tajna policja w postaci tzw. służby bezpieczeństwa, że są i inni pracownicy tej służby, którzy pilnie nasłuchują, analizują i przyglądają się zwłaszcza duchowieństwu, że nasze życie społeczne tkwi w potężnym systemie zniewolenia, a nasze nazwiska i prace odnotowywane i przechowywane w tajnych archiwach. Zaczęliśmy poznawać te realia coraz bardziej, rok po roku, gdy wchodziliśmy w różne prace duszpasterskie, gdy trzeba było podejmować różne decyzje i zderzać z życiem. Pomału otwierały się nam oczy na wszystko, co działo się dokoła, i zaczynaliśmy zdawać sobie sprawę z siły tego systemu i zagrożenia, jakie niesie on dla wolności i normalnego rozwoju człowieka.

Kapłańska posługa

Bardzo ważne było wtedy to, że byliśmy blisko swoich biskupów, że mieliśmy z nimi kontakt niemal na bieżąco, że biskup był rzeczywiście ojcem, któremu można było wszystko powiedzieć, i który zawsze służył swoją pomocą i radą. Oczywiście, w tym 50-leciu najważniejsze było to, że naszym życiem był Kościół. W nim spełniało się nasze kapłaństwo i była w tym nasza radość z powodu wykonywanej pracy. A praca była zwyczajna, byliśmy przecież zwykłymi księżmi, którzy pełnili kapłańskie funkcje, ale chcieliśmy pracować i cieszyliśmy się wszystkim, co udało nam się zrobić, a więc Pierwszą Komunią św. dzieci, salką katechetyczną z rozgadanymi uczniami, rodzicami, którzy przychodzą na wywiadówki, tym, że ludzie pilnie słuchają naszych kazań, że przychodzą poradzić się, kiedy im coś zagraża, że odwiedzają nas ludzie będący na stanowiskach, prosząc o sekretną posługę duszpasterską, bo oficjalnie skorzystać z niej nie mogą, gdyż grozi im to utratą pracy.
W tym świecie obwarowanym wieloma zakazami ksiądz był przystanią wolności. Przed nim otwierały się ludzkie serca, ludzie mówili o sprawach, o których nie pisano w gazetach. Wszyscy wiedzieliśmy, że trzeba zachować dyskrecję, że ściany mają uszy a wróg czuwa. Był to czas subtelnej dyskrecji serc - z jednej strony serca kapłańskiego, które musiało się otwierać na wiele spraw, a z drugiej serc ludzi, którzy w wielkim zaufaniu przychodzili do kapłana, otwierali się, prosili o modlitwę i błogosławieństwo.
Tak przemijały lata. Coraz bardziej uczyliśmy się żyć w trudnej rzeczywistości, owładniętej w sposób bezwzględny przez system, doskonale przecież zorganizowanej i mocno uszczelnionej, precyzyjnie działającej. Macki komunistyczne docierały nawet do Watykanu, a cóż mówić o polskich kapłanach, którym SB wyrządziło wiele krzywdy, cóż mówić o ranach polskiego Kościoła. Mamy nieraz pretensje do IPN-u, że może pewne fakty ujawnia nie w porę, ale trzeba wiedzieć, że w paraliżowanie pracy Kościoła wkładano wiele wysiłku. Krocie ludzi współpracowało ze służbami policyjnymi i próbowało na wszelkie możliwe sposoby niszczyć duchowieństwo i pomniejszać znaczenie religii w życiu Polaków. Gdy więc mówi się dzisiaj, że ok. 10 proc. księży uległo działaniom SB, to jest to i tak bardzo niski wskaźnik jak na działania, jakie wobec nich podejmowano.

Reklama

Rola Prymasa Tysiąclecia

Nie mogę tu nie wspomnieć wielkiej postaci, tak ważnej w 50-leciu naszego kapłaństwa, którą był Prymas Tysiąclecia kard. Stefan Wyszyński. Ksiądz Prymas postawił w Polsce na duszpasterstwo maryjne, którego ważną osnową były Jasnogórskie Śluby Narodu. Napisane w specyficznych okolicznościach (podobnie jak listy św. Pawła powstały w więzieniu), w więzieniu w Komańczy, w ciągu jednej nocy, zawierały przecież dobrze przemyślany materiał pastoralny oraz program duszpasterski dla Kościoła w Polsce. Kard. Wyszyński wiedział, jakie kłopoty przeżywa naród, znał nasze wady narodowe, wiedział, że trzeba chronić rodzinę. Był wielkim pasterzem, ale i dobrym społecznikiem oraz znawcą katolickiej nauki społecznej. Zawierzył Matce Bożej cały naród i siebie - wypowiedział to wyraźnie pod koniec życia: „Wszystko postawiłem na Maryję” - i to było droga pewna, cenna i dobrze wybrana.
Nie można również pominąć zainicjowanej przez prymasa Wyszyńskiego peregrynacji kopii Cudownego Obrazu Matki Bożej w całej Polsce, której podkład teologiczny sformułował krakowski kardynał Karol Wojtyła, późniejszy Jan Paweł II. Ich piękna współpraca na forum duszpasterskim okazała się błogosławiona, a my, księża, mieliśmy w nich ogromne oparcie i świadomość, że plany pastoralne Episkopatu są dogłębnie przemyślane i dobrze przygotowane. Wspomnę jeszcze tylko o Komisji Duszpasterstwa Ogólnego, której przewodniczył bp Władysław Miziołek z Warszawy, znakomity teolog i duszpasterz. Dawała ona doskonałą bazę dla pracy Kościoła w Polsce, u podstaw której - według słów umierającego biskupa częstochowskiego Stefana Bareły - miało być duszpasterstwo maryjne. Ustalenia Konferencji Episkopatu Polski były formułowane w specjalnych komunikatach, odczytywanych w parafiach. Później ta sprawa została zaniechana i wszystkie komunikaty zostały przekazane Katolickiej Agencji Informacyjnej. Tym sposobem bezpośrednia więź miedzy biskupami a wiernymi uległa zawężeniu.

Cuda Jana Pawła II

W takim czasie rozpoczynaliśmy również pracę we wznowionej w 1981 r. „Niedzieli”, czując na sobie „łapę” SB i wszechmoc cenzury. Zapomniano, że człowiek jest istotą wolną i bardzo jest mu ciężko, kiedy jego wolność zostaje mocno ograniczona.
Po wolnych wyborach w 1989 r. nastał nowy czas, choć nie był on aż tak całkiem nowy. Rozmowy „okrągłego stołu” zawierały bowiem elementy, które mimo wszystko utrwalały obecność tego, co było przedtem. Komuniści nie wycofali się z życia i dalej, na inne już sposoby, zaznaczali swoją obecność w życiu kraju. Dlatego lata 20-lecia po odzyskaniu wolności nacechowane były jeszcze działaniami wielu sił, które nie pozwoliły na pełne wyzwolenie się naszego potencjału twórczego. Mieliśmy jednak poczucie, że jesteśmy wolni i jako tacy mamy możliwość zagospodarowania swojej wolności.
Jak dobrze się stało, że wtedy na stolicy Piotrowej zasiadał Jan Paweł II. Pokazywał on Polsce właściwe drogi wolności. I nie można 50-lecia naszego kapłaństwa wspominać dziś bez tego wielkiego pontyfikatu, który przyczynił się do obalenia komunizmu i wyzwolenia z kajdan niewoli. Byliśmy świadkami cudu: runął mur berliński, runął Związek Radziecki, stało coś, czego nikt na świecie się nie spodziewał. Ale nie mieliśmy wtedy ludzi przygotowanych do prowadzenia kraju w nowych warunkach, wielu było skorumpowanych wewnętrznie, tkwiących ciągle w obręczy dawnych służb, dużo też było wieloletnich braków i zaniedbań i efekty nie są zadowalające. Jan Paweł II jako polski biskup, znający nasze realia, podpowiadał, wskazywał, co mamy robić, był naszą siłą i podporą.
My, księża, tkwiący w życiu Kościoła częstochowskiego i sosnowieckiego, wiedzieliśmy również, że duszpasterstwo polskie wiąże się z nurtem patriotycznym. Jan Paweł II dawał tego zresztą najlepszy przykład, bo choć był pasterzem powszechnym, to jednocześnie nie krył swej miłości do ojczyzny i narodu polskiego. Podczas pielgrzymek do Polski podkreślał, że ma prawo pouczać nas, bo ta ziemia to jego ojczyzna. „Wy jesteście moi!” - to jego słowa. Stąd osoba Jana Pawła II w życiu polskiego księdza była zawsze niezwykle ważna i możemy to uznać za błogosławiony czas dla nas. Tak było przez cały ten 27-letni pontyfikat, tak było zwłaszcza w wielkich dniach odchodzenia Papieża do domu Ojca. To było cały czas wielkie świadectwo wiary i chrześcijańskiego życia.

Czas beatyfikacji

I wreszcie ostatnie dni - beatyfikacja Papieża Polaka. I ta duma, że jesteśmy synami narodu, który wydał takiego Człowieka, że jesteśmy z nim w tym samym kapłaństwie. A teraz, przez swój jubileusz, czujemy się zatopieni w życiu i śmierci bł. Jana Pawła II, którego kochaliśmy, który znał nas po imieniu, który w nas wierzył. Jego ostatnie zawołanie: „Szukałem was, a teraz wy przyszliście do mnie” można, parafrazując odnieść do nas. Szukał nas, kapłanów, a my przyszliśmy i byliśmy z nim.
Kard. Józef Glemp w Rzymie nazwał beatyfikację Jana Pawła II „polskim Westerplatte”. To cenne porównanie, oznaczające coś bardzo ważnego, co jest zmaganiem się o rzeczy najważniejsze, za które nawet warto oddać życie.
Dla nas, kapłanów, przeżywających 50-lecie swojego kapłaństwa, tym „Westerplatte” była zawsze obrona wszystkiego, co Polskę stanowi. Broniliśmy polskiej duszy, także tej świadomości historycznej. Możemy mieć pewien żal do historyków, że ostatnie dziesiątki lat nie są jeszcze dostatecznie opracowane, że wiele spraw jest przeoczonych, a powinny być zapisane złotymi zgłoskami w najnowszych dziejach narodu. Jako doświadczeni kapłani jesteśmy świadkami tej bardzo ważnej historii Kościoła w Polsce i historii narodu polskiego. Wydaje się, że nasze świadectwo powinno być tu wzięte pod uwagę. Bo jest to nie jakiś mały odcinek czasowy, ale jakby testament: 50 lat świadomej pracy nad duszą polskiego społeczeństwa, 50 lat zmagań o to, by zachować ją dla Boga.
Mamy więc za sobą wiele dni bardzo ciekawej, ale i ogromnej pracy, i wielką ofertę, którą składamy przyszłym pokoleniom kapłanów: żeby zachowali to wszystko i troszczyli się o wszystko, co Polskę stanowi.
Na swoim obrazku prymicyjnym umieściłem słowa: „Porzuciłem wszystko… byle Chrystusa pozyskać” (Flp 3, 8). Na koniec właśnie tego chciałbym życzyć wszystkim kapłanom.

Symbole i zwyczaje Adwentu

Małgorzata Zalewska
Edycja podlaska 49/2002

Bóg w swojej wielkiej miłości do człowieka dał swego Jednorodzonego Syna, który przyszedł na świat by dokonać dzieła odkupienia ludzi. Jednak tę łaskę każdy z nas musi osobiście przyjąć. Zadaniem Kościoła jest przygotowanie ludzi na godne przyjęcie Chrystusa. Kościół czyni to, między innymi, poprzez ustanowienie roku liturgicznego. Adwent rozpoczyna nowy rok kościelny. Jest on pełnym tęsknoty oczekiwaniem na Boże Narodzenie, na przyjście Chrystusa. Adwent to okres oczyszczenia naszych serc i pogłębienia miłości i wdzięczności względem Pana Boga i Matki Najświętszej.

Bożena Sztajner

Wieniec adwentowy

W niektórych regionach naszego kraju przyjął się zwyczaj święcenia wieńca adwentowego. Wykonywany on jest z gałązek iglastych, ze świerku lub sosny. Następnie umieszczone są w nim cztery świece, które przypominają cztery niedziele adwentowe. Świece zapalane są podczas wspólnej modlitwy, Adwentowych spotkań lub posiłków. W pierwszym tygodniu adwentu zapala się jedną świecę, w drugim dwie, w trzecim trzy, a w czwartym wszystkie cztery. Wieniec wyobraża jedność rodziny, która duchowo przygotowuje się na przeżycie świąt Bożego Narodzenia.

Świeca roratnia

Świeca jest symbolem chrześcijanina. Wosk wyobraża ciało, knot - duszę, a płomień - światło Ducha Świętego płonące w duszy człowieka.
Świeca roratnia jest dodatkową świecą, którą zapalamy podczas Rorat. Jest ona symbolem Najświętszej Maryi Panny, która niesie ludziom Chrystusa - Światłość prawdziwą. W kościołach umieszcza się ją na prezbiterium obok ołtarza lub przy ołtarzu Matki Bożej. Biała lub niebieska kokarda, którą jest przepasana roratka mówi o niepokalanym poczęciu Najświętszej Maryi Panny. Zielona gałązka przypomina proroctwo: "Wyrośnie różdżka z pnia Jessego, wypuści się odrośl z jego korzeni. I spocznie na niej Duch Pański..." (Iz 11, 1-2). Ta starotestamentalna przepowiednia mówi o Maryi, na którą zstąpił Duch Święty i ukształtował w Niej ciało Jezusa Chrystusa. Jesse był ojcem Dawida, a z tego rodu pochodziła Matka Boża.

Roraty

W Adwencie Kościół czci Maryję poprzez Mszę św. zwaną Roratami. Nazwa ta pochodzi od pierwszych słów pieśni na wejście: Rorate coeli, desuper... (Niebiosa spuśćcie rosę...). Rosa z nieba wyobraża łaskę, którą przyniósł Zbawiciel. Jak niemożliwe jest życie na ziemi bez wody, tak niemożliwe jest życie i rozwój duchowy bez łaski. Msza św. roratnia odprawiana jest przed świtem jako znak, że na świecie panowały ciemności grzechu, zanim przyszedł Chrystus - Światłość prawdziwa. Na Roraty niektórzy przychodzą ze świecami, dzieci robią specjalne lampiony, by zaświecić je podczas Mszy św. i wędrować z tym światłem do domów.
Według podania zwyczaj odprawiania Rorat wprowadziła św. Kinga, żona Bolesława Wstydliwego. Stały się one jednym z bardziej ulubionych nabożeństw Polaków. Stare kroniki mówią, że w Katedrze na Wawelu, a później w Warszawie przed rozpoczęciem Mszy św. do ołtarza podchodził król. Niósł on pięknie ozdobioną świecę i umieszczał ją na lichtarzu, który stał pośrodku ołtarza Matki Bożej. Po nim przynosili świece przedstawiciele wszystkich stanów i zapalając je mówili: "Gotów jestem na sąd Boży". W ten sposób wyrażali oni swoją gotowość i oczekiwanie na przyjście Pana.

Adwentowe zwyczaje

Z czasem Adwentu wiąże się szereg zwyczajów. W lubelskiem, na Mazowszu i Podlasiu praktykuje się po wsiach grę na ligawkach smętnych melodii przed wschodem słońca. Ten zwyczaj gry na ligawkach związany jest z Roratami. Gra przypomina ludziom koniec świata, obwieszcza rychłe przyjście Syna Bożego i głos trąby św. Michała na Sąd Pański. Zwyczaj gry na ligawkach jest dość rozpowszechniony na terenach nadbużańskim. W niektórych regionach grano na tym instrumencie przez cały Adwent, co też niektórzy nazywali "otrembywaniem Adwentu". Gdy instrument ten stawiano nad rzeką, stawem, lub przy studni, wówczas była najlepsza słyszalność.
Ponad dwudziestoletnią tradycję mają Konkursy Gry na Instrumentach Pasterskich (w tym także na ligawkach) organizowane w pierwszą niedzielę Adwentu w Muzeum Rolnictwa im. ks. Krzysztofa Kluka w Ciechanowcu. W tym roku miała miejsce już XXII edycja tego konkursu.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Olga Tokarczuk odebrała dyplom i medal noblowski z rąk króla Szwecji

2019-12-10 20:13

wpolityce.pl

Laureatka Literackiej Nagrody Nobla za rok 2018, Olga Tokarczuk, odebrała dyplom i medal noblowski z rąk króla Karola XVI Gustawa. Ceremonia noblowska odbywa się we wtorek w filharmonii sztokholmskiej.

wikipedia.org

Laureaci Nagrody Nobla dostają złote medale z wygrawerowanym wizerunkiem fundatora Alfreda Nobla oraz łacińską inskrypcją „Inventas vitam iuvat excoluisse per artes”. Są one wykonane ręcznie z 18-karatowego złota i ważą 175 gramów. Dyplomy są wykonane ręcznie przez artystów, jest na nich zdjęcie, imię i nazwisko laureata oraz cytat z uzasadnienia przyznania Nagrody Nobla.

Olga Tokarczuk została poproszona o odebranie wyróżnienia przez Pera Waesterberga z Akademii Szwedzkiej, który wcześniej wygłosił laudację na cześć noblistki.

Pani Tokarczuk, Akademia Szwedzka gratuluje wam. Proszę o odebranie Literackiej Nagrody Nobla z rąk jego królewskiej mości króla Szwecji — powiedział Waesterberg po polsku.

Polska pisarka - ubrana w czarną, aksamitną suknię do ziemi - wyszła na scenę sztokholmskiej filharmonii jako dziesiąty noblista. Ceremoniał ma związek z kolejnością dziedzin nagrody zapisanych w testamencie Nobla.

Podczas odbierania przez polską noblistkę medalu i dyplomu wszystko przebiegło zgodnie z planem, także zapisany w protokole trzykrotny ukłon, który nie udał się w 1996 r. Wisławie Szymborskiej. Poetka w tym właśnie momencie ceremonii pomyliła się. Olga Tokarczuk swoje trzy ukłony wykonała bez pomyłek.

Polska literatura błyszczy w Europie – ma w swoim dorobku już kilka Nagród Nobla, a teraz przyszła pora na kolejną, tym razem dla pisarki o światowej renomie i niezwykle rozległym wachlarzu zainteresowań, łączącej w swej twórczości elementy poezji i humoru. Polska, rozdroże Europy, być może nawet jej serce – Olga Tokarczuk odkrywa historię Polski jako kraju będącego ofiarą spustoszenia dokonanego przez wielkie siły, lecz również posiadającego swoją własną historię kolonializmu i antysemityzmu. Olga Tokarczuk nie ucieka od niewygodnej prawdy, nawet pod groźbą śmierci — mówił Per Waesterberg z Akademii Szwedzkiej w laudacji na cześć Olgi Tokarczuk.

Jego zdaniem twórczość Tokarczuk cechuje „połączenie twardej rzeczywistości z ulotną nierealnością, wnikliwa obserwacja i zafascynowanie mitologią”. Cechy te „czynią z niej jednego z najbardziej oryginalnych prozaików naszych czasów, postrzegających rzeczywistość na nowe sposoby”.

Olga Tokarczuk jest wirtuozem w kreowaniu postaci, potrafi uchwycić je w momencie ich ucieczki od codziennego życia. Pisze o tym, o czym nie pisze nikt inny: „o nieznośnej i ogromnej osobliwości tego świata” — wyjaśnił Waesterberg.

Jej powieść „Bieguni” to niezwykle różnorodny opis podróży, poruszania się po pasażerskich poczekalniach i hotelach, to spotkanie z bohaterami, o których wiemy bardzo niewiele, a także zbiór pojęć ze słowników, baśni i dokumentów. Tokarczuk wzajemnie przeciwstawia naturę i kulturę, rozum i szaleństwo, męskość i kobiecość, z prędkością sprintera przekracza społecznie i kulturowo wytworzone granice — podkreślił.

Jej mocna i bogata w idee proza to nomadyczna wędrówka przez około 15 książek. Wioski będące w nich miejscem akcji stają się centrum wszechświata, miejscem, w którym losy poszczególnych bohaterów wplatane są w wątki baśniowe i mitologiczne. Żyjemy i umieramy w opowieściach innych osób, gdzie na przykład Katyń raz może być zwykłym lasem, a raz miejscem masakry — ocenił Waesterberg.

„Księgi Jakubowe” laudator nazwał „największym dziełem” pisarki. Dodał, że „z podtekstu utworu przebija się żydowskie pochodzenie Tokarczuk oraz jej nadzieja na Europę bez granic”.

Przyszłe pokolenia będą sięgać po owe tysiącstronicowe arcydzieło autorstwa Tokarczuk i odkrywać w nim nowe bogactwo, którego dziś jeszcze wystarczająco nie dostrzegamy. Widzę, jak Alfred Nobel kiwa z uznaniem głową w swoim niebie — podsumował Per Waesterberg.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem