Reklama

Niedziela w Warszawie

Prymas – feminista?

O tym, czy bł. kard. Stefana Wyszyńskiego można nazwać pierwszym katolickim feministą rozmawiano w czasie spotkania w Muzeum Jana Pawła II i Prymasa Wyszyńskiego na Wilanowie. Gościem specjalnym była Anna Rastawicka z Instytutu Prymasa Wyszyńskiego, która przez 12 lat współpracowała z Prymasem Tysiąclecia.

2026-03-08 21:52

[ TEMATY ]

bł. kard. Stefan Wyszyński

Grzegorz Polak

Anna Rastawicka

Łukasz Krzysztofka/Niedziela

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Spotkanie poprowadził Grzegorz Polak, wicedyrektor wilanowskiego muzeum, który podkreślił, że kard. Wyszyński już wiele lat temu opowiadał się za równouprawnieniem kobiet i walczył z mizoginizmem, czyli pogardą i uprzedzeniami wobec kobiet. Prymas zaznaczał, że rozwój i aspiracje społeczne współczesnych kobiet muszą być przez Kościół należycie zrozumiane i doceniane.

Wicedyrektor Mt 5,14 przytoczył słowa kard. Wyszyńskiego, w których wyraża się jego wielki szacunek wobec kobiet: „Zapamiętaj sobie, ilekroć wchodzi do twego pokoju kobieta, zawsze wstań. Chociaż byłbyś najbardziej zajęty, wstań bez względu na to, czy weszła matka przyłożona, czy siostra Kleofasa. która pali w piecu. Pamiętaj, że przypomina ci ona zawsze Służebnicę Pańską, na imię której Kościół wstaje. Pamiętaj, że w ten sposób płacisz dług czci twojej Niepokalanej Matce, z którą ściślej jest związana ta niewiasta niż ty. W ten sposób płacisz dług wobec twej rodzonej matki, która ci usłużyła własną krwią i ciałem. Wstań i nie ociągaj się, pokonaj twą męską wyniosłość i władztwo”.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Reklama

- Jeszcze przed Soborem Watykańskim II nie do pomyślenia było, żeby świeccy, a zwłaszcza kobiety, studiowali teologię. To było zarezerwowane dla księży. A kard. Wyszyński w lutym 1962 r. w dyskusji nad schematem o studiach akademickich napisał: „Trzeba otwierać wydziały filozofii i teologii dla świeckich z osobnym programem dostosowanym do potrzeb ludzi świeckich. Dopuszczenie świeckich do doktoratu z teologii, także kobiet, jest bardzo godne zalecenia”. Zwróćmy uwagę, że ten postulat soborowy zgłosił Prymas - przywódca Kościoła, uznawanego na Zachodzie za zacofany i konserwatywny – podkreślił Polak.

Zacytował również przemówienie kard. Wyszyńskiego do księży z 1957 r., w którym Prymas mówił, iż „koncepcja katolicka, chrześcijańska kobiety, każe nam pamiętać, że właściwie był jeden akt stworzenia, akt, który równa mężczyznę i kobietę, bo Bóg jest autorem istnieniem istnienia ich obojga. Oboje są stworzeni na obraz i podobieństwo Boże. Oboje są istotowo, co do natury, równymi sobie ludźmi. Oboje mają wyznaczone sobie jedno wspólne zadanie: Rośnijcie i mnóżcie się. I to drugie zadanie: Czyńcie sobie ziemię poddaną. To jest powiedziane w liczbie mnogiej, jest skierowane do obojga”.

Grzegorz Polak podkreślił także nowatorstwo postulatu Prymasa dotyczącego kobiet w czasach, kiedy w wychowaniu seminaryjnym mocno akcentowano unikanie kobiet.

- Prymas mówił coś przeciwnego. Nie tyle ucieczka, ile umiejętny stosunek do kobiety, rozmowy z kobietą bardziej szlachetne, bardziej godne dla obojga stron – zaznaczył prowadzący spotkanie.

W drugiej części spotkania swoimi wspomnieniami ze słuchaczami podzieliła się Anna Rastawicka. Podkreśliła, że kard. Wyszyński ogromnie tęsknił za swoją przedwcześnie zmarłą matką.

Reklama

- Od dziecka wzrastał w świecie kobiecym, przede wszystkim jego miłością do końca życia była matka, a także siostry. Bardzo je kochał, chciał, żeby się z nim bawiły. Do końca życia Prymas wspominał swoją matkę. W 1977 r., kiedy po ciężkiej chorobie był w Choszczówce na rekonwalescencji w domu Instytutu, pewnego dnia był bardzo smutny. Martwiłyśmy się, czy to nie jest powrót choroby. I zapytałyśmy Ojca, bo tak mówiłyśmy do niego: Co się stało? Dlaczego jest taki smutny? A Prymas mówi: Czy wy wiecie, co to znaczy 69 lat tęsknoty za matką? Dziś jest rocznica, kiedy umarła moja matka. To był 31 października – wspominała Anna Rastawicka.

Dodała, że Prymas opowiadał, iż w czasie uwięzienia opuścili go mężczyźni, miał na myśli biskupów, a zostały przy nim tylko kobiety, jak przy krzyżu Chrystusa.

- Ojcu chodziło o Instytut, który modlił się za niego dniem i nocą na Jasnej Górze, a Maria Okońska i Maria Wantowska zdobyły przepustki i pojechały do internowanego Prymasa do Komańczy – mówiła pani Rastawicka.

Przypomniała również genezę Ósemki, która stała się zalążkiem dzisiejszego Instytutu Prymasa Wyszyńskiego. To dzięki pracy i zaangażowaniu członkiń Instytutu zachowały się kazania i przemówienia Prymasa.

- W1957 r. dostałyśmy pierwszy magnetofon z Ameryki od ks. Zdzisława Peszkowskiego i zaczęło się nagrywanie. Członkini Instytutu Krystyna Szajer najczęściej nastawiała magnetofon ks. prałatowi Padaczowi, kapelanowi, który nie bardzo umiał się posługiwać tym urządzeniem, więc pokazywała, którym klawiszem nacisnąć, żeby zacząć, a którym, żeby zakończyć. Kiedy nie było jeszcze magnetofonu, to nagrywane były kazania z głośników. Dlatego taśmy, które zachowały się, są z takim pogłosem – opowiadała A. Rastawicka.

- Mamy około tysiąc taśm magnetofonowych z kazaniami Księdza Prymasa, 11 tys. kazań autoryzowanych i drugie tyle kazań nieautoryzowanych. Obecnie wydajemy Dzieła Zebrane, już są 23 tomy, a jeszcze raz tyle jest w opracowaniu. Instytutowi zawdzięczamy także wszystkie zdjęcia prywatne Prymasa – dodała.

Anna Rastawicka podzieliła się także wspomnieniami ze swoich osobistych spotkań z bł. kard. Wyszyńskim, począwszy od swojego bierzmowania w parafii na Kamionku. Podkreśliła, że Prymas był osobą bardzo serdeczną, skracającą dystans, z dużym poczuciem humoru i wielką empatią.

Oceń: +15 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Wyszyński. Pater Patriae

Muzeum „Pamięć i Tożsamość" im. św. Jana Pawła II w Toruniu serdecznie zaprasza 2 lipca o godz. 18.00 na otwarcie wystawy czasowej pt. „Wyszyński. Pater Patriae". Jest to ogólnopolska wystawa sztuki współczesnej poświęcona Kardynałowi Stefanowi Wyszyńskiemu z okazji jego beatyfikacji. Od 3 lipca do 19 września na wystawie w Muzeum zaprezentowanych zostanie ponad 80 prac. Wstęp na wystawę jest bezpłatny.

„Ideały, szlachetne porywy i entuzjazm potrzebne są i dzisiaj. Gdybyśmy nawet wszystko dokładnie obrachowali, obliczyli, podsumowali, gdyby zgadzało się nasze «ma» i «winien», gdybyśmy najlepiej ułożyli bilanse, nic to nie pomoże, gdy zabraknie cnót ofiarności, wyrzeczenia się siebie, poświęcenia pracowitości, sumienności, rzetelności i uczciwości. A cnoty te wyrabia bardziej etyka chrześcijańska aniżeli świecka.”
CZYTAJ DALEJ

Leon XIV: apostolstwo świeckich obejmuje cały świat

2026-04-01 10:24

[ TEMATY ]

Papież Leon XIV

Vatican Media

„Szerokie pole apostolatu świeckich nie ogranicza się do przestrzeni Kościoła, lecz rozciąga się na cały świat. Kościół jest bowiem obecny wszędzie tam, gdzie jego dzieci wyznają Ewangelię i dają o niej świadectwo” - powiedział Ojciec Święty podczas dzisiejszej audiencji ogólnej. Kontynuując cykl katechez na temat dokumentów II Soboru Watykańskiego papież mówił o roli świeckich w Ludzie Bożym nawiązując do Konstytucji dogmatycznej Lumen gentium.

Kontynuujemy naszą drogę refleksji na temat Kościoła, tak jak nam go ukazuje soborowa Konstytucja Lumen gentium (LG). Dzisiaj zajmujemy się jej czwartym rozdziałem, który mówi o świeckich. Pamiętamy wszyscy o tym, co lubił powtarzać Papież Franciszek: „Świeccy stanowią olbrzymią większość Ludu Bożego. W ich służbie pozostaje mniejszość: wyświęceni szafarze” (Adhort. apost. Evangelii gaudium, 102).
CZYTAJ DALEJ

Księgi wieczyste w mObywatelu. Nowa usługa w aplikacji

2026-04-01 12:43

[ TEMATY ]

mObywatel

Adobe Stock

Nowy, prostszy sposób dostępu do ksiąg wieczystych. Od dziś w mObywatelu można sprawdzać swoje dokumenty bez konieczności wizyty w sądzie, a nawet bez znajomości numeru księgi wieczystej. W aplikacji można też zapłacić za zamówione dokumenty. Ministerstwo Cyfryzacji udostępniło usługę, która pozwala na szybki i łatwy dostęp do danych z rejestru Ministerstwa Sprawiedliwości.
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

REKLAMA

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję