Reklama

W czasach szkolnych i studenckich 1920-1945

Józef Rell, Krzysztof Rell
Niedziela Ogólnopolska 19/2011, str. 24-25

Beatyfikacja naszego największego rodaka - papieża Jana Pawła II zobowiązuje nas do pełniejszego przedstawienia postawy patriotycznej i zasług w dokonaniach młodzieńczych Karola Wojtyły, a także w czasie II wojny światowej

Na miano patrioty zasłużył sobie całym swym życiem. Był nim już Lolek, bo tak koledzy nazywali Karola w okresie szkolnym. Wielką rolę w kształtowaniu postawy odegrały: dom rodzinny, szkoła i Kościół.

Budowa na wartościach

W domu rodzinnym ważne było wychowanie na zasadach chrześcijańsko-moralnych, najpierw przez rodziców, a po śmierci matki już tylko przez ojca, porucznika Wojska Polskiego. Ojciec Lolka, też Karol, czuł się dumny, że jest Polakiem. Znał polską historię, a zwłaszcza chwalebne czyny oręża polskiego. Chętnie i często opowiadał synowi epizody z dziejów narodu, o obrońcach wiary przez stulecia i o tradycjach rycerskich. Karol wyrastał w atmosferze kultu bohaterstwa. To ojciec mówił Lolkowi o wartościach, takich jak Bóg, honor i ojczyzna. I to zapadło w serce młodego chłopca na całe życie.
W odniesieniu do szkoły powszechnej możemy odwołać się do istniejącego w początkach niepodległości procesu wychowawczego szkół polskich. Już na tym poziomie kształtowane były postawy w myśl „Katechizmu polskiego dziecka”, według znanego wiersza Władysława Bełzy: „Kto ty jesteś? - Polak mały…”. Tekst ten znały chyba wszystkie dzieci, a więc na pewno i Lolek.
A kształtowanie postaw patriotycznych w wadowickim gimnazjum? Możemy przywołać argumenty świadczące o opinii ówczesnej szkoły polskiej, która wspólnie z Kościołem rzymskokatolickim wychowywała w duchu moralno-patriotycznym. Dowodem na to, że cała polska młodzież była patriotycznie wychowywana, była jej postawa w czasie II wojny światowej. Zwłaszcza dzięki doborowi lektur szkolnych, pasjonującym wykładom, kształtowaniu umiejętności przeżywania ojczystych dziejów w różnych formach zajęć pedagogicznych. Gimnazjaliści byli przykładem patriotyzmu. Język polski i historia kształtowały także dumę narodową. Pod wpływem polonistów Karol w lekturach odnalazł bliskie sobie wartości u mistrzów epoki romantyzmu, a szczególnie pokochał poezję Cypriana K. Norwida. Pasjonował się także dziełami „ku pokrzepieniu serc” Henryka Sienkiewicza. Nauczyciele geografii, a także brat i ojciec potrafili zafascynować go pięknem okolicy i ziemi ojczystej. Stąd późniejsze zamiłowanie księdza i biskupa Karola Wojtyły do wędrówek.
Wiedza historyczna i geograficzna miały wpływ na oczarowanie Karola monumentalnością królewskiego miasta Piastów i Jagiellonów. Ukształtowały jakże wyrazistą postawę, którą wyznał później: „(…) Kraków od najmłodszych lat mojego życia (…) był dla mnie szczególną syntezą wszystkiego, co polskie i chrześcijańskie. Zawsze [Kraków] mówił mi o wielkiej przeszłości mojej Ojczyzny (…)” (Grzegorz Łęcki, „Jan Paweł II. Miłośnik Krzyża i Zmartwychwstania”, Warszawa 1998, s. 18).
Udział Lolka w działaniu teatrzyku szkolnego, a następnie w wadowickim teatrze amatorskim nie tylko rozwijał pamięć i walory artystyczne, ale i dumę z przynależności do tego środowiska. Kształtował lokalny patriotyzm.
Na lekcjach religii prefekci z przejęciem ukazywali rzeczywistą rolę Kościoła katolickiego w życiu jednostki i narodu.
Wspomnienia kolegów Karola, a szczególnie Antoniego Bohdanowicza i Eugeniusza Mroza, ukazują, że i oni, i Karol z przejęciem uczestniczyli w uroczystościach patriotycznych, państwowych, takich jak 3-majowa defilada wojskowa wadowickiego 12. Pułku Piechoty, świętowanie rocznic historycznych czy nawet dni imienin Marszałka Józefa Piłsudskiego. W niedzielę chłopcy z bijącymi sercami maszerowali za udającymi się do kościoła garnizonowego na Mszę św. oddziałami piechoty. W latach późniejszych, już jako obserwatorzy z chodnika, z aprobatą przyklaskiwali maszerującemu wojsku. Ten nastrój zapadał w psychikę i również kształtował patriotyczną postawę.

Patriotyzm zobowiązuje...

Powszechnie znany jest udział Karola Wojtyły w wyprawach na Misterium Męki Pańskiej w Kalwarii Zebrzydowskiej. W 1936 r. odbył pielgrzymkę na Jasną Górę do sanktuarium Matki Bożej Częstochowskiej - Królowej Korony Polskiej. To nie tylko był dowód wiary, ale również szacunku dla narodowych tradycji religijno-patriotycznych. Wyniósł to z domu rodzinnego, ale i od swych księży - szkolnych prefektów.
Wędrówki i podziwianie okolicy to wyraz ukochania polskich gór i polskiego krajobrazu. Wspomnienia samego Ojca Świętego na rynku wadowickim podczas pielgrzymki w 1999 r. są wyrazem umiłowania ojczystych stron. Upoważniają nas do stwierdzenia, że już jako chłopiec był patriotą.
Kolejny przykład postawy patriotyczno-obywatelskiej to koleżeństwo i przyjaźń z rówieśnikami pochodzenia żydowskiego. Uczestniczył bez uprzedzeń we wspólnych zabawach, w grach w piłkę i we wspólnej nauce. Zawiązała się wówczas przyjaźń m.in. z Jurkiem Klugerem, która trwała także, gdy był papieżem. Postawa jego była przykładem polskiej tolerancji dla innych narodowości.
Zdolność do nauki to dar, który otrzymał od Boga, ale jakże wielka była staranność Karola w jej ewangelicznym pomnażaniu. Pilność i sumienność wynikały z głębi jego świadomości i dążenia do tego, by być dobrym synem, dobrym uczniem i dobrym kolegą, a przede wszystkim dobrym chrześcijaninem i dobrym Polakiem.
We wspomnieniach kolegów Lolek stanowił też wzór sumiennego wykonywania obowiązków prezesa koła ministrantów i Sodalicji Mariańskiej. Był człowiekiem honoru, słowa danego dotrzymywał zawsze, szanował dobro ogółu bardziej niż swoje, był taktowny w zachowaniu towarzyskim i zadbany w stroju. Przestrzegał obyczajów szkolnych i norm regulaminu szkolnego. Należał do tych, którzy dopiero po maturze mogli sobie pozwolić na odwiedzenie cukierni jako lokalu tylko dla dorosłych. Karol Wojtyła był więc uczniem i młodzieńcem, którym Polska mogła się szczycić.
Godny podkreślenia jest przykładny stosunek Karola Wojtyły do obrony Ojczyzny. Zdarzało się, że młodzi ludzie uchylali się od trudnego obowiązku służby wojskowej. Ale to nie dotyczyło Karola. W lipcu 1937 r., a więc na rok przed maturą, Lolek odbył ćwiczenia na Obozie Przysposobienia Wojskowego w Hermanicach i uzyskał zaliczenie II stopnia z oceną dobrą. Zachowało się zdjęcie Karola w mundurze z karabinem w ręku („Jan Paweł II. Pielgrzym nadziei. Jestem z wami”, Warszawa 2005, s. 26). Po egzaminie dojrzałości, na przełomie lipca i sierpnia 1938 r., odbył jako poborowy z cenzusem służbę pracy w 9. kompanii 7. batalionu Junackich Hufców Pracy w Zubrzycy Górnej, gdzie uczestniczył w budowie drogi. Obowiązek wojskowy wypełnił jeszcze raz, kiedy już jako student brał udział latem 1939 r. w przeszkoleniu w Społecznym Obozie Legii Akademickiej w Ożomli k. Przemyśla. Te mało znane fakty z życia Karola Wojtyły świadczą dobitnie o jego postawie patriotycznej. W 1939 r. nie otrzymał wezwania mobilizacyjnego, bo nie był jeszcze poborowym.
Jest jeszcze jedno - to, że miał on do wadowickiego klasztoru Karmelitów na Górce specjalną estymę, to w jakiś sposób zasługa niegdyś działającego w Karmelu św. Rafała Kalinowskiego. To był jego krajan, bo przecież w Wadowicach o. Kalinowski dokonał żywota. Karol, znający świątobliwe i patriotyczne życie powstańca styczniowego - o. Rafała, miał specjalny kult wobec szkaplerza, który w tym Karmelu otrzymał.

Reklama

Wszystko, co Polskę stanowi

W 1938 r. Karol Wojtyła uzyskał z wyróżnieniem świadectwo dojrzałości. Zdecydował się podjąć studia polonistyczne na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. Wybór studiów języka polskiego świadczy o jego postawie wobec Polski.
Latem 1938 r. zamieszkał wraz z ojcem w umiłowanym Krakowie. Już na pierwszym roku studiów włączył się w działalność Kółka Polonistycznego, Konfraterni Teatralnej i „Studia 39” - Tadeusza Kudlińskiego. Dał dowód, że nie tylko chciał zdobywać wiedzę, ale również czynnie ją pożytkować i rozwijać swoje życie duchowe.
1 września 1939 r. Karol wraz z ojcem, posłuszny apelom, uciekał przed nawałą wojsk niemieckich do Tarnowa i aż pod Rzeszów. Widział bohaterską walkę polskich żołnierzy i tragedię wojny. Przejawiał współczucie i litość. Był bezsilny wobec chęci pomocy masakrowanym przez niemieckie samoloty uciekającym cywilom. Już te pierwsze przeżycia wojenne z całą pewnością pogłębiły jego więzi z broniącym się narodem polskim.
Niemiecki okupant, ukrywając swe niecne cele, zezwolił na podjęcie nauki na uniwersytecie. W zestawieniu z nazistowską teorią traktowania Polaków jako rasy podludzi kontynuowanie nauki było przeciwstawieniem się tej ideologii. Jak większość studentów również i Karol Wojtyła podjął drugi rok studiów. Niestety, legalna nauka została przerwana 6 listopada 1939 r. aresztowaniem i wywiezieniem do obozów zagłady uniwersyteckich profesorów. Po tym akcie terroru możliwa była tylko nauka konspiracyjna. Karol podjął ją równocześnie z pracą zarobkową w różnych miejscach. Nie tylko sam się uczył, ale również tajnie pomagał w nauce uczniom szkół średnich (G. F. Svidercoschi, „Historia Karola Wojtyły”, Kraków 2005, s. 44). Student Wojtyła został robotnikiem w kopalni i fabryce krakowskich Zakładów Sodowych Solvay, głównie z konieczności uzyskania tzw. Arbeitskarte, która zabezpieczała przed wywiezieniem na roboty do Niemiec, a może i przed aresztowaniem.
Tajne studia polonistyczne zwróciły szczególną uwagę Karola na misterium słowa. Wcześniejsze jego umiłowanie teatru, a przede wszystkim kontakt z Tadeuszem Kudlińskim, a następnie z Mieczysławem Kotlarczykiem (którego po sprowadzeniu do Krakowa w 1941 r. przyjął nawet do swego mieszkania) doprowadziły go do Konspiracyjnego Teatru Słowa - Teatru Rapsodycznego w Krakowie. Teatru działającego w jednej ze struktur konspiracyjnej niepodległościowej organizacji „Unia”.

Walka słowem i Słowem

Teatr Słowa - Teatr Rapsodyczny był jedną z form walki o wolną Polskę. Członkowie tego zespołu byli zaprzysiężonymi konspiratorami. Członkiem „Unii”, a więc członkiem niepodległościowej konspiracji, był również Karol Wojtyła.
We wrześniu 1942 r. Karol Wojtyła wstąpił do Tajnego Metropolitalnego Seminarium. Wcześniej zwrócił się z prośbą do szefa okręgu krakowskiego Stanisława Bukowskiego o zwolnienie go ze ślubowania wobec konspiracji „Unii”. Uzyskał to zwolnienie, bowiem można było mieć pewność, że żadnej tajemnicy nie zdradzi. Tak wysoko oceniono już wówczas jego postawę patriotyczną.
Karol Wojtyła podjął studia w tajnym, a więc konspiracyjnym seminarium i na tajnych kompletach teologicznych Uniwersytetu Jagiellońskiego. Powołanie zmieniło mu kierunek studiów, ale nie było sprzeczne z jego postawą patrioty. Postanowił służyć Bogu, ale w jego rozumieniu służba Bogu to również służba ludziom, w tym i współziomkom. Nie wyrzekł się polskości, nie wyrzekł się patriotyzmu kształtowanego jeszcze w czasach szkolnych i studenckich. Powiedział to wyraźnie w swej książce „Pamięć i tożsamość” w rozdziałach: „Pojęcie ojczyzny”, „Patriotyzm” i „Pojęcie narodu” (Kraków 2005). Karol Wojtyła całym swym życiem zdziałał dla Polski tak wiele dobra, jak nikt do tej pory i prawdopodobnie nikt w przyszłości. Patriotyzm Karola Wojtyły, ukształtowany już w młodzieńczych latach, może być wzorem dla współczesnej młodzieży i przyszłych pokoleń. I za to składamy mu wielkie dzięki.

Reklama

Jego kapłaństwo to znak dla Kościoła

2019-05-28 13:07

Artur Stelmasiak
Niedziela Ogólnopolska 22/2019, str. 7

Ks. Michał Łos FDP otrzymał święcenia diakonatu i prezbiteratu podczas jednej liturgii na sali oddziału onkologicznego. Nie musiał kłaść się krzyżem podczas uroczystości – jego krzyżem jest szpitalne łóżko

Decyzja o święceniach orionisty została podjęta błyskawicznie, bo jest on śmiertelnie chory. Za kilka tygodni jego stan może się tak pogorszyć, że przyjęcie sakramentu święceń mogłoby być niemożliwe. – Jego największym marzeniem było kapłaństwo. Chciał odprawić choć jedną Mszę św. – mówi Mariusz Talarek, przyjaciel ks. Michała.

Święcenia kapłańskie w szpitalu

30-letni kleryk o chorobie nowotworowej dowiedział się ponad miesiąc temu. Gdy jego stan okazał się bardzo ciężki, władze zgromadzenia złożyły do Ojca Świętego Franciszka prośbę o dyspensę z zapisów konstytucji Zgromadzenia Małego Dzieła Boskiej Opatrzności, a także o uchylenie wymaganego odstępu czasu między święceniami diakonatu i prezbiteratu. – To był kościelny ekspres. Dokumenty zostały złożone w Watykanie w poniedziałek 20 maja, a już w środę 22 maja mieliśmy papieski dokument – powiedział ks. Michał Szczypek, sekretarz polskiej prowincji orionistów.

Księża orioniści nie tracili czasu. W środę dostali papieską dyspensę, następnego dnia zorganizowali w szpitalu uroczystość złożenia wieczystych ślubów zakonnych, a w piątek – liturgię, podczas której biskup pomocniczy diecezji warszawsko-praskiej Marek Solarczyk udzielił kl. Michałowi święceń diakonatu i prezbiteratu. – Choć nie ma przepisów, które regulują udzielanie tych święceń podczas jednej liturgii, to powołaliśmy się na bardzo jednoznaczny dokument z Watykanu. Papież Franciszek napisał, że udziela wszelkich koniecznych dyspens, aby Michał Łos przyjął święcenia kapłańskie – wyjaśnił ks. Szczypek.

Sala warszawskiego szpitala przy ul. Szaserów musiała zastąpić prezbiterium świątyni. święcenia odbywały się w obecności księży orionistów, rodziny i znajomych. Michał Łos przyjął sakrament święceń na leżąco. Gdy sprawował swoją upragnioną pierwszą Mszę św., również leżał na szpitalnym łóżku. – Zawierzam Panu Bogu ciebie, Michale, i wszystko, co sakrament święceń w tobie dokona. Proszę Boga, abyś był świadkiem Jego miłości – powiedział bp Solarczyk i dodał: – Największym znakiem miłości Boga jest dar życia. W różny sposób to realizujemy, a ty dzisiaj także niesiesz to orędzie.

Boża determinacja

Ks. Michał Łos w czerwcu br. skończy 31 lat. Jest magistrem teologii. Odbywał właśnie 2-letnie praktyki zakonne w parafii księży orionistów w Kaliszu, które zakończyłby się w przyszłym roku ślubami wieczystymi. Pomagał w parafii i uczył religii w szkole. – Ciężka choroba przerwała jego formację, ale dzięki zaangażowaniu wielu osób i decyzji papieża Franciszka został kapłanem. Jego trudna historia mówi nam, że przepisy są dla ludzi, a nie ludzie dla przepisów – podkreślił ks. Antoni Wita FDP, proboszcz parafii Opatrzności Bożej w Kaliszu. – Michał ze swoimi święceniami, które oglądało tysiące osób, jest jakimś znakiem dla nas wszystkich. Swoim cierpieniem i pragnieniem kapłaństwa dosłownie wszedł w misję Jezusa Chrystusa. Jego postawa ma bardzo mocny wymiar ewangelizacyjny, który może zaowocować w sposób dla nas nieprzewidywalny.

Neoprezbiter jest ciężko chory na raka. Po ludzku jego stan jest tak ciężki, że lekarze praktycznie rozkładają ręce. – W swoim cierpieniu jest bardzo pokorny i ufa Bogu. Z determinacją dziecka Bożego pragnął zostać kapłanem i tak się stało – powiedział Mariusz Talarek. Oby wielu tak bardzo chciało realizować swoje kapłańskie powołanie, jak on tego pragnie.

Ornat z Panamy

Po liturgii święceń i błogosławieństwie bp Solarczyk ukląkł przy łóżku ks. Michała, ucałował ręce kapłana i poprosił go o błogosławieństwo prymicyjne. O błogosławieństwo poprosili neoprezbitera księża orioniści oraz jego rodzina. W prezencie prymicyjnym biskup ofiarował ks. Michałowi swój ornat, w którym odprawiał Mszę św. Posłania na Światowych Dniach Młodzieży w Panamie w 2019 r. – Jest trochę używany – zażartował.

Książa orioniści na całym świecie modlą się o łaskę zdrowia dla ks. Michała. Dziękują wszystkim, którzy towarzyszyli w tej wzruszającej uroczystości za pośrednictwem transmisji w mediach społecznościowych. Śmiertelnie chory neoprezbiter pokazał, że kapłaństwo jest darem i wielkim cudem. – On jest dla nas wszystkich świadkiem wiary. Jest też ważnym symbolem dla polskiego Kościoła w trudnych czasach, gdy nie wszyscy księża z należytym szacunkiem podchodzą do swojego kapłaństwa – podkreślił ks. Szczypek.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Zbliża się 450-rocznica Unii Lubelskiej z 1569 r.

2019-06-19 19:57

Marcin Przeciszewski / Warszawa (KAI)

1 lipca przypada 450-rocznica Unii Lubelskiej, jednego z najważniejszych aktów politycznych w historii Europy. Unia tworzyła Rzeczpospolitą Obojga Narodów, składającą się z Polski i Wielkiego Księstwa Litewskiego. Była wzorcem państwa federacyjnego ze wspólnym Sejmem i Senatem, ale pełną autonomią władz wykonawczych autonomicznych państw z odrębnym wojskiem, skarbem oraz systemami prawnymi. Przez ponad 200 lat Rzeczpospolita była najbardziej demokratycznym państwem Europy, opartym na wieloetnicznym narodzie obywatelskim, formowanym przez szlachtę.

wikipedia
Unia Lubelska (obraz Jana Matejki)

Punktem wyjścia do późniejszej Unii Lubelskiej 1569 r. była unia w Krewie z 1385 r., określająca konsekwencje wynikające dla Polski i Litwy z małżeństwa wielkiego księcia litewskiego Jagiełły i króla Polski Jadwigi, w postaci włączenia Litwy do Polski, czego warunkiem był chrzest Litwy. Nie było wówczas mowy o unii dwóch równorzędnych państw. Jagiełło wraz z członkami swego rodu uważał państwo litewskie za swą rodzinną własność, i stąd inkorporacja Litwy do Polski – w zamian za tytuł królewski – wydawała mu się czymś naturalnym.

W rzeczywistości program ten nigdy nie został zrealizowany, a samodzielne państwo litewskie nie przestało istnieć. Już w 1392 r. w myśl ugody Jagiełły z jego stryjecznym bratem, Witoldem, ten ostatni objął władzę nad Litwą oraz księstwami ruskimi wchodzącymi w skład Wielkiego Księstwa. Ostatecznie zrealizowany został model unii dynastycznej. Jagiellonowie obierani byli na królów Polski, zatrzymując jednocześnie urząd wielkiego księcia Litwy. A paradoksalnie silna i dziedziczna władza Jagiellonów w Wielkim Księstwie Litewskim dawała im także silniejszą pozycję w Polsce, gdzie król liczyć się musiał z rosnącymi prawami szlacheckiego społeczeństwa obywatelskiego.

Na przełomie XV i XVI wieku kształtuje się polski parlament. Izba poselska składa się z przedstawicieli sejmików ziemskich, senat natomiast – z najwyższych dostojników mianowanych przez króla, wojewodów, kasztelanów i biskupów rzymskokatolickich. Król musiał się liczyć z kontrolującym go parlamentem. Jednym z wielkich sukcesów polskiego ruchu szlacheckiego było zapewnienie równych praw wszystkim członkom tego stanu.

Tak silna pozycja szlachty w Polsce była czymś bardzo atrakcyjnym dla bojarstwa litewskiego i ruskiego, dlatego właśnie to środowisko parło ku coraz silniejszym związkom z Polską, wbrew miejscowej magnaterii. Sytuacja na Litwie była taka, że tamtejsi możni zdecydowanie odrzucali możliwość inkorporacji i obawiali się bliższych związków z Polską, a kształtująca się tam szlachta popierała tę ideę.

Kolejnym elementem wzmacniającym dążenia do integracji obu państw było zagrożenie zewnętrzne. Od końca XV wieku silnym zagrożeniem dla Wielkiego Księstwa była Rosja. Drugim zagrożeniem były wojny o Inflanty, o które rywalizowały obok Rosji, Dania i Szwecja. Zatem dla Litwy współdziałanie wojskowe z Polską stało się w XVI stuleciu koniecznością. Podobne koncepcje wysuwał król Zygmunt August, zdecydowany na doprowadzenie do trwałej unii polsko-litewskiej, zdolnej przetrzymać nawet wygaśnięcie jagiellońskiej dynastii.

Za panowania Zygmunta Augusta rosło znaczenia młodej jeszcze szlachty litewskiej. Utworzono sejmiki powiatowe we wszystkich województwach Wielkiego Księstwa oraz zreformowano sądownictwo na korzyść szlachty. W ramy prawne ujął to Drugi Statut Litewski z 1566 r. Potwierdził je Zygmunt August w dokumencie z 1568 roku, a więc dosłownie w przeddzień sejmu zjednoczeniowego w Lublinie.

Sejm Lubelski

Na 23 grudnia 1568 r. Zygmunt August zwołał do Lublina oba sejmy: koronny (polski) oraz litewski, aby ostatecznie rozstrzygnąć sprawę. Obradowały one w zasadzie osobno, zbierały się na wspólnych posiedzeniach tylko dla spraw najważniejszych.

W polskiej izbie przeważała opinia potrzeby włączenia Litwy do Polski, a z kolei ze strony litewskiej większość magnatów, mająca wciąż silne wpływy, była temu przeciwna. Koniecznością stało się szukanie kompromisu. Spierano się m. in. o to, czy obok wspólnego sejmu polsko-litewskiego pozostać miały sejmy osobne – litewski i polski. Strona litewska żądała, by wybór władcy odbywał się na granicy przy odrębnym obwoływaniu osoby króla i wielkiego księcia.

1 marca Litwini opuścili Lublin, zdawało się, że idea unii została pogrzebana. W odpowiedzi na to stany polskie podjęły decyzję włączenia do Królestwa Polskiego Podlasia i Wołynia, obszarów długotrwałego sporu między obu stronami, a w początkach czerwca na wniosek posłów wołyńskich przyłączono do Królestwa Kijowszczyznę i wschodnie Podole (województwo bracławskie). W odpowiedzi na to magnaci litewscy rozważali wręcz wypowiedzenie wojny, natomiast inkorporacje tych województw do polski poparła tamtejsza szlachta. A to dlatego, że otrzymywała natychmiast wszystkie przywileje szlachty polskiej, zachowując oficjalny język ruski i prawo sądowe – czyli Statut Litewski. Szlachta litewsko-ruska parła też zdecydowania ku silniejszej niż dotąd unii międzypaństwowej. W początkach czerwca Litwini wrócili więc do Lublina i szybko doprowadzono do kompromisu. Ostatecznie sejmy: litewski i koronny 1 lipca przyjęły uroczyście akta Unii, a Zygmunt August uczynił to 4 lipca.

Najważniejszą decyzją było powołanie wspólnej Rzeczypospolitej Obojga Narodów. „Królestwo Polskie, Wielkie Księstwo Litewskie jest jedno nieróżne i nierozdzielne ciało, a także nieróżna, ale jedna jest wspólna Rzeczpospolita, która się z dwóch państw i narodów w jeden lud i państwo zniosła i spoiła” – czytamy w preambule unijnego aktu. Jednak szczegółowe postanowienia prowadziły nie tyle do stworzenia jednego państwa, ale do federacji Korony i Wielkiego Księstwa. Były to odrębne i równoprawne państwa, ale ściśle z sobą związane.

Fundament Rzeczpospolitej stanowić miał wspólny władca - król Polski i wielki książę Litwy w jednej osobie - wraz z sejmem. Odrzucono ideę odrębnych sejmów koronnych i litewskich, miał to być odtąd senat i sejm Rzeczypospolitej. Jednocześnie Korona i Wielkie Księstwo zachowywały odrębne urzędy centralne: kanclerza, hetmana, wojsko oraz skarb. Tak więc przy jednej władzy ustawodawczej – sejmie – działały dwie odrębne władze wykonawcze: koronna i litewska.

Siłą Unii – jak podkreśla Jerzy Kłoczowski – „było jej oparcie na szlacheckim społeczeństwie obywatelskim obu narodów politycznych: polskiego i litewskiego, które po prostu utożsamiały się z coraz głębiej z Rzeczpospolitą jako ich własnym państwem”.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem