Reklama

Wiadomości

82 lata temu zmarł Dawid Wongczewski; pierwsza znana z nazwiska ofiara Auschwitz

6 lipca 1940 r. na wolność wydostał się z Auschwitz więzień Tadeusz Wiejowski. Była to pierwsza ucieczka z obozu. Niemcy zarządzili po niej apel. Trwał 20 godzin. Podczas niego zmarł polski Żyd Dawid Wongczewski. Stał się pierwszą znaną z nazwiska ofiarą obozu.

[ TEMATY ]

Auschwitz

episkopat.pl

Tadeusz Wiejowski został deportowany do Auschwitz 14 czerwca 1940 r. w pierwszym transporcie polskich więźniów. Pochodził z Kołaczyc. W ucieczce pomogli polscy robotnicy, którzy pracowali jako elektrycy w niemieckiej firmie: Bolesław Bicz, Emil Kowalowski, Stanisław Mrzygłód, Józef Muszyński i Józef Patek. Czterech z nich było członkami Związku Walki Zbrojnej.

Wiejowski, przebrany w robocze ubranie jednego z elektryków, wyszedł w ich towarzystwie na zewnątrz. Otrzymał od nich prowiant i pieniądze. Towarowym pociągiem wydostał się poza okolice obozu.

Niemcy po wykryciu ucieczki zarządzili karny apel. Rozpoczął się o godz. 18 i trwał nieprzerwanie do godziny 14 następnego dnia. Był to najdłuższy apel w historii obozu. Niemcy przez całą noc chodzili między szeregami więźniów bijąc ich i kopiąc. Po raz pierwszy wymierzono publiczną karę chłosty kijem. Kara dotknęła więźniów, których gestapo podejrzewało o pomoc w ucieczce.

W "stójce" uczestniczyli wszyscy więźniowie, także chorzy. Było ich wówczas 1311. W nocy z 6 na 7 lipca, wycieńczony wielogodzinnym staniem, zmarł Dawid Wongczewski. Stał się pierwszą znaną z nazwiska ofiarą Auschwitz. Współcześnie niewiele o nim wiadomo. Nieznana jest jego przeszłość. Do obozu został deportowany w drugim transporcie polskich więźniów 20 czerwca 1940 r. Niemcy przywieźli nim 313 osób z więzienia w Wiśniczu Nowym. W większości byli to Polacy, ale było w tej grupie także kilkunastu polskich Żydów.

Deportowani po przywiezieniu zostali poddani szczegółowym oględzinom. Lekarz SS Franz Georg Mayer prowadził badania antropologiczne. Zwracał uwagę na wszelkie blizny lub znaki szczególne u więźniów. Wongczewski, z uwagi na katastrofalny stan zdrowia, został umieszczony w obozowej izbie chorych.

Obozowe gestapo po ucieczce Wiejowskiego przeprowadziło śledztwo. Aresztowali polskich robotników, którzy pomogli uciekinierowi, i umieścili ich w obozie. Zostali skazani na śmierć, ale Niemcy zamienili ostatecznie karę na chłostę i osadzenie w Auschwitz. Obóz przeżył tylko Bolesław Bicz. Zmarł tuż po wojnie.

Reklama

Tadeusz Wiejowski przez ponad rok ukrywał się w rodzinnych Kołaczycach. Jesienią 1941 r. został zatrzymany i osadzony w więzieniu w Jaśle. Krótko potem został rozstrzelany.

Niemcy założyli obóz Auschwitz w 1940 r., aby więzić w nim Polaków. Auschwitz II-Birkenau powstał dwa lata później. Stał się miejscem zagłady Żydów. W kompleksie obozowym funkcjonowała sieć podobozów. W Auschwitz Niemcy zgładzili co najmniej 1,1 mln ludzi, głównie Żydów. Spośród ok. 140-150 tys. deportowanych do obozu Polaków śmierć poniosła niemal połowa. W Auschwitz ginęli także Romowie, jeńcy sowieccy i osoby innej narodowości.

2022-07-06 07:49

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Prezydent Światowego Kongresu Żydów weźmie udział w obchodach 75. rocznicy wyzwolenia KL Auschwitz

[ TEMATY ]

Żydzi

Auschwitz

Waldemar Piasecki/Towarzystwo Jana Karskiego

Jan Karski (z lewej) przyjmuję Nagrodę Światowego Kongresu Żydów z rąk Ronalda Laudera

Jan Karski (z lewej) przyjmuję Nagrodę Światowego Kongresu Żydów z rąk Ronalda Laudera

Prezydent Światowego Kongresu Żydów (WJC) Ronald Lauder weźmie udział w obchodach 75. rocznicy wyzwolenia niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zagłady KL Auschwitz, które odbędą się 27 stycznia. Jak zaznaczył, odda część zgładzonym tam, gdzie ginęli gdyż tam jest na to czas i miejsce. Przywódca będzie główną postacią świata żydowskiego podczas uroczystości. Nie pojechał natomiast na odbywające się dzisiaj V Forum Holokaustu do Jerozolimy, którego organizacja wzbudza w świecie wiele kontrowersji i emocji.

Ronald Lauder za życia przyjaźnił się z Janem Karskim, legendarnym polskim emisariuszem, który próbował wstrzymać Holokaust. Wyrazem podziwu i uznania dla polskiego bohatera była m.in. Nagroda Światowego Kongresu Żydów, jaką Lauder wręczał Janowi Karskiemu w 1998 roku w Nowym Jorku. Dla świata żydowskiego Jan Karski pozostaje kultową postacią historii Holokaustu i człowiekiem, który nazwał tę bezprecedensową zbrodnię „drugim grzechem pierworodnym”.

CZYTAJ DALEJ

Dlaczego człowiek potrzebuje modlitwy?

2022-08-17 19:34

[ TEMATY ]

modlitwa

Karol Porwich/Niedziela

Człowiek jest powołany do życia w relacji z Bogiem, a najlepszą formą budowania tej więzi jest modlitwa. Ks. prof. Józef Naumowicz, propagator modlitwy Jezusowej, odpowiada na pytanie, czemu człowiek potrzebuje modlitwy.

Człowiek potrzebuje rozmowy z Bogiem

CZYTAJ DALEJ

Grabarka: Uroczystości pod przewodnictwem metropolity Sawy

2022-08-19 18:52

[ TEMATY ]

cerkiew

Grabarka

Wikipedia/Bladyniec

Krzyże na świętej górze Garbarce

Krzyże na świętej górze Garbarce

Kilka tysięcy pielgrzymów z Polski i zagranicy spotkało się w piątek, 19 sierpnia, na świętej Górze Grabarce, by obchodzić Święto Przemienienia Pańskiego – jedno z najważniejszych w prawosławnym kalendarzu liturgicznym. Liturgii przewodniczył zwierzchnik Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego metropolita Sawa, w asyście innych hierarchów z kraju i zagranicy, m.in. metropolity Wilna i Litwy Innocentego, Rosjanina, jednego z bardziej zaufanych współpracowników patriarchy Cyryla.

Przed wejściem na Świętą Górę, pątnicy czerpali i pili wodę ze źródełka, której przypisuje się cudowne, dobroczynne właściwości. Następnie weszli do sanktuarium, aby poświęcić przyniesione przez siebie krzyże pokutne i wkopać je na dziedzińcu wokół cerkwi. Na liturgię wierni przynieśli też owoce, które były poświęcone i złożone w ofierze przed ikoną Zbawiciela, w podziękowaniu za zebrany plon.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Przejdź teraz
REKLAMA: Artykuł wyświetli się za 15 sekund

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję