Reklama

Historia

Polacy spod Znaku Rodła

75 lat temu - 6 marca 1938 r. w Berlinie na Kongresie Polaków dr Jan Kaczmarek, sekretarz generalny i kierownik naczelny Związku Polaków w Niemczech, ogłosił Pięć Prawd Polaków. Ten katechizm narodowy był dla mniejszości polskiej w Niemczech podstawą narodowego bytu, a w obliczu niemieckiej agresji - sprawdzianem postaw patriotycznych aż po daninę krwi

Niedziela Ogólnopolska 10/2013, str. 38-39

[ TEMATY ]

Polacy

ARCHIWUM

Szkoły katolickie polskiej mniejszości narodowej pozwoliły zachować polskość nawet w okresie rozwijającego się narodowego socjalizmu

Gdy dziś ojczyzna nie potrafi się upomnieć o prawa swoich braci zamieszkujących niemieckie landy, z podziwem i szacunkiem wspominamy półtoramilionową mniejszość polską zamieszkującą Republikę Weimarską, która w sierpniu 1922 r. założyła organizację broniącą jej praw - Związek Polaków w Niemczech z siedzibą w Berlinie. Symbolem Związku stał się Znak Rodła. Niełatwo było żyć Polakom w otoczeniu żywiołu niemieckiego na Dolnym Śląsku, w Brandenburgii, Saksonii, Nadrenii, Westfalii czy Prusach Wschodnich z Warmią, Mazurami i Powiślem oraz w Prusach Zachodnich. Gospodarni i zdyscyplinowani niemieccy sąsiedzi „wymuszali” na Polakach uczenie się postaw gospodarności i solidarności. Dzięki tym postawom Polacy wypracowali status mniejszości narodowej, który pozwolił im zachować kulturę nawet w okresie rozwijającego się narodowego socjalizmu.

Kuźnia polskości

Trwanie w polskości umożliwiała Polakom zamieszkującym tereny niemieckie ekonomiczna niezależność, która brała się z silnie rozwiniętego ruchu spółdzielczego. Ruch ten wraz ze Związkiem Polaków w Niemczech powołał w 1933 r. Centralny Bank Spółdzielczości Polskiej, tzw. Bank Słowiański, stanowiący finansową podstawę działalności polskich instytucji w Niemczech. A były to nie tylko instytucje gospodarcze: spółki rolno-handlowe, spółdzielnie, zjednoczenia zawodowe, ale też instytucje kultury i nauki: gazety, szkoły, bursy, drukarnie, stowarzyszenia kulturalne, zespoły artystyczne i sportowe oraz instytucje opieki socjalnej nad potrzebującymi wsparcia Polakami. Członkowie Związku Polaków w Niemczech oprócz działalności gospodarczej i kulturalnej prowadzili również działalność polityczną, reprezentując interesy Polaków w sejmie pruskim, sejmikach krajowych i radach miejskich.

Kongres Polaków

„Jest niedziela 6 marca 1938 r. W Berlinie rozpoczyna się Kongres Polaków w Niemczech” - spokojny i stanowczy głos spikera relacjonuje historyczny zjazd Polaków w Berlinie. Na ulicach Berlina dominują faszystowskie flagi. Za rok rozpocznie się straszliwa wojna. Ale wtedy Hitler, obawiając się represji wobec mniejszości niemieckiej w Polsce, toleruje odbywające się w Theater des Volkes obrady Kongresu Polaków, na który przyjechało 5 tys. delegatów. Ks. dr Bolesław Domański, prezes Związku Polaków, nazywany patronem Polaków w Niemczech, jakby przeczuwając nadciągającą wojenną zawieruchę, która unicestwi miliony istot, podważy podstawowe wartości cywilizacji europejskiej i zagrozi polskości na tych ziemiach, ogłasza katechizm narodowy - Pięć Prawd Polaków. Odwołują się one do najważniejszych dla Polaków wartości: narodu, wiary, braterstwa, służby, ojczyzny. Oto one: 1. Jesteśmy Polakami; 2. Wiara Ojców naszych jest wiarą naszych dzieci; 3. Polak Polakowi bratem; 4. Co dzień Polak Narodowi służy; 5. Polska Matką naszą, nie wolno mówić o Matce źle. Polska społeczność w Niemczech niebawem zda egzamin z tych wartości, przyjmując je za swoje.

Reklama

Wraz z wybuchem wojny Związek Polaków w Niemczech zostaje zdelegalizowany, a jego majątek skonfiskowany. Wielu działaczy otrzymuje powołanie do Wehrmachtu z pieczęcią: „Achtung, Polen!” - Uwaga, Polak! Członkowie Związku zostają wpisani na listę „wrogów Rzeszy”, masowo aresztowani w ramach czystek etnicznych akcji „Operacja Tannenberg” oraz „Intelligenzaktion” i zgładzeni. Tysiące Polaków z terenów Rzeszy Niemieckiej osadzono w niemieckich obozach koncentracyjnych.

Patron Polaków w Niemczech

Kim był twórca katechizmu przedwojennej społeczności ludu polskiego w Niemczech - ks. dr Bolesław Domański? Podobnie jak Franciszek Stefczyk w Małopolsce i ks. Piotr Wawrzyniak w Wielkopolsce, ks. Domański (1872 - 1939) był zwolennikiem pracy u podstaw. Uważał, że tylko praca organiczna pozwoli zachować polskość i zasoby materialne Polaków. Pochodził z rodziny o patriotycznych korzeniach, ojciec był działaczem społecznym, nauczycielem języka polskiego i kaszubskiego. Ukończył Collegium Marianum, a później Seminarium Duchowne w Pelplinie. Pracę doktorską obronił w Królewskiej Pruskiej Akademii Teologicznej i Filozoficznej w Münster. Pierwsze probostwo objął w parafii Zakrzewo - znanej ze swych silnych tendencji narodowych. Niemieccy sąsiedzi byli ewangelikami, więc Polacy z Zakrzewa byli ostoją katolicyzmu na tych terenach. Zakrzewo nazywane było przez Niemców z przekąsem „Małą Warszawą”.

Ks. Bolesław Domański odprawiał Msze św. w języku polskim, prowadził po polsku katechezę, organizował życie kulturalne i narodowe swoich parafian. Dbał o rozwój gospodarczy polskich włościan, organizując kółka rolnicze. Został wybrany przez nich na prezesa Rady Nadzorczej Banku Ludowego w Złotowie, a później, gdy rodzinne tereny nie zostały włączone do II Rzeczypospolitej, organizował polskość na terenach niemieckich. W latach 20. XX wieku ks. Domański został patronem Rady Nadzorczej Związku Spółdzielni Polskich w Niemczech. W latach 30. pełnił funkcję prezesa Banku Słowiańskiego. Ukoronowaniem działalności społecznej ks. Domańskiego było wybranie go na prezesa Związku Polaków w Niemczech i przygotowanie I Kongresu tej organizacji. Rok po Kongresie ks. Domański zmarł. Jego pogrzeb stał się manifestacją polskości w Niemczech w przeddzień światowej wojny.

Reklama

Spadkobiercy Pięciu Prawd Polaków

Do idei zawartych w Pięciu Prawdach Polaków, ogłoszonych na I Kongresie Polaków w Niemczech, stara się nawiązywać ruch społeczny w Polsce, którego nazwa wprost odwołuje się do symbolu Związku Polaków w Niemczech - Rodła. Tadeusz Szczyrbak z Rodziny Rodła - Wrocław mówi, że „Prawdy Polaków spod Znaku Rodła można nazwać małym dekalogiem polskości, credo narodowym. Powinny być obecne w przestrzeni publicznej, w polskich urzędach, w polskich szkołach, na ulicach”. Symbol Rodła łączący Polaków w Niemczech skupia w sobie ponadczasowe wartości ważne dla Polaków w Polsce i za granicą. - Symbol Rodła wyróżniał Polaków wśród społeczności niemieckiej Republiki Weimarskiej, a później Trzeciej Rzeszy - mówi Tadeusz Szczyrbak. - Był to symbol będący koniecznością i wyzwaniem. Polacy, którzy po odzyskaniu niepodległości nie znaleźli się w granicach II Rzeczypospolitej, nie mogli się posługiwać symbolem Orła Białego, był to pruski administracyjny zakaz. Znak Rodła, uchwalony 80 lat temu, ma i dziś aktualne przesłanie. Jest potrzebny Polakom nie tylko urodzonym na Ziemiach Zachodnich, ale wszystkim Polakom w naszej Ojczyźnie i rozsianym po całym świecie. Symbol Orła Białego i Znak Rodła może być wyznacznikiem patriotyzmu jutra.

W ubiegłym roku Polacy w Niemczech świętowali 90. rocznicę powołania ZPwN. Uroczystą Mszę św. sprawowaną przez abp. Andrzeja Dzięgę ze Szczecina, bp. Stefana Cichego z Legnicy, ks. prał. Stanisława Budynia, rektora PMK w Niemczech, i ks. Marka Kędzierskiego odprawiono w jednej z najpiękniejszych świątyń Berlina - bazylice św. Jana Chrzciciela, przy której mieści się Polska Misja Katolicka. Działalność duszpasterską w PMK prowadzą księża salezjanie. Odczytany został list prymasa Polski abp. Józefa Kowalczyka z podziękowaniem za pracę ZPwN. W Eucharystii uczestniczyło wiele znanych osób, m.in. b. minister spraw zagranicznych Anna Fotyga, poseł Dorota Arciszewska-Mielewczyk (PiS). Niestety, zabrakło oficjalnych przedstawicieli polskich władz.

Przywoływanie dorobku i roli Związku Polaków w Niemczech w międzywojniu dla utrzymania polskości ważne jest również dziś dla naszych rodaków mieszkających za zachodnią granicą. Mimo reaktywacji Związku do chwili obecnej Polacy w Niemczech (a szacuje się, że do polskich korzeni przyznaje się od 1,5 do 2 mln osób) nie odzyskali oficjalnego statusu mniejszości narodowej, odebranego im przez nazistowskie władze Trzeciej Rzeszy.

PIĘĆ PRAWD POLAKÓW

1. Jesteśmy Polakami.
2. Wiara Ojców naszych jest wiarą naszych dzieci.
3. Polak Polakowi bratem.
4. Co dzień Polak Narodowi służy.
5. Polska Matką naszą, nie wolno mówić o Matce źle.

2013-03-04 14:00

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Zawołani po Imieniu

Instytut Pileckiego rozpoczyna drugi rok upamiętnień Polaków zamordowanych za pomaganie Żydom podczas wojny – w ramach projektu „Zawołani po Imieniu”.

Inauguracyjne upamiętnienie miało się odbyć 22 marca br. w Paulinowie, wsi w woj. mazowieckim, w niedzielę poprzedzającą 24 marca – Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką. Ale się nie odbyło ze względu na zagrożenie koronowirusem. Pamięć jednak zobowiązuje, dlatego piszemy o tym szlachetnym dziele.

CZYTAJ DALEJ

Rekolekcje w godzinie próby

2020-03-24 09:02

[ TEMATY ]

rekolekcje

Osiem spotkań z Miłosiernym

REKOLEKCJE LECTIO DIVINA
24 marca – 1 kwietnia 2020

Dzień pierwszy, wtorek, 24 marca

15.30 - Konferencja wprowadzająca w rekolekcje:

Pójdziemy drogą lectio divina. Co to za droga?

EUCHARYSTIA*

21.00 - Wprowadzenie do lectio i meditatio na jutro

- Czas na osobiste przygotowanie do porannej lectio i meditatio

Dzień drugi, środa, 25 marca

Miłosierny i „świat w szpitalu”

Lectio: Mk 1, 21 - 2,17. 3, 1-6

- Czas na osobistą lectio i meditatio

15.30 - Wprowadzenie do oratio i contemplatio

- Czas na osobistą oratio i contemplatio

EUCHARYSTIA online*

Rozmowy na telefon – zob. Rozmównica wsparcia duchowego**

Codzienna lektura duchowa***

21.00 - Wprowadzenie do lectio i meditatio na jutro

- Czas na osobiste przygotowanie do porannej lectio i meditatio

Dzień trzeci, czwartek, 26 marca

Miłosierny i sponiewierana grzesznica

Lectio: J 8, 1-11

- Czas na osobistą lectio i meditatio

15.30 - Wprowadzenie do oratio i contemplatio

- Czas na osobistą oratio i contemplatio

EUCHARYSTIA online*

Rozmowy na telefon – zob. Rozmównica wsparcia duchowego**

Codzienna lektura duchowa***

21.00 - Wprowadzenie do lectio i meditatio na jutro

- Czas na osobiste przygotowanie do porannej lectio i meditatio

Dzień czwarty, piątek, 27 marca

Miłosierny i umierający na drodze

Lectio: Łk 10, 25-37

- Czas na osobistą lectio i meditatio

15.30 - Wprowadzenie do oratio i contemplatio

- Czas na osobistą oratio i contemplatio

EUCHARYSTIA online*

Rozmowy na telefon – zob. Rozmównica wsparcia duchowego**

Codzienna lektura duchowa***

21.00 - Wprowadzenie do lectio i meditatio na jutro

- Czas na osobiste przygotowanie do porannej lectio i meditatio

Dzień piąty, sobota, 28 marca

Miłosierny i pogubieni bracia

Lectio: Łk 15, 11-32

- Czas na osobistą lectio i meditatio

15.30 - Wprowadzenie do oratio i contemplatio

- Czas na osobistą oratio i contemplatio

EUCHARYSTIA online*

Rozmowy na telefon – zob. Rozmównica wsparcia duchowego**

Codzienna lektura duchowa***

21.00 - Wprowadzenie do lectio i meditatio na jutro

- Czas na osobiste przygotowanie do porannej lectio i meditatio

Dzień szósty, niedziela, 29 marca

Miłosierny i publiczny krzywdziciel

Lectio: Łk 19, 1-10

- Czas na osobistą lectio i meditatio

15.30 - Wprowadzenie do oratio i contemplatio

- Czas na osobistą oratio i contemplatio

EUCHARYSTIA online*

Rozmowy na telefon – zob. Rozmównica wsparcia duchowego**

Codzienna lektura duchowa***

21.00 - Wprowadzenie do lectio i meditatio na jutro

- Czas na osobiste przygotowanie do porannej lectio i meditatio

Dzień siódmy, poniedziałek, 30 marca

Miłosierny i „praktykujący niewierzący”

Lectio: J 6, 64-71. 13, 1-30

- Czas na osobistą lectio i meditatio

15.30 - Wprowadzenie do oratio i contemplatio

- Czas na osobistą oratio i contemplatio

EUCHARYSTIA online*

Rozmowy na telefon – zob. Rozmównica wsparcia duchowego**

Codzienna lektura duchowa***

21.00 - Wprowadzenie do lectio i meditatio na jutro

- Czas na osobiste przygotowanie do porannej lectio i meditatio

Dzień ósmy, wtorek, 31 marca – dzień spowiedzi św.****

Miłosierny i zaprzaniec

Lectio: Łk 22, 31-34. 54-62

- Czas na osobistą lectio i meditatio

15.30 - Wprowadzenie do oratio i contemplatio

- Czas na osobistą oratio i contemplatio

EUCHARYSTIA online*

Rozmowy na telefon – zob. Rozmównica wsparcia duchowego**

Codzienna lektura duchowa***

21.00 - Wprowadzenie do lectio i meditatio na jutro

- Czas na osobiste przygotowanie do porannej lectio i meditatio

Dzień dziewiąty, środa, 1 kwietnia

Miłosierny i łotry

Lectio: Łk 23, 33-46

- Czas na osobistą lectio i meditatio

EUCHARYSTIA online*

11.00 - Konferencja na zakończenie rekolekcji

CZYTAJ DALEJ

Bp Ignacy Dec biskupem seniorem diecezji świdnickiej (biogram)

2020-03-31 12:41

[ TEMATY ]

Świdnica

bp Ignacy Dec

diecezja świdnicka

BP KEP

Bp Ignacy Dec

Od dziś - decyzją Ojca Świętego Franciszka - bp Ignacy Dec, dotychczasowy biskup diecezji świdnickiej przechodzi na emeryturę. Oto biogram bp. Ignacego Deca:

Bp Ignacy Dec urodził się 27 lipca 1944 r. w Hucisku koło Leżajska. Studia filozoficzno-teologiczne odbył w Arcybiskupim Wyższym Seminarium Duchownym i na Papieskim Fakultecie Teologicznym we Wrocławiu (1962-1969). Święcenia kapłańskie przyjął 21 czerwca 1969 r. w Archikatedrze Wrocławskiej z rąk abp. Bolesława Kominka, późniejszego kardynała.

W roku 1971 uzyskał magisterium oraz licencjat z teologii na Papieskim Fakultecie Teologicznym we Wrocławiu. W roku 1976 uzyskał stopień doktora filozofii na Wydziale Filozofii Chrześcijańskiej KUL. Odbył także studia specjalistyczne na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, uzyskując stopień doktora filozofii chrześcijańskiej.

Był ojcem duchownym kapłanów Archidiecezji Wrocławskiej, członkiem Rady Kapłańskiej Archidiecezji Wrocławskiej i członkiem Kolegium Konsultorów przy Metropolicie Wrocławskim. 24 lutego 2004 r. został mianowany przez Ojca Świętego Jana Pawła II pierwszym biskupem diecezji świdnickiej. Święcenia biskupie przyjął 25 marca 2004 roku w katedrze świdnickiej z rąk kard. Henryka Gulbinowicza. Jako hasło biskupiego posługiwania obrał słowa: „Misericordia et Veritas” – „Miłosierdzie i Prawda”.

Jako pierwszy biskup świdnicki powołał struktury organizacyjne diecezji. Przez pierwsze 15 lat posługi utworzył 3 nowe dekanaty, powołał do istnienia 10 nowych parafii i konsekrował 15 kościołów. Przeprowadził m.in. I Diecezjalny Kongres Eucharystyczny, peregrynację obrazu Jezusa Miłosiernego i peregrynację Figury Matki Bożej Fatimskiej. Był inicjatorem i głównym organizatorem papieskiej koronacji obrazu Matki Bożej Uzdrowienia Chorych w katedrze świdnickiej. W diecezji powołał również Wydawnictwo Diecezjalne.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję