Reklama

Wiara

GLOSSA MARGINALIA NA 17/02/2026

Cyryl Jerozolimski napomina, by w chorobie i ucisku nie oskarżać Boga

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Jk 1,12-18

List Jakuba rozwija temat wytrwania w „próbie” (peirasmos). Tekst otwiera błogosławieństwo: człowiek, który znosi ucisk i pozostaje wierny dobru, po przejściu próby otrzymuje „wieniec życia” (stephanos). Jan Chryzostom porównuje tę nagrodę do koron cenniejszych niż złoto, zachowanych dla tych, którzy żyją prawie pośród utrapień.

Autor porządkuje słowo „pokusa”. Zła nie przypisuje Bogu. Cyryl Jerozolimski napomina, by w chorobie i ucisku nie oskarżać Boga, ponieważ człowiek bywa raniony własnym grzechem. Augustyn i Beda rozróżniają pokusę zwodzącą oraz próbę, która sprawdza wiarę; w tym sensie Bóg „doświadcza” Abrahama. Jakub opisuje mechanizm upadku obrazem zaczerpniętym z łowów. Człowiek zostaje „wyciągnięty i zwabiony” przez własną pożądliwość (epithymia; exelkomenos, deleazomenos).

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Reklama

„Nie dajcie się zwieść” stoi jak znak ostrzegawczy. Beda wiąże to z łaską, która uprzedza ludzkie plany i prowadzi ku światłu. „Ojciec świateł” nawiązuje do Stworzyciela ciał niebieskich z Rdz 1. Greckie „parallagē… tropēs aposkiasma” mówi o braku zmienności i o braku „cienia zwrotu”. Beda Czcigodny dopowiada, że od Boga pochodzą dary światła, bez domieszki błędu. „Zrodził nas przez słowo prawdy” opisuje początek życia wiary, a „pierwociny stworzeń” przywołują język Tory o pierwszych plonach oddawanych Bogu. Beda odwołuje się do tego motywu oraz do Jr 2,3, gdzie Izrael zostaje nazwany „pierwocinami”.

Mk 8,14-21

Scena rozgrywa się w łodzi, tuż po rozmnożeniu chleba i po sporze z faryzeuszami, którzy domagali się „znaku z nieba”. Beda opisuje tło tego żądania. Wyobraźnia religijna wracała do Mojżesza i do manny. Oczekiwano, że Mesjasz nakarmi lud w sposób widzialny, z wysoka. Uczniowie zapominają o chlebie i mają tylko jeden bochenek. Beda zauważa, że to zapomnienie odsłania ich skupienie na Nauczycielu. Troska o posiłek schodzi na dalszy plan.

Jezus wypowiada ostrzeżenie przed „kwasem” (zymē). W codziennym pieczeniu niewielka porcja zakwasu porusza całe ciasto; obraz mówi o wpływie, który przenika myślenie i obyczaj. W Torze zakwas bywa usuwany z domów na czas Paschy, dlatego łatwo kojarzy się z dawną infekcją, którą trzeba wynieść. W tej Ewangelii pojawia się „kwas faryzeuszów” i „kwas Heroda”. Catena Aurea przypomina, że Mateusz mówi o faryzeuszach i saduceuszach, Łukasz o faryzeuszach, a Marek dodaje Heroda. Beda w VII wieku rozwija dwie diagnozy. Pierwsza dotyczy religijności, która stawia ludzkie zwyczaje ponad Bożym Prawem i rozdziela słowo od czynu. Druga dotyczy sposobu życia związanego z dworem Heroda: przemoc, rozwiązłość, lekkomyślne przysięgi, pozór pobożności, wrogość wobec Jezusa i Jana Chrzciciela.

Uczniowie słyszą to dosłownie i zaczynają mówić o braku chleba. Jezus przywołuje pamięć o dwóch rozmnożeniach i o liczbie zebranych ułomków: dwanaście i siedem koszów. W komentarzu Bedy pokarm oznacza prawdziwą naukę, a „kwas” oznacza wypaczone nauczanie i praktykę. Ten sam autor widzi różnicę między pięcioma i siedmioma chlebami jako znak przejścia od litery Pism Dawnych do pełniejszej łaski Ewangelii. W pytaniach Jezusa pojawia się twardość wnętrza; grecki czasownik (pōroō) opisuje otępienie i utratę wrażliwości na sens znaków.

Następny epizod u Marka opowiada o uzdrowieniu niewidomego w dwóch etapach (Mk 8,22-26). To sąsiedztwo ukazuje proces dojrzewania ucznia: widzenie staje się coraz jaśniejsze, a pamięć o dziełach Jezusa nabiera znaczenia duchowego. Jezus uczy tu pamięci, która karmi wiarę; i uczy czujności wobec wpływów, które rozpraszają i zniekształcają obraz Boga.

2026-01-22 10:27

Ocena: +108 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

„Boże, miej litość dla mnie, grzesznika”

[ TEMATY ]

Ks. Krzysztof Młotek

Glossa Marginalia

pexels.com

Oz 6 brzmi jak modlitwa odmawiana pośród klęski północnego królestwa. Wołanie „Chodźcie, wróćmy do Pana” używa czasownika (šûb), który w Biblii oznacza zawrócenie z obranej drogi. Tekst nie pudruje rzeczywistości: Bóg „rozszarpał” i „uderzył”, a jednak ten sam Bóg „uleczy” i „opatrzy”. Wers o „dwóch dniach” i „dniu trzecim” ma w języku semickim odcień krótkiego czasu, po którym przychodzi odnowa. Hieronim czyta tu także zapowiedź trzeciego dnia zmartwychwstania Chrystusa i podniesienia człowieka do życia (Commentaria in Osee 6,1-2). Następny werset rozwija temat „poznania” Boga (daʿat ʾĕlōhîm). Chodzi o poznanie przez posłuszeństwo i wierność. Obraz „zorzy” oraz „deszczu wczesnego i późnego” (yoreh, malqôš) odwołuje się do rolniczej pamięci Palestyny. Pierwsze deszcze otwierają zasiew, późne doprowadzają kłos do dojrzałości. Kontrast pada w słowach o „miłości” (ḥesed) podobnej do porannej chmury i rosy, która szybko znika. Prorok odsłania nawrócenie krótkie, emocjonalne, bez trwałej zmiany. Wers 5 mówi o słowie prorockim, które tnie jak narzędzie chirurga. Hieronim porównuje je do opatrunków i zabiegów, które bolą, a ratują. Punkt kulminacyjny brzmi: „Miłości pragnę, nie krwawej ofiary, poznania Boga bardziej niż całopaleń”. Hebrajskie nazwy zebaḥ i ʿōlāh wskazują odpowiednio ofiarę krwawą i całopalenie spalone w całości. Ozeasz ustawia je niżej niż miłosierdzie i prawdę życia. Hieronim dopowiada, że Bóg nie szuka mnożenia zwierząt na ołtarzu, lecz ocalenia wierzących i przemiany grzesznika (Commentaria in Osee 6,6). Ten werset stanie się dla Jezusa kluczem w sporach o pobożność bez miłosierdzia (Mt 9,13; 12,7).
CZYTAJ DALEJ

Co znaczy miłować Jezusa? Co znaczy w praktyce miłować Boga?

2026-05-07 12:20

[ TEMATY ]

rozważania

O. prof. Zdzisław Kijas

Adobe Stock

Co znaczy miłować Jezusa? Co znaczy w praktyce miłować Boga? Czy należy to czynić słowami i czynami? A może czyny ważniejsze są od słów? Co mówi o tym sam Jezus? Nieco wcześniej, zwracając się do Apostołów, powie dział: Dałem wam bowiem przykład, abyście i wy tak czynili, jak Ja wam uczyniłem (J 13, 15).

Jezus powiedział do swoich uczniów: «Jeżeli Mnie miłujecie, będziecie zachowywać moje przykazania. Ja zaś będę prosił Ojca, a innego Parakleta da wam, aby z wami był na zawsze – Ducha Prawdy, którego świat przyjąć nie może, ponieważ Go nie widzi ani nie zna. Ale wy Go znacie, ponieważ u was przebywa i w was będzie. Nie zostawię was sierotami. Przyjdę do was. Jeszcze chwila, a świat nie będzie już Mnie widział. Ale wy Mnie widzicie; ponieważ Ja żyję, i wy żyć będziecie. W owym dniu poznacie, że Ja jestem w Ojcu moim, a wy we Mnie i Ja w was. Kto ma przykazania moje i je zachowuje, ten Mnie miłuje. Kto zaś Mnie miłuje, ten będzie umiłowany przez Ojca mego, a również Ja będę go miłował i objawię mu siebie».
CZYTAJ DALEJ

Lwów: Rycerze Kolumba odbudowują parafię po rosyjskim ataku

2026-05-10 18:11

[ TEMATY ]

Lwów

Rycerze Kolumba

Rada 17651 Rycerzy Kolumba im. bł. Grzegorza Łakoty

Minęło siedem miesięcy od jednego z najcięższych rosyjskich ataków na Lwów od początku pełnoskalowej wojny. 5 października 2025 r. rakiety uszkodziły parafię, przy której działa Rada Rycerzy Kolumba im. bł. Grzegorza Łakoty. Dla jej członków była to noc spędzona w schronach, poranek sprzątania szkła i początek odbudowy miejsca, które nazywają „drugim domem”.

Atak z 5 października 2025 r. objął Lwów i obwód lwowski. Według władz miasta był to największy nalot na Lwów od początku pełnoskalowej agresji Rosji na Ukrainę. Uderzenia uszkodziły kompleks parafialny Wniebowzięcia Najświętszej Bogurodzicy przy ul. Maksymowycza we Lwowie. Przy parafii należącej do Ukraińskiego Kościoła Greckokatolickiego działa Rada 17651 Rycerzy Kolumba im. bł. Grzegorza Łakoty.
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

REKLAMA

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję