Stefan Bareła urodził się 24 czerwca 1916 r. w miejscowości Zapolice, na ziemi radomszczańskiej. Po ukończeniu szkoły podstawowej w rodzinnej miejscowości wykształcenie średnie zdobywał najpierw w Społecznym Gimnazjum Męskim w Radomsku, a przez dwa ostatnie lata w Sandomierzu, w Niższym Seminarium Duchownym. 1 września 1938 r. został przyjęty do Wyższego Seminarium Częstochowskiego w Krakowie. Świecenia kapłańskie otrzymał 25 marca 1944 r. Zaraz po święceniach ks. Stefan Bareła został wikariuszem w parafii w Wieruszowie, później został kapelanem bp. Zdzisława Golińskiego, drugiego biskupa częstochowskiego. Następnie wyjechał do Lublina, gdzie studiował teologię moralną na KUL-u. Był rektorem Niższego Seminarium Duchownego w Częstochowie i ojcem duchownym w Wyższym Seminarium Duchownym Diecezji Częstochowskiej w Krakowie.

9 grudnia 1960 r. został mianowany biskupem pomocniczym diecezji częstochowskiej. 8 stycznia 1961 r. odbyła się konsekracja biskupia ks. Stefana Bareły w katedrze częstochowskiej. Głównym konsekratorem był ordynariusz częstochowski bp Zdzisław Goliński, a współkonsekratorami bp Stanisław Czajka oraz biskup pomocniczy z Krakowa Karol Wojtyła.

Jako motto swojej biskupiej posługi obrał słowa: Veritati et Caritati (Prawdzie i Miłości). W latach 1964-84 był ordynariuszem diecezji częstochowskiej.

Biskup Bareła należał do grona najbliższych współpracowników św. Jana Pawła II. To właśnie jego wspominał papież w swojej książce Wstańcie, chodźmy!

Biskup Bareła brał udział w trzech sesjach II Soboru Watykańskiego. Powołał do istnienia Diecezjalne Studium Dokumentów Soborowych (dziś Instytut Wyższych Studiów Teologicznych w Częstochowie). Zwołał też II Synod Diecezji Częstochowskiej pod hasłem: „Chrystus Światłem – Maryja Wzorem”. Rozpoczął dzieło budowy Wyższego Seminarium Duchownego w Częstochowie. Odważnie bronił dostępu do Jasnej Góry dla pielgrzymów, który władze komunistyczne chciały ograniczyć, a nawet zlikwidować. W tym celu bowiem wybudowano specjalne tunele i przejścia podziemne oddzielające Aleje Najświętszej Maryi Panny od sanktuarium.

Biskup Bareła wznowił wydawanie Tygodnika Katolickiego Niedziela, powołał do istnienia Częstochowskie Studia Teologiczne i Wydawnictwo Diecezjalne „Regina Poloniae”. Wiele uczynił także dla duszpasterstwa akademickiego, organizując dla studentów spotkania w domu biskupim, w tzw. Piwnicy. Utworzył kilkadziesiąt parafii, szczególnie w Zagłębiu i Częstochowie. Zmarł 12 lutego 1984 r. „Biskup Bareła był pasterzem o wielkim sercu i umyśle. Był człowiekiem wielkiej wiary, bez reszty oddany Kościołowi” – napisał w swoim telegramie św. Jan Paweł II po śmierci bp. Stefana Bareły.

Ksiądz inf. Marian Mikołajczyk, wieloletni kapelan i sekretarz bp. Bareły, podkreśla, że „bp Bareła jako przewodniczący Komisji Maryjnej przy Konferencji Episkopatu Polski utożsamiał się z wizją kard. Wyszyńskiego i podejmował jego myśl i ją rozwijał. Ponadto dla bp. Bareły Kościół to przede wszystkim jego diecezja. Dla niej żył i się spalał. Utworzył 59 parafii, 24 wikariaty terenowe i 14 ośrodków duszpasterskich. Każda z tych placówek rodziła się w wielkich bólach”.

Dzisiaj wieczorem w archikatedrze Świętej Rodziny Mszy św. w intencji bp. Stefana Bareły będzie przewodniczył biskup pomocniczy archidiecezji częstochowskiej Andrzej Przybylski.