Reklama

Sacroexpo 2018

Mniszki Trzeciego Zakonu Regularnego św. Franciszka z Asyżu - Dom w Chęcinach

Duchowe córki św. Franciszka

2013-04-05 14:30

Agnieszka Dziarmaga
Edycja kielecka 14/2013, str. 4-5

Archiwum
Siostry bernardynki z Chęcin

Żeński duch franciszkański w Chęcinach liczy setki lat. Nad miasteczkiem z górującymi wieżami średniowiecznego zamczyska przetaczają się wieki, wojny, nowe ustroje, wkraczają nowe technologie i cyfryzacja. W zmieniającym się świecie modlitwa mniszek - za ten świat, za mieszkańców Chęcin - pozostaje czymś pewnym i niezmiennym. Za murami klasztornymi panuje cisza. Nie zakłóca jej stały rytm modlitwy, nie zakłóca jej sumienna, cicha praca Mniszek Trzeciego Zakonu Regularnego św. Franciszka z Asyżu.

Nad nimi franciszkański duch

W dniu wyboru nowego papieża franciszkańską wspólnotę sióstr ogarnia radość. Ojciec Święty przyjął imię Franciszek - to papież z ludu i dla ludu, papież odczytujący znaki czasu, z pokorą chylący głowę przed swym posłannictwem - cieszą się siostry. Bernardynki o dziedzictwie Biedaczyny z Asyżu pamiętają jak mało kto.

Każdy dzień siostry rozpoczynają w kaplicy o 5. rano modlitwą św. Franciszka z Asyżu, którą odmawia cały zakon franciszkański, całując ziemię: „Wielbimy Cię, Jezu Chryste, tu i we wszystkich kościołach Twoich, które są na całym świecie, i błogosławimy Tobie, że przez święty krzyż Twój odkupiłeś świat!”. Program poranny obejmuje Liturgię Godzin, Mszę św. konwentualną i medytację. Po śniadaniu siostry wypełniają swe obowiązki - są furtiankami, zakrystiankami, organistkami, kucharkami, hafciarkami. W południe znowu są w kaplicy na Anioł Pański - to także czas na modlitwy brewiarzowe. W Roku Kapłańskim w stały rytm modlitw wprowadziły Koronkę do Trójcy Przenajświętszej. W czasie obiadu jest czytana lektura duchowa, a o godz. 15 - siostry gromadzą się w chórze na wspólnej godzinnej adoracji Najświętszego Sakramentu (prowadzi ojciec kapelan), a potem - Nieszpory. Na adoracji zmieniają się co godzinę, aż do wieczornej Mszy św. o godz. 18. Po Eucharystii jest kolacja i rekreacja, w czasie której, jak opowiadają - „czas upływa szybko na radosnym przeżywaniu wspólnoty. Jest śpiew, któraś z sióstr opowie jakieś zabawne zdarzenie… bo w tym czasie nie ma milczenia”. Starają się włączać w inicjatywy modlitewne podejmowane w Polsce - przystąpiły do Wielkiej Nowenny Fatimskiej i Krucjaty Różańcowej za Ojczyznę. Są od 10 lat w posiadaniu relikwii św. s. Faustyny, o które wystarała się w Łagiewnikach przełożona wspólnoty - matka Irena Zebzda. W każdy pierwszy czwartek miesiąca ma miejsce uczczenie tych relikwii po nabożeństwie zwanym Godziną Świętą o Bożym Miłosierdziu, w intencji powołań zakonnych i misyjnych. Specjalnym nabożeństwem siostry czczą także św. Antoniego i bł. Szymona z Lipnicy.

Reklama

Jako mniszki kontemplacyjne o klauzurze papieskiej nie podejmują żadnych prac zewnętrznych. Utrzymują się z pracy rąk własnych wykonywanych w obrębie klauzury; najczęściej to haft ręczny, szycie szat liturgicznych. Żyją skromnie w duchu franciszkańskiego ubóstwa, praktykując umiejętność nieprzywiązywania się do rzeczy materialnych. - Wszystko mamy wspólne. Dzięki temu możemy zachować wewnętrzną wolność, radość franciszkańską i serce wolne dla Pana Jezusa, którego nic nam nie przysłoni - mówią.

Choć ich życie jest ubogie, są otwarte na potrzeby tych, którzy pukają do ich furty. Zawsze otrzymają tam posiłek.

Życie zakonne w Chęcinach - różne pędy z jednego pnia

Początki żeńskiego życia zakonnego w Chęcinach to XVI wiek. W 1529 r. istniała już pierwsza grupa tercjarek franciszkańskich, która z czasem przyjęła regułę św. Klary i stworzyła formalny klasztor Klarysek (1643). Siostry otrzymały w testamencie dom zmarłego bezpotomnie wójta chęcińskiego Kacpra Fodygi, z czasem połączony z kościołem św. Marii Magdaleny (z 1569 r.). Życie chęcińskiego konwentu klarysek rozwijało się spokojnie do zaborów, kiedy to na ziemiach polskich nastąpiła masowa likwidacja domów klasztornych. Decyzja władz carskich spowodowała także kasatę klasztorów chęcińskich: najpierw w 1817 - franciszkanów, zaś w 1864 - klarysek. Zakonnice pozostawiono w klasztorze „do wymarcia”, z zakazem przyjmowania nowicjuszek.

Zasadniczo za początek obecności bernardynek w Chęcinach przyjmuje się rok 1931, gdy przybyły one tutaj z wileńskiego klasztoru św. Michała Archanioła, trzeba jednak pamiętać, że bernardynki odegrały kluczową rolę u schyłku dziejów chęcińskiego klasztoru klarysek po 1864 r. W tym dramatycznym okresie konwentu skazanego na wymarcie, ratunek przyszedł właśnie od bernardynek. Ksieni klarysek wystąpiła z prośbą do lubelskiego klasztoru bernardynek o zasilenie konwentu klarysek w Chęcinach. Jednocześnie przybyły tutaj bernardynki z Warty i Świętej Katarzyny - 15 sióstr z trzech klasztorów i objęły urzędy w chęcińskim klasztorze klarysek. Do 1902 r., czyli do ostatecznego zamknięcia konwentu przez władze carskie, przeżyły 2 siostry - ksieni Magdalena Antosiewicz, bernardynka z Warty, i s. Koleta Jurkowska, klaryska (jedna z trzech nowicjuszek z 1864 r.). Dwie ostatnie siostry przewieziono do klasztoru w Świętej Katarzynie, a miejscowy klasztor zamknięto. Do ukazu tolerancyjnego cara z 1905 r. brakowało tylko 3 lat… Dzieje chęcińskiego klasztoru zostały przerwane na 30 lat.

Trudne lata na chęcińskiej ziemi

Zakon Sióstr Bernardynek jest najstarszym zakonem kontemplacyjnym o polskim rodowodzie. Początkami sięga w rok 1453, gdy do Polski przybył św. Jan Kapistran - wielki kaznodzieja franciszkański, propagujący powrót do pierwotnych idei Biedaczyny z Asyżu. Święty w Krakowie pod Wawelem założył pierwszy klasztor Braci Mniejszych Obserwantów pw. św. Bernarda. Przy klasztorze zaczęły powstawać wspólnoty tercjarek, pozostające pod ich jurysdykcyjną i duchową opieką. Otrzymały nazwę bernardynek. Uchwały Soboru Trydenckiego, posoborowa bulla Piusa V „Circa pastoralis oficii” z 1566 r., zobowiązała klasztory mnisze, w tym bernardynki do upowszechnienia klauzury i ślubów zakonnych. Szybki rozwój zakonu sprawił, że już w 1772 r. żyło w 23 klasztorach 580 bernardyńskich mniszek.

Droga bernardynek do Chęcin wiodła z Wilna. M. Klara Tuszewska, przełożona domu wileńskiego „ożywiona gorliwością rozszerzenia klasztoru” - jak zapisano w kronikach, dowiedziawszy się od bp. Augustyna Łosińskiego o możliwości objęcia klasztoru po klaryskach w Chęcinach - chętnie z niej skorzystała. A nie było to łatwe „dziedzictwo”. Gdy przybyła w grudniu 1930 r. zastała pozbawioną dachu ruinę, mimo to w lipcu 1931 r. dotarły pozostałe siostry z Chełmży. Wówczas ruszyły prace dźwigania klasztoru z ruin. Siostry przeznaczały na ten cel swoje posagi, ciężko pracowały, wspomagały się także kwestą. II wojna światowa przyniosła jeszcze trudniejsze czasy - przybywało biednych i głodnych pukających do klasztornej furty. Mniszki dzieliły się tym, co miały, a miały niewiele. Podstawowe pożywienie stanowiła zupa z pokrzyw i kasza. „Woda w dzbankach zamarzała, a ze ścian zdrapywałyśmy szron” - pisały siostry w kronikach. Mimo to otaczały opieką ofiary wojny, m.in. wysiedleńców z Pomorza i Kalisza. W 1944 r. Niemcy zmusili bernardynki do przeniesienia się do drewnianej kapelanii po klaryskach, w klasztorze zaś zamieszkała żandarmeria niemiecka. W tamtym okresie siostry użyczały schronienia dziewczętom zagrożonym wywózką do Niemiec (przebierając je w strój postulancki). Siostry cudem uniknęły rozstrzelania podczas pacyfikacji Chęcin. Dzieła zniszczenia klasztoru dokonali Sowieci „niszcząc i grabiąc, co tylko wpadło im w ręce”. Krótka okazała się radość po zakończeniu wojny. Już 1 października 1951 r. decyzją Państwowej Rady Narodowej w Kielcach bernardynki zostały zmuszone do opuszczenia klasztoru. Przeniosły się do kapelanii z czasów wojny, a tym czasem w klasztorze zainstalował się internat Instytutu Geologicznego i lokatorzy. Odzyskiwanie klasztoru, część po części, trwało aż do lat 90 XX wieku.

Ogromnego wysiłku wymagał nie tylko typowy remont, ale i przywrócenie pierwotnego klauzurowego charakteru. W 2003 r. bp Kazimierz Ryczan zainaugurował wieczystą Adorację Najświętszego Sakramentu w kościele przyklasztornym. Jest on dostępny dla wiernych od godz. 15., z możliwością wspólnej z siostrami modlitwy w Godzinie Miłosierdzia.

Cześć dla Czarnej Madonny i duchowość św. Franciszka

Maryjność to także charakterystyczny rys chęcińskich bernardynek, dla których historycznym i ogromnie mocno przeżytym wydarzeniem stała się peregrynacja kopii Cudownego Obrazu Matki Bożej Częstochowskiej w diecezji kieleckiej. - Miałyśmy łaskę gościć Matkę Bożą trzykrotnie - opowiadają siostry (w czerwcu, październiku 2007 oraz w marcu 2008). - Przez cały Wielki Tydzień i Zmartwychwstanie 2008 r. byłyśmy kustoszkami Cudownego Obrazu, ani na moment nie zostawiając Matki Bożej samej - wspominają siostry. W kaplicy klauzurowej mają także wyjątkowy obraz Jasnogórskiej Ikony, z inskrypcją na odwrocie uczynioną ręką Matki Fundatorki w momencie zagarnięcia klasztoru przez komunistów w 1951 r. Bernardynki wierzą, że to opiece Maryi zawdzięczają trwanie w Chęcinach od 80 lat, pomimo tylu przeciwności i zakrętów historii.

- Bardzo ważnym aspektem życia duchowego jest wzrastanie w duchowości swego Zakonodawcy - przekonują siostry. Chodzi oczywiście o św. Franciszka, o jego odpowiedź na wezwanie Ukrzyżowanego: „Idź i odnów mój dom, bo popada w ruinę”. - Dla nas, córek św. Franciszka, to wołanie z krzyża jest wciąż żywe i aktualne. Odczytujemy je jako posłanie do apostolstwa modlitwy, pokuty, wynagrodzenia - mówią bernardynki. Zauważają, że Rok Wiary jest dla nich inspiracją do odnowy własnej drogi powołania. Siostry podjęły inicjatywę czytania pism św. Franciszka na wspólnych kapitułach, dzielenia się bogactwem jego duchowości, treścią Reguły, refleksjami nad dziedzictwem ich zakonu, w które wpisane są postaci rodzimych świętych i błogosławionych.

Mocy modlitwy wspólnotowej doświadczają na każdym kroku, w sprawach większych i mniejszych, w intencjach spływających za ich furtę z całej Polski. - Ostatnio podjęłyśmy nowennę do bł. Jana Pawła II o uzdrowienie z raka młodej dziewczyny. Po kilku dniach telefon, że czuje się lepiej, potem wyniki badań potwierdziły jej przypuszczenie - nie ma śladu raka! Przyjechała do nas z tą radosną wiadomością. Kolejną nowennę oprawiłyśmy jako podziękowanie za jej uzdrowienie… Takich przykładów mają wiele: radość z poczęcia wyczekiwanego latami dziecka, ufność mieszkańców Chęcin, że modlitwa sióstr obroni miasto od nieszczęść, a na pewno - od burzy. Same także doświadczają życzliwości chęcinian, wszelkiej pomocy ze strony samorządu, dobroci kolejnych kapelanów.

- Cieszymy się, że jesteśmy bernardynkami, że mamy piękną duchowość, bogatą historię i tradycję, że możemy czerpać z tego wielowiekowego dziedzictwa pozostawionego nam przez św. Franciszka i św. Klarę, przez rzesze braci i sióstr, którzy uświęcili się na tej samej franciszkańskiej drodze - mówią. I z radością wracają za kratę, do modlitwy, do ciszy.

W następnym numerze zaprezentujemy Zgromadzenie Sióstr Albertynek ze Słupi k. Pacanowa

Tagi:
zgromadzenie

Zmarł brat Moris Maurin, mały brat Jezusa

2018-05-15 19:14

KAI


Brat Moris Maurin

Dziś rano w wieku 89 lat zmarł brat Moris Maurin - francuski zakonnik, członek zgromadzenia Małych Braci Jezusa, były przełożony polskiej wspólnoty. W naszym kraju mieszkał od blisko 30 lat.

Maurice Maurin wstąpił do zgromadzenia w 1955 i przyjął imię Maurice. Śluby wieczyste złożył w 1961, święcenia kapłańskie przyjął w 1973. Był bliskim przyjacielem Jacques`a i Raissy Maritain i prof. Stefana Swieżawskiego. Przez wiele lat mieszkał w Maroku i na Saharze.

W 1978 przyjechał pierwszy raz do Polski. W 1990 zamieszkał na stałe w polskiej wspólnocie Braci, najpierw na warszawskiej Pradze, następnie w Izabelinie, pełniąc służbę przełożonego. Spolszczył swoje imię i przyjął polskie obywatelstwo. Po przejściu na emeryturę był czynnym rekolekcjonistą, pozostając wiernym charyzmatowi "ubogiego pośród ubogich".

Jest autorem kilkunastu książek o tematyce duchowej m.in. „Brat Karol de Foucauld” (1997, „Żyć kontemplacją w sercu świata” (2005), „Wierzę w Kościół (2006, dostał za nią Nagrodę im. księdza Józefa Tischnera) oraz autobiografii „Z powodu Jezusa i Ewangelii (2010)”.

Mali Bracia Jezusa jest to chrześcijańska wspólnota, która została założona 8 września 1933 r. przez brata Rene Voillaume na Saharze. Jest jednym z kilkunastu apostolatów powstałych w oparciu o duchowość bł. Karola de Foucauld. Istotę Małych Braci wyrażają słowa Karola de Foucauld: "O czym marzę w sekrecie, to coś bardzo prostego, małego liczebnie, przypominającego pierwsze wspólnoty pierwotnego Kościoła. Mała rodzina, małe ognisko monastyczne, maleńkie i bardzo proste".

Pierwsze zgromadzenie powstało w 1933 r. pod kierunkiem ks. R. Voillaume w północnej Afryce. Liczyło pięciu członków. Dziś wspólnota na całym świecie liczy ponad 250 osób. Mali bracia nazywani są często "braćmi Karola de Foucauld". Kanoniczne potwierdzenie ze strony władz kościelnych Instytut otrzymał w 1968 r. Jednym z najbardziej znanych członków Wspólnoty był Jacques Maritain, francuski filozof i teolog.

Do Polski Mali Bracia przybyli w 1977 r. i zamieszkali w Przegorzałach pod Krakowem, a pierwszy dom założyli we wsi Truskaw k. Warszawy. Istnieje także żeński odłam zakonu, Małe Siostry Jezusa.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Jestem od poczęcia

Komisja Maryjna o roli mediów w szerzeniu kultu Matki Bożej

2018-05-22 16:51

mir / Jasna Góra (KAI)

Na Jasnej Górze obradowała dziś Komisja Maryjna Konferencji Episkopatu Polski. Wśród omawianych zagadnień znalazły się m.in. przygotowania do synodu biskupów o młodzieży i związane z tym wyzwania oraz rola mediów w kształtowaniu kultu Matki Bożej.

Artur Dąbrowski

Obrady prowadził przewodniczący komisji metropolita częstochowski abp Wacław Depo. Obecny był także bp Łukasz Buzun z Kalisza. Biskup pomocniczy kaliski podkreślił znaczenie odpowiedzialności za przekaz medialny. Na media jako szansę w docieraniu z przekazem ewangelizacyjnym zwłaszcza do młodego pokolenia zwrócił uwagę o. prof. Grzegorz Bartosik z UKSW. – Trzeba – zaznaczył mariolog – by i Kościół znalazł się w tym nurcie rewolucji technologicznej.

Zdaniem ks. Michała Drożdża, dyrektora Instytutu Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Papieskiego w Krakowie, media są elementem integralnym całości duszpasterstwa. – Dziś kult maryjny bez mediów nie byłby taki, jaki mamy. Transmisje z Jasnej Góry, radiowe czy telewizyjne, a także z innych sanktuariów przyciągają najwięcej odbiorców.

- Dzisiaj nie można planować duszpasterstwa, planować ewangelizacji poprzez ducha Maryjnego, jeżeli nie uwzględnimy wykorzystania wielorakich mediów – podkreślił wykładowca Uniwersytetu Papieskiego.

Ks. Drożdż zwrócił też uwagę, że w środkach społecznego przekazu tkwi ogromny potencjał, który można wykorzystać dla dobra człowieka. Ten potencjał trzeba tez uwzględniać w kształtowaniu kultu Maryjnego i jest to znak czasu – zauważył medioznawca.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Na ŚDM do Panamy pojedzie 3,5 tys. młodych Polaków

2018-05-22 20:01

dg / Warszawa (KAI)

Systematyczna praca w duszpasterstwie młodzieży realizowana jest w parafiach, wspólnotach i zgromadzeniach - powiedział KAI bp Marek Solarczyk, który przewodniczył we wtorek w sekretariacie Episkopatu Polski spotkaniu duszpasterzy młodzieży i koordynatorów Światowych Dni Młodzieży. W trakcie spotkania rozmawiano też o przygotowaniach do październikowego synodu biskupów oraz do Światowych Dni Młodzieży w Panamie w styczniu przyszłego roku. Pojedzie na nie z Polski ok. 3,5 tys. młodych ludzi.


- Głównymi tematami spotkania były aktualna i systematyczna praca w duszpasterstwie młodzieży, która się realizuje zasadniczo na poziomie różnych parafii, wspólnot, grup i zgromadzeń. Omawiamy również dwa główne dzieła, które mają charakter ogólnokościelny, w które my jako Kościół w Polsce chcemy się angażować, czyli synod biskupów poświęcony młodzieży, jej wierze i powołaniu oraz Światowe Dni Młodzieży w Panamie – powiedział KAI bp Marek Solarczyk, przewodniczący Rady KEP ds. Duszpasterstwa Młodzieży.

Omawiając dyskusje nad zbliżającym się synodem, bp Solarczyk zaznaczył: „Oczywiście nie debatujemy nad przebiegiem synodu, ale nad tym, co jest naszym zaznaczeniem wsparcia dla dzieła synodalnego, na pewno wsparcia modlitewnego. Tu dopina się już bardzo piękna inicjatywa, która będzie się odbywała na Jasnej Górze między 3 a 28 października, gdzie wieczorami w czasie Apelu Jasnogórskiego trwać będzie modlitwa również w intencji młodych w Kościele, którzy będą poddani szczególnej trosce w tych dniach obradom synodu”.

- Jako Krajowe Biuro Światowych Dni Młodzieży staramy się zapewnić bezpieczny pobyt Polaków w Panamie, dlatego bardzo ściśle współpracujemy z Ministerstwem Spraw Zagranicznych oraz Ambasadą RP w Panamie, gdzie szczególnie poruszane są tematy kulturalne i promocyjne Polski w trwającym jubileuszu 100 rocznicy odzyskania niepodległości – poinformował z kolei ks. Emil Parafiniuk, dyrektor Krajowego Biura ŚDM.

Jak przyznał, MSZ zapewnia poczucie bezpieczeństwa oraz jest źródłem ważnych informacji, do których inni nie mają dostępu.

- Liczymy na ok. 2,5 - 3,5 tys. młodych ludzi, którzy udadzą się do Panamy. Mamy nadzieję, że ta liczba wciąż będzie wzrastała. W tej chwili w niektórych diecezjach zapisy już się skończyły, ale w wielu jeszcze trwają. Proces rejestracji otwarty będzie do jesieni bieżącego roku, prawdopodobnie do 1 listopada – dodał dyrektor Krajowego Biura ŚDM.

Omawiając przygotowania do synodu powiedział, że w trakcie tego spotkania biskupów poświęconego młodym, planowana jest pielgrzymka polskiej młodzieży do Rzymu.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Moje pismo Tęcza - 5/6 2018

Reklama

Najczęściej czytane

Wiele stron internetowych, wykorzystuje pliki cookies (ciasteczka). Służą one m.in. do tego, by zagłosować w sondzie. Nowe przepisy zobowiązują nas do poinformowania o tym. Dalsze korzystanie z naszych stron bez zmiany ustawień przeglądarki będzie oznaczało, że zgadzasz się na ich wykorzystywanie.
Aby dowiedzieć się więcej, przeczytaj o Polityce plików cookies.

Rozumiem