Reklama

Po co Bóg dał nam czas

Z ks. dr. Piotrem Klimkiem rozmawiała Irena Świerdzewska
Edycja warszawska (st.) 1/2003

Przez dobre czyny przyspieszamy nadejście Dnia Pańskiego,
powodujemy, że koniec świata szybciej przyjdzie.

Rozmowa z biblistą, ks. dr. Piotrem Klimkiem, sekretarzem Papieskiego Wydziału Teologicznego w Warszawie

IRENA ŚWIERDZEWSKA: - W Piśmie Świętym spotkać można określenia czasu, np. 40 lat wędrówki Izraelitów przez pustynię, jakie mają one znaczenie?

KS. DR PIOTR KLIMEK: - Określenia czasu występują w wielu miejscach w Biblii, m.in. Księdze Daniela, w Apokalipsie. Te liczby mają wartość symboliczną i dla chrześcijanina dzisiejszych czasów niewiele znaczą.

- Jak więc w Starym Testamencie rozumiano czas?

- Żydzi rozumieli czas inaczej niż my, żyjący w kulturze grecko-rzymskiej, opartej na pewnego rodzaju abstrakcjach. Oni rozumieli czas jako miarę działania, czyli czas związany był zawsze z pewnym wydarzeniem. Mówiono więc o czasie wojny, pokoju, przyjścia Pana Boga, wyjścia Izraelitów z Egiptu. My dziś moglibyśmy przedstawić ich czas w obrazie odcinków. Czas przyjścia Pana Boga to czas, w którym Bóg przychodzi i potem tego czasu już nie było. U Greków zaś czas tworzył linię ciągłą, którą podążał człowiek przez stałe powroty, zmiany pór roku.

- Z postrzegania czasu jako miary działania wynikały pewne konsekwencje...

- Odkryciem Izraelitów jest to, że jeżeli czas jest miarą działania, to jest on świadectwem obecności i działania Pana Boga.

- Jak wtedy pojmowano pełnię czasów?

- Pojęcie pełni czasu rozwijało się stopniowo. Związane było z przyjściem Mesjasza zapowiadanego nie od razu, ale w sposób ewolucyjny. Informacje przez proroków docierały jakby partiami. Czas jego przyjścia miał być czasem zniszczenia wszelkiego zła, umocnienia wszelkiego dobra. W 11. rozdziale Księgi Izajasza czytamy o sielankowym obrazie absolutnego pokoju, którego nic nie zmąci: kiedy przyjdzie Mesjasz, lew zamieszka razem z barankiem, pantera z koźlęciem razem leżeć będą. Dysharmonia spowodowana grzechem pierworodnym miała więc zostać naprawiona. Kiedy zbliżamy się w historii do czasu przyjścia Jezusa, to oczekiwanie na Mesjasza staje się coraz większym i coraz bardziej natarczywym wołaniem o Tego, który ma przyjść i wszystko naprawić.
Myślę, że św. Paweł wykorzystał tę kwestię do zrozumienia działania Jezusa. Chrystus rzeczywiście spełnia proroctwa Mesjańskie, ale dalej niż mówiły o tym zapowiedzi. Przekracza ówczesne wyobrażenia. Św. Paweł kiedy pisze, że Jezus umarł i zmartwychwstał dla ludzi, mówi że to jest pełnia czasów. Czytamy o tym w Liście do Galatów: "Kiedy nadeszła pełnia czasów Bóg zesłał swego Syna". Ten tekst pokazuje, że wołanie o Mesjasza, o przywrócenie harmonii w świecie i dopełnienie stworzenia, jest wołaniem o zamknięcie czasu. Ten czas rozpoczął się tam w stworzeniu, a tu miałby się skończyć. Stało się to w Jezusie i jest zapowiadaną pełnią czasów, która trwa.

- To znaczy, że czas przyjścia Chrystusa, to początek końca czasów?

- Tak można powiedzieć. Choć to stwierdzenie jest trudne do zrozumienia, inaczej nie potrafimy tego nazwać. My, żyjący w czasie możemy powiedzieć, że przyjście Jezusa zapoczątkowane zostało w Starym Testamencie, ale tak naprawdę to już dawno się skończyło, bo Jezus już zwyciężył. Jego męka, śmierć i zmartwychwstanie położyły kres wszelkiemu złu na świecie. Spójrzmy na to z innego punktu widzenia: zapowiedź już się wypełniła i mamy czas, który już się wypełnił.
- Nie - jeżeli mielibyśmy potępiać naszych braci, którzy żyli przed przyjściem Chrystusa. Tak - jeżeli mówimy o tym, że jesteśmy w jakiś sposób wyróżnieni. Jezus powiedział, że błogosławione oczy, które widzą to, co wy widzicie, bo bardzo wielu chciało, ale nie zobaczyło. Jeśli my tego nie odczuwamy, to dlatego, że nie odkrywamy Pana Boga w czasie.
Jeśli będziemy tkwić w "greckim" pojmowaniu czasu - czas będzie płynął niezależnie od tego co ja zrobię - może nas to doprowadzić do pesymizmu. Jeśli będziemy mówili, że czas jest interwencją Pana Boga w nasze życie, to podejmowane przez nas działania zmierzają do pełni czasów. Sprawią, że my będziemy bliżej Jezusa. Zaczniemy nawracać się: zmieniać nasze myślenie, poprawiać się, podejmować zbawienie. Dopóki żyjemy mamy czas na nawrócenie.

- Żyjąc w pełni czasów i jednocześnie na początku końca czasów wypatrujemy czasu powtórnego przyjścia Chrystusa...

- Chrześcijanie pierwszych wieków starali się przyspieszyć Dzień Pański, a jednocześnie w rozumieniu różnych ludzi uważali, że Bóg zwleka z jego wypełnieniem. Piotr odpowiada: Bóg nie zwleka, tylko nie chce niektórych zniszczyć, dlatego daje im czas. Wynikałoby z tego, że czas który istnieje jako dar Pana Boga, naznaczony jest Jego ingerencją, a z drugiej strony naznaczony naszym nawracaniem się. Ja przez dobre czyny przyspieszam przyjście Dnia Pańskiego, powoduję, że koniec świata szybciej przyjdzie. Kiedy mówię to współczesnemu człowiekowi może czuć się on zszokowany.
Koniec świata dla chrześcijan, zwłaszcza pierwszych wieków był czasem wyczekiwanym, ostatecznym tryumfem Chrystusa, doprowadzeniem do pełni. Wreszcie nie będzie zła, bólu cierpienia, choroby, śmierci, wreszcie przyjdzie Chrystus. Wszystkie moje dobre czyny do tego zmierzają. Świat przemienia się dzięki moim działaniom, bo kiedyś Bóg skończy ten świat w momencie mojej śmierci.

- Czyli Bóg z końcem świata będzie zwlekał, aż nawróci się jak największa liczba osób...

- Nie można uciekać się tu do statystyki, bo Pan Bóg wszystkich nas chce zbawić. Czy Bóg zabiera nas wtedy, gdy mamy największą szansę wejścia do nieba, tego nie wiem. Na to być może wskazywałby kontekst słów św. Piotra (2 P 3, 12). Gdybyśmy jednak przyjęli, że on zwleka, to tak jakby godził się na zło występujące w świecie. Natomiast ciągłym wezwaniem Boga jest to, że On przychodzi i mówi: "Ja Jestem. Przychodzę i chcę pomóc tobie w twoim życiu, w tym co robisz". O tym czytamy w Ewangelii: Przyjdźcie do mnie wszyscy, którzy obciążeni i utrudzeni jesteście. Nie czekajcie. Człowiek, który przychodzi do Chrystusa czyni dobro, nawraca się, zmienia swój punkt widzenia. Bóg czeka na nawrócenie, zwleka po to, żeby człowiek mógł się nawrócić, co świadczy o dobroci Pana Boga.

- Ale w Biblii koniec świata opisywany jest pewnymi znakami: brat wystąpi przeciwko bratu, będą trzęsienia ziemi, wiele nieszczęść. Można tak określić nasze czasy...

- Jeden z Ojców Kościoła w IV w. pisał, że Bóg określił znaki końca świata. Powiedział jednak, że nie zaraz nastąpi koniec. Czyli te znaki występowały w naszych czasach, ale także w czasach poprzednich i będą występowały w czasach następnych. W związku z tym to występowanie owych znaków w historii wskazywałoby, że są one ku nawróceniu. Podkreślałbym ten aspekt pedagogiczny. Pan Bóg chce nas zbawić. Nie chciałbym oceniać współczesnej nam sytuacji jeśli chodzi o eskalację zła, ponieważ jest ona wielowymiarowa. Wszystkich wymiarów nie jesteśmy w stanie rozpatrzyć, ale niewątpliwie jednym z nich jest wezwanie do nawrócenia, powrotu do Pana Boga, zmiany myślenia, oparcia się na Bogu, aby on był w centrum mojego życia. Zwróciłbym tu uwagę na wielką dobroć Pana Boga. Kiedy Bóg widzi, że się nie nawracam, daje jeszcze raz te same znaki i tak w nieskończoność chce mnie poruszyć. Nie wiem kiedy to się skończy i tym bardziej szybko należy skorzystać z tej szansy.

- Czyli powinniśmy modlić się o długie życie, żeby mieć czas na nawrócenie?

- Nie modlimy się o długie życie, ale powinniśmy modlić się o czas na nawrócenie. W modlitwie Ojcze nasz wypowiadając: "Przyjdź Królestwo Twoje", wyrażamy oczekiwanie przyjścia końca świata. Ale z tego wynika także prośba o czas i sposobność nawrócenia. A ono nie jest takie proste. Nawrócenie jest pewną miarą myślenia, przebudową własnego życia, przebudową własnego spojrzenia. Nie polega tylko na wyspowiadaniu się. Sakrament pokuty jest jednym z etapów nawrócenia. Dalej trzeba zobaczyć jakie są przyczyny mojego zła, wyrzucić zło, zobaczyć dlaczego nie robię dobra i zacząć je czynić.

- Często w Kościele mówi się o uświęcaniu czasu. O co chodzi w tym wezwaniu?

- Jest to przenośnia mówiąca o wprowadzaniu w czas i w działanie modlitwy. Można by tu zauważyć pewien aspekt pełni. Wielbić Boga cały czas będziemy dopiero w niebie. Zatem modląc się teraz już uczestniczymy w pełni. Jest to wprowadzanie Pana Boga w mój czas i podtrzymanie naszej nadziei, tęsknoty. Dobre czyny, które wykonuję są znakami mojego nawrócenia i znakami pełni, do której dążę. Są więc uświęceniem tego czasu. Mówiąc dobre czyny, nie mam na myśli tylko przeprowadzania staruszków przez jezdnię. Dobre czyny to także moja dobra praca, którą wykonuję, dobra nauka, spełnienie tych zadań, które zostały mi powierzone: bycie dobrym ojcem, matką, dziadkiem, wujkiem, dzieckiem. Spełniając swoje powołanie uświęcam czas. Tak mówił św. Piotr - dobre czyny przyspieszają przyjście Dnia Pańskiego.

- Czy zatem powinniśmy spowiadać się ze sposobu dysponowania czasem?

- Można spowiadać się, ale zwracam uwagę na posługiwanie się konkretami podczas spowiedzi, czyli za dużo grałem na grach komputerowych, za dużo oglądałem telewizji, za dużo poświęciłam czasu na plotki z sąsiadką. A więc spowiadam się ze złego wykorzystania czasu. Oczywiście mam obowiązek odpoczywać, bo moje siły są ograniczone, ale w sposób racjonalny. Odpoczynek ma być dobrym czynem przyspieszającym przyjście Dnia Pańskiego. Mogę więc odwiedzić rodzinę, której dawno nie widziałem, napisać kartkę na święta, zainteresować się problemami drugiego człowieka, nie po to, żeby go napiętnować, ale aby przyjść mu z pomocą. Przytoczę tu przykład, który bardzo pochwalam. Pewien człowiek łożył pieniądze na wykształcenie syna sąsiadów. Tego rodzaju czyny moglibyśmy podejmować i moglibyśmy spowiadać się, że ich nie podejmujemy.

- Dziękuję za rozmowę.

Reklama

Ogłoszono datę pierwszego posiedzenia Sejmu, padły nazwiska marszałków seniorów

2019-10-18 09:07

wpolityce.pl

Prezydent Andrzej Duda zwoła pierwsze posiedzenie Sejmu na 12 listopada — poinformował na antenie RMF FM rzecznik prezydenta Błażej Spychalski.

sejm.gov.pl

Już wcześniej o tym terminie informował portal wPolityce.pl.

Nasze źródło przypominało, że dopiero pod koniec przyszłego tygodnia odbędzie się wręczenie zaświadczeń dla nowo wybranych posłów i senatorów, a nieoficjalnie mówi się o jeszcze jednym posiedzeniu starej kadencji.

Rzecznik prezydenta odniósł się również do kwestii powołania marszałków seniorów nowej kadencji Sejmu i Senatu.

Prezydent Andrzej Duda na marszałka seniora Senatu na pewno powoła Barbarę Borys-Damięcką — poinformował Spychalski.

Na marszałka seniora Sejmu obstawiam, że powoła Iwonę Śledzińską-Katarasińską — dodał.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Abp Jędraszewski o in vitro: nie wszystko, co jest technicznie możliwe, jest moralnie dozwolone

2019-10-18 20:52

Biuro Prasowe Archidiecezji Krakowskiej / Kraków (KAI)

- Problem jest bardzo złożony z punktu widzenia etycznego i moralnego. Podejście czysto techniczne do spraw związanych z tajemnicą życia jest upraszczające, a wiąże się z naszą odpowiedzialnością za życie drugiego człowieka - mówił abp Marek Jędraszewski podczas comiesięcznych „Dialogów”, które w październiku odbyły się w krakowskiej Bazylice św. Michała Archanioła i św. Stanisława Biskupa w Krakowie. Tematem spotkania było: „In vitro – dlaczego nie wolno, skoro żyją ludzie, którzy się tak poczęli?”.

Adam Bujak/Archidiecezja Krakowska

Metropolita w wygłoszonej na początku katechezie zaznaczył, że omawiane zagadnienie jest niezwykle trudne. Księga Rodzaju mówi, że człowiek został stworzony na Boży obraz i podobieństwo, a fakt posiadania potomstwa jest błogosławieństwem i szczęściem. Nawiązał do płaszowskiego Sanktuarium Matki Bożej Błogosławionego Macierzyństwa, dodając, że powstało ono z niezwykle istotnego powodu. - Ludzie przybywają tam i modlą się o łaskę posiadania dzieci. Są przypadki, że dziecko staje się szczęściem małżonków, często po wielu latach oczekiwania – mówił abp Jędraszewski.

Hierarcha podkreślił, że metoda in vitro wiąże się z brutalną ingerencją w organizm kobiety i selekcją embrionów. - Pojawia się poważny problem etyczno-moralny. Co zrobić z tymi poczętymi dziećmi? Zamrozić? Jak długo mogą one w tym stanie istnieć? Czy po jakimś czasie będzie można ponownie z tego embrionu skorzystać, wszczepiając je w łono tej samej kobiety? – stawiał pytania abp Jędraszewski i zwracał uwagę, że zdrowie dzieci poczętych metodą in vitro jest dużo bardziej zagrożone niż poczętych naturalnie. Hierarcha wspomniał także o istnieniu syndromu „po in vitro”, gdy osoby poczęte tą metodą stawiają sobie pytania o swoje rodzeństwo, które zostało poczęte, a nie urodziło się.

Metropolita zaznaczył, że z punktu widzenia nauki Kościoła, metoda in vitro jest niezgodna z moralnością katolicką, ale człowiek, który dzięki niej się urodził zasługuje na pełny szacunek.

- Możliwości techniczne, jakie związane są z rozwojem współczesnej medycyny, pozwalają na to, żeby mogły począć się dzieci metodą in vitro, ale tutaj chciałbym wrócić do podstawowej zasady, o której wielokrotnie mówił Jan Paweł II spotykając się z naukowcami: - Nie wszystko, co jest technicznie możliwe, jest moralnie dozwolone – mówił abp Jędraszewski odwołując się do podstawowej zasady, o której wielokrotnie wspominał Jan Paweł II spotykając się z naukowcami. - Niewątpliwie, rozwój techniki i jej najrozmaitszych przejawów wskazuje na potęgę człowieka. Nie znaczy to, że mając takie możliwości, może on ze wszystkich godnie korzystać lub wykorzystywać je do swoich celów – podkreślał metropolita krakowski.

W drugiej części „Dialogów” abp Jędraszewski odpowiadał na pytania nadesłane drogą mailową. Odnosząc się do problemu niespełnionego pragnienia macierzyństwa Arcybiskup odwołał się do koncepcji człowieka kard. Karola Wojtyły, przedstawionej w książce „Osoba i czyn”, wg której człowiek spełnia się przez swoje dobre czyny. Człowieka od zwierząt odróżnia fakt, że jest istotą wolną – „mogę coś, ale nie muszę – nie jestem zdeterminowany, mogę wybierać”. - Wolność jest autentyczna, kiedy wybieram to, co jest moralnie dobre – cytował kard. Wojtyłę abp Jędraszewski podkreślając, że autentyczna wolność polega na podporządkowaniu się prawdzie, co z kolei realizuje się poprzez podporządkowanie właściwie ukształtowanemu sumieniu. - Wielkość człowieka polega na tym, że idzie za głosem swojego sumienia – zwracał uwagę metropolita krakowski.

Za kard. Wojtyłą abp Jędraszewski zwrócił uwagę na trzy ludzkie popędy – seksualny, samozachowawczy i rozrodczy. - Chodzi o to, żeby te dynamizmy nie działały w nas w sposób ślepy, czysto instynktowny, ale żeby były podporządkowane sumieniu i temu, co ono podpowiada, jak te popędy wykorzystać (…). Chodzi o to, żeby tym dynamizmom tkwiącym w naszej cielesności nadać jakąś wyższą, prawdziwie ludzką treść” – mówił hierarcha i dodawał, że naturalne pragnienie do bycia rodzicem – matką i ojcem – jest absolutnie zrozumiałe, ale można je ukierunkować np. w stronę adopcji.

- Szczęście jest darem, a nie prawem – mówiła pani Maria, która zabrała głos jako pierwsza w części pytań na żywo. Odnosząc się do sytuacji małżonków, którzy zmagają się z problemem niepłodności zwróciła uwagę, że „to, że my w czymś nie widzimy sensu, nie znaczy, że to sensu nie ma, bo każdemu zdarzeniu sensu nadaje Pan Bóg”. - To, że każdy z nas chce być szczęśliwy, to jest oczywiste. Ale prawdą jest także i to, że za wszelką ceną do szczęścia nie można dążyć. Zawsze trzeba zapytać, czy to, co jawi mi się jako szczęście, a wcale nie jest pewne, że szczęściem będzie, nie jest równocześnie powodem krzywdy dla drugiego człowieka. Na pewno nie wolno nam krzywdzić drugiego człowieka, bo to wynika z przykazania miłości – komentował abp Jędraszewski

Na pytanie o tzw. adopcję prenatalną, czyli możliwość przyjmowania zarodków przechowywanych w bankach embrionów abp Jędraszewski przyznał, że nie ma jednoznacznej odpowiedzi i że nie dają jej też współczesne dyskusje teologiczne.

Co powiedzieć ludziom, którzy zreflektowali się, że obok ich narodzonego dziecka są jeszcze inne, które zmarły w trakcie procedury in vitro, albo są jeszcze zamrożone? – pytała pani Weronika. - Otworzyć się na Boże miłosierdzie. Umieć nazwać zło, które się stało złem i za nie żałować – odpowiadał abp Jędraszewski i radził, aby tacy rodzice stawali się świadkami własnych doświadczeń, mówili o tym problemie, przestrzegali przed nim innych i bronili dla ich dobra. Metropolita apelował, aby stawać przy takich osobach, okazywać im szacunek, modlić się z nimi, ale nie mówić, że to nie jest problem. - Kłamstwo nigdy nie wyzwala.

Prawda wyzwala. I to nie prawda abstrakcyjna, ale prawda, którą jest Chrystus. On wyzwala. On mówi: nie grzesz więcej, nie wracaj do tego grzechu, pomagaj innym, bądź solidarny w dobrym – podkreślał hierarcha. Abp Jędraszewski zaznaczył także, że mówienie o tym, iż in vitro jest metodą leczenia niepłodności to kłamstwo. - To jakby bajpas – obchodzi się problem możliwości poczęcia w sposób sztuczny, techniczny (…). Niepłodność pozostaje – podkreślał hierarcha zwracając uwagę na sposób leczenia niepłodności, który jest ciągle mało popularny, a niebudzący zastrzeżeń moralnych i zgodny z naturą człowieka, czyli naprotechnologię.

Dziś medycyna nie dysponuje możliwością przygotowania w czasie procedury in vitro tylko jednego zarodka, bez „produkcji” nadliczbowych embrionów. Ale nie można wykluczyć, że kiedyś tak się stanie. Jakich argumentów używać wówczas? – padło kolejne pytanie. - Chrześcijaństwo zawsze będzie musiało mówić to, co zostało wyrażone także w encyklice Humanae vitae jako przejaw głębokiego namysłu nad prawdą o człowieku wynikającą z objawienia i z tradycji, że życie małżeńskie jest błogosławione przez Boga, a to zakłada, że Pan Bóg błogosławi ludzkiej miłości kobiety i mężczyzny i błogosławi potomstwu, które jest owocem tej miłości. Kto to przyjmie – przyjmie, kto odrzuci – odrzuci. Ale chrześcijanie muszą być gotowi, aby tej prawdy bronić jednoznacznie, do końca – odpowiadał abp Jędraszewski.

Na pytanie br. Augustyna o wskazówki dla duszpasterzy, którzy spotykają się z osobami poczętymi in vitro, albo rodzicami, którzy zdecydowali się na tę metodę abp Jędraszewski odwołał się do nauczania Jana Pawła II. Praktycznie we wszystkich papieskich dokumentach i wystąpieniach widoczny jest ten sam schemat: Pan Bóg, godność osoby ludzkiej, rodzina, naród. Metropolita krakowski zwrócił uwagę, że jeśli Pan Bóg jest fundamentem, to człowiek w Nim odnajduje fundament swojej osobistej godności i chce żyć tak, aby zasłużyć na Jego błogosławieństwo w życiu małżeńskim i rodzinnym. A dzięki temu na koniec tworzy się zdrowy naród. - Ale jeśli pęka fundament, to wszystko inne zaczyna tracić swój sens, zaczyna się chaos i nieszczęścia – mówił hierarcha i dodawał, że różnego rodzaju nakazy i zakazy stawiane przez Pana Boga nie są po to, aby pokazał swoją władzę wobec nas, ale są wyrazem Jego ojcowskiej miłości. - To wszystko jest dla naszego dobra, byśmy byli - na miarę możliwości życia w tym świecie – szczęśliwymi – zakończył abp Jędraszewski.

„Dialogi” to cykl tematycznych spotkań abp. Marka Jędraszewskiego z wiernymi, ale także ze wszystkimi zainteresowanymi. To okazja do rozwiania wątpliwości i lepszego poznania Kościoła oraz jego Pasterza. Spotkania rozpoczynają się od sondy ulicznej na wybrany w danym miesiącu temat, a następnie metropolita odpowiada na pytania – zarówno te, które zostały wcześniej nadesłane i te, które zadawane są na bieżąco. 14 listopada o godz. 20.15 w Kolegiacie św. Anny w Krakowie odbędą się kolejne „Dialogi” na temat: „Piękno seksualności. Porozmawiajmy o wielkim darze”. Szczegóły na stronie dialogi.pl.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem