Kościół powszechny uobecnia się w parafii, którą tworzą parafianie i duszpasterze. Sercem parafii jest świątynia, a sprawdzianem życia religijnego jest właściwe świętowanie niedzieli oraz zaangażowanie wiernych w sprawy Kościoła lokalnego.

Niedziela, 10 grudnia 2000 r., to dzień, na który z radością czekało wielu mieszkańców Dzierążni. Z pewnością jednak najbardziej radowali się ci, którzy jako wspólnota wiary i modlitwy tworzą parafię pw. Matki Bożej Wniebowziętej w Dzierążni, w której proboszczem od dwóch lat jest ks. Jerzy Rzeszowski.

Dzierążnia to niewielka parafia o bogatej i długiej historii. Była bowiem erygowana już 7 kwietnia 1537 r. przez bp. chełmskiego Jakuba Buczackiego. Miejscowość poprzednio należała do parafii Łabunie. W okresie przynależności do diecezji chełmskiej wchodziła ona w skład dekanatu grabowieckiego. Po włączeniu do diecezji lubelskiej początkowo była w dekanacie tyszowieckim, a od 1865 r. w tomaszowskim. Rodzina Dzierążyńskich oddała parafii ziemię, las i sadzawkę. W 1657 r. dzięki zapisowi Komorowskich można było przy kościele wybudować szpital dla ubogich obliczony na 2 chorych. W XVI w. istniał również zapis Stanisława Dzierążyńskiego o uposażeniu szkoły, jednak trudne jest podanie dokładniejszych danych o tej instytucji. Dawniej istniała tutaj też niewielka biblioteka. Do 1875 r. teren ten zamieszkiwali w niewielkiej liczbie również unici. Od 1828 r. posiadali oni swój kościół.

Trudnym okresem w dziejach parafii była II wojna światowa. W czasie różnego rodzaju akcji eksterminacyjnych zginęło 215 parafian, a w 1943 r. wysiedlono: Majdan, Sielec, Budy i Hutę Dzierążyńską.

Losy mieszkańców tych terenów można prześledzić na podstawie losów ich kolejnych świątyń. Były to losy burzliwe, jak zresztą całej okolicznej krainy. Jednak mimo licznych kataklizmów i wojen kolejne pokolenia wznosiły i dbały o swoje świątynie. Pierwszą z nich wybudowano w 1537 r. z fundacji Dzierążyńskich pw. Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny, Znalezienia i Podwyższenia Krzyża Świętego. W marcu 1714 r. została ona spalona przez Kozaków, ocalała jedynie dzwonnica i w niej urządzono tymczasową świątynię. Obecnie istniejący kościół pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Mikołaja, wybudowano prawdopodobnie w latach 1763-1774 z fundacji Antoniego Węglińskiego. W 1817 r. pożar zniszczył wnętrze kościoła. Świątynia była restaurowana i wykonano nowy dach, w 1858 r. konsekrowany przez bp. Walentego Baranowskiego. W 1902 r. ponownie w kościele wybuchł pożar. W 1905 r. kościół został odnowiony i wtedy dobudowano przedsionek. W latach 1904-1913 nastąpiła budowa wszystkich ołtarzy i sprowadzenie do nich obrazów.

Kościół wzniesiono z cegły, jest jednonawowy, nad nawą ulokowano wieżyczkę na sygnaturkę, ma 5 ołtarzy drewnianych. W ołtarzu głównym jest obraz Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. W ołtarzach bocznych po lewej stronie, w pierwszym - mamy obraz św. Mikołaja i - na zasłonie - św. Walentego, w drugim - obraz św. Franciszka z Asyżu, po prawej stronie: pierwszy z rzeźbą Pana Jezusa Ukrzyżowanego, a drugi z obrazem św. Anny. Obok kościoła znajduje się dzwonnica murowana z 1817 r. (dzwon z 1896 r.).

Podczas uroczystej Mszy św., sprawowanej w tym historycznym kościele, ks. bp Mariusz Leszczyński dokonał poświęcenia odnowionego, głównego ołtarza. Jest to dar parafii dla większej chwały Bożej oraz ku duchowemu wzrostowi wiernych w Jubileuszowym Roku 2000. W tym szczególnym dla parafii dniu, ks. bp Mariusz Leszczyński odprawił Mszę św. oraz wygłosił homilię. Kaznodzieja mówił o ogromnym szacunku wobec tradycji. Wszelkie uroczystości naszego życia, począwszy od narodzin, związane są z pewnymi tradycjami. Zachęcając do trwania w tradycji Ksiądz Biskup podkreślił, że każdy z nas ma być świątynią Ducha Świętego; ma dawać świadectwo o Chrystusie w każdym miejscu i czasie.

Na zakończenie uroczystości Ksiądz Proboszcz przedstawił krótkie sprawozdanie z przebiegu prac remontowych związanych z odwodnieniem świątyni oraz renowacją ołtarza. Prace konserwatorskie wykonali Stanisław Makara oraz Janusz Szpyt z Lubaczowa. Ksiądz Proboszcz podziękował także parafianom za ofiary i zaangażowanie przy pracach w kościele oraz zachęcił do podjęcia renowacji pozostałych ołtarzy. Po uroczystej Mszy św. wdzięczni parafianie wyrazili swoją radość z obecności wśród nich Księdza Biskupa.

Mówiąc o planach na przyszłość Ksiądz Proboszcz poruszył problem odnowienia ambony, stalli, drogi krzyżowej oraz pozostałych czterech ołtarzy.

Rok Jubileuszowy dobiega końca, ale wzruszające przeżycia pozostaną na zawsze w pamięci i sercach parafian, a błogosławieństwo Księdza Biskupa niech realizuje się trzecim tysiącleciu.