Reklama

Pomóżmy ratować zabytkowe nagrobki

2017-10-25 12:06

Agnieszka Dziarmaga
Edycja kielecka 44/2017, str. 1

TD
Społeczna kwesta wspiera m.in. renowację nagrobków Cmentarza Starego

W 2016 r. kwestującym na kieleckich cmentarzach udało się zebrać 54 tys. zł, choć w poprzednich latach wynik był nieco lepszy.

Organizatorzy, ufając, że będziemy pamiętać o miejscach, gdzie ostatecznie wszyscy się znajdziemy, apelują o troskę i hojność. Oto wyniki kwest z ostatnich lat: w 2008 r. zebrano ponad 49 tys. zł, w 2009 – ponad 54 tys. zł, w 2010 – ponad 75 tys. zł, w 2011 – ponad 76 tys. zł (był to najlepszy wynik w ostatnim dziesięcioleciu), w 2012 r. – ponad 66 tys. zł, w 2013 r. – 69 tys., w 2014 r. – 66 tys., w 2015 r. – 67 tys. zł.

Od kilku lat zbiórki kwestujących przy bramach cmentarnych i w alejkach nekropolii są wspierane podobnymi kwotami przez miasto Kielce, co pozwoliło już na wykonanie pełnej konserwacji kilkudziesięciu obiektów.

Reklama

W 2017 r. poddano renowacji 15 pomników, w tym dwa duże – rodziny Taylorów i Rola-Różyckich, żeliwne – Łęckich, kamienne (miejsca spoczynku: Szymczykowskiej, Szuberta, Strójwąsa), ponadto wróciły na cokoły dwie klasyczne rzeźby ze stopów metali (nagrobki znaczone nazwiskami Rozlau i Kuchcińska).

Do ciekawszych pomników uratowanych w ostatniej dekadzie zaliczyć należy m.in.: grobowiec rodziny Porębskich z żeliwnymi tablicami, kamienny grobowiec rodziny Zeitheimów, nagrobek rodziny Huetów z rzeźbą Chrystusa, grób płk. Trzcińskiego, pomnik o. Kolumbina Tomaszewskiego.

W 2010 i 2011 r. konserwacji poddano łącznie 36 obiektów. W 2012 r. prace renowacyjne dotyczyły ponad 25 z nich, w tym wielu żeliwnych. W 2013 r. zajęto się grobami powstańców styczniowych (spoczywają w nich m.in. Kolanowski, Sieradzka, ks. Michalski, Szelągowski, Skarżyński), remontowano także nagrobki żeliwne w Białogonie. Naprawiono 9 nagrobków, z których upadły krzyże, ponadto prawdopodobny grób polskich żołnierzy Napoleona z 1809 r. oraz dwa groby rodziców prezydenta Artwińskiego – w sumie 30 ciekawych pomników nagrobnych.

W 2014 r. konserwacji poddano 23 obiekty, w tym upadłe krzyże, zniszczone klapy grobowców. Uzupełniono też zniszczone ogrodzenia żeliwne oraz żeliwną piramidę na prawosławnym cmentarzu. W 2015 r. konserwacji poddano 15 obiektów, w tym na Cmentarzu Prawosławnym; pomnik żeliwny na Cmentarzu Białogońskim, a także wykonano częściową modernizację pomnika katyńskiego.

W sumie w latach 1993 – 2017 zabezpieczono i wykonano specjalistyczne prace konserwatorskie na ponad 375 zabytkowych pomnikach zrobionych z różnego rodzaju kamienia – z marmuru, granitu, wapienia lekkiego, piaskowca, ale także z żeliwa.

Coroczną kwestę przygotowują społecznie członkowie Stowarzyszenia Ochrony Dziedzictwa Narodowego razem z setkami kwestujących, którzy zbierają datki do specjalnych puszek. W ostatnich latach w kwestach uczestniczy ok. 250 dorosłych osób i ponad 600 uczniów z kieleckich gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych. To bardzo cenna i niezbędna pomoc, umożliwiająca przeprowadzenie zbiórek na konserwację zabytkowych pomników. W ciągu 25 lat kwestowało w sumie ok. 8 tys. osób. W tym roku osoby, które wielokrotnie pomagały jako wolontariusze w kwestowaniu, zostaną wyróżnione pamiątkowymi dyplomami.

Tegoroczna 3-dniowa kwesta jest zaplanowana w ponad 20 punktach kieleckich cmentarzy. Będzie ona prowadzona na cmentarzach: Starym, Nowym, Partyzanckim, Wojskowym i Prawosławnym, na Piaskach, Białogonie i na Cedzynie.

Specjaliści twierdzą, że Cmentarz Stary w Kielcach to unikat w skali kraju ze względu m.in. na ozdabianie nagrobków kunsztownymi żeliwnymi krzyżami, tablicami, ogrodzeniami odlewanymi w fabryce w Białogonie oraz nagromadzeniu pomników z piaskowca i cennych marmurów kieleckich, chęcińskich, pińczowskich i in. Na cmentarzu jest także dużo ciekawych kaplic z XIX wieku. Przyjmuje się, że nekropolia w Kielcach powstała ok. 1801-05 na terenie folwarku biskupiego Psiarnia. Spoczywają tutaj żołnierze napoleońscy, towiańczycy, powstańcy listopadowi i styczniowi, partyzanci, kapłani, zasłużeni obywatele miasta. Cmentarz był kilkakrotnie powiększany: w 1818, jak również w latach 1860 -62 i 1882-84. Jest ogrodzony murem, posiada także ciekawe zabytki przyrody, m.in. aleję kasztanowców przy ul. Ściegiennego. W 1980 r. kielecki cmentarz został wpisany do rejestru zabytków i podlega prawnej ochronie jako dobro kultury.

Wyrazem pamięci o zmarłych jest modlitwa w ich intencji oraz szacunek i troska wobec miejsca ich pochówku, słowem – o cmentarze. Zapoczątkowana w 1993 r. kwesta na rzecz ratowania kieleckiej nekropolii skutkuje renowacją zabytkowych nagrobków – i przykładem. Podobne kwesty jak w Kielcach odbywają się także w większych miastach diecezji, np. w Pińczowie, Jędrzejowie, Busku-Zdroju, Miechowie czy Chmielniku.

Tagi:
cmentarz kwestowanie

Podsumowano kwesty 2017

2017-11-22 12:45

Agnieszka Dziarmaga
Edycja kielecka 48/2017, str. 7

TD
Dziennikarze i uczniowie to sprawdzona drużyna podczas kwesty na Cmentarzu Starym

W okresie Wszystkich Świętych kwesty odbywały się w Kielcach i w większych miastach i miejscowościach regionu. Przeznaczone są na ratowanie zabytkowej struktury cmentarzy, na pomniki o wartości historycznej, także z czasów najnowszych, reperację murów cmentarnych czy budowę lapidarium, a nawet na inicjatywy edukacyjno– historyczne.

Kielce, Stowarzyszenie Ochrony Dziedzictwa Narodowego

Ponad 58 tys. zł zebrano podczas trzydniowej kwesty, która odbyła się na kieleckich cmentarzach. Wolontariusze kwestowali od 31 października do 2 listopada na cmentarzach: Starym, Nowym, Partyzanckim, Wojskowym i Prawosławnym oraz na Piaskach i w podkieleckich nekropoliach w Białogonie i w Cedzynie. Dzięki tegorocznej kweście będą kontynuowane prace przy zabytkowych ogrodzeniach żeliwnych i klapach do kryp, natomiast lista pomników do renowacji ustalana jest wiosną, po konsultacji z wojewódzkim konserwatorem zabytków. – Jesteśmy zadowoleni z wyników, choć kwestowało mniej wolontariuszy, bo 600 osób to zaledwie 75 procent potrzeb logistycznych – ocenia Stanisław Szrek, prezes Stowarzyszenia Ochrony Dziedzictwa Narodowego w Kielcach. Choć wolontariuszy było mniej, zapału im nie brakowało; do ofiarności zachęcano nawet … wierszem („Chcesz mieć winy odpuszczone, wspomóż kwestę choć bilonem”; „Chcesz by aniołek odzyskał głowę, potraktuj kwestę jako wpisowe; „Pokażcie miastu moi kielczanie, że nie żal wam groszy na kwestowanie” i in.). Dotąd dzięki kweście organizowanej od 1993 r. udało się uratować blisko 400 pomników. –W ostatnim roku odnowiliśmy dwa duże pomniki rodziny Taylorów i Rola-Różyckich, którzy zostali pochowani na kieleckiej nekropoli na początku XX wieku. Udało się również zakonserwować kamienne nagrobki m.in. rodzin Szymczykowskich i Strójwąsów – wymienia Stanisław Szrek.

Cedzyna, wolontariusze Caritas kieleckiej

Ponad 1700 zł zebrali wolontariusze Caritas kieleckiej, kwestując od 31 października do 2 listopada na cmentarzu komunalnym w Cedzynie k. Kielc. Tradycja kwesty na ten cel i w tym miejscu trwa od wielu lat, z chwilą rozpoczęcia budowy w Kielcach tego pierwszego hospicjum stacjonarnego w regionie. Obecnie kwesta wspiera doposażanie placówki w sprzęt medyczny. W tym roku kwestowało kilkudziesięciu uczniów, m.in. z Zespołu Szkół Zawodowych Zakładu Doskonalenia Zawodowego w Kielcach, z Zespołu Placówek Oświatowych w Promniku oraz z V Liceum Ogólnokształcącego im. Piotra Ściegiennego w Kielcach. Zebrane pieniądze służą zakupowi koncentratorów tlenu, środków opatrunkowych, środków czystości, pościeli, czyli wspomogą zabezpieczenie bieżących potrzeb hospicjum im. św. Matki Teresy z Kalkuty w Kielcach.Kwesta przeprowadzona na cmentarzu jest częścią kampanii „Pola Nadziei”. Kolejne zbiórki ruszają wiosną, gdy zakwitną żonkile – symbole nadziei hospicyjnej. Kwesty odbędą się wówczas w parafiach, będą także łączone z festynami, kiermaszami itp.

Sędziszów

Ok. 2 tys. zł zebrali ministranci kwestujący na najstarszym sędziszowskim cmentarzu w parafii św. Ap. Piotra i Pawła. Pieniądze będą przeznaczone na remont ogrodzenia cmentarnego. Kwesta odbywa się od kilku lat.

Jędrzejów

Ponad 5 tysięcy złotych zebrali wolontariusze podczas kwesty 1 listopada na cmentarzu Świętej Trójcy w Jędrzejowie oraz w miejscowościach: Cierno, Nagłowice, Rakoszyn, Imielno i Węgleszyn. Kwestowano na rzecz przywracania pamięci o Żołnierzach Niezłomnych. Organizatorem zbiórki była ogólnopolska Fundacja im. Kazimierza Wielkiego. Środki będą przeznaczone na lekcje edukacyjne, patriotyczne koncerty, przywracanie pamięci o bohaterach. Planowane jest również zorganizowanie Biegu Pamięci o Żołnierzach Niezłomnych. W powiecie jędrzejowskim kwestowało ok. 40 wolontariuszy.

Miechów

Od lat kwestę na miechowskim cmentarzu organizuje Stowarzyszenie Miłośników Odnowy Zabytków w Miechowie. Jego prezes Michał Biernacki informuje, że podczas tegorocznej, z kolei 18. kwesty 1 i 2 listopada, zebrano ok. 10 tys. 277 zł. (dotychczasowy rekord to 12 tys. zł.). Do tej pory udało się uratować 69 obiektów miechowskiej nekropolii. W kończącym się 2017 r. dzięki kweście odnowiono dwa duże pomniki figuralne: rodziny Kozłowskich z 1902 r. i Anny Marii Gdes z 1887 r. W przyszłym roku przewidziana jest renowacja dwóch pomników rodziny Franzkich – znanych miechowskich społeczników, Marcina i Maksymiliana. To dwa osobne monumenty nagrobne, z lat 1848 oraz 1864.

Kije

Ponad 2800 zł zebrano podczas zorganizowanej po raz pierwszy kwesty na cmentarzu parafialnym w Kijach. Organizatorem zbiórki było Stowarzyszenie Rozwoju Gminy Kije. Celem jest odnowa zabytkowych grobów na Starym Cmentarzu, m.in. w obrębie tzw. Parku Pamięci. Wolontariat spełniała młodzież miejscowej szkoły podstawowej, samorządowcy, artyści i pracownicy Samorządowej Instytucji Kultury „Kasztelania”.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Rychwałd: odnaleziono film z koronacji obrazu Matki Bożej Rychwałdzkiej w 1965 r.

2018-02-22 12:46

rk / Rychwałd (KAI)

Kolorowy film z koronacji obrazu Matki Bożej Rychwałdzkiej w 1965 r. odnaleziono po ponad 50 latach od wydarzenia. Pamiętne uroczystości, w których uczestniczyli prymas Polski kard. Stefan Wyszyński i ówczesny metropolita krakowski abp Karol Wojtyła, zgromadziły około 80 tys. pielgrzymów, modlących się na terenach wokół beskidzkiego sanktuarium maryjnego, mimo ulewnego deszczu.

ARCHIWUM SANKTUARIUM

Jak poinformował rzecznik rychwałdzkiego sanktuarium Adam Karbowski, zachowany dokument filmowy, którego autorem jest pasjonat fotografii i filmu ks. Adam Włoch SCJ, przekazali do Rychwałdu księża sercanie. „Film zrobił duże wrażenie na starszych wiernych, uczestnikach uroczystości sprzed pół wieku” – wyjaśnił.

Ks. Adam Włoch SCJ nakręcił w latach 1960-1974 kilkadziesiąt filmów na taśmie 16 mm, kamerą „Pentaflex 16” produkcji NRD. Ukazują one w większości ówczesną rzeczywistość polskich księży sercanów. Duchowny zarejestrował także wydarzenia związane z millenijnymi uroczystościami chrztu Polski z 1966 roku – obchody w Gnieźnie, Częstochowie i Krakowie. Filmy te można zobaczyć na kanale YouTube pod nazwą „Sercańska Kronika Filmowa”. Teraz, po wielu latach, odnalazł się także jeden z najcenniejszych filmów – „Koronacja Pani Żywieckiej Ziemi. Rychwałd 1965”.



25-minutowy, niemy film, z dodaną współcześnie ilustracją muzyczną, umieszczono także na stronie sanktuarium pod adresem http://www.rychwald.franciszkanie.pl/index.php?s=77&cid=763&t=Film+z+koronacji

Dokument pokazuje m.in. nieprzebrane rzesze pielgrzymów na uroczystościach koronacyjnych, przybywających dostojników kościelnych, na czele z prymasem Polski, udekorowany budynek świątyni, stojący przed nią ołtarz polowy i sam moment koronacji obrazu. Ważnym aspektem filmu są zbliżenia pełnych emocji i wzruszeń twarzy uczestników wydarzenia.

Podżywiecki Rychwałd – wieś, której początki sięgają przełomu XIII i XIV wieku – w I połowie XVI wieku miał już drewniany kościół pod wezwaniem św. Mikołaja, w którym od 1644 rozwijał się kult maryjny. Miał on związek z cudownym obrazem Matki Bożej z Dzieciątkiem Jezus na ręku, namalowanym na lipowej desce z przełomu XV i XVI wieku.

Przed obliczem obrazu od wieków dokonują się uzdrowienia. Wizerunek, zwany na początku Matką Bożą Pocieszną, zaczęto określać jako obraz Matki Bożej Rychwałdzkiej. Ruch pielgrzymkowy w Rychwałdzie nabrał charakteru powszechnego podczas najazdu szwedzkiego w latach 1655-1657.

18 lipca 1965 r. odbyła się uroczysta koronacja cudownego obrazu. Dokonali jej prymas Polski kard. Stefan Wyszyński i ówczesny metropolita krakowski abp Karol Wojtyła. Około 80 tys. pielgrzymów, mimo ulewnego deszczu, przybyło na tę uroczystość. W księdze pamiątkowej koronator obrazu napisał: „Olbrzymie wody ulewnego deszczu nie potrafią zgasić naszej miłości względem Ciebie Maryjo!”.

W lipcu 2015 roku, z udziałem prymasa Polski i duchowieństwa z różnych zakątków kraju w Rychwałdzie, odbyły się uroczystości 50. rocznicy koronacji wizerunku Matki Bożej, Pani Żywieckiej. Do sanktuarium w Rychwałdzie pielgrzymują członkowie ruchów i wspólnot religijnych, parafie, samorządowcy, żołnierze, kierowcy, motocykliści oraz przedstawiciele różnych grup społecznych i zawodów. Obok sanktuarium działa franciszkański dom formacji i edukacji.

Ogłoszenia tytułu i godności bazyliki mniejszej dla kościoła św. Mikołaja w Rychwałdzie dokonał 23 lipca 2017 roku prefekt watykańskiej Kongregacji Kultu Bożego i Sakramentów Świętych, kard. Robert Sarah.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Moje pismo Tęcza - 11/12 2017

Abp Marek Jędraszewski Człowiekiem Roku "Tygodnika Solidarność"

2018-02-22 18:36

Biuro prasowe archidiecezji krakowskiej / Kraków (KAI)

Abp Jędraszewski wspominał, że w dekalogu jest napisane, by „czcić ojca swego i matkę swoją", dlatego też Kościół ma prawo angażować się w życie publiczne, wskazując drogę, jaką społeczeństwo powinno podążać - mówiła Izabela Kozłowska z „Tygodnika Solidarność" w Polskim Radiu 24. „Tygodnik Solidarność” wybrał Człowiekiem Roku 2017 metropolitę krakowskiego arcybiskupa Marka Jędraszewskiego.

Joanna Adamik | Archidiecezja Krakowska

Izabela Kozłowska z „Tygodnika Solidarność" w rozmowie w Polskim Radiu 24 wskazała na zasadnicze powody, dla których arcybiskup Jędraszewski został wybrany Człowiekiem Roku 2017. - Po pierwsze ks. arcybiskup zawsze był, jest i mam nadzieję będzie przyjacielem „Solidarności". (...) Po drugie arcybiskup Jędraszewski mocno wspierał nie tylko „Solidarność", ale i komitet ustawodawczy w sprawie ustawy ograniczającej handel w niedzielę. Dodawał otuchy, że warto walczyć do samego końca i nie poddawać się, pomimo różnych trudności - mówiła Kozłowska.

Dziennikarka podkreśliła także, że metropolita krakowski upomina się o najsłabszych i, widząc niesprawiedliwość społeczną, odważnie reaguje, co nierzadko spotyka się z krytyką. - Arcybiskup Marek Jędraszewski, mimo że jest wielokrotnuie krytykowany, pozostaje wierny nauczaniu Pana Jezusa i Ewangelii i temu co pozostawili wielcy papieże, przede wszystkim św. Jan Paweł II - mówiła Kozłowska. Zaznaczyła także, że nauczanie metropolity krakowskiego przesiąknięte jest nauczaniem Jana Pawła II.

Jednym z tematów, w obrębie którego metropolita spotyka się z krytyką, jest prawo do życia, gdzie wypowiada się bezkompromisowo. Obecnie wspiera tych, którzy walczą o zaprzestanie aborcji eugenicznej w Polsce. Podobnie, co podkreśliła Izabela Kozłowska, było w przypadku wolnych niedziel, gdzie „Solidarność" otrzymała silne poparcie metropolity, który mówił bez ogródek: „Lament, który wywołało wprowadzenie ograniczenia w handlu pokazuje, że pozwoliliśmy na pewne zniewolenie siebie. Niewątpliwie po 1989 roku z polskim społeczeństwem stało się coś złego. W imię sukcesu zawodowego i powodzenia ekonomicznego bardzo łatwo odeszliśmy od najbardziej podstawowych zasad wypływających z dekalogu, a w konsekwencji od zasad dotyczących podstawowej solidarności społecznej".

Metropolita krakowski wielokrotnie zabierał głos w sprawie rodziny, dając tym samym znać, że zdaje sobie sprawę z kryzysu relacji, na co wpływa wiele czynników. Wskazywał także na Ewangelię, jako najtrwalszy fundament, na którym można i trzeba budować. Arcybiskup Jędraszewski dał się poznać także jako człowiek wzywający nie tylko do wierności Ewangelii, ale także ojczyźnie. - W wywiadzie arcybiskup Jędraszewski wspominał, że w dekalogu jest napisane, by „czcić ojca swego i matkę swoją", dlatego też Kościół ma prawo angażować się w życie publiczne, wskazując drogę jaką społeczeństwo powinno podążać. Ojczyzna w tym kontekście rozumiana jest jako matka. Dlatego też „Bóg, Honor, Ojczyzna" to nie są tylko puste słowa w życiu arcybiskupa Jędraszewskiego - podkreśliła Izabela Kozłowska.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

Wiele stron internetowych, wykorzystuje pliki cookies (ciasteczka). Służą one m.in. do tego, by zagłosować w sondzie. Nowe przepisy zobowiązują nas do poinformowania o tym. Dalsze korzystanie z naszych stron bez zmiany ustawień przeglądarki będzie oznaczało, że zgadzasz się na ich wykorzystywanie.
Aby dowiedzieć się więcej, przeczytaj o Polityce plików cookies.

Rozumiem