Reklama

Patrząc w niebo

Afrykańskie zaćmienie Słońca

Godzinę po zachodzie Słońca pojawia się Mars, którego szukamy nisko nad południowo-wschodnim horyzontem. Szybko zachodzą gwiazdozbiory Bliźniąt i Raka, zaś ogromna konstelacja Lwa pięknie "nurkuje" pod horyzont. Godzinę przed północą możemy więc obserwować zachodzącego Regulusa (serce Lwa), a dwie godziny później znikający też ogon Lwa, czyli Denebolę. Wysoko świeci Wielki Wóz, którego dyszel wskazuje na gwiazdozbiór Wolarza. Pomiędzy Denebolą i Arkturem znaleźliśmy tydzień temu niepozorny gwiazdozbiór o intrygującej nazwie Warkocz Bereniki. Mimo że nie zawiera zbyt wielu gwiazd, to znajduje się w nim bardzo dużo galaktyk. Na południowo-wschodnim niebie coraz wyżej świeci Trójkąt Letni, widomy znak nadchodzącego lata. Oto zbliża się 21 czerwca, który to dzień zwiastuje odwrócenie tendencji wydłużającego się dnia. Ten dzień jest najdłuższy w roku, podczas gdy następne będą już coraz krótsze. W tym roku astronomiczne lato rozpocznie się u nas o godzinie 9.38.
Jednak pierwszy dzień lata w nowym tysiącleciu będzie wyjątkowo tajemniczy, zwłaszcza dla niektórych mieszkańców Afryki. Przeżyją oni bowiem całkowite zaćmienie Słońca, które w danym miejscu Ziemi zdarza się średnio raz na 360 lat! Ludzie, którzy choć raz przeżyli całkowite zaćmienie Słońca, z przejęciem opowiadają o swoich wrażeniach. 11 sierpnia 1999 r. również my podziwialiśmy te cuda na południu Europy, lecz niestety była to ostatnia taka okazja w pobliżu naszych granic. W Polsce ostatnie całkowite zaćmienie Słońca wystąpiło w czerwcu 1954 r., a następne zobaczą dopiero nasze prawnuki 7 października 2135 r. Teraz musimy jechać aż do Afryki, chyba że poczekamy do 4 grudnia 2002, kiedy całkowite zaćmienie Słońca zdarzy się w dalekiej Australii. Ale czy warto jechać taki kawał drogi?
Wyobraźmy sobie słoneczny dzień 21 czerwca w północno-zachodniej Zambii. Nagle, ku zdumieniu wszystkich, bardzo szybko zaczyna zapadać zmrok i widać wyraźnie zbliżający się cień. Niebo jest ciemnogranatowe, a nad horyzontem pojawia się zorza. Wszystko odbywa się w szalonym tempie, jest coraz ciemniej i chłodniej. Zapada cisza i nawet ptaki przestają śpiewać, zaś zwierzęta gromadnie układają się do snu. Kwiaty zamykają kielichy i cała przyroda wydaje się zdezorientowana! Ludzie też są niespokojni. Znajomy profesor opowiadał mi, że pomimo swojej wiedzy i pewności, że przecież za parę minut wszystko wróci do normy, gdzieś w sercu tkwił jednak jakiś niepokój, czy aby na pewno Słońce znów zaświeci... Na niebie nagle zapalają się gwiazdy! To wielka frajda w dzień zobaczyć wspaniale rozgwieżdżone niebo. W pobliżu Słońca ujrzymy też Jowisza i Merkurego, a przecież obserwacja Merkurego jest nie lada sztuką, ponieważ zawsze znajduje się blisko Słońca i tylko przez parę dni w roku można go obserwować - tuż po zmierzchu lub przed samym świtem. A teraz widzimy go po prostu wysoko na niebie! W północno-zachodniej Zambii zjawisko potrwa aż 4 minuty. Pamiętajmy o ciekawostce, że na półkuli południowej Słońce świeci w południe nad północnym horyzontem, dokładnie odwrotnie niż u nas!
Jak dochodzi do zaćmienia Słońca? Słońce, Ziemia i Księżyc wykonują w przestrzeni zawiły taniec: Ziemia krąży wokół Słońca, Księżyc zaś wokół Ziemi. Zdarza się czasami, że te trzy ciała znajdą się na jednej prostej. Właśnie wtedy, gdy Księżyc przesłania jasny dysk słoneczny, oglądamy jedno z najwspanialszych widowisk astronomicznych. Gdyby Ziemia nie miała Księżyca, w ogóle nie oglądalibyśmy zaćmień. Całe widowisko jest możliwe tylko dzięki wyjątkowemu zbiegowi okoliczności: tarcze Księżyca i Słońca mają na naszym niebie prawie identyczne rozmiary, mimo że Słońce jest aż 400 razy większe od Księżyca. Jednak znajduje się około 400 razy dalej - oto wyjaśnienie tej zagadki. Jesteśmy szczęściarzami, gdyż w całym Układzie Słonecznym nie obserwuje się porównywalnych zaćmień. Marsjanie musieliby przylecieć aż na Ziemię, ażeby zobaczyć takie zaćmienie. Opiszmy więc dokładniej te fascynujące minuty.
Gdy Księżyc coraz bardziej przesłania Słońce, wąski sierp tarczy słonecznej zaczyna przypominać wspaniały sznur pereł (tzw. perły Baily´a). Są to ostatnie skrawki rozgrzanej powierzchni Słońca, prześwitujące pomiędzy kraterami i górami Księżyca. Na krawędzi przesłoniętej tarczy słonecznej widać też różowe języki ognia. To tzw. protuberancje, czyli strzelające z powierzchni naszej gwiazdy na wysokość 100 tys. kilometrów chmury gazu i materii. Widzimy też koronę słoneczną, która normalnie ginie w żółtym intensywnym blasku. Jest to jedyny moment, kiedy możemy bezpiecznie spoglądać na Słońce bez żadnych filtrów czy okularów.
Mija kilka minut i znów powraca dzień, a przyroda budzi się do życia. Wszystko odbyło się bardzo szybko. Jakże miło powitać na nowo dokuczliwe afrykańskie Słońce. W ciągu tych paru chwil wyraźnie odczuliśmy silny związek pomiędzy nami i naszą Gwiazdą. Bez Słońca nie byłoby nas, to właśnie Słońce dostarcza naszej planecie światła, ciepła i energii do życia. Całkowita energia produkowana przez Słońce jest ogromna. Do Ziemi w ciągu tygodnia dociera tyle energii, ile można by uzyskać ze wszystkich znanych nam zapasów ropy, węgla i gazu! To prawdziwa życiodajna siła, ale żeby się o tym przekonać, trzeba, aby na chwilę Słońce "zgasło". Trzeba przeżyć całkowite zaćmienie Słońca. Całkowite zaćmienie widoczne jest zaledwie przez kilka minut i tylko w wąskim pasie na powierzchni Ziemi, a szerokość tego pasa nie przekroczy 200 kilometrów. Poza terenem objętym całkowitym zaćmieniem, na znacznie większym obszarze obserwujemy zaćmienie częściowe. Pierwsze w III tysiącleciu całkowite zaćmienie Słońca rozpocznie się na Atlantyku, potem cień Księżyca z olbrzymią prędkością 1 km na sekundę powędruje przez Angolę, Zambię, Zimbabwe, Mozambik na Madagaskar.
Zaćmienia potrafili już przewidywać starożytni. Zjawiska takie opisuje Stary Testament w Księdze Amosa i Księdze Jeremiasza. Obserwowali je Hebrajczycy w Palestynie w IX w. przed Chrystusem, a hinduski astronom Ariabhatta (V w. przed Chrystusem) wyjaśnił nawet istotę tego zjawiska. Słynny grecki filozof Tales z Miletu zapowiedział zaćmienie Słońca w maju 585 r. przed Chrystusem. Do obserwacji Słońca służyła też 3,5 tys. lat temu najsłynniejsza budowla megalityczna Stonehenge w pobliżu Salisbury w Anglii.
Pięknie i tajemniczo rozpocznie się pierwsze lato nowego tysiąclecia. Wspomnijmy więc w ten dzień mieszkańców Czarnego Lądu, którym rozgwieżdżone niebo na chwilę "ochłodzi" upalny dzień.

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

W. Brytania: Ambasada ostrzega przed fotomontażem z fałszywą kartą do głosowania

Ambasada RP w Londynie ostrzegła w mediach społecznościowych przed krążącym w internecie fotomontażem, przedstawiającym kartę do głosowania w II turze polskich wyborów prezydenckich, na której dwukrotnie jest nazwisko Andrzeja Dudy, a nie ma Rafała Trzaskowskiego.

Karta do głosowania na fotomontażu opatrzona jest pieczątką ambasady RP w Londynie oraz obwodowej komisji wyborczej nr 148, której siedzibą jest właśnie ambasada.

Ambasada podkreśliła, że zdjęcie jest prowokacyjnym fotomontażem i zaapelowała, by go nie rozpowszechniać.

W Wielkiej Brytanii do udziału w II turze wyborów prezydenckich zarejestrowało się 180 tys. osób, czyli o ok. 50 tys. więcej niż w pierwszej, co już było absolutnym rekordem, jeśli chodzi o jakiekolwiek polskie wybory w tym kraju. Na terenie Wielkiej Brytanii wybory prezydenckie odbywają się tylko korespondencyjnie. Jak informowała ambasada, ostatnie pakiety z kartami do głosowania wysłano w sobotę po południu.

Z Londynu Bartłomiej Niedziński (PAP)

bjn/ mal/ robs/

CZYTAJ DALEJ

77. rocznica pacyfikacji Łukowej

2020-07-08 21:33

Lucyna Paluch (GOK w Łukowej)

Złożenie kwiatów i upamiętnienie ofiar pacyfikacji

Tradycyjnie, jak co roku w pierwszą niedzielę lipca, mieszkańcy Łukowej zgromadzili się (05.07) na uroczystościach poświęconych obchodom 77. rocznicy pacyfikacji tej miejscowości.

Podczas wydarzenia wspominane jest wysiedlenie i tragedia z 1943 roku, mieszkańcy modlą się również za pomordowanych w niemieckich obozach zagłady, czy na robotach przymusowych. Świadków tamtych, tragicznych wydarzeń z czasów wojny jest coraz mniej i są to głównie osoby, które w tamtym czasie miały po kilka lub kilkanaście lat. Tegoroczne uroczystości zgromadziły w kościele parafialnym licznie przybyłych wiernych, kombatantów oraz poczty sztandarowe i młodzież.

Mszę św. za wysiedlonych przez Niemców mieszkańców odprawił wikariusz ks. Marcin Dańków, natomiast pełne patriotyzmu kazanie wygłosił ks. prałat Władysław Kowalik, który jako pięcioletnie dziecko, 3 lipca 1943 roku doświadczył pacyfikacji. Podzielił się on swoim świadectwem wiary i patriotyzmu oraz wspomnieniami sprzed siedemdziesięciu siedmiu lat: – Pamiętam jako dziecko, że gdy rozpoczęła się wywózka, spędzili nas pod kościół, załadowali na samochody ciężarowe i ruszyliśmy. Pamiętam straszny, wielki jęk, jeden płacz, wszyscy płakali. Dziś widzę, jak bardzo inaczej postrzega taką rzeczywistość dziecko, bo mi się chciało śmiać, gdyż pierwszy raz jechałem samochodem. Małemu dziecku zupełnie inaczej się to wszystko przedstawiło, ale gdy popatrzyłem na wszystkich wokoło to zobaczyłem strach, płacz i łzy mojej mamy i zaczęło mi być strasznie smutno. Pamiętam mamę, jak siedziała przy burcie samochodu i trzymała na kolanach moją siostrę. I tak dojechaliśmy na Majdanek – wspominał.

Kapłan dał również swoje świadectwo wiary i patriotyzmu: – Jak to dobrze, że w naszej wspólnocie jeszcze pamięć trwa, że są ludzie zaangażowani i patrzą na naszą Ojczyznę przez pryzmat patriotyzmu, chcąc by Polska się rozwijała. A w naszej historii mamy wiele przykładów wspaniałych ludzi, żołnierzy wyklętych, których my dziś nazywamy bohaterami. Oni na zawsze pozostali wierni wolnej i niepodległej Polsce. Żyjmy dalej na ich wzór, jako katolicy, jako ludzie sumienia i niech każda gmina i każda parafia kultywuje ich pamięć i wciąż mówi o ich odwadze, wyciągajmy na światło dzienne to, co mamy najcenniejszego. Aby to nowe, młode pokolenie mogło się do ich męstwa, odwagi i ofiarności odwoływać – podkreślał.

Po Eucharystii przy pomniku upamiętniającym miejsce wywózki mieszkańców zostały złożone kwiaty i zapalone znicze. Chór ‘Łukowianie’, w którego skład wchodzą Dzieci Zamojszczyzny, zaśpiewał okolicznościową pieśń obrazującą moment wypędzania z domów, pobyt w obozach i w Niemczech na przymusowych robotach. Słowa utworu odzwierciedlały bolesne przeżycia znane chórzystom z autopsji.

Po uroczystościach można było zaopatrzyć się w najnowsze wydawnictwa GOK w Łukowej: ‘Partyzancką Drogę Krzyżową kard. Wyszyńskiego’, ‘Zeszyt Osuchowski’ nr 17 i ‘Goniec Łukowej’ nr 116, a także wspomóc swoim datkiem Siostry Bernardynki z Łodzi, wśród których pracują cztery siostry pochodzące z Łukowej.

W czasie pacyfikacji Gminy Łukowa tj. od drugiego do piętnastego lipca 1943r. zabitych zostało czterdziestu czterech mężczyzn, czterdzieści osiem kobiet i czterdzieścioro dziewięcioro dzieci. Do obozów i na przymusowe roboty do Niemiec wywieziono tysiąc trzystu pięćdziesięciu dziewięciu mężczyzn, tysiąc pięćset sześćdziesiąt trzy kobiety i tysiąc dwieście pięćdziesięcioro dwoje dzieci. Spalono dwadzieścia sześć budynków mieszkalnych.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

Wspierają nas

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję