Reklama

Szkoła Wyższa Zarządzania i Ekonomii

Sanktuarium Relikwii Krzyża Świętego

O. Piotr Bednarski OMI
Niedziela Ogólnopolska 37/2003


Relikwiarz z relikwiami Świętego Krzyża

Krzyż Jezusa Chrystusa to dla każdego chrześcijanina źródło łaski i moc dająca zbawienie. Świadczą o tym m.in. krzyże przydrożne wpisane w krajobraz naszej ojczyzny. Niezliczona ich liczba pokazuje, że krzyż jest głęboko zakorzeniony w polskiej religijności i kulturze. Miejscem szczególnej czci krzyża jest Sanktuarium Świętokrzyskie - najstarsze w Polsce, gdzie od wieków przechowywane są relikwie Drzewa Krzyża, na którym umarł Jezus Chrystus.

Dawne dzieje

Klasztor Świętego Krzyża położony jest na Łyścu - zwanym również Łysą Górą - drugim co do wielkości szczycie Gór Świętokrzyskich. Łysa Góra była miejscem kultu religijnego jeszcze w czasach pogańskich. Legendy związane z tym miejscem mówią nie tylko o czci oddawanej tu bóstwom, ale również o „zamku” - ośrodku władzy, który miał poprzedzać fundację benedyktyńską.
Pierwszy kościół na Łyścu - pw. Trójcy Przenajświętszej - wzniesiony został przez Dąbrówkę w okresie chrztu Polski. Data założenia klasztoru na Łysej Górze nie jest znana. Tradycja benedyktyńska, powtórzona przez Jana Długosza w Dziejach Polski, przypisuje fundację Bolesławowi Chrobremu w 1006 r. Przekazy kronikarskie opisujące pojawienie się benedyktynów w klasztorze są pełne legend. Najstarsza monografia o Świętym Krzyżu łączy wzniesienie kościoła przez Dąbrówkę z jednoczesnym osiedleniem się zakonników, których wezwała ona z czeskiego miasta Zozea. Z kolei Długosz podaje, że Bolesław Chrobry zwrócił się do konwentu na Monte Cassino z prośbą o przysłanie mnichów do zasiedlenia klasztoru na Łysej Górze. Skąd przybyli benedyktyni na Święty Krzyż - do dziś nie wiadomo.

Legenda

Było to za czasów panowania Bolesława Chrobrego, który zaprosił do Polski swojego krewnego, węgierskiego królewicza Emeryka. Młodzieniec przed daleką podróżą otrzymał od swojego ojca oprawiony w złoto krzyż z relikwiami Krzyża Świętego. Król Bolesław na cześć królewicza urządził wspaniałe polowanie. Wśród gęstwiny leśnej Emeryk spostrzegł wielkiego jelenia i popędził za nim. Jeleń wpadł w gęste zarośla, a jego rozłożyste rogi zaplątały się w gałęziach. Uradowany królewicz wydostał strzałę z kołczanu, napiął łuk i wycelował w zdobycz. Wtedy stało się coś dziwnego. Jeleń odwrócił łeb w stronę myśliwego i Emeryk ujrzał między wieńcami wspaniałych rogów otoczony nieziemskim blaskiem krzyż. Światło bijące z krzyża oślepiło na chwilę młodzieńca. Uznał to zdarzenie za znak od Boga. Jeleń nagle zniknął. Królewicz złożył przysięgę, że na miejscu cudownego zjawiska wybuduje klasztor i zostawi w nim otrzymane od ojca relikwie Krzyża Świętego.

Sanktuarium Krzyża Świętego

Legenda legendą. Jakie były okoliczności uzyskania relikwii - nie wiadomo. Faktem jest, że pięć cząsteczek z Drzewa Krzyża Świętego, które znalazły się w opactwie, stało się obiektem czci i kultu, a klasztor benedyktyński miejscem licznych pielgrzymek. Święty Krzyż był dla ówczesnych katolików polskich tym, czym obecnie jest Częstochowa. Przechowywane relikwie przyciągały wiernych z całej Polski. Przez wieki pielgrzymowali do klasztoru królowie, magnaci, a zwłaszcza lud polski. Pielgrzymi nawiedzali sanktuarium i przystępowali do sakramentów świętych szczególnie w okresie świąt, z którymi wiązały się odpusty nadane świątyni przez papieży. Były to: uroczystość Znalezienia i Podwyższenia Krzyża, Zielonych Świątek, Świętej Trójcy, uroczystość poświęcenia kościoła i oktawa tej uroczystości, uroczystość Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny, uroczystości św. Benedykta, św. Emeryka i Wszystkich Świętych. Kult relikwii wciąż wzrastał. Opactwo zostało otoczone opieką władców. Dzięki temu możliwy był szybki rozwój i rozkwit.
Bolesław Wstydliwy udowodnił swą cześć dla Świętego Krzyża, odbudowując zniszczony klasztor, a Władysław Łokietek, Kazimierz Wielki i inni królowie polscy - nadając opactwu liczne przywileje. Przed przyjęciem chrztu i koronacją, w drodze do Krakowa, zatrzymał się w klasztorze Władysław Jagiełło. W 1410 r., przed bitwą pod Grunwaldem, przebywał dwa dni w Słupi i każdego poranka wstępował pieszo na górę, gdzie spędzał czas na modlitwie i rozdawaniu jałmużny. Wszystkie sławne rody: Kmitów, Oleśnickich, Odrowążów, Radziwiłłów, Tęczyńskich, Bogoriów, Siennickich wyrażały swą cześć w ofiarowanych wotach, zdobiących kaplicę Świętego Krzyża.

Reklama

Benedyktyni

Od początku gospodarzami klasztoru byli benedyktyni. Zakonnicy wiele czasu poświęcali trosce o pielgrzymów. Dbali przede wszystkim o stronę duchową przybywających pątników przez sprawowanie sakramentów, głoszenie Słowa Bożego i opiekę nad relikwiami. Jednak i troska o ciało nie była im obca. W klasztorze powstała apteka, do której przybywała ludność z odległych stron, by uzyskać od mnichów pomoc w rozmaitych chorobach. Z ziół sporządzano lekarstwa, rozmaite soki, wyciągi, nalewki, wina ziołowe, olejki, maści. Leki sprzedawano nawet w aptekach w Kielcach i Radomiu.
Zakonnicy przyczynili się także do rozwoju rolnictwa w tym rejonie, wprowadzając nowe odmiany roślin, fachową ich uprawę i nawożenie.

Kasata opactwa

W 1819 r. nastąpiła kasata opactwa świętokrzyskiego. Zakonników rozpędzono, a dobra skonfiskowano. Relikwie przeniesiono do Nowej Słupi, z czasem wróciły na Święty Krzyż. Po siedmiuset latach opactwo przestało istnieć. Później powstało tutaj więzienie, a w czasie II wojny światowej hitlerowcy urządzili w klasztorze obóz zagłady dla jeńców radzieckich. I tak miejsce kultu i czci Krzyża Chrystusa stało się miejscem krzyża dla tysięcy ludzi.

Misjonarze Oblaci

W 1936 r. ówczesny administrator diecezji sandomierskiej powierzył sanktuarium na Świętym Krzyżu Misjonarzom Oblatom Maryi Niepokalanej, którzy stali się nowymi gospodarzami i stróżami relikwii Krzyża Świętego. Ta sytuacja trwa po dzień dzisiejszy. W ciągu 67 lat oblaci odbudowali sanktuarium, strzegli jak źrenicy oka największego skarbu - relikwii Krzyża Świętego, duszpasterzowali, katechizowali, głosili misje i rekolekcje, prowadzili wręcz wzorowe życie zakonne: rozsławiali swoim życiem i działalnością Sanktuarium Świętokrzyskie.
W latach pięćdziesiątych na Świętym Krzyżu został erygowany nowicjat. Od tego czasu klasztor ten stał się miejscem formacji zakonnej całych pokoleń Misjonarzy Oblatów, którzy rozsławiają cześć do Krzyża Świętego we wszystkich zakątkach ziemi.
Dziś Święty Krzyż promieniuje jak dawniej świętością i kultem, chociaż inaczej niż dawniej - po oblacku. Zakonnicy służą pielgrzymom przez sprawowanie sakramentów, głoszenie Słowa Bożego, szczególnie rekolekcji i misji, oraz przez rozmowę. W okresie od kwietnia do października w każdy trzeci piątek miesiąca organizowane są czuwania nocne przy relikwiach Krzyża Świętego, które gromadzą wiernych. Klasztor na Świętym Krzyżu to miejsce licznych pielgrzymek. Co roku przybywa tutaj tysiące pielgrzymów, turystów i gości z Polski i z zagranicy. Każdy u stóp Krzyża odzyskuje siłę i otrzymuje potrzebne łaski.
W krajobraz naszej ojczyzny wpisane są liczne krzyże. W krajobraz świętokrzyski w szczególny sposób wpisał się Krzyż Jezusa Chrystusa, który czczony jest tutaj od wieków. Krzyż, który daje moc i siłę, przy którym można znaleźć odpoczynek i schronienie.

Misjonarze Oblaci Maryi Niepokalanej zapraszają na odpust w święto Podwyższenia Krzyża Świętego - 14 września. Msze św. o godz.: 8.00, 10.00 i Suma odpustowa o godz. 12.00, której przewodniczyć będzie bp Marian Zimałek.

Matka Boża Ostrobramska

Alumn Andrzej Zalewski
Edycja podlaska 45/2001

Dorota Niedźwiecka

"Witaj Panno, nieustanną czcią wszystkich ludzi" - śpiewają wierni Matce Bożej Miłosierdzia. Sanktuarium w Ostrej Bramie od czterech wieków jest ostoją wiary, w którym modlą się m.in.: Polacy, Litwini, Łotysze, Białorusini i Ukraińcy.

Dlatego komuniści, choć pozamykali po wojnie w Wilnie prawie wszystkie świątynie, zamieniając je w muzea ateizmu, galerie sztuki, sale koncertowe, nie odważyli się podnieść ręki na Ostrą Bramę. Ostra Brama choć sławą dorównuje Jasnej Górze, jest znacznie mniejsza niż sanktuarium częstochowskie. W kaplicy może się zmieścić niewiele więcej niż sto osób. Dlatego liczniejsze grupy - a od kilku lat przybywają tu także piesze pielgrzymki z Suwałk i Kętrzyna - mają Msze św. w kościele pw. św. Teresy, do którego przylega Ostra Brama.

Początki tego kultu sięgają XVI w., kiedy to w latach 1503-1522 Wilno obwarowano kamienną ścianą z 9 bramami i wieżami obronnymi. Na Bramie Miednickiej, która z czasem przybrała nazwę Ostrej Bramy, umieszczono obraz Najświętszej Maryi Panny, który jednak pod wpływem warunków atmosferycznych, dość szybko uległ zniszczeniu. Wówczas to władze miasta zamówiły nowy obraz, który namalował w stylu renesansowym, w połowie XVI w. nieznany malarz. W 1622 r. przy Ostrej Bramie osiedlili się ojcowie karmelici, otaczając obraz wielką czcią. W 1671 r. zakonnicy wybudowali na Ostrej Bramie niewielką kapliczkę, w której umieścili obraz.

Do obrazu Matki Bożej Miłosierdzia wierni wchodzą na kolanach, po schodach, od strony kościoła świętej Teresy. Po wejściu modlą się przed obrazem Madonny otoczonej złocistą aureolą o 42 promieniach, z dwunastoma srebrnymi gwiazdami. Całość zamyka u dołu duży, srebrny półksiężyc. Obraz Matki Bożej Ostrobramskiej, zwanej też Matką Miłosierdzia, przedstawia Madonnę bez Dzieciątka, z półprzymkniętymi oczami, z rękami złożonymi na piersiach.

O Matce Bożej Ostrobramskiej pisali najwybitniejsi polscy pisarze i poeci - Adam Mickiewicz, Juliusz Słowacki, Józef Ignacy Kraszewski, a z twórców współczesnych - między innymi ks. Jan Twardowski. Do Ostrej Bramy w dniu odjazdu na wygnanie przybyli i uczestniczyli we Mszy św. filareci z Adamem Mickiewiczem na czele. To właśnie jego słynna inwokacja w poemacie Pan Tadeusz jeszcze bardziej spopularyzowała kult Matki Bożej Ostrobramskiej.

2 lipca 1927 r., za zgodą papieża Piusa XI, słynny obraz ozdobiono koronami papieskimi. W uroczystościach koronacyjnych, którym przewodniczył kardynał Aleksander Kakowski, uczestniczyli prezydent Rzeczpospolitej Ignacy Mościcki, marszałek Józef Piłsudski i wielkie rzesze wiernych.

Po wojnie wielu Polaków, zmuszonych do opuszczenia Wileńszczyzny, zabierało ze sobą kopię obrazu Matki Bożej Ostrobramskiej. Kult Jej nigdy nie zanikł, mimo że nie można było pielgrzymować do Ostrej Bramy. W Polsce powstawały po wojnie liczne kościoły pod wezwaniem Matki Bożej Miłosierdzia albo Matki Bożej Ostrobramskiej, utworzono także - wzorowane na kaplicy w Ostrej Bramie - sanktuaria w Białymstoku i Skarżysku - Kamiennej.

Od kilku lat, gdy między Polską a Litwą jest ruch bezwizowy, wielu Polaków udaje się w pielgrzymkach do Ostrej Bramy, zwłaszcza w uroczystość Matki Bożej Ostrobramskiej, która obchodzona jest 16 listopada.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Jestem od poczęcia

Papież odwiedził przychodnię dla ubogich na placu św. Piotra

2018-11-16 20:06

pb (KAI), vaticannews / Watykan

Papież odwiedził dziś po południu tymczasową przychodnię dla ubogich na placu św. Piotra. Przez tydzień poprzedzający II Światowy Dzień Ubogich mogą tam oni przebadać się u lekarzy specjalistów.

Media Vaticana

Franciszek przyszedł z Domu św. Marty na plac św. Piotra na piechotę. Towarzyszył mu przewodniczący Papieskiej Rady ds. Krzewienia Nowej Ewangelizacji abp Rino Fisichella.

Ojciec Święty przywitał się ze wszystkimi obecnymi. Rozmawiał z osobami potrzebującymi, wręczając im w prezencie różańce. Pozdrowił też wolontariuszy i lekarzy w poszczególnych ambulatoriach.

Wizyta trwała około 20 minut, po czym papież wrócił pieszo do Domu św. Marty.

W tymczasowej przychodni dla ubogich i potrzebujących można zrobić podstawowe badania oraz skorzystać z pomocy lekarzy różnych specjalności. Jest to inicjatywa papieża Franciszka z okazji przypadającego w najbliższą niedzielę II Światowego Dnia Ubogich.

Z badań laboratoryjnych i pomocy medycznej bezpłatnie może skorzystać każdy, kto znajduje się w trudniej sytuacji. Do przychodni najczęściej przychodzą bezdomni, szczególnie ci, którzy zamieszkują okolice Watykanu, ale także osoby bezrobotne i migranci pozbawieni podstawowego ubezpieczenia medycznego. W ubiegłym roku z porady lekarskiej - przy okazji podobnej inicjatywy - skorzystało ponad 600 osób, niektóre z nich były ciężko chore. Placówka czynna jest codziennie do godz. 22.00.

W inicjatywę włączyła się klinika Gemelli, wolontariusze różnych organizacji, na co dzień niosących pomoc ubogim w Rzymie: Czerwony Krzyż, Kawalerowie Maltańscy, Ruch Miłosierdzia, a wspiera ją Papieska Rada ds. Nowej Ewangelizacji. Przychodnia będzie działać do najbliżej niedzieli (18 listopada), kiedy to odbędą obchody ustanowionego przez Franciszka Światowego Dnia Ubogich. Mówiąc o tym wydarzeniu Ojciec Święty zachęcał, by ten dzień sprzyjał coraz większej wrażliwości na potrzeby osób najbiedniejszych, zepchniętych na margines i głodnych.

Głównym wydarzeniem watykańskich obchodów Światowego Dnia Ubogich będzie papieska Msza w bazylice św. Piotra, w której weźmie udział ok. 6 tys. ubogich wraz z wolontariuszami i osobami wspierającymi na co dzień potrzebujących. Po liturgii 3 tys. ubogich zje obiad z Ojcem Świętym w auli Pawła VI, zamienionej na tę okazję w dużą jadalnię. Franciszek będzie siedział przy stole wśród ubogich.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem