Reklama

Leon XIII. Papież kwestii społecznej

Niedziela Ogólnopolska 36/2010, str. 27

Papież Leon XIII (1810-1903)

Nauczanie społeczne Kościoła wskazujące na godność człowieka odnajduje swoje korzenie w Piśmie Świętym, szczególnie w Ewangelii. Kościół, przez wieki rozwijając swoją myśl społeczną, upominał się o podstawowe prawa człowieka. Znaczący wkład w nauczanie społeczne Kościoła miał Leon XIII (Gioacchino Vincenzo Raphaelo Aloisio Pecci, 1810-1903), który nazywany jest papieżem kwestii społecznej.
200. rocznica urodzin Leona XIII jest okazją do przybliżenia wkładu tego papieża w nauczanie społeczne Kościoła. Leon XIII kierował Kościołem w latach 1878-1903, kiedy to „wydarzenia natury ekonomicznej, jakie nastąpiły w XIX wieku, przyniosły burzliwe konsekwencje społeczne, polityczne i kulturalne. Wypadki związane z rewolucją przemysłową obaliły wielowiekowy porządek społeczny, przynosząc przy tym poważne problemy sprawiedliwości i stawiając pierwszą wielką kwestię społeczną, kwestię robotniczą, wyrastającą z konfliktu między kapitałem a pracą. W takiej scenerii Kościół dostrzegł konieczność zareagowania w nowy sposób: „res novae”, na które składały się wspomniane wydarzenia, stanowiły wyzwanie dla jego nauczania i powód do specjalnej troski duszpasterskiej, skierowanej do szerokich rzesz mężczyzn i kobiet. Zaistniała potrzeba odnowionego rozeznania sytuacji, które byłoby w stanie zarysować stosowne rozwiązania niezwykłych i nieznanych dotąd problemów” („Kompendium nauki społecznej Kościoła”, n. 88).
Chociaż najważniejszym dokumentem społecznym Leona XIII jest niewątpliwie encyklika „Rerum novarum” o tzw. kwestii robotniczej z 15 maja 1891 r., to jednak również inne dokumenty tego papieża na tematy społeczne mają ważne znaczenie dla rozwoju myśli społecznej Kościoła. Już na początku swojego pontyfikatu w encyklice „Inscrutabili Dei consilio” (21 kwietnia 1878 r.) wypowiedział się na temat różnych postaci istniejącego zła w społeczeństwie. Jeszcze w pierwszym roku swojego pontyfikatu Leon XIII w encyklice „Quod apostolici muneris” (28 grudnia 1878 r.) wskazał na błędy socjalistów, komunistów i nihilistów w podejściu do spraw społecznych.

Nauka o państwie i społeczeństwie

Leon XIII wielokrotnie wypowiadał się na temat państwa, społeczeństwa i władzy. Na temat państwa i o pochodzeniu władzy cywilnej papież wypowiedział się w encyklice „Diuturnum illud” (29 czerwca 1881 r.). W encyklice tej Leon XIII przestrzega przed manipulowaniem władzą, co, jego zdaniem, prowadzi do anarchii, nieładu i przewrotów. Papież w swoim nauczaniu nie ogranicza się jedynie do przestróg. W encyklice „Immortale Dei” (1 listopada 1885 r.) o ustroju państwa chrześcijańskiego zawarł swego rodzaju kodeks chrześcijańskiej polityki. Zdaniem Leona XIII, każda forma rządów może kierować się zasadami ewangelicznymi. W encyklice tej papież precyzuje również funkcję państwa, które ma czuwać nad dobrem swoich poddanych. Leon XIII przyznał również państwu pełną suwerenność, wyznaczając Kościołowi zwierzchność w zakresie idei.
W programie leoniańskim ważne miejsce zajmuje kwestia wolności, która ma swój wymiar indywidualny, ale również społeczny. Swoje poglądy na ten temat papież wyłożył w encyklice „Libertas praestantissimum” (20 czerwca 1888 r.). Według niego, wszystko, co wyklucza z życia normy Boże, zagraża wolności ludzkiej. Wolność nie może naruszać zasad chrześcijańskich.

Obowiązki obywateli

W swojej doktrynie społecznej Leon XIII powracał często do obowiązków obywateli wobec władzy cywilnej i Kościoła. Tak było w encyklikach „Sapientiae christianae” (10 stycznia 1890 r.) o obowiązkach katolików wobec Kościoła i „Graves de communi” (18 stycznia 1901 r.) o działalności społecznej katolików. Według Leona XIII, uległość wobec władzy państwowej jest zalecana dopóty, dopóki władza ta nie narusza przykazań Bożych. Papież zachęca również wiernych świeckich do walki o realizację w życiu publicznym zasad katolickich. Papież pisze też bardzo wyraźnie o chrześcijańskiej demokracji.

Reklama

Kwestia robotnicza

Najważniejszym dokumentem społecznym Leona XIII jest encyklika „Rerum novarum”, o tzw. kwestii robotniczej, z 15 maja 1891 r. W encyklice tej, która jest odpowiedzią na pierwszą wielką kwestię społeczną, Leon XIII zastanawia się nad położeniem pracowników najemnych, szczególnie ciężkim dla robotników przemysłowych, dotkniętych niezasłużoną nędzą. Papież wymienia błędy, które spowodowały zło społeczne, odrzuca socjalizm i jako środek zaradczy przedstawia „katolicką naukę na temat pracy, prawa własności, zasady współpracy - precyzując ją i aktualizując - którą przeciwstawia walce klas jako podstawowej metodzie wprowadzania przemian społecznych - na temat prawa słabych, godności ubogich i obowiązków bogatych, na temat udoskonalania sprawiedliwości przez miłość oraz na temat prawa do tworzenia związków zawodowych” („Kompendium NSK”, n. 89). Głównym tematem „Rerum novarum” jest stworzenie sprawiedliwego porządku społecznego. „Cała doktryna społeczna może być pojmowana jako aktualizacja, pogłębienie i rozszerzenie początkowego, zasadniczego rdzenia zasad przedstawionych w encyklice «Rerum novarum»” („Kompendium NSK”, n. 90).

Inne kwestie społeczne

Leon XIII podejmuje również w swoim nauczaniu kwestię małżeństwa i rodziny. Czyni to w encyklice o małżeństwie chrześcijańskim „Arcanum divinae sapientiae” (10 lutego 1880 r.). Papież potępia także bardzo zdecydowanie działalność masonerii. Czyni to w encyklice „Humanum genus” (20 kwietnia 1884 r.). „Otóż owoce, które sekta masońska rodzi, zabójcze są i gorzkie. Z najpewniejszych danych, na któreśmy się wyżej powołali, narzuca się jeden wniosek, iż mianowicie ostatecznym celem ich zamierzeń jest: obalić doszczętnie ład religijny i społeczny powstały na gruncie instytucji chrześcijańskich i zastąpić go nowym ładem, uformowanym według ich założeń, których podstawowe zasady i prawa zaczerpnięte zostały z naturalizmu” - czytamy w encyklice o masonerii. Zdaniem Leona XIII, masoneria jest wrogiem dobrych obyczajów w życiu prywatnym i publicznym.

Ocena: 0 -1

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Apostoł konfesjonału

2020-07-28 08:21

Niedziela Ogólnopolska 31/2020, str. VIII

[ TEMATY ]

św. Jan Maria Vianney

wikipdia.org

Święty Jan Maria Vianney był wzorem ewangelicznego ubóstwa i czystości oraz gorliwym apostołem konfesjonału. Jako prosty i pokorny kapłan dokonał duchowej rewolucji we Francji.

Najpiękniejsze radości, które obficie towarzyszyły początkom naszego kapłaństwa, są na zawsze związane w naszych wspomnieniach z głębokim przeżyciem, jakiego doświadczyliśmy 8 stycznia 1905 r. w Bazylice Watykańskiej, z okazji pełnej chwały beatyfikacji tego pokornego kapłana Francji, którym był Jan Maria Chrzciciel Vianney” – napisał św. Jan XXIII w encyklice Sacerdotii nostri primordia. Postać św. Jana Marii Vianneya stała się przykładem do naśladowania dla wielu kapłanów.

Jan Maria Vianney urodził się 8 maja 1786 r. w biednej rodzinie chłopskiej w miasteczku Dardilly. Do I Komunii św. przystąpił potajemnie w czasie Wielkiej Rewolucji Francuskiej – w 1799 r. W dzieciństwie i młodości poświęcał swój czas na pracę w polu i wypas zwierząt, do tego stopnia, że jeszcze w wieku 17 lat był analfabetą. Znał jednak na pamięć modlitwy, których nauczyła go pobożna matka, i karmił się religijnością rodzinnego domu. Na kapłana został wyświęcony 13 sierpnia 1815 r. Przez pierwsze trzy lata był wikariuszem w Écully. Najważniejszą misję spełnił jednak, gdy był proboszczem w Ars. Centrum jego życia stanowiła Eucharystia. W Ars wyróżniał się jako doskonały i niestrudzony spowiednik oraz kierownik duchowy.

Zmarł 4 sierpnia 1859 r. Święty Jan Paweł II napisał o nim w Darze i Tajemnicy: „Od czasów kleryckich żyłem pod wrażeniem postaci Proboszcza z Ars, zwłaszcza po lekturze książki ks. Trochu. Święty Jan Maria Vianney zdumiewa przede wszystkim tym, że odsłania potęgę łaski działającej przez ubóstwo ludzkich środków. Byłem szczególnie wstrząśnięty jego heroiczną posługą konfesjonału. Ten pokorny kapłan, który spowiadał po kilkanaście godzin na dobę, odżywiając się niezwykle skromnie, przeznaczając na spoczynek kilka zaledwie godzin, potrafił w tym trudnym okresie dokonać duchowej rewolucji we Francji, i nie tylko we Francji. Tysiące ludzi przechodziło przez Ars i klękało przy jego konfesjonale. Na tle dziewiętnastowiecznego zeświecczenia i antyklerykalizmu, jego świadectwo było wydarzeniem dosłownie rewolucyjnym”.

Św. Jan Maria Vianney
ur. 8 maja 1786 r. zm. 4 sierpnia 1859 r.

CZYTAJ DALEJ

Pielgrzymi z diecezji toruńskiej już w drodze

Nietypowe, bo sztafetowe pielgrzymowanie rozpoczęło się 4 sierpnia Mszą św. w toruńskiej katedrze. Bp Wiesław Śmigiel mówił pielgrzymom, by nie zapominali, że pielgrzymem stajemy się przede wszystkim w sercu i to o nie, o swojego ducha, swoje wnętrze trzeba się szczególnie troszczyć.

- Na początku pandemii koronawirusa pielgrzymka na Jasną Górę stanęła pod wielkim znakiem zapytania. Jednak udało się, możemy zmierzać do Matki Bożej Częstochowskiej w nieco innej formie – mówił ks. kan. Wojciech Miszewski. Wyraził wielką radość i wdzięczność Bogu za to, że pielgrzymi kolejny raz mogą wyruszyć na pielgrzymi szlak.

Bp Śmigiel porównał pielgrzymów do uczniów zmierzających do Emaus. - Kiedy ruszamy na pielgrzymkę, tam możemy spotkać Boga. Podobnie jak uczniowie w drodze do Emaus spotkali Pana, najpierw Pisma im wyjaśniał, a później rozpoznali Go przy łamaniu chleba, tak pielgrzymi słuchają Słowa, konferencji, nauki i rozmawiają z Bogiem w modlitwach i rozpoznają Go w pełni w czasie Eucharystii – mówił.

Podkreślił, że wiara ma przejawiać się w naszym życiu w dwóch wymiarach – wewnętrznym i zewnętrznym. Nie może zabraknąć żadnego z nich, ponieważ wiara wymaga świadectwa, ale też nie może być tylko powierzchowna. - Potrzeba zewnętrznych znaków, symboli i gestów, które wypływają z czystego serca i prowadzą do chrześcijańskiego życia. Potrzebna jest harmonia wiary, praktyk religijnych i codziennego życia. Tylko w ten sposób można być w pełni chrześcijaninem – dodał. - Pielgrzymka to czas nawrócenia i refleksji, by każdy gest, znak i symbol miał swoje znaczenie, by były one pomocne w spotkaniu Boga – mówił bp Śmigiel. Podał także przykład św. Jana Marii Vianneya, patrona dnia, który może być dla każdego wzorem skromności i ewangelizacji.

Tradycyjnie w pielgrzymce udział bierze bp Józef Szamocki, który każdego dnia będzie głosił konferencje i sprawował sakramenty.

Pielgrzymi diecezji toruńskiej dotrą przed tron Jasnogórskiej Pani 12 sierpnia, gdzie o godz. 17 sprawowana będzie Msza św. pod przewodnictwem bpa Wiesława Śmigla.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję