Polska wśród krajów o największej liczbie procesów

Polska należy do krajów szczególnie aktywnych w prowadzeniu spraw beatyfikacyjnych i kanonizacyjnych. Jak podkreśla w rozmowie z Vatican News ks. Bogusław Turek CSMA, obecnie w toku jest ponad sto takich spraw dotyczących kandydatów z Polski, choć nie można rzecz jasna z góry przesądzać ich zakończenia. „Polska należy do tych Kościołów, które posiadają w toku wiele spraw. Powiedziałbym, że jest jednym z przodujących krajów. Obok Hiszpanii i Włoch jest chyba Polska. Mamy ponad sto procesów w toku. To nie jest mało” – zaznacza podsekretarz Dykasterii Spraw Kanonizacyjnych.

Choć nowe sprawy nie pojawiają się już z taką częstotliwością jak w czasie pontyfikatu Jana Pawła II, nadal napływają prośby o rozpoczynanie kolejnych postępowań. Ks. Turek zwraca uwagę, że stosunkowo często dotyczą one osób, które realizowały swoje powołanie opiekując się chorymi. To m.in. bł. Hanna Chrzanowska i kandydatki na ołtarze Stanisława Leszczyńska i dr Wanda Błeńska.

Coraz więcej młodych kandydatów na ołtarze

Jednym z interesujących zjawisk obserwowanych z perspektywy Dykasterii Spraw Kanonizacyjnych jest rosnąca liczba próśb o rozpoczęcie procesów beatyfikacyjnych osób młodych. „To nie są już pojedyncze przypadki. Owszem, nie można mówić, że są one bardzo liczne, ale zdecydowanie jest ich więcej, niż kilka lat temu” – mówi papieski współpracownik.

Zaznacza jednocześnie, że takie prośby wymagają szczególnej roztropności. Przedwczesna śmierć młodego człowieka, zwłaszcza wskutek choroby, i jego postawa mogą wywoływać głębokie poruszenie i podziw, ale nie mogą zastępować rzetelnej oceny życia i cnót kandydata na ołtarze.

Jednym z najbardziej wymownych współczesnych przykładów świętości młodych ludzi pozostaje św. Carlo Acutis. Zdaniem ks. Turka jego historia pokazuje, że świętość nie jest jedynie ideałem, do którego dąży się w odległej przyszłości, ale może być rzeczywistością przeżywaną już w młodości.

„Najlepszą katechezą jest ukazywanie postaci świętych” – podkreśla michalita, dodając, że autentyczne życie świętych pozwala innym odkrywać własną drogę do szczęścia i wierności Ewangelii. Odnosi się przy tym do wrześniowego czuwania młodzieży z Papieżem na podparyskim stadionie Stade de France. Osnową wydarzenia było przypomnienie młodym ludziom postaci francuskich świętych na przestrzeni wieków, co spotkało się z dużym entuzjazmem uczestników czuwania. To właśnie tam padły pamiętne słowa Leona XIV: „Wy jesteście świętymi Francji”. „To był wyraz wielkiej nadziei – mówi ks. Turek – Ojciec Święty podkreślił, że świętość życia młodych Francuzów jest nadzieją i przyszłością ich kraju”.

Świętość jest możliwa także w polityce i nauce

Wśród współczesnych kandydatów na ołtarze coraz więcej jest osób świeckich, także tych, które odegrały ważną rolę w życiu publicznym, w nauce czy świecie kultury – jak Robert Schuman, Alcide De Gasperi, Jérôme Lejeune czy Antoni Gaudí. Jak podkreśla ks. Turek coraz więcej grup zawodowych odkrywa, że w swoim środowisku mogą dążyć do świętości, będąc zarazem „najlepszymi z najlepszych” w swoim zawodzie.

„Owszem, wierność Ewangelii wymaga niekiedy odmowy pójścia na kompromis, ale nie stoi w sprzeczności z profesjonalizmem ani doniosłymi osiągnięciami” – mówi.

Rodzina jako miejsce narodzin świętości

Coraz większą uwagę zwracają również procesy beatyfikacyjne i kanonizacyjne małżonków oraz całych rodzin. Ks. Turek wskazuje na przykład rodziny Ulmów, a także świętych Ludwika i Zelii Martin, rodziców św. Teresy od Dzieciątka Jezus.

Podkreśla, że rodzina jest nie tylko środowiskiem przekazywania wiary, lecz także miejscem, w którym dojrzewa osobista odpowiedź na powołanie do świętości.

„Świętość człowiek poznaje, dotyka jej, przesiąka nią w rodzinie” – mówi.

Jego zdaniem szczególna obecność świadectw świętych małżonków i rodzin w dzisiejszym Kościele może być odczytywana jako odpowiedź na trudności, z jakimi mierzy się współczesne życie rodzinne.

„Tam, gdzie dzisiejszy świat doświadcza szczególnych prób, tam, Opatrzność Boża pozostawia pewnego rodzaju konkretne drogowskazy” – zauważa.

Męczennicy naszych czasów

Pytany o współczesne rozumienie męczeństwa, ks. Turek zauważa, że choć okoliczności prześladowań zmieniają się wraz z historią, istota chrześcijańskiego męczeństwa pozostaje niezmienna. „Męczennik oddaje życie za wiarę w Chrystusa lub za cnotę nierozerwalnie związaną z tą wiarą. Nie oznacza to poszukiwania śmierci, ale gotowość do dochowania wierności Ewangelii nawet za cenę własnego życia” – przypomina.

Przykładem jest bł. Rosario Livatino, włoski sędzia zamordowany przez mafię. Jego wierność sprawiedliwości wynikała nie tylko z obowiązków zawodowych, ale przede wszystkim z chrześcijańskiego przekonania o konieczności postępowania zgodnie z sumieniem. „Chrześcijanin musi być sprawiedliwy” – dodaje michalita, wskazując na motywację, która kierowała życiem sędziego. Zwraca uwagę także na to, że współczesne reżimy i prześladowcy często starają się ukrywać religijne motywy przemocy, przedstawiając męczenników jako przeciwników politycznych, a nie jako świadków Chrystusa. Nie zmienia to jednak istoty świadectwa.

Afryka coraz bardziej odkrywa swoich świętych

Z perspektywy Dykasterii dostrzegalne jest także rosnące zainteresowanie procesami beatyfikacyjnymi i kanonizacyjnymi ze strony Kościołów afrykańskich. Zdaniem ks. Turka Kościoły lokalne coraz wyraźniej dostrzegają, że w ich wspólnotach były osoby, które w sposób heroiczny żyły Ewangelią. Rośnie również świadomość, że świadectwa tych osób powinny być ukazywane innym i są najlepszą „katechezą o świętości”.

Podobne zainteresowanie widoczne jest w Ameryce Łacińskiej. Podsekretarz Dykasterii wskazuje zwłaszcza na Brazylię czy Argentynę, gdzie prowadzonych jest więcej spraw niż w niektórych innych krajach regionu.

Świętość jest dostępna dla każdego

Odnosząc się do komentarzy, jakoby współcześnie wynoszono na ołtarze zbyt wiele osób, ks. Turek podkreśla, że rosnąca liczba beatyfikacji i kanonizacji nie jest „nadmierna”, ale świadczy o coraz głębszej świadomości, że świętość jest dostępna każdemu ochrzczonemu – o czym przypominał także Sobór Watykański II. „Kiedy w wyznaniu wiary mówimy, że wierzymy w Kościół, który jest święty, to nie jest pojęcie teoretyczne. Świętości Kościoła dotykamy poprzez świętość jego członków, do której dążyli w codziennych konkretnych wyborach. Każdy z nas jest powołany do uczestniczenia w świętości Kościoła – podkreśla ks. Turek.