Reklama

Na cmentarnych ścieżkach

Cmentarz parafii Imienia NMP w Inowrocławiu

Do najstarszych nekropolii w stolicy Kujaw należy niewątpliwie cmentarz przy kościele pw. Imienia Najświętszej Maryi Panny przy ul. bp. Antoniego Laubitza. Kościół ten, znany pod nazwą Ruiny, zbudowany został z ciosów granitowych pod koniec XII w. z fundacji książąt kujawskich. Był siedzibą pierwszej parafii w Inowrocławiu, założonej w XI w. w związku z powstaniem kasztelanii. W XVI w., po wybudowaniu kościoła farnego pw. św. Mikołaja, pełnił funkcję filialnego. Teren otaczający "Ruinę" jest miejscem, gdzie już w czasach pogańskich rozlokowała się pierwsza osada targowa inowrocławian. Istnieje tradycja, iż w tym miejscu zatrzymał się św. Wojciech, udający się z misją z Gniezna do państwa Prusów. W milenium śmierci Biskupa w pobliżu wzniesiono pomnik z jego wizerunkiem.
Prawdopodobnie wokół kościoła pw. Imienia Najświętszej Maryi Panny chowano zmarłych jeszcze przed jego wybudowaniem. Cmentarz użytkowano przez osiem stuleci. W wieku XIX był jedynym cmentarzem parafialnym w mieście. Do restauracji zniszczonego przez pożar w 1834 r. kościoła przystąpiono 100 lat temu (konsekrował bp A. Laubitz 25 sierpnia 1929 r.). Przed 20 laty, po otwarciu do pochówku nowego cmentarza między ulicami K. Libelta i K. Marcinkowskiego, rozpoczęto porządkowanie przykościelnej nekropolii. Usunięto ogrodzenie, a teren splantowano i urządzono na nim skwer.
"Ziemia jego kryje prochy obywateli, którzy dla Inowrocławia pracowali i walczyli w czasie XII-XX w." - głosi napis na tablicy przy wejściu na przykościelny teren. Nie ma już śladu po wielu grobach znanych osobistości Inowrocławia. Wspomnieć można kilku z nich: założyciel uzdrowiska Zygmunt Wilkoński (1832-80), nauczyciel Jana Kasprowicza i twórca pierwszej w mieście biblioteki Leon Czaplicki (1827-81) oraz nauczyciel i publicysta, autor polskiego elementarza Daniel Rakowicz (1817-76). Były tu jeszcze zbiorowe mogiły uczestników wszystkich zrywów niepodległościowych: powstania listopadowego - ks. Michała Wochelskiego (1737-1806), Wiosny Ludów i powstania styczniowego - Adama Budzińskiego (1813-81) oraz Kazimierza Czapli (1817-74). Na mogile żołnierzy poległych w styczniu 1919 r. wzniesiono monumentalny pomnik. Jednym z powstańców był działacz narodowy Wojciech Kwiatkowski (1878-1919), który poległ jako pierwszy w walce o zdobycie budynku poczty przy ul. Królowej Jadwigi 33 (miejsce upamiętnione było tablicą w 1934 r.). Podczas wojny pomnik został zburzony, a nowy - dzieło warszawskiej rzeźbiarki Zofii Kann-Pociłowej - odsłonięto w 50. rocznicę wyzwolenia Kujaw z zaboru pruskiego (1969 r.). Widnieje na nim napis: "Czyn i krew zrodziły wolność" oraz umieszczono nazwiska 44 powstańców, którzy zginęli podczas zdobywania miasta i tu zostali pochowani.
W grudniu 1990 r. na tej nekropolii urządzono symboliczną mogiłę - kopiec z tablicą inskrypcyjną na głazie o treści: "Konfederatom barskim poległym w bitwie pod Inowrocławiem za świętą wiarę katolicką i króla - 19 III 1769 r.". Pozostawiono też kilka lepiej zachowanych nagrobków, a wśród nich m.in. bliźniacze grobowce rodziny Grobelskich (kolumny z Pietą i krzyż żeliwny) oraz grobowiec znanej z działalności narodowej rodziny przedsiębiorców gospodarczych Grabowskich, szlachciców herbu Wczele, radnych miejskich: udziałowca fundacji budowy uzdrowiska Lucjana (1842-1900) oraz Stefana (1867-1943). Pozostały jeszcze nagrobki na mogiłach: kupca Jana Wituskiego (zm. w 1911 r.) - tumba z czarnego marmuru oraz Jana Grobelskiego z Balczewa (1784-1864).
Aktualnie zmarłych w parafii Imienia Najświętszej Maryi Panny grzebie się na cmentarzu przy ul. Karola Libelta, naprzeciw cmentarza należącego do parafii św. Józefa. Założony on został w 1983 r. na terenie dawnego cmentarza ewangelickiego i podzielony na 5 kwadratowych sektorów. Kaplica grobowa znajduje się w pobliżu ul. Karola Marcinkowskiego.
W środkowej części głównej alei wznosi się krzyż, a w jego pobliżu pochowano pierwszego proboszcza reerygowanej parafii - ks. Zenona Neumana (1921-84). W sąsiedztwie znalazł też swoje miejsce wiecznego spoczynku ks. Władysław Błaszko (1916-94).
Poza tym na tej nekropolii pochowani zostali: harcerz i więzień obozów koncentracyjnych "Szarych Szeregów" Józef Chytrowski (1920-85) oraz historyk badający dzieje Kujaw i miejski konserwator zabytków Czesław Sikorski (1943-95). Można tu też odszukać groby kilkunastu działaczy społecznych. Są wśród nich: ekonomista Kazimierz Szeliga (1935-2001), członek koła Towarzystwa Świętego Wojciecha w parafii pakoskiej, radny miejski, działacz społeczny spółdzielczości mieszkaniowej i przewodniczący komitetu rodzicielskiego, odznaczony za zasługi dla miasta Pakości; architekt Edward Szelner (1909-85); nauczycielka wychowania fizycznego w Zespole Szkół Chemicznych na Mątwach Alicja Przybyła (1946-91), zasłużona organizatorka turystyki szkolnej, pełniąca jednocześnie funkcję wiceprezesa Zarządu Oddziału PTTK w Inowrocławiu, oraz organizator imprez kolarskich Tadeusz Komendziński (1947-99).

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

„Fatima” - film, który pomaga w przeżywaniu wiary

2021-09-22 09:24

[ TEMATY ]

Częstochowa

Fatima

Tygodnik Katolicki Niedziela

pokaz filmu

Karol Porwich/Niedziela

Wieczorem 21 września w Cinema City w Częstochowie odbył się specjalny przedpremierowy pokaz filmu „Fatima” w reżyserii Marco Pontecorvo. Na projekcję filmu mieszkańców Częstochowy zaprosił Tygodnik Katolicki „Niedziela”.

Przybyłych do częstochowskiego kina pracowników, czytelników i przyjaciół „Niedzieli” przywitał redaktor naczelny ks. Jarosław Grabowski. – „Fatima” to film z przesłaniem. Popularyzuje on Fatimę i przybliża jej tajemnice. Być może także pomoże pogłębić wiarę – powiedział.

CZYTAJ DALEJ

26 września odbędzie się liczenie wiernych uczestniczących w niedzielnych praktykach religijnych

2021-09-22 11:54

[ TEMATY ]

wierni

Karol Porwich/Niedziela

Zgodnie z uchwałą Konferencji Episkopatu Polski w tym roku doroczne badanie niedzielnych praktyk religijnych, czyli liczenie katolików zobowiązanych do uczestniczenia w mszy św. i przystępujących do komunii św., odbędzie się 26 września br. we wszystkich parafiach kraju.

Liczenie wiernych w kraju odbywa się tradycyjnie raz w roku, w jedną z niedziel października. W ubiegłym roku w związku z wprowadzeniem nowych zasadach w żółtych i czerwonych strefach i w trosce o zdrowie i życie wiernych planowane liczenie wiernych się nie odbyło.

CZYTAJ DALEJ

Kielce: bazylika miejscem Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Organowej i Kameralnej

2021-09-22 19:31

[ TEMATY ]

koncert

Kielce

koncert organowy

Karol Porwich/Niedziela

Od niedzieli 26 września przez cały miesiąc w bazylice katedralnej będą trwały koncerty wybitnych artystów z Polski i Europy, z wykorzystaniem katedralnych organów po ich przebudowie, której dokonała firma organmistrzowska „Zych”. Remont organów to wotum kielczan na jubileusz 850 lat bazyliki.

Po remoncie organy mają 45 głosów. Traktura, czyli sposób przenoszenia ruchu klawiszy, została przywrócona do najstarszej, mechanicznej wersji. Natomiast kontuar, czyli część instrumentu, na której gra organista – jest nowoczesny, cyfrowy.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję