Lekarze z Kliniki Chirurgii Ogólnej, Transplantacyjnej i Wątroby Uniwersyteckiego Centrum Klinicznego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego przeprowadzili pierwszą w Polsce autotransplantację wątroby z resekcją ex situ. Zabieg trwał 11 godzin. Wątroba pozostawała poza organizmem pacjentki przez 4 godziny i 57 minut.

Pacjentką była kobieta po czterdziestce, bez istotnej przewlekłej choroby wątroby. Zdiagnozowano u niej kilkunastocentymetrowy pierwotny nowotwór złośliwy, zlokalizowany w miejscu ujścia trzech żył wątrobowych do żyły głównej dolnej. Jedna z nich była całkowicie zamknięta przez guz, dwie kolejne przebiegały po jego powierzchni i były znacznie uciśnięte.

Jak wyjaśnił PAP prof. Michał Grąt, standardowa resekcja była niemożliwa ze względu na zajęcie kluczowych naczyń. Chora nie kwalifikowała się także do klasycznej transplantacji – guz przekraczał obowiązujące kryteria. - Zdecydowaliśmy się na autotransplantację: wycięcie wątroby, usunięcie guza poza organizmem i ponowne wszczepienie narządu – powiedział.

Po otwarciu jamy brzusznej i potwierdzeniu braku rozsiewu nowotworu chirurdzy wycięli wątrobę wraz z odcinkiem żyły głównej dolnej. Na czas tzw. fazy bezwątrobowej wszczepiono tymczasowe protezy naczyniowe, aby utrzymać powrót krwi z dolnej połowy ciała i z układu wrotnego do serca.

Wyjęty narząd wypłukano płynem prezerwacyjnym i schłodzono. W warunkach kontrolowanej hipotermii zespół przeprowadził precyzyjną resekcję guza oraz rekonstrukcję naczyń. Operowano w lupach z czterokrotnym powiększeniem, używając nici naczyniowych 8.0 – cieńszych niż ludzki włos.

- W warunkach ex situ możemy otworzyć każde naczynie bez ryzyka masywnego krwotoku, dokładnie zidentyfikować struktury i odtworzyć je przed ponownym wszczepieniem – zaznaczył prof. Grąt.

Śmiertelność okołooperacyjna takich zabiegów w światowych statystykach sięga do 30 proc. Historycznie wynosiła nawet 50 proc. Jak podkreślił chirurg, pacjentka została szczegółowo poinformowana o ryzyku i świadomie zdecydowała się na operację.

Zaletą autotransplantacji jest brak konieczności stosowania przewlekłej immunosupresji, brak ryzyka odrzutu oraz brak oczekiwania na narząd od dawcy. - Biorca jest jednocześnie swoim dawcą – powiedział profesor.

- Pacjentka jest w dobrym stanie. Chodzi po oddziale, je, pyta kiedy wróci do domu. To dla nas największa nagroda – dodał.

Zdaniem lekarzy metoda nie będzie stosowana powszechnie, ale w przyszłości może stać się szansą dla kilkudziesięciu pacjentów rocznie, u których zaawansowanie guza wyklucza standardowe leczenie chirurgiczne lub transplantacyjne.

Mira Suchodolska (PAP)

Całą rozmowę z prof. Michałem Grątem opublikujemy o godz. 10.30.

mir/ mark/