Reklama

Kościół

O. dr M. Lisak OP (ISKK): polska religijność katolicka ma różne prędkości

Polska religijność katolicka jest religijnością różnych prędkości. Duże różnice widać na osi wieś-małe miasta-większe miasta. Z jednej strony widać spadek regularnego uczestnictwa w mszach świętych, z drugiej strony zmienia się model wiary: z dziedziczonej przeobraża się ona w religijność wyboru - powiedział o. dr Marcin Lisak OP z Instytutu Statystyki Kościoła Katolickiego podczas czwartkowej prezentacji online najnowszych badań religijności polskich katolików.

[ TEMATY ]

religijność

Karol Porwich /Niedziela

Z danych zawartych w zaprezentowanym "Roczniku Statystycznym Kościoła Katolickiego w Polsce" wynika, że w niedzielnej mszy św. uczestniczy 36,9% (w 2018 - 38,2%), a do komunii świętej przystępuje 16,7% (w 2018 - 17,3%) zobowiązanych katolików.

Są to dane przygotowane przez ISKK w 2020 r., ale oparte na badaniach przeprowadzonych w 2019 r. - Jest to oczywiście statystyczne podsumowanie roku poprzedniego, ale w tym roku szczególnie istotne, ponieważ są to dane pokazujące Kościół, który wszedł w czas epidemii. Wiemy, że ma ona swoją dynamikę, uruchamia i potęguje pewne procesy - wyjaśnił ks. Wojciech Sadłoń SAC, dyrektor ISKK.

Reklama

Jak przypomniał, badanie dotyczące dominicantes i communicantes za rok 2020 ze względów bezpieczeństwa nie odbyło się, choć było zaplanowane nawet w warunkach trwającej epidemii. - Natomiast mamy świadomość, że takie badania mogłyby pokazać, jak kształtuje się polska religijność w czasie pandemii. Weszliśmy w pewnym sensie w nowy etap dla Kościoła w Polsce - powiedział ks. dr Sadłoń.

ISKK opracuje jednak raport z pozostałymi danymi, które zwykle zamieszcza w "Roczniku Statystycznym Kościoła katolickiego w Polsce".

W komentarzu do badania o. dr Marcin Lisak OP (ISKK) wskazał, że dane dotyczące wskaźnika dominicantes pochodzą z obserwacji frekwencji w kościołach, liczenia wiernych w konkretną październikową niedzielę i nie powinny być traktowane jako poziom uczestnictwa w całym roku. Wyniki tych badań są jednak odmienne od tych, jakie zwykle prezentują pracownie sondażowe. Dane pochodzące z badań socjologicznych bardzo często są bowiem oparte na autodeklaracjach respondentów. - Na ogół dane dotyczące autodeklaracji są odmienne od rzeczywistego poziomu uczestnictwa - dodał o. dr Lisak.

Reklama

Badania przeprowadzane przez ISKK - wskazał dominikanin - pozwalają też zdiagnozować na przestrzeni lat trendy dotyczące polskiej religijności. - Badania te mogą nas też powstrzymać przed zbyt pochopnym wyciąganiem wniosków, np. w przypadku wzrostu lub spadku jakichś danych rok do roku o jeden lub kilka punktów procentowych - dodał.

Panoramę zmian w religijności pokazują dane widziane z szerszej perspektywy. Wskaźnik dominicantes w 1982 r., wkrótce po wprowadzeniu stanu wojennego władze komunistyczne wynosił 57%, w roku początku przemian ustrojowych - 1989 - 50%, w roku 2000 - 48%. Rok po śmierci Jana Pawła II, w 2006, było to 45%. Dominicantes zmalało w 2010 do 41%, a od roku 2013 utrzymuje się poniżej 40%, z czego od 2016 r. oscyluje wokół 37-38%.

Jego zdaniem, widać tendencję spadkową wskaźnika dominicantes. - Jest ona dość mocno rozłożona w czasie, więc ten spadek nie jest dosyć szybki, natomiast ogólnie zauważamy, że jest to spadek następujący w określonych okresach, czasami rok do roku, ale czasami w przedziałach kilkuletnich - wyjaśnił dominikanin.

Zdaniem o. dr. Lisaka OP, polska religijność katolicka jest religijnością różnych prędkości. - Jest ogromnie zróżnicowana regionalnie. Jeśli weźmiemy pod uwagę dane z wielu lat, zauważymy, że takie diecezje jak tarnowska, przemyska, krakowska czy rzeszowska mają wskaźniki dominicantes w przedziale 50-70%. To jest Polska południowo-wschodnia. Z kolei Polska północno-zachodnia - diecezje szczecińsko-kamieńska i koszalińsko-kołobrzeska - pokazują wyniki w granicach 20-30% uczestnictwa w niedzielnej mszy. Dochodzą do tego diecezje z terenów wysoko zurbanizowanych, jak łódzka czy sosnowiecka. Dysproporcja jest zatem ogromna - wskazywał dominikanin.

Jak stwierdził, dane z diecezji o najmniejszym poziomie dominicantes są zbliżone do poziomu religijności w bardziej religijnych państwach Europy Zachodniej.

Z jednej strony, zdaniem socjologa z ISKK, uwidacznia się spadek regularnego uczestnictwa w mszach świętych przez katolików. Duże różnice widać na osi wieś-małe miasta-większe miasta. - Mimo tego, że wskaźnik dominicantes maleje, co wskazuje na pewien spadek popularności regularnych praktyk religijnych, to mamy jednak w październiku 2019 r. ponad 10 mln katolików, którzy w niedzielę modlą się w kościołach. To jest ogromna liczba, jeśli zestawimy to z religijnością w innych krajach europejskich - dodał o. Lisak.

Podkreślił, że zmienia się model religijności: z wiary dziedziczonej przeobraża się on w religijność wyboru, a przez to "staje się bardziej subiektywna w tym sensie, że poszczególne osoby muszą podejmować swoje indywidualne wybory dotyczące wiary i to się przekłada na poziom praktyk, szczególnie w przypadku uczestnictwa w niedzielnych mszach świętych".

2020-12-10 12:56

Ocena: +1 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

W niedzielę 21 października doroczne badanie niedzielnych praktyk religijnych

[ TEMATY ]

religijność

Graphithèque/Fotolia.com

Zgodnie z uchwałą Konferencji Episkopatu Polski, we wszystkich parafiach w Polsce winno odbyć się doroczne badanie niedzielnych praktyk religijnych (dominicantes i communicantes). W tym roku badanie zostanie przeprowadzone w niedzielę 21 października. Liczenie wiernych odbywa się tradycyjnie w tzw. przeciętną niedzielę, która nie przypada w szczególne kościelne święto lub uroczystość.

Badanie wiernych jest coroczną akcją o charakterze statystycznym, organizowaną zazwyczaj jesienią. Głównym celem liczenia wiernych w ponad 10,5 tys. polskich parafii jest sprawdzenie, ile osób przychodzi na Msze św., ile z nich stanowią mężczyźni, ile kobiety, a ilu wiernych przystępuje do Komunii świętej.

CZYTAJ DALEJ

Msza św. krok po kroku

Rozumienie znaków i symboli, gestów i postaw pozwala nam świadomie i owocnie uczestniczyć we Mszy św.

Każdy, kto poważnie traktuje swoje chrześcijaństwo, wie, że we Mszy św. należy uczestniczyć. Ale nie wszyscy zadają sobie pytanie, czym owo uczestnictwo jest i co należy zrobić, aby stało się ono świadome, czynne i owocne, czyli właśnie takie, jakie powinno być. Na pewno odpowiednie uczestnictwo nie ogranicza się jedynie do wypełnienia pierwszego przykazania kościelnego, czyli do fizycznej obecności w kościele w każde niedzielę i święto nakazane. Aby prawdziwie uczestniczyć we Mszy św., nie wystarczy także być tylko skupionym i pobożnym oraz gorliwie się modlić. To zbyt mało, a nawet można powiedzieć, że nie do końca o to by chodziło. Warto więc przyglądnąć się naszemu uczestnictwu we Mszy św. i spróbować odnaleźć, co w niej jest naprawdę ważne.

CZYTAJ DALEJ

Podróż za darmo komunikacją miejską? 22 września we Wrocławiu

2021-09-21 20:19

Wojciech Mścichowski

W związku z corocznymi obchodami Europejskiego Tygodnia Zrównoważonego Transportu, 22 września 2021 roku, w Dniu bez Samochodu, przez cały dzień bezpłatnie będzie można korzystać z przejazdów komunikacją miejską i międzygminną.

W przeciwieństwie do innych miast, w stolicy Dolnego Śląska darmowa komunikacja skierowana jest do wszystkich podróżnych, nawet tych, którzy na co dzień nie poruszają się samochodem – to oznacza, że aby skorzystać z bezpłatnych przejazdów, nie trzeba posiadać przy sobie dowodu rejestracyjnego.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję