Przebywając w Austrii, pożyczyłam pieniądze od obywatelki tamtego kraju. Ze względu na to, że była to znaczna kwota, mam wątpliwości, czy czynność ta nie podlega opodatkowaniu w Polsce. Nadmieniam, że jestem Polką, na stałe mieszkającą w kraju. Pożyczka została udokumentowana umową, z której wynika, iż środki pochodziły z rachunku jego właścicieli, a bank ma swoją siedzibę w Wiedniu.

Opowstaniu obowiązku uiszczenia podatku od czynności cywilnoprawnej decyduje, zgodnie z art. 3 ust.1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, moment jej dokonania. W związku z tym, że umowa pożyczki ma charakter zobowiązujący i wymaga zgodnego oświadczenia woli obu stron, moment jej zawarcia rodzi obowiązek podatkowy. W myśl art.1 ust. 4 pkt 1 ww. ustawy, umowa pożyczki podlega podatkowi, jeżeli w dacie jej zawarcia przedmiot transakcji - w tym przypadku pieniądze - znajdował się w Polsce. Obowiązek uiszczenia podatku powstaje z mocy prawa z chwilą zawarcia umowy. Aby więc stwierdzić, czy dana umowa pożyczki podlega opodatkowaniu, należy sprawdzić, czy w chwili zawarcia umowy pieniądze znajdowały się na terytorium RP.
Ponadto przepis art.1 ust. 4 określa zakres terytorialny opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, jeżeli przedmiotem są:
- rzeczy znajdujące się na terytorium RP lub prawa majątkowe wykonywane na jej terytorium;
- rzeczy znajdujące się za granicą lub prawa majątkowe wykonywane za granicą, w przypadku gdy nabywca ma miejsce zamieszkania na terytorium RP i czynność została dokonana na terytorium RP.
Dla opodatkowania w Polsce nie ma znaczenia obywatelstwo stron danej czynności cywilnoprawnej ani ich miejsce zamieszkania, a także miejsce dokonania transakcji. Istotne jest jednak, czy przedmiot umowy znajduje się na terytorium Polski oraz czy prawa wynikające z niej są wykonywane na jej obszarze. W przedstawionym stanie faktycznym taka sytuacja nie występuje. Zgodnie z art.1 ust. 4 pkt 2 ww. ustawy, podatkowi podlegają czynności, gdy ich przedmiotem są rzeczy znajdujące się za granicą lub prawa majątkowe wykonywane za granicą, ale jeżeli spełnione są łącznie dwa warunki:
- nabywca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium RP;
- czynność cywilnoprawna została dokonana na terytorium RP.
Ponieważ umowa została zawarta poza granicami RP, w przedmiotowej sprawie nie powstał obowiązek podatkowy.

B. Z.