Reklama

Leon XIII. Papież kwestii społecznej

Nauczanie społeczne Kościoła wskazujące na godność człowieka odnajduje swoje korzenie w Piśmie Świętym, szczególnie w Ewangelii.

Kościół, przez wieki rozwijając swoją myśl społeczną, upominał się o podstawowe prawa człowieka. Znaczący wkład w nauczanie społeczne Kościoła miał Leon XIII (Gioacchino Vincenzo Raphaelo Aloisio Pecci, 1810-1903), który nazywany jest papieżem kwestii społecznej.
200. rocznica urodzin Leona XIII jest okazją do przybliżenia wkładu tego papieża w nauczanie społeczne Kościoła. Leon XIII kierował Kościołem w latach 1878-1903, kiedy to „wydarzenia natury ekonomicznej, jakie nastąpiły w XIX wieku, przyniosły burzliwe konsekwencje społeczne, polityczne i kulturalne. Wypadki związane z rewolucją przemysłową obaliły wielowiekowy porządek społeczny, przynosząc przy tym poważne problemy sprawiedliwości i stawiając pierwszą wielką kwestię społeczną, kwestię robotniczą, wyrastającą z konfliktu między kapitałem a pracą. W takiej scenerii Kościół dostrzegł konieczność zareagowania w nowy sposób: „res novae”, na które składały się wspomniane wydarzenia, stanowiły wyzwanie dla jego nauczania i powód do specjalnej troski duszpasterskiej, skierowanej do szerokich rzesz mężczyzn i kobiet. Zaistniała potrzeba odnowionego rozeznania sytuacji, które byłoby w stanie zarysować stosowne rozwiązania niezwykłych i nieznanych dotąd problemów” („Kompendium nauki społecznej Kościoła”, n. 88).
Chociaż najważniejszym dokumentem społecznym Leona XIII jest niewątpliwie encyklika „Rerum novarum” o tzw. kwestii robotniczej z 15 maja 1891 r., to jednak również inne dokumenty tego papieża na tematy społeczne mają ważne znaczenie dla rozwoju myśli społecznej Kościoła. Już na początku swojego pontyfikatu w encyklice „Inscrutabili Dei consilio” (21 kwietnia 1878 r.) wypowiedział się na temat różnych postaci istniejącego zła w społeczeństwie. Jeszcze w pierwszym roku swojego pontyfikatu Leon XIII w encyklice „Quod apostolici muneris” (28 grudnia 1878 r.) wskazał na błędy socjalistów, komunistów i nihilistów w podejściu do spraw społecznych.

Reklama

Nauka o państwie i społeczeństwie

Leon XIII wielokrotnie wypowiadał się na temat państwa, społeczeństwa i władzy. Na temat państwa i o pochodzeniu władzy cywilnej papież wypowiedział się w encyklice „Diuturnum illud” (29 czerwca 1881 r.). W encyklice tej Leon XIII przestrzega przed manipulowaniem władzą, co, jego zdaniem, prowadzi do anarchii, nieładu i przewrotów. Papież w swoim nauczaniu nie ogranicza się jedynie do przestróg. W encyklice „Immortale Dei” (1 listopada 1885 r.) o ustroju państwa chrześcijańskiego zawarł swego rodzaju kodeks chrześcijańskiej polityki. Zdaniem Leona XIII, każda forma rządów może kierować się zasadami ewangelicznymi. W encyklice tej papież precyzuje również funkcję państwa, które ma czuwać nad dobrem swoich poddanych. Leon XIII przyznał również państwu pełną suwerenność, wyznaczając Kościołowi zwierzchność w zakresie idei.
W programie leoniańskim ważne miejsce zajmuje kwestia wolności, która ma swój wymiar indywidualny, ale również społeczny. Swoje poglądy na ten temat papież wyłożył w encyklice „Libertas praestantissimum” (20 czerwca 1888 r.). Według niego, wszystko, co wyklucza z życia normy Boże, zagraża wolności ludzkiej. Wolność nie może naruszać zasad chrześcijańskich.

Obowiązki obywateli

W swojej doktrynie społecznej Leon XIII powracał często do obowiązków obywateli wobec władzy cywilnej i Kościoła. Tak było w encyklikach „Sapientiae christianae” (10 stycznia 1890 r.) o obowiązkach katolików wobec Kościoła i „Graves de communi” (18 stycznia 1901 r.) o działalności społecznej katolików. Według Leona XIII, uległość wobec władzy państwowej jest zalecana dopóty, dopóki władza ta nie narusza przykazań Bożych. Papież zachęca również wiernych świeckich do walki o realizację w życiu publicznym zasad katolickich. Papież pisze też bardzo wyraźnie o chrześcijańskiej demokracji.

Reklama

Kwestia robotnicza

Najważniejszym dokumentem społecznym Leona XIII jest encyklika „Rerum novarum”, o tzw. kwestii robotniczej, z 15 maja 1891 r. W encyklice tej, która jest odpowiedzią na pierwszą wielką kwestię społeczną, Leon XIII zastanawia się nad położeniem pracowników najemnych, szczególnie ciężkim dla robotników przemysłowych, dotkniętych niezasłużoną nędzą. Papież wymienia błędy, które spowodowały zło społeczne, odrzuca socjalizm i jako środek zaradczy przedstawia „katolicką naukę na temat pracy, prawa własności, zasady współpracy - precyzując ją i aktualizując - którą przeciwstawia walce klas jako podstawowej metodzie wprowadzania przemian społecznych - na temat prawa słabych, godności ubogich i obowiązków bogatych, na temat udoskonalania sprawiedliwości przez miłość oraz na temat prawa do tworzenia związków zawodowych” („Kompendium NSK”, n. 89). Głównym tematem „Rerum novarum” jest stworzenie sprawiedliwego porządku społecznego. „Cała doktryna społeczna może być pojmowana jako aktualizacja, pogłębienie i rozszerzenie początkowego, zasadniczego rdzenia zasad przedstawionych w encyklice «Rerum novarum»” („Kompendium NSK”, n. 90).

Inne kwestie społeczne

Leon XIII podejmuje również w swoim nauczaniu kwestię małżeństwa i rodziny. Czyni to w encyklice o małżeństwie chrześcijańskim „Arcanum divinae sapientiae” (10 lutego 1880 r.). Papież potępia także bardzo zdecydowanie działalność masonerii. Czyni to w encyklice „Humanum genus” (20 kwietnia 1884 r.). „Otóż owoce, które sekta masońska rodzi, zabójcze są i gorzkie. Z najpewniejszych danych, na któreśmy się wyżej powołali, narzuca się jeden wniosek, iż mianowicie ostatecznym celem ich zamierzeń jest: obalić doszczętnie ład religijny i społeczny powstały na gruncie instytucji chrześcijańskich i zastąpić go nowym ładem, uformowanym według ich założeń, których podstawowe zasady i prawa zaczerpnięte zostały z naturalizmu” - czytamy w encyklice o masonerii. Zdaniem Leona XIII, masoneria jest wrogiem dobrych obyczajów w życiu prywatnym i publicznym.

Ocena: +6 -1

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Polak nuncjuszem na Madagaskarze

2022-09-27 13:05

[ TEMATY ]

nuncjusz

Nuncjusz Apostolski

ASD w Poznaniu

Ojciec Święty mianował ks. prałata Tomasza Grysę, radcę nuncjatury, nuncjuszem apostolskim na Madagaskarze i delegatem apostolskim na Komorach, z funkcjami delegata apostolskiego na Reunion, podnosząc go jednocześnie do godności arcybiskupa i przydzielając stolicę tytularną Rubikon – podało Biuro Prasowe Stolicy Apostolskiej.

Ojciec Święty mianował ks. prałata Tomasza Grysę, radcę nuncjatury, nuncjuszem apostolskim na Madagaskarze i delegatem apostolskim na Komorach, z funkcjami delegata apostolskiego na Reunion, podnosząc go jednocześnie do godności arcybiskupa i przydzielając stolicę tytularną Rubikon – podało Biuro Prasowe Stolicy Apostolskiej.

CZYTAJ DALEJ

Inauguracja roku akademickiego w WSD Przemyśl

2022-09-28 11:42

Grzegorz Hagel

Rektor WSD Przemyśl - ks. Konrad Dyrda

Rektor WSD Przemyśl - ks. Konrad Dyrda

- W imię Boże rozpoczynamy nowy rok akademicki 2022/2023 – tymi słowami rektor Wyższego Seminiarum Duchownego w Przemyślu ks. dr Konrad Dyrda rozpoczął kolejny etap na drodze do kapłaństwa przemyskich kleryków.

Inauguracja nowego roku akademickiego rozpoczęła się w seminaryjnej kaplicy uroczystą Eucharystią sprawowaną pod przewodnictwem abp. Adama Szala – metropolity przemyskiego. W homilii biskup przemyski wskazał na przygotowanie paschy jako czynność, która prowadziła do apogeum posłannictwa Chrystusa. Dodał także, że patron dnia św. Wacław osobiście dbał o przygotowanie ołtarza i dary na nim składane. – To wydarzenie, które staje przed nami, kiedy czytamy o przygotowaniu Paschy świadczy o tym, że trzeba było do niej się dobrze przygotować. Do kapłaństwa trzeba się dobrze przygotować. Do tej pierwszej Mszy św. trzeba się także dobrze przygotować – mówił arcybiskup.

CZYTAJ DALEJ

Jasna Góra: Rekolekcje Jasnogórskiej Rodziny Różańcowej

2022-09-28 16:22

[ TEMATY ]

Jasna Góra

Rodzina Różańcowa

Karol Porwich/Niedziela

O pokój dla świata, a zwłaszcza w Ukrainie, będą się modlić członkowie Jasnogórskiej Rodziny Różańcowej podczas rozpoczynających się jutro rekolekcji tego środowiska. Tradycyjnie odbywają się przed odpustem Matki Bożej Różańcowej, który przypada w niedzielę, 2 października. Za wstawiennictwem bł. kard. Stefana Wyszyńskiego, patrona wspólnoty, zanoszone będą modlitwy o opiekę dla Polski i o wypełnienie Jasnogórskich Ślubów Narodu - zapowiada o. Marian Waligóra opiekun duchowy Jasnogórskiej Rodziny Różańcowej.

- Tegoroczne rekolekcje wypadają w trudnym czasie, jesteśmy świadkami agresji rosyjskiej na Ukrainę. Tocząca się wojna za naszą wschodnią granicą dotyka też nas bardzo konkretnie. Dajemy schronienie uchodźcom wojennym - powiedział paulin. Przypomniał, że Jasnogórska Rodzina Różańcowa od pierwszego dnia wojny podjęła modlitwę o pokój dla Ukrainy, dla świata. - To jest nasz dar duchowy, jako wspólnota jednoczymy się z tymi, którzy potrzebują naszego serca - dodał paulin.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję