Ez 47, 1-2. 8-9. 12 <- KLIKNIJ

Wizja Ezechiela należy do najpiękniejszych obrazów Starego Testamentu. Spod progu świątyni wypływa woda. Najpierw strużka spod prawego węgła, potem, mierzona co tysiąc łokci, sięga kostek, kolan, bioder, wreszcie staje się rzeką nie do przebycia. Kierunek jest znaczący. Ku wschodowi, w dół, ku Arabie i Morzu Martwemu, czyli w stronę największej martwoty, jaką znała geografia Izraela. „Dokądkolwiek dotrą te wody, wszystko będzie uzdrowione”. Słone wody morza śmierci stają się zdrowe, ryby mnożą się jak w wielkim morzu, a nad brzegami rosną drzewa, których liście nie więdną i które co miesiąc rodzą świeże owoce, „ponieważ woda dla nich przychodzi z przybytku”. Świątynia jest w tej wizji źródłem. Świętość wypływa i uzdrawia zewnętrze. Prorok wygnania, który widział chwałę Pana opuszczającą zbezczeszczony przybytek, widzi teraz ruch odwrotny, życie płynące z domu Boga w świat aż po uzdrowienie tego, co najbardziej martwe. Apokalipsa podejmie ten obraz w finale Pisma. Rzeka wody życia wypływająca z tronu Boga i Baranka, drzewa o liściach służących uzdrowieniu narodów (Ap 22,1-2). W święto katedry Rzymu ta perykopa czyta samą siebie. Bazylika laterańska, matka i głowa wszystkich kościołów Miasta i Świata, jak głosi napis na jej fasadzie, jest czczona jako próg, spod którego płynie woda. Chrzcielnica laterańska, najstarsze baptysterium chrześcijaństwa, stoi obok bazyliki jak komentarz. Z tego źródła rzeka popłynęła przez wieki i kontynenty. Kościół z kamienia ma sens o tyle, o ile wskazuje na tę rzekę. Martwieje, gdy zaczyna wodę magazynować zamiast puszczać ją w dół, ku morzom martwym tego świata.

1 Kor 3, 9c-11. 16-17 <- KLIKNIJ

„Jesteście Bożą budowlą”. Paweł wraca do obrazu, który znamy z września (zob. glossę na 2 IX), i rozwija go wyznaniem architekta: „według danej mi łaski Bożej, jako roztropny budowniczy, położyłem fundament, ktoś inny zaś wznosi budynek”. Sophos architektōn, mądry majster budowlany. Apostoł zna swoje miejsce w procesie budowy i zna jego granicę: „fundamentu bowiem nikt nie może położyć innego, jak ten, który jest położony, a którym jest Jezus Chrystus”. To zdanie-probierz dla wszystkich budowniczych Kościoła wszystkich epok. Budować wolno tylko na tym, co położone. Kto wymienia fundament, stawia inny budynek. „Czyż nie wiecie, że jesteście świątynią Boga i że Duch Boży mieszka w was?” Naos to nie cały kompleks świątynny, lecz samo sanktuarium, miejsce obecności. Wspólnota jest przybytkiem. „Wy” jest tu zbiorowe, zanim stanie się indywidualne. Konsekwencja jest wypowiedziana z powagą sankcji: „jeżeli ktoś zniszczy świątynię Boga, tego zniszczy Bóg. Świątynia Boga jest święta, a wy nią jesteście”. Phtheirein, niszczyć, psuć. Rozbijanie wspólnoty podziałami, o które toczy się cały list, jest w oczach Pawła świętokradztwem na żywym sanktuarium. W dzisiejsze święto te dwa obrazy, budowla z fundamentem i świątynia z Mieszkańcem, spotykają się z trzecim, bazyliką z kamienia. Kościół konsekruje budynki, i czyni to z rozmachem. Namaszczenie ołtarza i ścian, zacheuszki, relikwie. Prawo zna kościoły jako budowle święte przeznaczone dla kultu (kan. 1214). Liturgia poświęcenia sama jednak tłumaczy hierarchię znaków. Kamienna świątynia jest obrazem świątyni żywej. Rocznica poświęcenia Lateranu jest świętem całego Kościoła dlatego, że tamta bazylika, katedra biskupa Rzymu, jest znakiem jedności budowli żywej, wzniesionej na jedynym fundamencie.

J 2, 13-22 <- KLIKNIJ

„Zbliżała się pora Paschy żydowskiej i Jezus przybył do Jerozolimy”. Jan umieszcza oczyszczenie świątyni na początku publicznej działalności, nie w Wielkim Tygodniu jak synoptycy. U niego ta scena jest programowym otwarciem. Oto Ten, który przychodzi do domu Ojca. Zastał w świątyni „siedzących za stołami bankierów oraz tych, którzy sprzedawali woły, baranki i gołębie”. Handel był liturgicznie potrzebny. Pielgrzymi musieli nabyć zwierzęta ofiarne i wymienić monety z wizerunkami na tyryjskie szekle. Problem leżał we wtargnięciu usług na teren święty i w tym, co zrobiły z domem modlitwy. Gest Jezusa jest gwałtowny i prorocki. Bicz ze sznurków, wypędzenie, rozsypane monety, powywracane stoły i słowo: „nie róbcie z domu mego Ojca targowiska”. Uczniowie przypomnieli sobie Psalm 69: „gorliwość o dom Twój pochłonie Mnie”. Czasownik w psalmie jest w czasie przyszłym i Jan słyszy w nim zapowiedź, że ta gorliwość doprowadzi Go do śmierci. Żądanie znaku ze strony Żydów spotyka odpowiedź-zagadkę: „zburzcie tę świątynię, a Ja w trzy dni wzniosę ją na nowo”. Nieporozumienie jest natychmiastowe i policzalne, czterdzieści sześć lat budowy kontra trzy dni. Ewangelista rozwiązuje zagadkę uwagą, która jest kluczem całej perykopy: „On zaś mówił o świątyni swego ciała”. Ciało Jezusa jest prawdziwym przybytkiem, miejscem zamieszkania chwały (por. J 1,14: eskēnōsen, rozbił namiot). Zburzenie i wzniesienie w trzy dni to śmierć i zmartwychwstanie. Od Wielkanocy geografia kultu zmienia środek ciężkości. Świątynią jest Zmartwychwstały, a przez Niego Kościół, Jego Ciało, i każdy ochrzczony (por. drugie czytanie). Święto poświęcenia bazyliki, czytane z tą Ewangelią, samo się interpretuje. Czcimy budynek, który wskazuje na Ciało. Strzeżemy domów modlitwy przed targowiskiem, bo nauczyliśmy się od Pana, że o dom Ojca warto płonąć gorliwością. Pamiętamy też, że najczcigodniejsza bazylika jest tylko sługą świątyni, której nikt nie zburzy, bo raz zburzona, została wzniesiona na zawsze.