Reklama

Kościół nad Odrą i Bałtykiem

Marynistyczne akcenty podróży Jana Pawła II na Pomorzu

Przeżywając nadal chwile kanonizacji św. Jana Pawła II, wspomnijmy wyjątkowe akcenty, jakie można odnaleźć, gdy wrócimy do czasów pontyfikatu oraz podróży i pielgrzymek Ojca Świętego nad Bałtykiem.

Niedziela szczecińsko-kamieńska 34/2014, str. 6-7

[ TEMATY ]

Jan Paweł II

wspomnienia

pielgrzymka

Tadeusz Jastrzębski

Kościół pw. św. Marcina w Kołobrzegu

Kościół pw. św. Marcina w Kołobrzegu

Już z czasów młodości Papieża dobrze znane są fakty świadczące o jego zamiłowaniu do podróży i aktywnego wypoczynku. Od wczesnego kapłaństwa Karol Wojtyła, pochodzący z małopolskich Wadowic, był widziany jako „człowiek gór”, miłośnik narciarstwa i wędrówek górskich. Pokażemy jednak, że mamy wiele miejsc, pamiątek i słów Papieża świadczących o jego umiłowaniu wszystkiego, co odnosi się do przestrzeni wodnych – morza, rzek i jezior. „Papieskie” elementy marynistyczne odnaleźliśmy w kilku miejscowościach północnej Polski – od wypraw wodnych jeszcze bp. Karola Wojtyły aż po pamiątki jego pielgrzymek i kultu jako Papieża.

Naszą podróż śladami papieskimi zaczniemy od miejsca, gdzie kard. Karol Wojtyła spędził swoje ostatnie wodniackie wakacje. Zorganizowała je grupa przyjaciół z Krakowa i Pomorza. Trwały one od 23 do 30 lipca 1978 r. Obóz wodniacki rozbito wtedy nad Jeziorem Krępskim Średnim, w powiecie wałeckim. Jak miało się wkrótce okazać, wybór kard. Karola Wojtyły na Stolicę Apostolską w październiku tego roku sprawił, iż był to ostatni obóz wodniacki, a jednocześnie ostatnie wakacje przyszłego Papieża spędzone wśród kilkunastu osób świeckich. Upamiętnieniem tamtych wakacji jest pierwszy w Polsce i pewnie na świecie pomnik ku czci Jana Pawła II! Jak podaje W. Kulesza z Wałcza, powstał on z inicjatywy dr. M. Wisłockiego, późniejszego osobistego lekarza papieskiego. Najpierw zbudowano pamiątkowy krąg z kamieni i betonu, o średnicy ok. 2 m, z napisem: „Wypoczywał tu w lipcu 1978 r. * x. kard. Karol Wojtyła – papież Jan Paweł II”. Na drzewie nad kręgiem zawieszony jest dwumetrowej wysokości krzyż z wiosłem, wodniackim atrybutem św. Jana Pawła II.

Reklama

Jan Paweł II w czasie swego 27-letniego pontyfikatu odbył osiem pielgrzymek do Ojczyzny, z których dla nas najbardziej znaczące to trzecia w dniach 8-14 czerwca 1987 r. oraz siódma w dniach 5-17 czerwca 1999 r. Pozostało po nich szereg pamiątek o wyraźnym charakterze morskim. Część III pielgrzymki, tak z uwagi na skrajne położenie punktów trasy – największych portów morskich i stoczni, Szczecina, Gdyni i Gdańska – jak i ze względu na charakter spotkań i homilii, możemy śmiało określić jako „pielgrzymkę morską”. Wypowiadane słowa Ojca Świętego, jak i dekoracje towarzyszące uroczystościom miały widoczne „morskie” akcenty.

Podczas III pielgrzymki w Szczecinie w czwartek 11 czerwca 1987 r. po Mszy św. Ojciec Święty wielokrotnie mówił o wietrze od morza, zwracając uwagę na jego symbolikę. Upamiętnieniem spotkania wiernych i Mszy św. na Jasnych Błoniach jest odsłonięty 18 czerwca 1995 r. pomnik Jana Pawła II. Powstał on z inicjatywy Urzędu Miasta w Szczecinie. Jego twórcą był prof. Cz. Dźwigaj z Krakowa, a w opracowaniu projektu pomnika miał swój udział szczeciński architekt Stanisław Latour.

Ze Szczecina jeszcze tego samego dnia, 11 czerwca, Papież samolotem udał się do Trójmiasta, gdzie odbyło się w centrum Gdyni spotkanie z ludźmi morza. Padły wtedy słowa: „Módlmy się za ludzi morza: marynarzy, rybaków, żeglarzy, za portowców i stoczniowców, za młodzież uczelni morskich, za ratownictwo morskie i wszystkie służby morskie oraz ich rodziny, aby Pan oddalał od nich wszelkie zagrożenia, a Maryja – Gwiazda Morza – bezpiecznie niosła do portu”. Program następnego dnia pielgrzymki (12 VI) był bardzo bogaty. Pierwszym akcentem „morskim” tego programu było Westerplatte, do którego Papież przypłynął na trałowcu ORP „Mewa” w honorowej asyście trzech kutrów torpedowych. W słowie na zakończenie spotkania Ojciec Święty powiedział: „Jestem tutaj, na Westerplatte, na cyplu Morza Bałtyckiego. Morze to znaczy marynarze, marynarze to znaczy (...) – wilki morskie (...) młodzi marynarze, uczniowie szkół morskich. Spotykam się z nimi, bo tutaj w czasie moich odwiedzin w Gdańsku poruszam się po morzu (...)”. Największym, gromadzącym około miliona ludzi spotkaniem tego dnia było zgromadzenie i Msza św. na Zaspie, dzielnicy Gdańska. To tam Papieżowi przygotowano bardzo oryginalny i chyba najciekawszy plastycznie ołtarz ze wszystkich ołtarzy pielgrzymkowych. Było to dzieło gdańskiego artysty M. Kołodzieja. W kompozycji tej drewnianej budowli wyróżniającą się częścią była konstrukcja niedokończonego statku, co symbolicznie nawiązywało do Stoczni Gdańskiej. Maszt wieńczyły trzy krzyże – odniesienie do pomnika pomordowanych stoczniowców wznoszącego się przy bramie głównej Stoczni Gdańskiej. Na szczycie zawieszono dwie flagi – biało-czerwoną i żółto-białą. Jak podają świadkowie rozmów z władzami komunistycznymi, krzyże na szczycie początkowo były trudne do zaakceptowania. Budowniczowie argumentowali, mówiąc, że średniowieczne kogi gdańskie miały takie właśnie maszty! Na dziobie statku była postać św. Piotra trzymającego w jednej ręce klucze, w drugiej Pismo Święte. Innym ważnym elementem ołtarza była galeria, jakoby mostek kapitański, skąd Ojciec Święty wygłosił słowa pożegnalne niczym dowódca statku – nie na darmo przecież znane jest porównanie Kościoła do „nawy” – okrętu. Już w momencie przybycia na lotnisko w swoim papamobile, jak relacjonuje H. Słojewska-Kołodziej, Ojciec Święty, patrząc na ołtarz, powiedział: „Widzę, że postawiliście mi statek. Widać chcecie, żebym był waszym sternikiem!”.

Reklama

Jeden z elementów wspomnieniowych pielgrzymki Jana Pawła II znajduje się w Gdańsku na Przymorzu w kościele pw. Najświętszej Maryi Panny Królowej Różańca Świętego. Na zewnętrznych ścianach świątyni umieszczone są trzy odlane z brązu tablice – płaskorzeźby, z których jedna jest repliką fragmentu ołtarza z osiedla Zaspa.

Siódma, przedostatnia pielgrzymka Jana Pawła II do Polski, była najdłuższą ze wszystkich jego podróży do Ojczyzny (5-17 VI 1999 r.). Pierwszy nawiązujący do niej element znajduje się w sanktuarium pw. Matki Bożej Brzemiennej, w Gdańsku-Matemblewie, w miejscu, gdzie Papież zatrzymał się na krótką modlitwę i błogosławieństwo. Umieszczono tam części drewnianego polowego ołtarza papieskiego przeniesione po pielgrzymce z sopockiego hipodromu. Ołtarz ten jest również dziełem artysty M. Kołodzieja. Wewnątrz matemblewskiej świątyni jest drugi marynistyczny element związany z Janem Pawłem II. W kaplicy adoracyjno-chrzcielnej jedną ścianę zajmuje płaskorzeźba odlana z brązu, a na niej górująca postać Jana Pawła II. W kompozycji widać też rysunek łodzi żaglowej wzorowany na ołtarzu papieskim z 1987 r. Wystrój kaplicy, którego autorami są St. Milewski oraz B. Szycik, pochodzi z września 2006 r.

Kolejnym miejscem VII pielgrzymki Jana Pawła II w 1999 r. po Gdańsku-Oliwie i Sopocie był Pelplin. Jeden z kolejnych elementów, jaki chcemy pokazać, pochodzi z dekoracji przygotowanej tam na nabożeństwo z Papieżem. Dzisiaj dekoracja ta w postaci wielkiej stalowej sieci rybackiej znajduje się w Sierakowicach w powiecie kartuskim. Sieć rozpostarta jest szeroko nad ołtarzem przez parę ptaków niebieskich – jedni widzą w nich łabędzie, inni dzikie gęsi. Ołtarz zaprojektował architekt z Sierakowic – J. Wójcik, a zbudowany został przez sierakowickich rzemieślników. Drugie upamiętnienie wizyty Jana Pawła II w Pelplinie znajduje się w Łebie, w kościele pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. Na ścianie zachodniej zawieszono tablicę, na której widnieje napis: „Strzebrzny pomuchel”, a pod nią płaskorzeźba dorsza (kaszub. pomuchel – dorsz). Wykonawcą tablicy, według oryginału K. Grzesiaka, był T. Sobisz. Napis na tabliczce umieszczonej pod tablicą wyjaśnia: „Srebrny dorsz/starodawny symbol/pamiątka daru/ludzi morza z Łeby/złożonego Janowi Pawłowi II/ 6 czerwca 1999 w Pelplinie”.

Przegląd akcentów nawiązujących do wizyt Papieża na Wybrzeżu uzupełnimy, zaglądając do Gowidlina w powiecie kartuskim. Obok kościoła pw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny znajduje się obelisk w formie muru, stąd jego nazwa „Ściana Papieska”. Na powierzchni umieszczono mozaikę przedstawiającą twarz Jana Pawła II oraz panoramę Jeziora Gowidlińskiego. Obelisk ten postawiono w drugą rocznicę śmierci Jana Pawła II, 2 kwietnia 2007 r. Obelisk upamiętnia turystyczny pobyt na szlaku rzeki Słupii w 1964 r. jeszcze abp. Karola Wojtyły. Autorami obelisku i dekoracji byli M. Michalik i M. Czeskia, a szereg prac wykonały osoby z okolicznych miejscowości. Na ścianie bocznej obelisku zawieszono tablicę upamiętniającą pielgrzymkę Papieża w 1987 r. ze słowami skierowanymi do Kaszubów: „Drodzy Bracia i Siostry Kaszubi!/Strzeżcie tych wartości i tego dziedzictwa, które stanowi o waszej tożsamości./Was wszystkich, wasze rodziny i wasze sprawy składam u stóp Matki Chrystusa,/Czczonej w wielu sanktuariach na tej ziemi, a zwłaszcza w Sianowie./Gdynia, 11 czerwca 1987 r.”. Oprócz elementów nawiązujących do wspomnień o wyprawach turystycznych bp. Karola Wojtyły, mamy na Pomorzu jeszcze inne miejsca z dekoracjami o zabarwieniu marynistycznym związane z Janem Pawłem II. Przykładem niech będzie malowany na szkle obraz przedstawiający papieża Jana Pawła II na tle morza i tęczy umieszczony w oknie kościoła pw. św. Marcina w Kołobrzegu. Drugim przykładem jest pomnik Jana Pawła II znajdujący się na placu przed kościołem pw. Chrystusa Dobrego Pasterza w Szczecinie na os. Bukowym. Na cokole pomnika umieszczono słowa Jezusa w łodzi na Jeziorze Galilejskim skierowane do Szymona: „Wypłyń na głębię” (Łk 5,4). Pomnik jest dziełem artysty Cz. Dźwigaja.

Na zakończenie pokażmy elementy dekoracyjne, które łączą postać Jana Pawła II jako „człowieka z gór”, a równocześnie miłośnika tego, co morskie. Odnajdujemy je w Sopocie przy kościele pw. Zesłania Ducha Świętego, w dzielnicy Kamienny Potok na zboczu wzgórza oraz na dziedzińcu. Pierwszy element to monumentalna kilkumetrowej wysokości rzeźba betonowa przedstawiająca Papieża. Symbolizuje ona dziobową stewę łodzi – jakoby nawy – kościoła, któremu przewodzi Papież. Drugi element jest repliką nawy i znajduje się na płaskorzeźbie z brązu umieszczonej na tablicy z czerwonego marmuru i przytwierdzonej u podstawy krzyża.

2014-08-21 13:03

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Jan Paweł II w moim życiu

Niedziela łódzka 35/2020, str. V

[ TEMATY ]

wywiad

wspomnienia

św. Jan Paweł II

100 lecie urodzin JP II

Marek Kamiński

Paweł Gruszczyński na tle fotografii z Ojcem Świętym

Paweł Gruszczyński na tle fotografii z Ojcem Świętym

Z bratem Pawłem Gruszczyńskim, rycerzem hetmanki Matki Bożej Opiekunki Rodzin, rozmawia Jadwiga Kamińska.

Jadwiga Kamińska: – Należymy do szczęśliwego pokolenia wiernych Kościoła, dla których Karol Wojtyła był papieżem. Jak przyjął Pan tę radosną wiadomość 16 października 1978 r.?

Paweł Gruszczyński: – Wiadomość o wyborze Polaka na Stolicę Piotrową w Rzymie zdumiała mnie i napełniła radością i dumą jak każdego Polaka. Po kilku miesiącach przyjechał on z pierwszą pielgrzymką do Polski. Śledziłem ją w telewizji. Zdumiewający i absolutnie wyjątkowy był widok papieża pod ogromnym krzyżem na placu, otoczony przez dziesiątki tysięcy rodaków. Tego nigdy przedtem nie widziałem i nie wyobrażałem sobie zobaczyć w PRL-u. Zaskoczyła mnie potężna treść homilii – trafiająca tak celnie jednocześnie do serc i do umysłów. Zaskoczyła mnie ogromna i powszechna reakcja społeczna. Odczułem, że owa mityczna szyba między wiernymi w kościołach i tłumami na placach i ulicach pękała.

Jak Pan wspomina spotkania z Ojcem Świętym? Które z nich najbardziej utkwiły w Pańskiej pamięci?


Mój pierwszy bezpośredni kontakt z osobą Jana Pawła II miał miejsce w kolejnym roku, w Rzymie, podczas audiencji generalnej. Stałem na Placu św. Piotra w wielotysięcznym zgromadzeniu z całego świata, radując się spotkaniem z następcą Chrystusa. Zacząłem go cenić: słuchać, czytać i gromadzić jego teksty, próbowałem je zrozumieć. W tamtym okresie, przygotowując się do egzaminu doktorskiego, miałem obowiązek opanowania przedmiotu: ekonomii albo filozofii. Wybrałem filozofię; lektury pozwoliły mi zgłębić filozofię klasyczną (chrześcijańską). Dzięki temu coraz głębiej i pełniej rozumiałem, o czym mówił papież, przywołując pojęcia prawdy, dobra, godności człowieka, jego ostatecznego celu i powołania, praw i obowiązków – także społecznych. Papież wyjaśniał, jakie są zadania osoby ludzkiej w małżeństwie, w rodzinie, w społeczeństwie, w świecie; jakie obowiązki ma do wypełnienia każdy z nas.
Kolejny wielki dzień w mym życiu: 13 czerwca 1987 r. – wizyta Jana Pawła II w Łodzi. Znalazłem się w łódzkiej katedrze, gdy on przybył tam na spotkanie z pracownikami nauki i kultury. Tkwiłem w nieprzeliczonym tłumie; papieża nie byłem w stanie zobaczyć, ale słyszałem go przemawiającego – był tuż obok. Odtąd ja starałem się przychodzić do niego; uczestniczyłem już we wszystkich jego pielgrzymkach do Ojczyzny, a także szukałem go w Rzymie. Stąd wyjazdy do Rzymu, aby go lepiej słyszeć, widzieć i pojmować. Wielkim przeżyciem była dla żony i dla mnie audiencja prywatna w Auli Klementyńskiej. W rozmaitych podróżach z żoną po Polsce i Europie szukaliśmy śladów jego pielgrzymich wizyt: pamiątkowych tablic, pomników, różnych dzieł duchowych.

Czego mogliśmy się nauczyć od Jana Pawła II?

Po jego śmierci wyruszyliśmy z pielgrzymką do jego grobu w podziemiach Bazyliki Piotrowej. Trwało pogłębianie jego myśli, jego nauczania. To nauczanie objawiło się jako gigantyczne, potężne: 14 encyklik dotyczących wszystkich spraw wiary i życia, listy apostolskie, konstytucje oraz niezliczone homilie, dające odpowiedzi na wszystkie pytania, które współczesny człowiek i obecny świat zadaje. Wystarczy tylko po nie sięgać.

Czy czuje Pan, że należy do „pokolenia JP II”?

Nigdy nie myślałem o sobie, że należę do „pokolenia JP II”. A tymczasem wszechmogący Bóg sprawił, że przed laty trafiłem do środowiska podobnie odczuwających i poszukujących mężczyzn, dla których osoba i nauczanie Jana Pawła II – największego Polaka, księdza, mocarnego mężczyzny – stała się wzorcem i zobowiązaniem. I tak wstąpiłem do świeckiego zakonu Rycerzy Jana Pawła II. Dzięki braciom – rycerzom – osoba św. Jana Pawła II to nie tylko wspomnienia, jego teksty i przemyślenia. To także miejsca, osoby i zdarzenia łączące się jakże silnie z jego przesłaniem.

CZYTAJ DALEJ

Prezydent Duda po spotkaniu z papieżem: rozmawialiśmy o pokoju

2020-09-25 12:33

[ TEMATY ]

papież Franciszek

Andrzej Duda

EWTN POLSKA

Wizyta prezydenta z żoną w Watykanie

Wizyta prezydenta z żoną w Watykanie

Zaangażowanie każdego człowieka na rzecz pokoju było jednym z tematów rozmowy prezydenta Polski, Andrzeja Dudy z Papieżem Franciszkiem.

  • Wczesnym popołudniem Duda wziął udział w Mszy św. przy grobie św. Jana Pawła II w bazylice św. Piotra.

Prezydent Polski poinformował o tym na komunikatorze Twitter:

Jego Świątobliwość Papież Franciszek podkreśla, że pragnienie pokoju leży głęboko w ludzkich sercach. Rozmawialiśmy o tym, jak każdy człowiek, w ramach swoich możliwości, może starać się postępować tak, by zawsze i wszędzie dążyć do pokoju. Ta myśl przyświeca też moim decyzjom.

Prezydent wręczył papieżowi Franciszkowi upominek w postaci kopii obrazu Matki Boskiej Łaskawej, patronki Warszawy - przekazały źródła w Kancelarii Prezydenta.

Andrzej Duda jest pierwszym prezydentem, którego papież przyjął na audiencji, odkąd w marcu również w Watykanie wprowadzono restrykcje sanitarne i tzw. lockdown w związku z pandemią koronawirusa.

Po rozmowie z papieżem prezydent spotkał się z sekretarzem stanu Stolicy Apostolskiej kard. Pietro Parolinem, któremu towarzyszył sekretarz ds. relacji z państwami abp Paul Gallagher. Oficjalny komunikat Biura Prasowego Stolicy Apostolskiej podkreślił, że „serdeczne rozmowy odbywały się w kontekście stulecia urodzin św. Jana Pawła II i 40. rocznicy powstania samorządnego, niezależnego związku zawodowego «Solidarność». Poruszono niektóre tematy będące przedmiotem wspólnego zainteresowania, związane z misją Kościoła, wśród nich promocję rodziny i wychowanie młodzieży. Na koniec omówiono pewne kwestie międzynarodowe, takie jak obecny kryzys zdrowia publicznego, sytuacja w regionie i bezpieczeństwo”.

PAP

Wizyta prezydenta z żoną w Watykanie

Wizyta prezydenta z żoną w Watykanie

VATICAN NEWS

Prezydent z wizytą w Watykanie

Prezydent z wizytą w Watykanie

Wczesnym popołudniem Duda wziął udział w Mszy św. przy grobie św. Jana Pawła II w bazylice św. Piotra. Oprawił ją abp Jan Romeo Pawłowski, kierujący sekcją III Sekretariatu Stanu, zajmującą się personelem dyplomatycznym.

W homilii hierarcha zwrócił się do prezydenta, nawiązując do jego wyboru na drugą kadencję. – Niech to będzie dla Pana, dla rodziny, dla Polaków czas błogosławiony, czas dumnej, wolnej i rozwiniętej Polski – życzył arcybiskup.

Zacytował słowa Prymasa Tysiąclecia, kard. Stefana Wyszyńskiego: „Powszechnie mówi się, że czas to pieniądz. Ja wam powiem: czas to miłość”. Zaapelował „właśnie o tę miłość, o wzajemne zrozumienie, o wspólne decydowanie o przyszłości zamiast podstawiania nogi, o dialog zamiast wrzasku, o jedność zamiast podziałów, o Polskę piękną od Tatr do Bałtyku i o mądrych Polaków”.

KPRP

Pod koniec Mszy abp Pawłowski złożył prezydentowi życzenia bezpiecznego powrotu do Polski i potrzebnych łask Bożych. Andrzej Duda z małżonką złożyli biało-czerwony wieniec przy grobie św. Jana Pawła II.

Podczas wizyty w Watykanie parze prezydenckiej towarzyszył ambasador RP przy Stolicy Apostolskiej Janusz Kotański.

Przed odlotem do Polski Andrzej Duda odwiedzi jeszcze Wspólnotę św. Idziego (Sant’Egidio) w bazylice św. Bartłomieja na Wyspie Tyberyjskiej.

CZYTAJ DALEJ

W najnowszym numerze Tygodnia Katolickiego "Niedziela" - edycja wrocławska.

2020-09-25 17:31

ks. Łukasz Romańczuk

W najnowszym numerze Tygodnia Katolickiego "Niedziela" - edycja wrocławska.

- Podsumowanie Archidiecezjalnej Pielgrzymki Duchowieństwa i Wiernych na Jasną Górę

- O tworzącym się Bractwie św. Szarbela i nabożeństwach ku jego czci w Oleśnicy

- Różaniec w katechezie - opowiada Marek Sokół - katecheta

- Kapłańskie pasje ks. Jacka Tomaszewskiego - o muzyce i nie tylko

- Ostatni, pożegnalny felieton Wandy Mokrzyckiej

Zapraszamy do lektury!

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję