Reklama

Historia

78 lat temu z niemieckiego obozu Auschwitz zbiegło siedmiu więźniów

78 lat temu z niemieckiego obozu Auschwitz zbiegło siedmiu polskich więźniów, którzy zatrudnieni byli w kuchni SS. Obiekt, istniejący do dziś, znajdował się poza drutami obozowymi. Współcześnie opiekuje się nim brzeszczańska Fundacja Pobliskie Miejsca Pamięci Auschwitz-Birkenau.

[ TEMATY ]

rocznica

Auschwitz

ucieczka

Mazur/episkopat.pl

Auschwitz-Birkenau

Auschwitz-Birkenau

Brzeszczańska Fundacja pod koniec 2016 r. podpisała ze starostą oświęcimskim umowę na bezterminowe użyczenie budynku. Przeprowadziła już pierwsze remonty. Obecnie stara się pozyskać pieniądze na całościowy remont obiektu.

Ucieczkę – ok. godz. 19 w dniu 27 lutego 1943 r. – podjęli Adam Klus, Tadeusz Klus, Roman Lechner, Bronisław Staszkiewicz i Włodzimierz Turczyniak. Liczyli, że po zakończonym apelu w obozie esesmani zejdą z posterunków tzw. dużego łańcucha straży wokół obozu. Sprzyjała im pogoda. Wartownicy, zwykle pełniący służbę na zewnątrz kuchni, schronili się przed zimnem w środku. Teren obserwowali przez okna.

Reklama

Uciekinierzy zeszli do magazynu w podziemiach, skąd zabrali cywilne ubrania. Potem wyciągnęli kratę z okienka i wyszli na zewnątrz. Biegiem dotarli do pustego wówczas posterunku dużego łańcucha straży, a następnie - nie zwalniając - przekroczyli drogę z Oświęcimia do Bielska, rzekę Sołę i szosę z Oświęcimia do Kęt.

Schodzących do piwnicy Klusów, Lechnera, Staszkiewicza i Turczyniaka zauważył Franciszek Roman, który powiadomił o tym Kazimierza Albina. Obaj przebrali się w cywilne kombinezony, weszli do pustego magazynu, skąd ruszyli za kolegami. Podobnie jak oni pobiegli w kierunku rzeki Soły. Przeprawili się jednak na drugą stronę w innym miejscu.

Ok. 20 minut po rozpoczęciu ucieczki zawyła syrena alarmowa. Krótko potem na obu drogach pojawiły się samochody oddziału alarmowego. Zbiegowie zdołali jednak ujść obławie.

Reklama

Pięciu pierwszych uciekinierów nocą doszło w pobliże granicy z Generalnym Gubernatorstwem. We wsi Tomice znaleźli schronienie u jednego z gospodarzy, który wskazał im później drogę do granicy. Po jej przekroczeniu maszerowali na wschód, znajdując ostatecznie schronienie na Rzeszowszczyźnie. Turczyniak, Staszkiewicz i Lechner zaangażowali się w działalność konspiracyjną. Wiosną 1944 r. trzeci z nich został zastrzelony przez niemieckich żandarmów, gdy w trakcie aresztowania podjął próbę ucieczki. Pozostali doczekali nadejścia żołnierzy Armii Czerwonej.

Franciszek Roman i Kazimierz Albin po kilku dniach marszu dotarli do Mucharza, rodzinnej wsi Romana. Tam przekroczyli granicę Rzeszy na rzece Skawie i weszli na teren Generalnego Gubernatorstwa. Ukrywali się u przyjaciół Romana, który po pewnym czasie pojechał do Krakowa, by zdobyć fałszywe dokumenty. Później przedostał się w Gorce. Wstąpił do oddziału partyzanckiego AK, w którym walczył aż do zajęcia tych terenów przez armię sowiecką.

Kazimierz Albin ukrywał się we wsi Skawica koło Zawoi. Ostatecznie zdecydował się jednak dotrzeć do Krakowa. Wstąpił do AK. Po ukończeniu konspiracyjnej szkoły podchorążych uczestniczył w wielu akcjach dywersyjnych, a później pełnił funkcję szefa dywersji bojowej III odcinka komendy obwodu Kraków–Miasto.

Drewniany budynek kuchni i kantyny SS został wzniesiony na przełomie 1941 i 1942 r. rękoma więźniów Auschwitz. Stoi kilkaset metrów od historycznej bramy głównej obozowej „Arbeit macht frei”, ale nie jest obecnie częścią Muzeum Auschwitz. Obiekt podczas wojny służył Niemcom. Wewnątrz znajdowała się m.in. scena, na której odbywały się seanse filmowe. Po wojnie był wykorzystywany m.in. przez zakłady zbożowe z Krakowa. Po ich likwidacji teren wraz z budynkiem przeszedł na własność Skarbu Państwa. Przez ponad ćwierć wieku stał pusty i niszczał. Kilkanaście lat temu został wpisany do rejestru zabytków. (PAP)

autor: Marek Szafrański

szf/ pat/

2021-02-26 17:28

Ocena: +1 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Jubileusz metropolii częstochowskiej

W 1992 r., w uroczystość Zwiastowania Pańskiego, bullą papieża Jana Pawła II „Totus Tuus Poloniae Populus” została ustanowiona nowa administracja Kościoła w Polsce, m.in. powstała metropolia i zarazem archidiecezja częstochowska, która 25 marca br. świętuje 25-lecie istnienia

Z okazji srebrnego jubileuszu powołania do istnienia metropolii częstochowskiej abp Wacław Depo zaprosił kapłanów, siostry zakonne i wszystkich wiernych do bazyliki archikatedralnej pw. Świętej Rodziny w Częstochowie na dziękczynną Mszę św. za naszą archidiecezję w sobotę 25 marca o godz. 18. Przed ćwierćwieczem powstało bowiem w Polsce 8 nowych metropolii (przemyska obrządku łacińskiego, szczecińsko-kamieńska, gdańska, warmińska, białostocka, częstochowska, katowicka i lubelska) oraz nowe diecezje (łowicka, radomska, rzeszowska, sosnowiecka, toruńska, warszawsko-praska i zamojsko-lubaczowska). Ich utworzenie spowodowało zmiany wielkości i granic pozostałych istniejących diecezji. Zmienione zostały także nazwy diecezji (sandomierskiej, pelplińskiej i zielonogórsko-gorzowskiej). Pięciu dotychczasowym metropoliom (gnieźnieńska, warszawska, poznańska, krakowska i wrocławska) nadano nową strukturę. Diecezję łódzką podniesiono do rangi archidiecezji. Rozwiązana została unia personalna archidiecezji gnieźnieńskiej i archidiecezji poznańskiej oraz istniejąca od 1948 r. unia personalna archidiecezji gnieźnieńskiej i archidiecezji warszawskiej.

CZYTAJ DALEJ

Prezydent: czcimy dzisiaj pamięć tych, którzy swojego oddania ojczyźnie nie wyrzekli się nigdy

2021-04-13 11:42

[ TEMATY ]

Katyń

prezydent

PAP/Andrzej Lange

Czcimy dzisiaj pamięć tych, którzy polskości, swojego patriotyzmu i swojego oddania ojczyźnie nie wyrzekli się nigdy - mówił prezydent Andrzej Duda we wtorek w Dniu Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej.

Prezydent podkreślał podczas wystąpienia, że miejsc, gdzie Polaków zamordowano i do "dzisiaj leżą polskie kości, polskie prochy, jest na obszarze tej straszliwej ziemi bardzo wiele". Zaznaczył, że nie tylko w tych miejscach, gdzie są masowe groby Polaków, jak Katyń, czy Charków, ale też w wielu innych.

CZYTAJ DALEJ

Licheń: 150. rocznica urodzin bł. Jerzego Matulewicza

2021-04-13 16:44

[ TEMATY ]

Licheń

bł. Jerzy Matulewicz

Al. Bartosz Ojdana

Bł. Jerzy Matulewicz

Bł. Jerzy Matulewicz

Z okazji przypadającej 13 kwietnia 150. rocznicy urodzin bł. Jerzego Matulewicza, odnowiciela Zgromadzenia Księży Marianów, które opiekuje się licheńskim sanktuarium, podczas Mszy św. przed Cudownym Obrazem Matki Bożej Licheńskiej modlono się o rychłą kanonizację wileńskiego biskupa.

Południowej Eucharystii w bazylice przewodniczył ks. Adam Stankiewicz MIC, wicekustosz sanktuarium. W homilii marianin mówił o niezwykle bogatym, a jednocześnie burzliwym życiu bł. Jerzego Matulewicza.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję