Reklama

Kościół

„Fiducia supplicans”, błogosławieństwa nieliturgiczne i rozróżnienie kard. Ratzingera

Instrukcja opublikowana w 2000 r. przez ówczesnego prefekta Kongregacji Nauki Wiary odróżniała modlitwy o uzdrowienie, które są rytualne i zawarte w księgach liturgicznych, od modlitw duszpasterskich lub spontanicznych. To samo kryterium stosuje się obecnie, aby dopuścić możliwość błogosławienia par nieregularnych.

Ks. Tomasz Podlewski

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Deklaracja Fiducia supplicans, opublikowana przez Dykasterię Nauki Wiary w grudniu ubiegłego roku, nie zmienia tradycyjnej doktryny dotyczącej małżeństwa, co jest dobrze znane i na co wielu zwracało uwagę. Doktryna ta przewiduje błogosławieństwo ślubne tylko dla mężczyzny i kobiety, którzy zawierają związek małżeński. To raczej natura błogosławieństw jest przedmiotem dokumentu, który dopuszcza możliwość prostego, spontanicznego błogosławieństwa nawet par nieregularnych lub tej samej płci, bez błogosławienia ich związku lub aprobowania ich postępowania w życiu. Fiducia supplicans rozróżnia de facto błogosławieństwa liturgiczne lub rytualne oraz spontaniczne lub duszpasterskie. Jeśli chodzi o błogosławieństwa liturgiczne, można je rozumieć na dwa sposoby. W szerokim znaczeniu uznaje się za „liturgiczną” każdą modlitwę wypowiedzianą przez wyświęconego szafarza, nawet jeśli jest ona wygłaszana bez formy rytualnej i bez przestrzegania zapisów oficjalnego tekstu. Natomiast w węższym znaczeniu modlitwa lub inwokacja nad osobami jest „liturgiczna” tylko wtedy, gdy jest wykonywana „rytualnie”, a dokładniej, gdy opiera się na tekście zatwierdzonym przez władzę kościelną.

Część krytyków, którzy zakwestionowali niedawną deklarację, w rzeczywistości uznaje za dopuszczalne jedynie szerokie znaczenie, a zatem nie uznaje za dopuszczalne rozróżnienia między „rytualnymi” i „liturgicznymi” modlitwami czy błogosławieństwami, a „duszpasterskimi” i „spontanicznymi” modlitwami czy błogosławieństwami. Wśród nich są na przykład tacy, którzy kwestionują duszpasterskie znaczenie liturgii. W tym miejscu warto jednak zauważyć, że Fiducia supplicans nadaje słowu „duszpasterski” specyficzny sens: to znaczy sens troski szczególnie ukierunkowanej na towarzyszenie tym, którym błogosławieństwo jest udzielane; na obraz „dobrego pasterza”, który nie spocznie, dopóki nie odnajdzie każdego zabłąkanego. Inni twierdzą, że wszystkie modlitwy są „liturgiczne”, a zatem wszystkie podlegają wymogom liturgii Kościoła. Sam Papież Franciszek odpowiedział na to zastrzeżenie w swoim przemówieniu do uczestników zgromadzenia plenarnego Dykasterii Nauki Wiary w dniu 26 stycznia. Podkreślał wtedy istnienie błogosławieństw duszpasterskich lub spontanicznych, które są „poza jakimkolwiek kontekstem i formą liturgiczną”. Wyjaśnił, że „nie wymagają doskonałości moralnej, aby je otrzymać”. Wypowiedzi Papieża zatem potwierdzają zorientowanie na najwęższe znaczenie błogosławieństw liturgicznych.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Reklama

Ważny precedens dotyczący rozróżnienia między tym, co jest liturgiczne, a co nie jest, można znaleźć w instrukcji z 2000 roku, opublikowanej przez ówczesną Kongregację Nauki Wiary, podpisanej przez kardynała Josepha Ratzingera i zatwierdzonej przez Jana Pawła II.

Przedmiotem tej instrukcji są modlitwy o uzdrowienie przez Boga. W punkcie drugim pierwszej części dokumentu przypomina się, że „w De Benedictionibus z Rituale Romanum istnieje Ordo benedictionibus infirmorum, zawierające różne teksty modlitw, w których błaga się o uzdrowienie”. W końcowej części instrukcji, poświęconej normom dyscyplinarnym, znajduje się artykuł (2) o następującej treści: „Modlitwy o uzdrowienie są uważane za liturgiczne, jeżeli znajdują się w księgach liturgicznych zatwierdzonych przez kompetentną władzę kościelną; w przeciwnym razie nie są modlitwami liturgicznymi”. W ten sposób stwierdza się, że istnieją liturgiczne lub rytualne modlitwy o uzdrowienie oraz inne, które nimi nie są, ale są prawnie dozwolone. W następnym artykule przypomniano, że „liturgiczne modlitwy o uzdrowienie powinny być sprawowane zgodnie z przepisanym obrzędem i w stroju liturgicznym wskazanym w Ordo benedictionis infirmorum z Rituale Romanum”. Te cytaty z tekstu podpisanego przez Ratzingera i zatwierdzonego przez Papieża Wojtyłę wskazują, że użycie terminu „liturgiczny” w Fiducia supplicans dla określenia błogosławieństw rytualnych, innych niż błogosławieństwa duszpasterskie, z pewnością stanowi rozwój znaczeniowy, ale taki, który jest zgodny z magisterium ostatnich dziesięcioleci.

Ponadto istnieją inne różnice między błogosławieństwami: niektóre są konsekracją lub przypieczętowaniem sakramentu sprawowanego przez parę (w przypadku błogosławieństwa małżeńskiego); inne są modlitwami inwokacyjnymi, które wznoszą się do Boga z ziemi; jeszcze inne (w przypadku egzorcyzmów) mają na celu odpędzenie zła. Fiducia supplicans wielokrotnie wyjaśnia, że udzielenie pasterskiego lub spontanicznego błogosławieństwa (bez żadnego elementu związanego z małżeństwem) parze „nieregularnej”, która zwraca się do kapłana lub diakona, nie stanowi i nie może w żaden sposób stanowić formy zatwierdzenia związku między dwojgiem ludzi. Dokument stwierdza, że nie może być ona uważana za „formę moralnej legitymizacji związku, który uważa się za małżeństwo” ani „pozamałżeńskiej praktyki seksualnej”. Sensem jest raczej wołanie do Boga, aby pozwolił nasionom dobra wzrastać w tym kierunku, którego On pragnie.

2024-02-27 18:13

Ocena: +4 -7

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Papież prosi o modlitwę w intencji Światowego Dnia Dziecka

2024-04-14 13:07

[ TEMATY ]

Dzień Dziecka

Grzegorz Gałązka

Po odmówieniu wielkanocnej modlitwy „Regina Caeli” i udzieleniu apostolskiego błogosławieństwa Ojciec Święty przypomniał, że za ponad miesiąc, 25 i 26 maja odbędzie się w Watykanie po raz pierwszy Światowy Dzień Dziecka i zachęcił do modlitwy w jego intencji.

Pozdrawiam serdecznie dzieci z różnych części świata, które przybyły, aby przypomnieć nam, że w dniach 25-26 maja Kościół będzie przeżywał pierwszy Światowy Dzień Dziecka. Dziękuję! Zachęcam wszystkich do towarzyszenia modlitwą w drodze do tego wydarzenia - Pierwszego Światowego Dnia Dziecka - i dziękuję wszystkim, którzy pracują nad jego przygotowaniem. A wam, chłopcy i dziewczęta, mówię: czekam na was! Na was wszystkich! Potrzebujemy waszej radości i waszego pragnienia lepszego świata, świata pokoju. Módlmy się, bracia i siostry, za dzieci, które cierpią z powodu wojen - jest ich bardzo wiele! - na Ukrainie, w Palestynie, w Izraelu, w innych częściach świata, w Mjanmie. Módlmy się za nie i o pokój… - zaapelował Franciszek.

CZYTAJ DALEJ

Bezprecedensowy atak Iranu na Izrael, przechwycono większość dronów i pocisków

2024-04-14 18:31

[ TEMATY ]

Iran

PAP/EPA/ATEF SAFADI

Iran po raz pierwszy bezpośrednio zaatakował w nocy z soboty na niedzielę Izrael, wystrzeliwując około 300 dronów i pocisków rakietowych. Państwo żydowskie i jego sojusznicy przechwycili 99 procent z nich w czasie lotu. Na ziemi poważnie ranna została 7-letnia dziewczynka, która walczy o życie w szpitalu.

USA zapewniły o poparciu dla Izraela, a NATO, UE, ONZ i kraje zachodnie, w tym Polska, stanowczo potępiły atak. Pojawiły się obawy, że kontratak Izraela może doprowadzić do wybuchu szerszej wojny w regionie.

CZYTAJ DALEJ

Życie jest najważniejsze [Felieton]

2024-04-15 14:00

Karol Porwich/Niedziela

Temat życia i śmierci od zawsze budzi dużo emocji. I nie chodzi tylko o moment odejścia z tego świata. Każdego dnia toczy się walka o ludzkie życie, to najbardziej niewinne, a coraz bardziej rozochocona lewicowa machina próbuje udawać, że to wszystko dla dobra Polek.

Bardzo często, kiedy pojawia się temat aborcji, mam przed oczami panią w podeszłym wieku, która zapłakana chodziła po ulicach wrocławskiego Ostrowa Tumskiego. Byłem wtedy diakonem, a ona zapytała się, czy w katedrze może się wyspowiadać z zabicia swojej dwójki dzieci. I zaczęła opowiadać, że gdy w latach 60-tych dokonywała aborcji mówiono jej, że to nic takiego. “Wiedzy nie mieliśmy wtedy żadnej. Mówili, że to dla mojego dobra. A dziś po latach, gdy widzę, jaka to straszna rzecz, cały czas to do mnie wraca. Zabiłam swoje dzieci”.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję