Tradycje i zwyczaje ulegają zmianie, a powodem jest przeobrażenie stylu życia Polaków. Skarżą się na brak czasu, zabieganie, obowiązki zawodowe, domowe i rodzinne, które utrudniają im przyjście do kościoła nawet w tym szczególnym czasie. Niektórzy proboszczowie idą im na rękę, ułatwią - jak mówią, parafianom życie - odprawiając (najczęściej dodatkowe) popołudniowe, czy wieczorne Msze i nazywając je roratnimi. Tak jest np. w kościele Świętego Krzyża na warszawskim Trakcie Królewskim.

Wielu proboszczów uważa, że te popołudniowe Msze św. nie są niezwykłe. - To raczej taki wyrób roratopodobny - mówi proboszcz parafii św. Józefa Oblubieńca NMP na Kole ks. dr Zbigniew Godlewski. - Roraty powinny odbywać się rano. W naszej parafii trzymamy się tradycyjnej pory. Naprawdę pięknie jest, gdy rano, pojawiają się dzieci z lampionami, a dodatkowo jeszcze spadnie pierwszy śnieg.

W kościele Ojców Kapucynów na Miodowej porządek porannych nabożeństw w czasie Adwentu ustalił się przed kilkoma laty. Msze roratnie poprzedzą Godzinki o Niepokalanym Poczęciu Najświętszej Maryi Panny, rozpoczynające się o godz. 6.35. Sama Msza św. jest o godz. 7. Grają organy, rozlega się śpiew, jest jednogłosowy, śpiewa jeden z braci.

Niestety, zainteresowanie Roratami nie jest duże. Warszawscy kapucyni pogodzili się z tym, bo… musieli. Uczestniczy tam w Roratach około dziesięciu, czasem więcej, czasem mniej osób. Kapucyni nie są kościołem parafialnym, a w okolicy, na Nowym i Starym Mieście jest sporo świątyń.

Na dwie zmiany

Frekwencja na Roratach nie zadowala wielu duszpasterzy. W większości parafii Roraty gromadzą przede wszystkim dzieci. To spowodowało m.in., że w bazylice Św. Krzyża na Trakcie Królewskim już niemal tradycyjnie są odprawiane - jak mówi proboszcz ks. Zygmunt Berdychowski - na dwie zmiany, o godz. 6 i 18.

- Bardzo wiele osób nie jest w stanie przyjść o świcie, pracują, mają zajęcia, spieszą się do szkoły, muszą zając się dziećmi. Ci, którzy mogą - zachęcamy do tego - przychodzą rano. Innych zapraszamy wieczorem - mówi ks. Berdychowski.

Tymczasem liturgiści tłumaczą, że tego typu wieczorne Msze św. sprzeciwiają się idei rorat, które powinny być sprawowane jeszcze o brzasku, a nie o zmierzchu. - Ludzie mają sporo spraw rano, ale czasem wolą się po prostu wyspać, nie są gotowi na wyrzeczenia. Odpowiadałyby im Roraty po południu. Można i tak. Ale jednak Msza roratnia powinna obywać się raniutko, przed śniadaniem, a nie przed kolacją! W naszej parafii żadnych ulg w tym względzie raczej nie będzie - mówi jeden z mazowieckich proboszczów. - W sąsiedniej parafii poszli na ustępstwo: Roraty będą także po południu. Poprawiła się trochę frekwencja, ale co to za roraty po południu? To zwyczajna, codzienna Msza św. A Roraty są przecież niecodzienne!

Zależy od… pogody

O frekwencje w czasie Mszy św. roratnich nie martwią się w sanktuarium św. Andrzeja Boboli na Mokotowie. W ubiegłym roku regularnie przychodziła - jak oblicza proboszcz jezuita o. Waldemar Borzyszkowski - około stu dzieci. W tym roku na Roraty można zawitać codziennie o godz. 6.30. - Od poniedziałku do piątku Roraty odprawiane są pod kątem dzieci, a sobotnia Msza św. skierowana jest do dorosłych, którzy na ogół w tygodniu brakuje czasu - mówi o. Waldemar Borzyszkowski.

Jezuici oprawę codziennych Rorat przygotowują starannie. Są lampiony, z którymi przychodzą dzieci, uroczyście wnoszona jest świeca ozdobiona wstęga, rozlegają się śpiewy, a po Mszy św. dzieci zapraszane są na śniadanie. Wspólne śniadanie to już także tradycja w klasztorze Dominikanów na Służewiu. Tam Roraty odprawiane skoro świt gromadzą wiernych przyjeżdżających z całej Warszawy.

W parafii św. Augustyna na Muranowie każdy dzień rozpocznie się o godz. 6. od modlitwy brewiarzowej i jutrzni z 15-minutowymi rozmyślaniami, homilią, a wszystko po to, zastrzega proboszcz ks. Walenty Królak, żeby lepiej przygotować się do modlitwy. Początek Rorat nastąpi zaś o godz. 6.50. Głównymi uczestnikami, jak co roku będą najpewniej dzieci. O frekwencję Ksiądz Proboszcz nie martwi się, choć zależy ona od wielu czynników, także - jak ocenia - od… pogody. Słota, duży mróz zniechęca, niestety, do tak wczesnego przyjścia do kościoła.

W Roku Wiary

W tym roku Adwent przypada w pierwszych miesiącach Roku Wiary. W wielu kościołach tegoroczne Roraty będą z tym związane, a prowadzący je będą zachęcać np. do przeżywania ich ze świadkami wiary, którzy oddali swoje życie Panu. Tak będzie m.in. w parafii św. Józefa Oblubieńca NMP na Kole. Roraty - nastawione na udział przede wszystkim młodych ludzi - rozpoczynają się, jak co roku o godz. 6.30. Jest oczywiście, specjalna, uroczysta oprawa, a dzieci, które pojawiają się tradycyjnie z lampionami zapraszane się potem na śniadanie. Nowością są… bombki rozdawane dzieciom codziennie po Mszy.

- To pocztówki w kształcie bombek choinkowych jest z zaleceniem, żeby dzieci wpisywały w domu codziennie dobre uczynki, które zrobiły - mówi proboszcz parafii ks. dr Zbigniew Godlewski. - Bombki są zbierane, a na Wigilię zostaną powieszone na choince.

* * *

„Rorate caeli desu per” - „Spuśćcie rosę niebiosa”. Tymi słowami łacińskiej antyfony na wejście Kościół od wieków oczekuje w czasie Adwentu przyjścia Pana. I od tych słów pochodzi nazwa Rorat - Mszy św. wotywnych o Najświętszej Maryi Pannie, które nazywamy też Mszą św. roratnią. Zapalanie świecy, ozdobionej białą wstęgą (popularnie nazywana roratką), a symbolizującej Maryję, umieszczanej w pobliżu ołtarza jest charakterystycznym elementem Rorat, podkreślającym w ten sposób wyjątkowość tego czasu. Tradycyjnie Roraty są pierwszą Mszą św. dnia w okresie oczekiwania na przyjście Chrystusa.
wd