Instytut Pamięci Narodowej przygotował widowisko słowno-muzyczne poświęcone historii Kościoła w czasach komunizmu. Inscenizacja miała miejsce w kościele pw. Świętej Teresy od Dzieciątka Jezus i Świętego Jana Bosko w Łodzi.

Autorzy za pomocą słów i muzyki opowiedzieli historię Kościoła polskiego w czasach komunizmu. Narracja widowiska „Byśmy byli jedno” toczyła się wokół działalności trzech czołowych postaci XX w. – prymasa Stefana Wyszyńskiego, ks. Karola Wojtyły oraz ks. Franciszka Blachnickiego. Jak mówili organizatorzy - przedstawiciele Instytutu Pamięci Narodowej - wydarzenie było hołdem dla niezwykłych kapłanów poprzez ukazanie ścieżki ich życia wobec trudów prześladowań reżimu komunistycznego. Scenariusz widowiska napisał Leszek Zduń, zaś muzykę Rafał Odrobina. Wystąpił kwartet wokalny „Floridus” w składzie: Małgorzata Priebe - solistka, Patrycja Kaleczyc – obój, Anna Rocławska-Musiałczyk – piano. Narratorami byli Magdalena Gleba i Bartek Turzyński.

- Mniej więcej dwa lata temu dowiadywaliśmy się z mediów, że Kościół w czasach PRL-u nie postępował tak jakbyśmy chcieli. Ci którzy tego słuchali i brali do siebie, często zapominali, że komuniści właśnie tak chcieli, byśmy w taki sposób o tym myśleli. Dlatego pomyśleliśmy, że dobrą odpowiedzią na te medialne doniesienia, będzie zorganizowanie wydarzenia będącego odpowiedzią na trudne relacje państwa polskiego, rządzonego przez komunistów i Kościoła w minionych latach. Nieprzypadkowo wybraliśmy trzy postaci, ważnych dla tych czasów kapłanów - prymasa Stefana Wyszyńskiego, ks. Karola Wojtyły oraz ks. Franciszka Blachnickiego. Naszym celem było ukazanie manipulacji władzy względem Kościoła i drogi jaką Kościół musiał przebyć, byśmy mogli żyć obecnie w zupełnie innych czasach. Czasach, gdy w ostatniej ławce nie siedzi komunista i nie spisuje tego wszystkiego, co mówi się na kazaniach - mówił Krystian Iwanow z biura wydarzeń kulturalnych Instytutu Pamięci Narodowej.

Przez lata komunistyczna bezpieka próbowała ingerować w sprawy polskiego Kościoła i skłócić ludzi, którzy mieli ogromny wpływ na społeczeństwo. Na pierwszej linii frontu stali kapłani, którzy mieli największe znaczenie w kształtowaniu życia duchowego narodu. – Dobrym przykładem takich działań komunistów jest ta świątynia pw. św. Teresy od Dzieciątka Jezu i świętego Jana Bosko, która budowana była w latach 50-tych. Jak mówił mi ksiądz proboszcz, komuniści bardzo utrudniali budowę tego kościoła i jego funkcjonowanie! Jak widzimy ta świątynia jednak powstała, wbrew woli ówczesnej władzy – dodaje Krystian Iwanow.

Prymas Wyszyński chciał stworzyć alternatywę dla socjalistycznej wspólnoty świeckiej. To on zgromadził naród na Jasnej Górze, by odnowić śluby króla Jana II Kazimierza i to on zachęcił Polaków do świętowania Milenium chrztu Polski. Karol Wojtyła, późniejszy Jan Paweł II, zorganizował duszpasterstwo akademickie, które stało się opozycją wobec powstających wówczas organizacji młodzieżowych popierających porządek socjalistyczny. Franciszek Blachnicki był twórcą ruchu Światło-Życie, a wcześniej angażował się na rzecz trzeźwości i odnowy życia. Śmiało można powiedzieć, że ci trzej kapłani wpłynęli na polski model religijności po II wojnie światowej. To dzięki nim tkwi w Polakach głęboko zakorzeniona myśl chrześcijańska. Wyszyński, Wojtyła, Blachnicki – kapłani odważni, bezkompromisowi w sprawach Bożych, niezłomni w walce o dobro i wolność rodaków; kapłani, którzy bezgranicznie zawierzyli swoje życie Maryi i poświęcili się budowaniu wspólnoty – byśmy byli jedno.

Widowisko Instytutu Pamięci Narodowej – przeplecione pieśniami i muzyką specjalnie napisaną na tę okoliczność – miało skłonić do refleksji nad znaczeniem wolności, wartości duchowych i siły wspólnoty religijnej.