Reklama

Na tej choince była cała Polska

2016-12-20 10:11

Rozmawia Adam Łazar
Niedziela Ogólnopolska 52/2016, str. 18-19

Arturo Mari
„Życzę Ci, Mieciu, żebyś ty ze mną jeszcze wytrzymał” – papieskie życzenia wypowiedziane podczas jednej z wieczerzy wigilijnych abp Mieczysław Mokrzycki pamięta do dziś

Z abp. Mieczysławem Mokrzyckim, metropolitą lwowskim, byłym drugim sekretarzem Ojca Świętego Jana Pawła II o świętach Bożego Narodzenia rozmawia Adam Łazar

ADAM ŁAZAR: – Święta Bożego Narodzenia poprzedza Adwent. Jak ten czas oczekiwania na przyjście Pana Jezusa na ziemię wykorzystywał Ojciec Święty Jan Paweł II?

ABP MIECZYSŁAW MOKRZYCKI: – W czasie Adwentu Ojciec Święty Jan Paweł II jadł mniej niż zwykle. Podczas śniadań unikał wędlin. „Wiara bez uczynków jest martwa – powtarzał. Ten post był jednym z takich uczynków. W bibliotece, w której przyjmował audiencje, pojawiał się wieniec adwentowy: kilka gałązek jodły, wstążki, małe bombki i cztery świece, każda na jedną niedzielę Adwentu. Oprócz tych zewnętrznych znaków były rekolekcje i medytacje. Ojciec Święty wysoko cenił rekolekcje głoszone przez kaznodzieję o. Raniera Cantalamessę, charyzmatycznego kapucyna. Rozważania i medytacje prowadzone były w każdy piątek Adwentu. Jan Paweł II, który miał dużo obowiązków, nigdy tych rekolekcji nie opuszczał. Słuchając, robił notatki jak student podczas wykładów. Ta forma przygotowania się na Boże Narodzenie była dla niego bardzo ważna. Po każdych rekolekcjach była audiencja, podczas której Ojciec Święty dziękował za głoszone słowo Boże. Każda sobotnia Msza św. była roratnią. Przy ołtarzu była świeca z białą wstęgą, która symbolizowała Matkę Bożą. Ojciec Święty z Maryją miał swoje tajemnice. To Ona była jego przewodniczką w oczekiwaniu na Boże Narodzenie. Była dla niego matką, którą wcześnie stracił, czułą i wymagającą, Matką idealną. Przypominał, że bez „tak” Maryi nie byłoby Bożego Narodzenia. Po południu 8 grudnia Ojciec Święty jechał na plac Hiszpański w Rzymie, by złożyć kwiaty przed kolumną z figurą Niepokalanej, zawierzyć Jej problemy świata i Kościoła. Prosił, by była ostoją odwagi i wierności. Przypominał, że w Adwencie „wszyscy jesteśmy zaproszeni do głębokiego rachunku sumienia” i że powinniśmy „prostować ścieżki do Pana”. Żeby Nowonarodzonego spotkać, musimy się nawrócić.

– Przed świętami odwiedza nas św. Mikołaj. Czy i z czym przychodził do papieża Jana Pawła II?

– Św. Mikołaj w apartamentach papieskich był zaskoczeniem. Raczej po kolacji nikt nas nie odwiedzał. A tu nagle 6 grudnia w refektarzu odezwał się dzwonek i wszedł św. Mikołaj z aniołkami. Oczywiście, z workiem prezentów. Nim je nam wręczył, coś każdemu powiedział, pytał, kto był grzeczny, a kto nie. Zabawna i humorystyczna była rozmowa Ojca Świętego ze św. Mikołajem. Każdy z nas – tzn. papież Jan Paweł II, my, jego sekretarze, siostry zakonne – otrzymał jakiś prezent. Były to praktyczne drobiazgi: szalik, rękawiczki, koszulka, sweter, skarpetki, owoce, słodycze, które Ojciec Święty lubił. Ta tradycja mikołajkowa była podtrzymywana co roku i sprawiała Ojcu Świętemu radość. Była wspomnieniem z lat dzieciństwa. Prezentów pod choinką nie było.

– Na święta wysyłamy kartki z życzeniami. A jak to wyglądało w Watykanie?

– Papież wpadł na pomysł, by każdego roku Watykan drukował bożonarodzeniowy obrazek. Na każdym z nich były wypisane własnoręcznie przez Ojca Świętego słowa. Na pierwszym były to słowa kolędy: „Podnieś rączkę, Boże Dziecię, błogosław Ojczyznę miłą”. Ten obrazek pokazuje, jak Jan Paweł II tęsknił do Polski, jak o Polsce i Polakach pamiętał. Czasem pisał: „Słowo stało się ciałem”, „Do Betlejem pełni radości, śpieszmy się powitać Jezusa małego”. Na ostatnim – „Adoro Te devote”, cytat z hymnu śpiewanego podczas adoracji eucharystycznych. Wysyłał te obrazki do głów państw, do przyjaciół i znajomych. O każdym pamiętał. Oprócz obrazków dołączał osobiście napisany krótki list i wigilijny opłatek. Był myślami z ludźmi, których znał, lubił, kochał. Papież nie tylko kartki wysyłał, ale też dostawał od wiernych z całego świata. Najmilsze były te od dzieci, z rysunkami. Każdy, kto wysłał do Papieża życzenia, otrzymywał odpowiedź z pieczątką watykańską „Widziane przez Papieża”, by wysyłający wiedział, że Ojciec Święty te życzenia widział.

– Papież Polak wprowadził zwyczaj stawiania na Placu św. Piotra choinki...

– Uczynił to po raz pierwszy w 4. roku swojego pontyfikatu. W Rzymie była to zupełna nowość. Nigdy wcześniej ani w domach, ani na Placu św. Piotra nie stawiało się choinek. Papież z Polski postawił choinkę i – ruszyła lawina. Ten zwyczaj pokochali Włosi. Stawiają je teraz nie tylko w domach, ale i na ulicach, i na placach. W każdym pomieszczeniu apartamentu papieskiego stały też choinki: w bibliotece, sypialni, refektarzu... Papież uwielbiał zapach świerku. Mówił podczas spotkania młodych w Rzymie: „Muszę wam powiedzieć, że ja osobiście, chociaż już mam wiele lat, nigdy się nie mogę doczekać, kiedy przyjdzie Boże Narodzenie i kiedy mi to drzewko postawią w mieszkaniu. Jest w tym wszystkim głęboka wymowa, która jednoczy nas bez względu na wiek, zarówno starzec, jak i dziecko reagują tutaj podobnie, chociaż na innym poziomie świadomości”. Choinki do Papieża przywozili górale z Zakopanego. Potem przybywały z innych państw. Czasami tydzień przed świętami, a nawet wcześniej. Często z dużą choinką przyjeżdżało kilkadziesiąt drzewek, część do papieskich pomieszczeń, pozostałe dla kardynałów mieszkających w Watykanie. Trzymano je do 2 lutego. Choinkę dla Papieża przystrajały siostry: bombkami, piernikami, owocami, światełkami, elementami ludowymi, na których malowane były polskie zabytki z Krakowa, klasztor z Jasnej Góry i inne kościoły. Ojciec Święty przypatrywał się, jak jego choinka jest coraz piękniejsza, jak na niej wisi „cała Polska”. Światło na choince na Placu św. Piotra zapalał sam albo któryś z kardynałów. „I stała się światłość” – mówił Ojciec Święty. Jedna z choinek po świętach posadzona została – i przyjęła się – w Ogrodach Watykańskich.

– Z choinką nieodłącznie związana jest szopka...

– Na Placu św. Piotra oprócz choinki stawiano szopkę, z figurami naturalnej wielkości. Wrosła ona w krajobraz Rzymu. Ojciec Święty ilekroć przechodził koło niej, przystawał i modlił się przy żłóbku. A w późniejszym wieku kilka razy dziennie podchodził do okna i spoglądał z niego na szopkę. Ona była dla niego czymś więcej niż wspomnieniem z dzieciństwa. Była zgłębianiem tajemnicy Bożego Narodzenia. Przybliżała klimat i środowisko, w którym przyszedł na świat nasz Zbawiciel. Podczas Pasterki Dzieciątko leżało w żłóbku w centralnym miejscu Bazyliki św. Piotra, nad Nim umieszczony był ewangeliarz. Po Pasterce Jan Paweł II przenosił figurkę Jezusa do żłóbka w stajence na placu. Żłóbek okadzał, a potem zatapiał się w modlitwie. Dzieci uwielbiają tę szopkę. Pielgrzymi też przybywają, by się przy niej pomodlić. Oprócz tej centralnej szopki stała też szopka w papieskich apartamentach na korytarzu. Co roku inna. Przygotowywali ją pracownicy Watykanu. Szopki te były raczej proste, gdyż Papieżowi nie chodziło o formę, ale o betlejemskie przesłanie. Sporo szopek dostawał Jan Paweł II z różnych krajów. Kiedy wychodziliśmy do szpitala, parafii, a tam była szopka, Papież zatrzymywał się przy niej na chwilę i modlił się. Szopka była dla Papieża centrum Bożego Narodzenia. Apelował, by patrząc na szopkę, nie zgubić w niej Tego, który w niej leży – Jezusa.

– Wspomnijmy teraz, jak wyglądała wieczerza wigilijna. Kto w niej uczestniczył? Jakie podawano potrawy?

– Od rana obowiązywał post, aż do wieczerzy. Kiedy zbliżał się jej czas, Ojciec Święty szedł do kaplicy, aby polecić Bogu wszystkich biednych, opuszczonych, bezdomnych, którzy tego wieczoru nie mogli cieszyć się ciepłem rodzinnego ogniska. Wigilia wyglądała tak, jak u nas w Polsce. Biały obrus, pod nim sianko na stole, na jego środku skromny stroik. Stół na co dzień był złożony, na Wigilię się go rozkładało, by wszyscy goście mogli się przy nim zmieścić. Gdy brakowało krzeseł, dostawialiśmy kuchenne taborety. Stawiano nakrycie dla nieznajomego, który może zapukać do drzwi w czasie wieczerzy. Takiej sytuacji jednak nie pamiętam. Siostry Germana i Fernanda, pracujące w kuchni, miały więcej pracy niż codziennie. Musiały przygotować posiłek dla ok. 20 osób, czasem i więcej. Trudno wymienić wszystkich, którzy przez 9 lat mojego posługiwania uczestniczyli w tych wieczerzach. Wspomnę niektórych: pięć naszych sióstr sercanek, nas dwóch sekretarzy – ks. Stanisław Dziwisz i ja, kard. Andrzej Deskur, ks. prof. Tadeusz Styczeń, czasami kard. Stanisław Ryłko i bp Józef Kowalczyk, papieski kamerdyner, ks. prał. Paweł Ptasznik, który spisywał papieskie dokumenty, dwie zaproszone rodziny z tzw. krakowskiego środowiska. Z wypieków pojawiały się na stole wigilijnym: tort, przeważnie orzechowy, kruche pierniki w kształcie gwiazdeczek, makowiec i sernik. Były też smażone pączki. Nie było dwunastu dań. Najpierw były przystawki – ryba w galarecie i sałatka jarzynowa. Potem był barszcz z uszkami, karp smażony z surówką z kapusty, były też gołąbki z kaszą i sosem grzybowym, kluski z makiem i kompot z suszonych gruszek. Niektóre smakołyki przyjeżdżały z Polski, jak zawijane makowce, tort orzechowy, a nawet herbata owocowa z owoców leśnych – malin, dzikiej róży. Wigilia rozpoczynała się o godz. 17, czasem trochę później, ale przed godz. 18. Na początku były modlitwa i czytanie fragmentów Pisma Świętego. Potem Ojciec Święty składał nam życzenia i łamaliśmy się opłatkiem. Każdy z każdym. Pamiętam, że Ojciec Święty raz powiedział do mnie: „Życzę Ci, Mieciu, żebyś ty ze mną jeszcze wytrzymał”. Ja życzyłem mu zdrowia i sił i też, by wytrzymał z nami. Przy Wigilii czułem u Ojca Świętego większą radość niż zawsze. O godz. 18 w oknie biblioteki zapalał świecę. Uczynił to po raz pierwszy w 1981 r., po ogłoszeniu w Polsce stanu wojennego. To miał być znak łączności i solidarności z Polakami. Stan wojenny się skończył, komunizm upadł, a zwyczaj pozostał. Bo Ojciec Święty w ten wigilijny wieczór ciepło myślał o Polakach. Po wieczerzy było kolędowanie. Na to najbardziej czekał Ojciec Święty w ten wieczór. On te polskie kolędy uwielbiał! Śpiewał głośno i radośnie. Z pamięci. Zaczynał od „Wśród nocnej ciszy”, potem były kolejne, z ulubioną „Bóg się rodzi”, a kończył pastorałką „Oj, maluśki, maluśki”. Ku radości wszystkich, na poczekaniu dodawał zwrotki ułożone przez siebie. O przyjaciołach, o tych, którzy siedzieli przy stole. Dbaliśmy o to, by Ojca Świętego nie przemęczać tym kolędowaniem tego wieczoru, bo czekała go Pasterka o północy i pracowity dzień Bożego Narodzenia. Wigilia była jednak początkiem wielkiego kolędowania w Watykanie i w Castel Gandolfo. Ojcu Świętemu od czasów krakowskich towarzyszył ponadstuletni śpiewnik, liczący 520 stron, z mocno wyblakłą okładką. Był to największy i najzupełniejszy zbiór kolęd z nutami. Za moich czasów już tego śpiewnika nie potrzebował, bo znał kolędy na pamięć. Polecał go tym, którzy nie znali wszystkich zwrotek kolęd. A kolędowaliśmy od Wigilii do Trzech Króli, codziennie. Ojciec Święty na kolędowanie zapraszał księży będących w Rzymie. Kolędowało się na audiencjach, podczas spotkań opłatkowych.
Papież Jan Paweł II wyczekiwał górali z Polski, którzy do Watykanu przywozili nie tylko świerki i swojską kiełbasę oraz siano na wigilijny stół. Przywozili oni to „coś”, za czym Jan Paweł II tak bardzo tęsknił – zapach rodzinnego polskiego domu, ukochanych Tatr, kolędowania na góralską nutę. Śniegu z Podhala przywieźć mu nie mogli... W mojej pamięci pozostała każda Wigilia ze św. Janem Pawłem II w Watykanie!

Tagi:
Jan Paweł II Boże Narodzenie

Reklama

Stary I Nowy Rok

2019-01-08 12:01

Ks. Tomasz Zmarzły
Edycja sosnowiecka 2/2019, str. VII

Archiwum parafii
Msza św. w Rodakach w okresie Bożego Narodzenia

Boże Narodzenia to wyjątkowy dzień w ciągu całego roku. Radość świętowania promieniuje na kolejne dni, które obfitują w piękne zwyczaje. Idąc tropem badaczy Zagłębia Dąbrowskiego, Dobrawa Skonieczna-Gawlik skrzętnie zebrała i zapisała rozpowszechnione tradycje.

– Najstarsi mieszkańcy Zagłębia Dąbrowskiego nie pamiętają, aby dawniej w jakiś szczególny, uroczysty sposób obchodzono ostatnią noc z 31 grudnia na 1 stycznia, dlatego też nie obfituje ona w tradycyjne zwyczaje. M. Kantor-Mirski wspomina, iż wieczór poprzedzający Nowy Rok nazywano szczodrym wieczorem albo szczodruchą. Tego wieczoru gospodarze chodzili od domu do domu, składając sobie wzajemnie życzenia „dobrych urodzajów” i dzieląc się specjalnie wypiekanym w tym celu chlebem, czyli szczodruchem. Natomiast gospodynie, „życząc sobie wszystkiego dobrego w stodole, oborze, komorze i na górze, obdzielały się gospockim podpłomykiem”. Na początku XX stulecia w Bzowie, Karlinie, Chechle, Niegowonicach, w szlacheckich domach istniał zwyczaj wypiekania ciasta, rodzaju placka, w którym umieszczano jeden migdał. Następnie ciasto krojono na kawałki i częstowano wszystkich zgromadzonych mężczyzn. Ten, który znalazł w swoim kawałku migdał zostawał królem migdałowym i wybierał sobie królową – panią swego serca. Para ta pełniła tego wieczoru rolę gospodarzy, obdarowując wszystkich drobnymi upominkami nazywanymi Szczodrakami – stwierdza Dobrawa Skonieczna-Gawlik.

W okresie międzywojennym wieczór 31 grudnia spędzano raczej w gronie rodziny, sąsiadów lub bliskich znajomych. Bale i huczne zabawy, przynajmniej w pewnych sferach społecznych, nie były zbyt popularne. Upowszechniły się one dopiero, jak wspominają informatorzy, w połowie XX wieku. Organizowano w domach tzw. prywatki z tańcami, gdzie bawiono się w towarzystwie znajomych. O północy wznoszono toast winem musującym, tzw. szampanem i składano sobie życzenia. Starsza generacja Zagłębiaków wspomina: „Dawniej istniał zwyczaj ogrywania w noc noworoczną wszystkich chałup. Grano najpierw kolędę, a później wszelkie inne pieśni”.

– W „Dziejach Sławkowa” zamieszczono opis zwyczaju obchodzenia domostw przez grupy chłopców, który w tym miasteczku żywy był jeszcze w pierwszych latach po II wojnie światowej. Młodzieńcy odwiedzali najchętniej domostwa panien na wydaniu, a towarzyszyła im niewielka orkiestra, w skład której wchodził zwykle kontrabas i mały akordeon nazywany harmoszką. Grupy te obchodziły domy przez cały dzień Nowego Roku. W zamian za życzenia gospodarz częstował chłopców wódką lub dawał drobne pieniądze. Popularnym wówczas tekstem powinszowań były słowa: „W Nowy Rok nie patrz w bok, tylko prosto w oczy nasze, pogodzim się wzajem nasze”. W wielu kościołach 31 grudnia wieczorem odbywała się Msza św. dziękczynno-błagalna, podczas której dziękowano za otrzymane łaski oraz kierowano prośby na Nowy Rok – dodaje Skonieczna-Gawlik.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Ksiądz poprosił o przeniesienie do stanu świeckiego

2019-05-13 13:17

mip (KAI) / Warszawa

Ksiądz Dariusz Olejniczak złożył wczoraj na ręce papieża Franciszka prośbę o przeniesienie do stanu świeckiego - czytamy w przesłanym KAI oświadczeniu rzecznika prasowego archidiecezji warszawskiej ks. Przemysława Śliwińskiego. Ks. Olejniczak w filmie dokumentalnym Tomasza Sekielskiego "Tylko nie mów nikomu" został oskarżony o molestowanie seksualne nieletnich i złamanie sądowego zakazu pracy z dziećmi i młodzieżą.

Publikujemy oświadczenie Kurii Metropolitalnej w Warszawie:

Ksiądz Dariusz Olejniczak złożył wczoraj na ręce papieża Franciszka prośbę o przeniesienie do stanu świeckiego. Prośbę umotywował złamaniem zakazu sądowego. Wbrew niemu, podejmował działalność związaną z pracą z dziećmi i młodzieżą, ukrywając ten fakt przed ustanowionym przez władze kościelne kuratorem.

Ksiądz Dariusz Olejniczak, po złożeniu prośby na ręce kard. Kazimierza Nycza, opuścił dotychczasowe miejsce pobytu w seminarium misyjnym w Warszawie.

Odchodząc wyraził skruchę i zapewnił że będzie w pełni współpracował z organami państwowymi.

ks. Przemysław Śliwiński, rzecznik prasowy Arcybiskupa i Archidiecezji Warszawskiej

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Papież: Bóg nas miłuje bardziej niż miłujemy samych siebie

2019-05-19 13:26

tł. st (KAI) / Watykan

Bóg nas miłuje znacznie bardziej niż my miłujemy samych siebie - zapewnił papież Franciszek w rozważaniu poprzedzającym modlitwę "Regina caeli", jaką odmówił w południe z wiernymi zgromadzonymi na placu św. Piotra w Watykanie. Ojciec Święty pozdrowił też polskich harcerzy, którzy przybyli w towarzystwie Ordynariusza Polowego w 75. rocznicę bitwy pod Monte Cassino.

Grzegorz Gałązka

Drodzy bracia i siostry, dzień dobry!

Dzisiejsza Ewangelia prowadzi nas do Wieczernika, abyśmy modli usłyszeć pewne słowa, które Jezus skierował do uczniów w „mowie pożegnalnej” przed swoją męką. Po obmyciu stóp dwunastu Apostołom mówi do nich: „Daję wam przykazanie nowe, abyście się wzajemnie miłowali, tak jak Ja was umiłowałem” (J 13,34). W jakim sensie Jezus nazywa to przykazanie „nowym”? Wiemy, że już w Starym Testamencie Bóg nakazał członkom swego ludu, by kochali bliźniego jak siebie samego (por. Kpł 19, 18). Sam Jezus, tym, którzy pytali Go, jakie jest największe przykazanie Prawa, odpowiedział, że pierwszym jest miłować Boga całym sercem, a drugim miłować bliźniego jak siebie samego (por. Mt 22, 38-39).

Co jest zatem nowością tego przykazania, które Jezus powierza swoim uczniom zanim opuścił ten świat? Dawne przykazanie miłości stało się nowym, ponieważ zostało uzupełnione następującym dodatkiem: „jak Ja was umiłowałem”. Cała nowość polega na miłości Jezusa Chrystusa, tej, z jaką oddał za nas swe życie. Chodzi o miłość Boga, powszechną, bezwarunkową i bez granic, która znajduje swój szczyt na krzyżu. W tym momencie najbardziej radykalnego uniżenia i powierzenia się Ojcu, Syn Boży ukazał i dał światu pełnię miłości. Zastanawiając się ponownie nad męką i agonią Chrystusa, uczniowie zrozumieli znaczenie Jego słów: „abyście się wzajemnie miłowali, tak jak Ja was umiłowałem”.

Jezus umiłował nas jako pierwszy, umiłował nas pomimo naszych kruchości, naszych ograniczeń i ludzkich słabości. To On uczynił nas godnymi Jego miłości, która nie zna granic i nigdy się nie kończy. Dając nam nowe przykazanie, prosi nas, abyśmy się wzajemnie miłowali nie tylko i nie tyle naszą miłością, ile Jego miłością, którą Duch Święty wlewa do naszych serc, jeśli błagamy Go z wiarą. W ten sposób - i jedynie w ten sposób - możemy miłować się wzajemnie nie tylko tak, jak sami miłujemy, ale jak On nas umiłował, to jest o wiele więcej. Bóg nas bowiem miłuje znacznie bardziej niż my miłujemy samych siebie. W ten sposób możemy wszędzie upowszechniać ziarno miłości, które odnawia relacje między ludźmi i otwiera perspektywy nadziei. Ta miłość sprawia, że stajemy się nowymi ludźmi, braćmi i siostrami w Panu, i czyni nas nowym Ludem Bożym, Kościołem, w którym wszyscy są powołani, by kochać Chrystusa i w Nim miłować się wzajemnie.

Miłość, która objawia się w krzyżu Chrystusa i do której przeżywania On nas wzywa, jest jedyną siłą, która przemienia nasze serce kamienne w serce z ciała; która czyni nas zdolnymi do miłowania naszych nieprzyjaciół i przebaczania tym, którzy nas skrzywdzili; która sprawia, że postrzegamy drugiego jako obecnego lub przyszłego członka wspólnoty przyjaciół Jezusa; która pobudza nas do dialogu i pomaga nam siebie wysłuchiwać i poznawać się nawzajem. Miłość otwiera nas na innych, stając się podstawą ludzkich relacji. Uzdalnia do przezwyciężania barier naszych własnych słabości i uprzedzeń, tworzy mosty, uczy nowych dróg, wyzwala dynamizm braterstwa. Niech Maryja Dziewica pomaga nam swoim macierzyńskim wstawiennictwem, przyjmować od jej Syna Jezusa dar Jego przykazania, a od Ducha Świętego moc, by realizować je w życiu codziennym.

[po modlitwie:] Drodzy bracia i siostry!

Wczoraj w Madrycie beatyfikowano Marię Guadalupe Ortiz de Landázuri, wierną świecką z Opus Dei, która z radością służyła swoim braciom, łącząc nauczanie i głoszenie Ewangelii. Jej świadectwo jest wzorem dla kobiet chrześcijańskich zaangażowanych w działania społeczne i badania naukowe. Brawa dla nowej błogosławionej!

Serdecznie pozdrawiam was, pielgrzymów z Włoch i z różnych krajów. W szczególności przybyłych z Meksyku, Kalifornii, Haiti; wiernych z Kordoby (Hiszpania) i Viseu (Portugalia); studentów z Pampeluny i Lizbony.

Pozdrawiam Kanoniczki św. Krzyża w stulecie ich założenia; odpowiedzialnych Wspólnoty Sant'Egidio przybyłych z różnych krajów; pielgrzymów polskich, w szczególności harcerzy, w towarzystwie Ordynariusza Polowego, którzy przybyli w 75. rocznicę bitwy pod Monte Cassino.

Pozdrawiam wiernych Biancavilli i Cosenzy; z Pallagorio z chórem; młodzież, która przyjęła bierzmowanie z Senigallii i Campi Bisenzio; chór z San Marzano sul Sarno i San Michele w Bolzano; Szkołę Córek św. Anny w Bolonii i rowerzystów ze szpitala Bambino Gesù.

Wszystkim życzę dobrej niedzieli. Pamiętajcie o mnie w modlitwie. Smacznego obiadu i do widzenia!

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem