Reklama

Nie mów fałszywego świadectwa...

Z teologiem moralnym ks. dr. Arkadiuszem Olczykiem rozmawia ks. Antoni Tatara
Niedziela Ogólnopolska 12/2009, str. 13, 15

Archiwum ks. Olczyka

Ks. Antoni Tatara: - Istnieją ludzie, którzy swoje życie budują na kłamstwie, intrydze, fałszywym świadectwie. Czy da się tak przeżyć całe życie?

Ks. dr Arkadiusz Olczyk: - Tak, są ludzie, którzy swoje życie budują przez całe lata na kłamstwie, krętactwie, nieszczerości, hipokryzji i intrygach. Są ludzie o zakłamanym, czyli nieprawym sumieniu. Myślę, że każdy człowiek, mając wolę osłabioną skutkami grzechu pierworodnego, doświadczył w swym życiu bardziej lub mniej gorzkiego smaku kłamstwa.
Warto najpierw postawić sobie pytanie: Czym jest kłamstwo? Jest nieprawdą! Wyraża się przez niezgodność naszych myśli ze słowami i słów z czynami. Bóg jest prawdą. Człowiek (stworzony na Boży obraz i podobieństwo) ze swej natury szuka prawdy, chce znać prawdę. Prawda jest fundamentem relacji między ludźmi. Już w Dekalogu Bóg zakazuje składania fałszywego świadectwa przeciw bliźniemu swemu. Mądrość Starego Przymierza wielokrotnie przestrzega przed kłamstwem: „Kłamstwo jest złym nawykiem człowieka i jest ono stale na ustach ludzi źle wychowanych” (Syr 20, 24). Nowe Przymierze obnaża wszelkie kłamstwo w obliczu Chrystusa - Prawdy. Pan Jezus wymaga od swoich uczniów prawdy w mowie: „Niech wasza mowa będzie: Tak, tak; nie, nie. A co nadto jest, od Złego pochodzi” (Mt 5, 37). W ten sposób Jezus przypomina, że „ojcem kłamstwa” jest szatan (por. J 8, 44).
Staropolskie przysłowie mówi: „Dasz diabłu palec, chwyci cię za rękę”. Jeśli ktoś przestanie czuwać nad swoim sumieniem, pozwoli je znieprawić, rozgrzeszając się łatwo z małych kłamstewek, wówczas jego sercem zawładnie „ojciec kłamstwa”. Taki człowiek przyzwyczaja się do życia w kłamstwie. Bóg, poprzez Ducha Świętego, chce „doprowadzić człowieka do prawdy” (por. J 16, 13), ale bywa „bezradny” wobec tych, którzy sami zamykają swoje serce - sumienie na prawdę. Żyją wtedy w grzechu przeciwko Duchowi Świętemu. Można całe życie przeżyć w samozakłamaniu, ale zapłatą jest wtedy śmierć wieczna. Nie warto tak ryzykować!

- Mówi się, że kłamstwo ma zawsze krótkie nogi...

- Najczęściej kłamstwo ma krótkie nogi i prawda szybko wychodzi na jaw. Naturalną reakcją na kłamstwo są (powinny być) wyrzuty sumienia. Najczęstszą natomiast konsekwencją wyjawienia kłamstwa jest wstyd. Przypomina mi się anegdota o pewnym dyrektorze, który dla wzbudzenia szacunku i podniesienia własnego prestiżu wśród pracowników kupił nowoczesne urządzenie wielofunkcyjne z telefonem i faksem. Gdy ktoś zapukał do jego biura, on szybko chwycił za słuchawkę, udając rozmowę telefoniczną po angielsku. Do biura wszedł mężczyzna z dużą torbą i, zdezorientowany, obserwował rozwój wydarzeń. Dyrektor kontynuował pokazówkę. W końcu odłożył słuchawkę i pyta mężczyznę: „A pan w jakiej sprawie?”. Zdziwiony mężczyzna odparł: „Ja właśnie przyszedłem podłączyć pański telefon”... Choćby na tym przykładzie widać, że „krótkie nogi kłamstwa” nie poniosą daleko.

- Jak wychowywać dzieci, by jednocześnie nie tłumić ich bujnej wyobraźni i uczyć niekłamania?

- To jest istotny problem wychowawczy, gdyż kłamstwa dzieci (choć z pozoru niewinne, bo wynikające z bujnej fantazji i tendencji do koloryzowania) pozostają jednak kłamstwami, na które rodzice powinni mądrze reagować.
Po pierwsze - rodzice sami powinni dawać dzieciom przykład życia w prawdzie. Nie mogą uczyć dzieci hipokryzji czy dwulicowości własną postawą. Każde kłamstwo rodziców niszczy ich autorytet moralny w oczach dziecka. Okłamane dziecko traci do nich zaufanie i nigdy nie wybacza kłamstwa. Gdy nie możemy odpowiedzieć na niewłaściwe czy niedyskretne pytanie dziecka, lepiej powiedzieć mu, że z pewnych powodów nie uzyska teraz odpowiedzi, niż wprowadzać je w błąd. Często nie zdajemy sobie sprawy, ile zła wyrządzają opowieści np. o bocianach przynoszących dzieci. Małe dzieci bezwzględnie wierzą swoim rodzicom. Kiedy nadchodzi dzień, w którym poznają prawdę, czują się głęboko rozczarowane i boleśnie dotknięte, nawet jeśli tego nie okazują. U niektórych dzieci nadużycie zaufania może spowodować urazy psychiczno-moralne. Trzeba też strzec się kłamstw płynących ze źle pojętej miłości, gdy np. chcemy uchronić dziecko przed karą szkolną czy nakłonić je do czegoś. Zdarza się także, że rodzice, między którymi są nieporozumienia, uczą dzieci nieprzyznawania się do pewnych rzeczy: „Tylko nie mów tego mamie”, albo przeciwnie: „Jeśli mama cię zapyta, to powiedz, że tam byliśmy”. Chcąc nauczyć dzieci prawdomówności, trzeba dać im przykład.
Po drugie - ważny jest czas spędzony na tłumaczeniu dziecku „zła” tkwiącego w kłamstwie i oszustwie. Trzeba pamiętać, że dla dziecka kłamstwo jest bardzo wygodnym środkiem obrony, dlatego też staje się ono stałą pokusą. Ponieważ dziecko nie ma właściwie ukształtowanego sumienia, łatwo uwierzy we własne kłamstwa - nauczy się kłamać. Dlatego rodzice powinni jak najczęściej pokazywać dzieciom, że w ostatecznym rozrachunku kłamstwo się nie opłaca, że jest przyczyną różnych kłopotów i utraty zaufania. Powinni też tłumaczyć, że jakkolwiek nie wolno na dłuższą metę okłamywać ludzi, to z pewnością nigdy nie jest możliwe okłamywanie Pana Boga, który zna nasze serca i wie o każdym naszym kłamstwie.

- Czy można kłamać w tzw. dobrej sprawie?

- W kazuistyce dnia codziennego spotykamy określenia: „kłamstwo w dobrej wierze” czy „pobożne kłamstwo”. Obiektywnie kłamstwo zawsze i w każdej sytuacji pozostanie kłamstwem, czyli złem moralnym (a w sensie religijnym grzechem). Subiektywnie zaś (z racji naszej intencji czy okoliczności) zło konkretnego kłamstwa może być zminimalizowane (może być tylko grzechem powszednim, a nie śmiertelnym). Są takie okoliczności, że powiedzenie prawdy mogłoby doprowadzić do bolesnych konsekwencji, np. wydanie współtowarzyszy walki z okupantem podczas przesłuchania, co naraziłoby ich na niewątpliwe represje. Są to jednak sytuacje wyjątkowe. Niekiedy lepiej milczeć niż mówić (pod warunkiem, że milczenie nie staje się sposobem na zatajenie kłamstwa - tzw. przemilczanie niewygodnych faktów). Gdy zaś milczenie jest niemożliwe, należy wyznać wprost: „Proszę wybaczyć, ale nie chcę się na ten temat wypowiadać”. Czasem jednak w imię prawdy trzeba heroicznie nadstawić głowy - bo lepsze to niż życie w kłamstwie.

Reklama

Łódź: centralna Procesji Bożego Ciała po raz pierwszy w centrum miasta

2019-06-17 11:29

xpk / Łódź (KAI)

Już w najbliższy czwartek - 20 maja – po raz pierwszy przez centrum Łodzi przejdzie Centralna Procesja Bożego Ciała. - Eucharystia jest sakramentem jedności, jest wartością samą w sobie, a dzisiaj ma Ona ogromne znaczeni w wymiarze świadectwa – tłumaczy arcybiskup Grzegorz Ryś, który będzie przewodniczył uroczystości.

Archiwum "Niedzieli Łódzkiej"

Metropolita łódzki wskazuje, że jesteśmy podzielonym społeczeństwem, a podziały te odnajdujemy także wewnątrz Kościoła. Procesja Bożego Ciała ma pokazać jedność, która ostatecznie ufundowana jest na Jezusie – tłumaczy.

"Każdy, kto otwiera się na relację z Jezusem, odkrywa wokół siebie siostry i braci, z którymi jest jedno. Ta procesja jest szansą, aby to pokazać. To jest ważny moment ewangelizacyjny. Pan Jezus mówi - po tym poznają, że Ojciec mnie posłał - jeśli będziecie ze sobą jedno" – podkreśla hierarcha.

Łódzkie obchody uroczystości Bożego Ciała rozpocznie się Mszą Świętą o godz. 9.30 celebrowaną przez abpa Grzegorza Rysia w kościele Matki Boskiej Zwycięskiej przy ul. Łąkowej, po której wyruszy procesja do czterech ołtarzy, usytuowanych na trasie znanej już łodzianom z procesji odbywającej się w Święto Eucharystii: ulicą Żeromskiego, Aleją Mickiewicza i ulicą. Piotrkowską.

W czasie procesji - do udziału w której zaproszeni są wierni z całego miasta - Najświętszy Sakrament będzie niesiony kolejno przez proboszczów czterech łódzkich parafii, które przygotują także ołtarze na trasie procesji.

Po dojściu procesji do katedry, ok 12.30 zostanie odprawiona Msza święta.

- Dobrze jak w jedności potrafimy wyjść razem, żeby być świadkami tego, ile nasza wiara w Chrystusa Eucharystycznego zmienia w naszym życiu i w naszych wzajemnych do siebie odniesieniach - w naszych wzajemnych relacjach – podkreśla abp Ryś zapraszając do udziały we wspólnej modlitwie

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Kard. Baldisseri dementuje: synod nie będzie wstępem do zniesienia celibatu

2019-06-17 20:15

pb (KAI/Vatican Insider) / Watykan

Sekretarz generalny Synodu Biskupów kard. Lorenzo Baldisseri zdementował przypuszczenia, jakoby Specjalne Zgromadzenie Synodu nt. Amazonii, jakie odbędzie się w październiku br., miało na celu zniesienie celibatu lub wprowadzenie kapłaństwa kobiet. - To, co jest doktryną pozostaje niezmienne - zdecydowanie stwierdził 78-letni hierarcha.

Włodzimierz Rędzioch

W rozmowie z portalem Vatican Insider odniósł się on do dwóch wywołujących dyskusję punktów przedstawionego dziś dokumentu roboczego (Instrumentum laboris) jesiennego zgromadzenia. Punkt 129 sugeruje wprowadzenie nowych posług kościelnych, m.in. dla kobiet, a także udzielanie święceń kapłańskich starszym żonatym mężczyznom, szanowanym w tubylczych wspólnotach. Z kolei punkt 127 proponuje zastanowienie się, czy sprawowanie kościelnej jurysdykcji (władzy) we wszystkich dziedzinach (sakramentalnej, sądowniczej, administracyjnej) musi być związane z przyjęciem sakramentu święceń.

Kardynał wyjaśnił, że problem jurysdykcji ma charakter doktrynalny, a nie tylko dyscyplinarny, gdyż w sakramencie święceń zostają udzielone trzy nierozłączne zadania: uświęcania, nauczania i rządzenia. Papież może komuś zakazać pełnienia któregoś z nich, ale sakramentalnie są otrzymywane razem. W Instrumentum proponuj się zatem wprowadzenie posług niezwiązanych z sakramentem święceń.

Sekretarz generalny Synodu zwrócił też uwagę, że nie jest to końcowy dokument zgromadzenia, lecz zestawienie propozycji zbieranych wśród wiernych przez niemal dwa lata. Odpowiedź na te propozycje dadzą uczestnicy Synodu, konfrontując się z treścią dokumentu i nauczaniem Kościoła.

Włoski kardynał przyznał, że wprawdzie zgromadzenie synodalne dotyczyć będzie konkretnego regionu z jego szczególnymi potrzebami, to jednak jego reperkusje odczuje cały Kościół, bo jest powszechny. Trzeba jednak zrozumieć, że Kościół nie jest „monolityczną kulą”, lecz - jak mawia papież - wielościanem. Pluralizm w Kościele jednak „musi prowadzić do jedności w różnorodności”. Zarazem to „wszystko, co nie dotyczy doktryny jako takiej, konkretnego przesłania ewangelicznego”, może być „dostosowywane do czasów, do miejsc, do okoliczności”.

Odnosząc się do propozycji przyznania funkcji w Kościele kobietom, kard. Baldisseri zwrócił uwagę, że już teraz odgrywają one fundamentalną rolę w życiu Amazonii, np. jako katechetki, zaś Instrumentum laboris proponuje przeanalizowanie możliwości przyznania im oficjalnej posługi. - Istnieje już akolitat i lektorat, nie będące częścią sakramentu święceń, który zaczyna się od diakonatu. Są posługi, które nie wiążą się z sakramentem. Zobaczymy, co nam zostanie zaproponowane [na Synodzie - KAI]. Mówi się także o „wymyśleniu” nowych posług. Dlaczego nie? - pytał retorycznie włoski purpurat.

Powtórzył, że „wszystko, co nie dotyczy struktury, istoty może zostać zmienione, wymyślone”, tak jak było w liturgii czy muzyce kościelnej, gdzie kiedyś istniał tylko chorał gregoriański, później napisano hymny, a w końcu do liturgii weszły pieśni ludowe.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem