Iz 63, 16b-17. 19b. 64, 2b-7 KLIKNIJ
Nowy rok liturgiczny zaczyna się nie fanfarą, lecz lamentacją. Trzecio-Izajaszowa modlitwa wspólnoty powygnaniowej, rozczarowanej powrotem, który nie przyniósł obiecanej chwały, otwiera adwent tonem, który jest jego prawdziwym kamertonem: „Ty, Panie, jesteś naszym Ojcem, Odkupiciel nasz - to Twoje imię odwieczne. Czemu, o Panie, dozwalasz nam błądzić z dala od Twoich dróg?” Śmiałość tej modlitwy zapiera dech. Lud oskarża Boga o własne błądzenie, jakby mówił: jesteś Ojcem, więc odpowiadasz i za nasze zbłąkanie. Wróć, zanim my zdołamy wrócić.
Wtedy pada wołanie, które liturgia adwentu uczyniła swoim pierwszym okrzykiem: „obyś rozdarł niebiosa i zstąpił!” Utinam dirumperes caelos et descenderes. Czasownik qara, rozedrzeć, jest gwałtowny. Tak drze się szaty w żałobie. Modlący się prosi, by Bóg rozdarł firmament jak szatę i zszedł, „by na Twój widok zatrzęsły się góry”, jak pod Synajem. Adwent jest wołaniem o wtargnięcie. Marek odpowie na to wołanie już na pierwszej stronie swojej Ewangelii. Przy chrzcie Jezusa niebiosa zostają rozdarte, schizomenous, tym samym słowem. Przy śmierci zaś rozedrze się zasłona przybytku. Prośba Izajasza została wysłuchana dokładniej, niż śmiał prosić.
Pomóż w rozwoju naszego portalu
Reklama
Wyznanie grzechów, które następuje, jest jednym z najpokorniejszych w Piśmie: „wszyscy byliśmy skalani, a wszystkie nasze dobre czyny jak skrwawiona szmata... Nikt nie wzywał Twojego imienia, nikt się nie zbudził, by się chwycić Ciebie”. Po nim przychodzi obraz, który ratuje wszystko: „a jednak, Panie, Ty jesteś naszym Ojcem. My jesteśmy gliną, a Ty naszym Twórcą. Wszyscy jesteśmy dziełem rąk Twoich”. Glina nie musi być udana, żeby należeć do garncarza. Wystarczy, że jest w Jego rękach. Adwent zaczyna się od tej właśnie teologii, od oddania się z powrotem w ręce, które lepią.
1 Kor 1, 3-9 KLIKNIJ
Na progu roku liturgia wraca do początku Pierwszego Listu do Koryntian, który czytaliśmy we wrześniu (zob. glossę na 1 IX, gdzie mowa o dalszym ciągu listu), do dziękczynienia, które Paweł zanosi za wspólnotę, zanim wytknie jej wszystkie jej grzechy. „Nieustannie dziękuję Bogu za was, za łaskę daną wam w Chrystusie Jezusie. W Nim to bowiem zostaliście wzbogaceni we wszystko: we wszelkie słowo i wszelkie poznanie”. Kościół jest pełen problemów, a Apostoł zaczyna od inwentarza bogactw. Wdzięczność jest u niego metodą.
Zdanie środkowe jest adwentowe w samym rdzeniu: „tak iż nie brakuje wam żadnego daru łaski, gdy oczekujecie objawienia się Pana naszego, Jezusa Chrystusa”. Apekdechomenous tēn apokalypsin, wyczekujący objawienia.Charyzmaty są wyposażeniem na czas oczekiwania. Wspólnota chrześcijańska jest w tym zdaniu zdefiniowana przez kierunek spojrzenia. Bogata we wszystko i niegotowa osiąść, bo czeka na Przychodzącego. Adwent, który dziś zaczynamy, jest dorocznym strojeniem tego spojrzenia, czterotygodniową szkołą czasownika apekdechesthai.
Reklama
„On też będzie umacniał was aż do końca, abyście byli bez zarzutu w dzień Pana naszego, Jezusa Chrystusa. Wierny jest Bóg, który powołał was do współuczestnictwa z Synem swoim, Jezusem Chrystusem, Panem naszym”. Bebaiōsei hymas heōs telous, utwierdzi was aż do końca. Gwarantem wytrwania nie jest jakość oczekujących, lecz wierność Wołającego. Pistos ho Theos, wierny jest Bóg. To zdanie jest kotwicą całego adwentu i całego życia. Koinōnia z Synem, do której zostaliśmy wezwani, jest celem podróży. Wierność Boga jest jej paliwem. Rok, który się dziś zaczyna, będzie taki jak wszystkie, pełen naszej niestałości. Zaczynamy go jednak od wpisania nad drzwiami zdania o Jego stałości.
Mk 13, 33-37 KLIKNIJ
Rok Marka otwiera się końcówką jego mowy eschatologicznej: „uważajcie, czuwajcie, bo nie wiecie, kiedy czas ten nadejdzie”. Blepete, agrypneite, dwa imperatywy, które są całą instrukcją. Marek jest ewangelistą lakonicznym i adwent zaczyna się u niego od komendy bez ozdobników. „Bo rzecz ma się podobnie jak z człowiekiem, który udał się w podróż. Zostawił swój dom, powierzył swym sługom staranie o wszystko, każdemu wyznaczył zajęcie, a odźwiernemu przykazał, żeby czuwał”.
Miniatura przypowieści mieści zdumiewająco wiele. Dom, nieobecny pan, słudzy z władzą powierzoną (dosłownie: dał sługom swoim exousian, władzę), każdy ze swoim zadaniem, i odźwierny na progu. Kościół rozpoznaje w tym obrazie siebie. Dom w zarządzie, czas nieobecności wypełniony obowiązkami, i próg, na którym ktoś musi nie spać. Czuwanie Markowe jest wykonywaniem wyznaczonych zajęć z uchem zwróconym ku drzwiom. To adwentowa duchowość pracy. Robić swoje tak, żeby w każdej chwili można było otworzyć.
„Czuwajcie więc, bo nie wiecie, kiedy pan domu przyjdzie: z wieczora czy o północy, czy o pianiu kogutów, czy rankiem”. To cztery straże rzymskiej nocy. Marek wyliczy je jeszcze raz w opowieści o męce. Wieczorem Ostatnia Wieczerza, o północy Getsemani, o pianiu koguta zaparcie Piotra, rankiem wyrok.Pan domu przyszedł we wszystkich czterech strażach, i we wszystkich czterech zastał śpiących. Ta zbieżność jest u Marka przestrogą wpisaną w kompozycję. „Lecz co wam mówię, do wszystkich mówię: Czuwajcie!” Pasin legō, do wszystkich. Ostatnie słowo mowy eschatologicznej znosi wszelkie wyjątki. Grēgoreite, czuwajcie. Od tego słowa wzięło imię wielu papieży i mnichów, bo Kościół chciał je nosić jak imię własne. Adwent kładzie je dziś na progu roku jak odźwiernego. Cokolwiek przyniosą nadchodzące miesiące, przyniosą to czuwającym albo śpiącym. Trzecia możliwość nie istnieje.
