Ewangelia (Łk 6, 39-45)

Jezus opowiedział uczniom przypowieść: «Czy może niewidomy prowadzić niewidomego? Czy nie wpadną w dół obydwaj? Uczeń nie przewyższa nauczyciela. Lecz każdy, dopiero w pełni wykształcony, będzie jak jego nauczyciel. Czemu to widzisz drzazgę w oku swego brata, a nie dostrzegasz belki we własnym oku? Jak możesz mówić swemu bratu: „Bracie, pozwól, że usunę drzazgę, która jest w twoim oku”, podczas gdy sam belki w swoim oku nie widzisz? Obłudniku, usuń najpierw belkę ze swego oka, a wtedy przejrzysz, ażeby usunąć drzazgę z oka brata swego. Nie ma drzewa dobrego, które by wydawało zły owoc, ani też drzewa złego, które by dobry owoc wydawało. Po własnym owocu bowiem poznaje się każde drzewo; nie zrywa się fig z ciernia, ani z krzaka jeżyny nie zbiera się winogron. Dobry człowiek z dobrego skarbca swego serca wydobywa dobro, a zły człowiek ze złego skarbca wydobywa zło. Bo z obfitości serca mówią jego usta».

Drodzy!

1. Ewangelia dzisiejsza mówi o potrzebie, a nawet konieczności działania. Człowiek nie może trwać biernie, nie może nic nie robić, bo nawet kiedy wydaje mu się, że nic nie robi, w istocie zawsze wybiera coś lub kogoś. W życiu nie ma emerytury przed wybieraniem czy stawaniem po jednej czy drugiej stronie.

Nie ma trwałego zdrowia czy stałego dobrobytu. Nawet człowiek zdrowy musi ciągle zabiegać, aby nie zachorować. Nawet wytrawny kierowca musi uważać, aby nie spowodować wypadku albo uniknąć tego, który sprowokować może inny, nierozważny użytkownik drogi.

To samo z dobrobytem. Ktoś może mieć duże pieniądze, ale jedna zła inwestycja może kosztować go utratę całej jego fortuny, którą gromadził przez lata.

Podziel się cytatem

Życie zmusza do czujności. Nigdy bowiem nie wiadomo, z której strony uderzy przeciwnik, bo wiemy, że uderzy, nie wiemy jedynie, z której strony przyjdzie atak.

2. W dzisiejszej Ewangelii trzy terminy są wskazane jako ważne w życiu. Są nimi: poznawać (dobre i złe owoce); rozpoznawać (uczeń i nauczyciel) i wybierać – nie można wziąć wszystkiego, nie można mieć wszystkiego, trzeba wybierać.

Te trzy terminy wyznaczają trzy ważne postawy w życiu.

W życiu trzeba koniecznie poznawać, co jest dobre, a co złe. Nic nie jest obojętne. Nie ma rzeczy tylko dobrych czy tylko złych. Są jedne i drugie. Nic w życiu nie jest obojętne. Wszystko, co robimy lub czego nie robimy, ma określone konsekwencje dla życia indywidualnego czy zbiorowego.

Podziel się cytatem

Problem w tym, że coraz mniej uczymy się rozróżniać dobro od zła. Wielu wydaje się, jakby nie było to ważne, są przeświadczeni, iż nie ma obiektywnego dobra czy obiektywnego zła. Chrystus mówi tymczasem, że są dobre owoce i złe owoce – obiektywnie. Że nie zależy to od mojej sytuacji, że nie jest to coś subiektywnego, ale to rzeczywistość obiektywna.

Ale nie tylko trzeba uczyć się poznawać. Trzeba również rozpoznawać, odróżniać mistrza od ucznia.

Świat odszedł od mistrzów. Stracili na znaczeniu, zeszli w podziemia. Demokracja uczy, jakoby wszyscy byli równie ważni, mądrzy, znaczący. Podważa jakąkolwiek hierarchię. A przecież zdrowa, mądra, ewangeliczna hierarchia jest ważna. Mówi ona, że jest mistrz i że są uczniowie. Jest ten, kto mówi, i ci, którzy słuchając, uczą się.

W wielu rodzinach zatracił się ewangeliczny podział na rodziców i dzieci. Raptem stali się dla siebie kolegami czy koleżankami. Nie ma też takiego podziału w szkole. Nauczyciel nie ma prawa wymagać od ucznia, on może jedynie przekazywać mu wiedzę, ale nie uczyć go, nie wychowywać, bo mówi się – że to nie jest obowiązek nauczyciela. On ma tylko wyłożyć swój przedmiot i nic innego.

W rodzinach i w szkole nie uczy się więc rozpoznawać, co jest dobre, a co złe, bo znikła kategoria mistrza.

Nawet Pan Bóg nie ma prawa nas uczyć – mówi dzisiaj wielu. On ma nam współczuć, być z nami, pomagać nam – realizować to, co sami zaplanujemy – bez Niego – ale nie do Niego należy mówić nam, co jest dobre, a co złe, co wybrać, a z czego zrezygnować.

Świat bez mistrza i bez ucznia jest światem, który się nie uczy mądrości. Nie korzysta z doświadczenia. Jest światem, który upada.

I trzecia postawa, o której mówi dzisiaj Jezus, to konieczność wybierania.

Nie mogę mieć wszystkiego. Nie mogę wziąć wszystkiego. Muszę dokonywać wyboru. Nie wszystko to, co było dawniej, jest dobre, jak również nie wszystko, co dzieje się teraz, jest jedynie dobre. I w przeszłości i w teraźniejszości są rzeczy, sprawy, wydarzenia dobre i mniej dobre. Trzeba więc nauczyć się wybierać.

Co znaczy wybierać? Oznacza w pierwszym rzędzie nie być zachłannym. Człowiek zachłanny chce mieć wszystko, dlatego nie wybiera. Chce gromadzić wszystko, bez wyjątku i bez rozróżnienia. Jest nienasycony, właściwie wręcz zachłanny.

Zachłanność jest źródłem zazdrości, bo gdy osoba zachłanna spostrzega, że ktoś ma więcej niż ona, zaraz chce ją pozbawić tego, co ma, i przejąć te dobra dla siebie.

Zachłanność rodzi wojny, bo ktoś ma wiele, ale chce jeszcze więcej. Nie zna granic posiadania. Chce więcej i więcej… Tak rodzą się wojny, prześladowania, konflikty zarówno między państwami, jak i poszczególnymi osobami czy rodzeństwem. Zachłanność jest głównym źródłem konfliktów.

Potrzeba zatem nauczyć się wybierać – coś odrzucać i coś innego brać i tego strzec.

3. Wreszcie Jezus mówi, że dobro owocuje i zło owocuje. Nic nie przepada.

Mówi: „Dobry człowiek z dobrego skarbca swego serca wydobywa dobro, a zły człowiek ze złego skarbca wydobywa zło”. Oznacza to, że do dobra trzeba dorastać, bo i zło dorasta w człowieku. Niekiedy okres wegetacyjny dobra czy zła trwa długo, ale jedno i drugie – przyjdzie czas – zaczyna „owocować”. Dobro owocuje dobrem, zaś zło – złem.

Podziel się cytatem

To ważne, co mówi Jezus. Trzeba się uczyć czy ćwiczyć w dobru, bo i zło ćwiczy się w złu.

Więcej książek, artykułów, tekstów oraz nagrania audio homilii znajdziesz na stronie internetowej ojca prof. Zdzisława Kijasa: zkijas.com

Redakcja tekstu: dr Monika Gajdecka-Majka

Homilie pochodzą z książki "U źródła Życia. Rozważania na niedziele czasu Adwentu, Bożego Narodzenia, Wielkiego Postu i Wielkanocy, Rok A,B,C", wydanej przez wydawnictwo Homo Dei.