Ap 18, 1-2. 21-23. 19, 1-3. 9a KLIKNIJ
„Upadł, upadł Babilon, wielka stolica”. Apokalipsa opłakuje i triumfuje jednocześnie nad miastem, które jest szyfrem Rzymu i każdej cywilizacji zbudowanej na pysze i handlu wszystkim, łącznie z „duszami ludzkimi”, jak mówi pominięty w lekcjonarzu inwentarz ładunków. Gest anioła jest liturgią końca: „i potężny jeden anioł dźwignął kamień, jak wielki kamień młyński, i rzucił w morze, mówiąc: Tak za jednym zamachem Babilon, wielka stolica, zostanie rzucona, i już jej nie ma!” Kamień młyński w morzu to obraz nieodwracalności, ten sam, którym Jezus mierzył ciężar zgorszenia maluczkich.
Elegia nad miastem jest wyliczanką ciszy: „i głosu harfiarzy, śpiewaków, fletnistów, trębaczy już w tobie się nie usłyszy... i głosu młyna już w tobie się nie usłyszy... i głosu oblubieńca i oblubienicy już w tobie się nie usłyszy”. Cywilizacja umiera w tym opisie nie hukiem, lecz wygaśnięciem dźwięków codzienności, muzyki, rzemiosła, wesel. Powód podany jest kupiecko i duchowo zarazem: „bo kupcy twoi byli możnowładcami na ziemi, bo twymi czarami omamione zostały wszystkie narody”. Pharmakeia, czar, narkotyk. Babilon nie tylko handlował, Babilon uzależniał.
Pomóż w rozwoju naszego portalu
Reklama
Potem następuje jedyne w Nowym Testamencie Alleluja, i to od razu poczwórne: „Alleluja! Zbawienie i chwała, i moc u Boga naszego, bo wyroki Jego prawdziwe są i sprawiedliwe”. Niebo śpiewa Alleluja nad upadkiem systemu ucisku. Liturgia zna tę pieśń z Wielkiej Nocy, gdzie oznacza upadek Babilonu największego, śmierci. Zaraz potem tonacja zmienia się z sądowej na weselną: „błogosławieni, którzy są wezwani na ucztę Godów Baranka”. Makarioi hoi eis to deipnon tou gamou tou arniou keklēmenoi, zdanie, które kapłan powtarza przy każdej Mszy, ukazując Hostię. Historia według Apokalipsy kończy się nie katastrofą, lecz weselem. Babilon tonie, Oblubienica się stroi. Każda Eucharystia jest zaproszeniem doręczonym zawczasu.
Łk 21, 20-28 KLIKNIJ
„Skoro ujrzycie Jeruzalem otoczone przez wojska, wtedy wiedzcie, że jego spustoszenie jest bliskie”. Łukasz, piszący po roku 70, przekłada apokaliptyczny znak „ohydy spustoszenia” z Daniela na język wojskowego konkretu, na otoczenie miasta przez legiony. Rady Jezusa są ewakuacyjne i szokująco trzeźwe. Uciekać w góry, nie wchodzić do miasta, biada brzemiennym i karmiącym. Żadnej zachęty do obrony świętego miasta, żadnego „Bóg nie pozwoli”. Jerozolima nie jest talizmanem. „Będzie to bowiem czas pomsty, aby spełniło się wszystko, co jest napisane”.
„I padną od ostrza miecza, i zostaną uprowadzeni w niewolę między wszystkie narody, a Jeruzalem będzie deptane przez pogan, aż czasy pogan się wypełnią”. Achri hou plērōthōsin kairoi ethnōn, aż wypełnią się czasy narodów. To zdanie-zawias, które otwiera w środku katastrofy perspektywę czasu Kościoła i misji wśród pogan. Deptanie ma termin. Historia Izraela nie kończy się w roku 70, ma swoje „aż”, o którym Paweł napisze z nadzieją cały jedenasty rozdział Listu do Rzymian.
Potem mowa przechodzi od historii do kosmosu. Znaki na słońcu, księżycu i gwiazdach, trwoga narodów bezradnych wobec „szumu morza i jego nawałnicy”, ludzie mdlejący ze strachu w oczekiwaniu wydarzeń zagrażających ziemi. W samym środku tego obrazu stoi zdanie, dla którego cała mowa istnieje: „wtedy ujrzą Syna Człowieczego, nadchodzącego w obłoku z mocą i wielką chwałą”. Po nim pada polecenie, które jest sygnaturą Łukaszowej eschatologii: „a gdy się to dziać zacznie, nabierzcie ducha i podnieście głowy, ponieważ zbliża się wasze odkupienie”. Anakypsate kai eparate tas kephalas, wyprostujcie się i podnieście głowy. To gest dokładnie odwrotny do mdlenia ze strachu. Świat na widok końca kuli się. Uczniowie mają się prostować, bo to, co dla świata jest walącym się sufitem, dla nich jest otwierającą się bramą. Apokalipsa chrześcijańska jest jedyną literaturą katastroficzną, której puentą jest komenda: głowa do góry.
